Gissing.--Herstel van het evenwicht van de Victoria.--Nieuwe
berekeningen van doctor Ferguson.--Jacht van Kennedy.--Volledig
onderzoek van het meer Tchad.--Tangalia.--Terugkeer.--Lari.
Des anderen daags, den 13den Mei, herkenden de reizigers terstond het
gedeelte der kust, waarop zij zich bevonden; het was eene soort van
eiland van stevige aarde, te midden van een onmetelijk moeras. Rondom
dit terrein van vasten grond verhief zich riet, dat zoo groot was
als boomen van Europa en dat zich uitstrekte zoover het oog reiken
konde. Deze onoverschrijdbare moerassen maakten de stelling van den
ballon veilig, men had slechts de zijde van het meer in het oog te
houden; de uitgestrekte oppervlakte van het water verbreedde zich
steeds, voornamelijk in het oosten, en noch eilanden, noch vasteland
was zichtbaar aan den horizon. De twee vrienden hadden nog niet durven
spreken van hun ongelukkigen reisgezel; Kennedy was de eerste die
zijne gissingen aan den doctor mededeelde.--"Joe is misschien niet
verloren," zeide hij.--"Hij is behendig en een zwemmer, zoo als er
weinigen bestaan, hij was niet verlegen om de Firth of de Forth te
Edinburg over te zwemmen. Wij zullen hem wederzien, wanneer en hoe,
weet ik niet, maar laat ons van onzen kant niets verzuimen om hem de
gelegenheid te geven zich weder bij ons te voegen."--"God hoore u,
Dick," antwoordde de doctor met bewogene stem, "wij zullen alles
aanwenden om onzen vriend weder te vinden. Laat ons eerst zien
waar wij zijn, maar voor alles den Victoria van het buitenste
omkleedsel, dat nu van geen nut meer is, ontdoen, dit zal ons van
een aanmerkelijk gewicht bevrijden, zes-honderd-vijftig pond is wel
der moeite waard." De doctor en Kennedy sloegen handen aan het werk,
zij ondervonden groote moeielijkheden; zij moesten stuk voor stuk van
dit sterke taf er afrukken en het in kleine repen snijden om het uit de
mazen van het net te krijgen. De scheur door den snavel der roofvogels
gemaakt was verscheidene voeten lang. Dit werk duurde ten minste vier
uren; maar eindelijk scheen de binnenste ballon, geheel vrij geworden,
niets te hebben geleden. De Victoria was toen een vijfde deel kleiner
geworden. Dit verschil was merkbaar genoeg om Kennedy verbaasd te
doen staan.--"Zal het voldoende zijn?" vroeg hij den doctor.--"Vrees
hieromtrent niets, ik zal het evenwicht herstellen, en als onze
arme Joe terugkomt, zullen wij met hem wel onzen gewonen gang weten
te hernemen."--"Op het oogenblik van onzen val, Samuel, waren wij,
als ik mij wel herinner, niet ver van een eiland."--"Ik herinner het
mij inderdaad, maar dat eiland, zoo als alle eilanden van het meer
Tchad, wordt zonder twijfel bewoond door een ras van zeeroovers en
moordenaars, zij zullen zeker getuigen geweest zijn van dit ongeluk,
en als Joe in hunne handen valt, wat zal er dan van hem worden, als
het bijgeloof hem niet beschermt?"--"Hij zal er zich wel uitredden,
zeg ik u, ik stel vertrouwen in zijne behendigheid en vernuft."--"Ik
hoop het. Nu, Dick, gaat gij in den omtrek jagen, zonder u evenwel te
ver te verwijderen, het wordt dringend noodzakelijk onze levensmiddelen
te vernieuwen, waarvan het grootste gedeelte opgeofferd is."--"Goed,
Samuel, ik zal niet lang weg blijven."
Kennedy nam een geweer met dubbelen loop en ging in het hooge gras
naar een dicht bij staand kreupelhout; talrijke schoten deden den
doctor begrijpen dat zijne jacht niet vruchteloos zou zijn. In dien
tijd hield hij zich bezig de voorwerpen in het schuitje overgebleven,
op te nemen en den tweeden luchtballon in evenwicht te brengen;
er bleef dertig pond pemmican, eenige voorraad thee en koffie,
ongeveer anderhalve gallon [48] brandewijn, een ledige waterbak;
al het gedroogde vleesch was weg. De doctor wist dat de stijgkracht
van den nieuwen ballon door het verlies van het gas des eersten,
met 900 pond was verminderd, daarop moest hij dus rekenen om zijn
evenwicht tot stand te brengen. De nieuwe Victoria had 97000 kubiek
voet [49] inhoud en bevatte 33480 kubiek voet [50] gas; de toestel
voor uitzetting scheen in goeden staat te zijn; noch de batterij,
noch de slang schenen iets te hebben geleden. De stijgkracht van den
nieuwen ballon was dus 3000 pond ongeveer; als hij het gewicht der
reizigers, van den voorraad water, het schuitje en zijn toebehooren,
vijftig gallons [51] water en 100 pond versch vleesch bij elkander
rekende kwam hij tot een totaal van 2830 pond. Hij kon dus 170 pond
ballast voor de onvoorziene gevallen medenemen, en de luchtballon was
in evenwicht met de hem omringende lucht. Zijne schikkingen werden
dienovereenkomstig gemaakt, en hij verving het gewicht van Joe door
eene vermeerdering van ballast. Hij bracht den geheelen dag door met
deze verschillende toebereidselen die eindigden bij de terugkomst
van Kennedy. De jager had eene goede jacht gemaakt; hij bracht eene
geheele lading ganzen, wilde eenden, kleine snippen, talingen en
plevieren. Hij hield zich bezig dit wild te bereiden en te rooken. Elk
stuk aan een dunnen stok gestoken, werd boven een vuur van groen hout
gehangen. Toen het gereed was, bracht Kennedy het in het schuitje. Des
anderen daags moest de jager zijn voorraad aanvullen. Des avonds waren
de reizigers nog met dit werk bezig. Hun maal bestond uit pemmican,
beschuit en thee. De vermoeienis, die hun honger had doen krijgen,
verschafte hun een vasten slaap. Ieder trachtte gedurende zijne
wacht de duisternis te doorboren, als hij soms de stem van Joe scheen
te hooren, maar helaas! die stem, die zij zoo gaarne hadden willen
hooren, was ver verwijderd. Bij de eerste stralen der zon wekte de
doctor Kennedy.--"Ik heb lang nagedacht," zeide hij, "over hetgeen
wij moeten doen, om onzen reisgezel weder te vinden."--"Wat ook uw
voornemen zij, het is mij wel, spreek."--"Voor alles is het van belang
dat Joe weet waar wij zijn."--"Zonder twijfel!"--"Als die waardige
jongen zich eens ging verbeelden, dat wij hem verlieten!"--"Hij! hij
kent ons te goed! Nooit zal zoo iets hem in de gedachte komen, maar
hij moet onze verblijfplaats weten!"--"Hoe dat?"--"Wij zullen weder
in het schuitje gaan zitten en opstijgen."--"Maar als de wind ons
uit den koers voert?"--"Dit zal gelukkig niet zoo zijn. Zie, Dick,
hij voert ons naar het meer terug, en deze omstandigheid, die gisteren
onaangenaam zou geweest zijn, is heden gunstig. Onze pogingen zullen
zich dus daartoe bepalen den geheelen dag boven deze uitgestrekte
wateroppervlakte te blijven. Joe moet ons daar zien; zijne blikken
zullen ons daar onophoudelijk zoeken. Misschien zelfs zal hij ons van
zijne verblijfplaats kunnen onderrichten."--"Als hij alleen en vrij is,
zal hij het zeker doen."--"En als hij gevangen is," hernam de doctor,
"zal hij, daar de inlanders hier hunne gevangenen niet opsluiten,
ons zien, en het doel van ons onderzoek begrijpen."--"Maar," zeide
Kennedy, "want wij moeten alle mogelijke gevallen voorzien, als wij
geen spoor vinden door hem op zijn weg achtergelaten, wat zullen
wij dan doen?"--"Wij zullen beproeven het noordelijke gedeelte van
het meer weder te bereiken en ons zooveel mogelijk in het gezicht
houden. Daar zullen wij wachten, de oevers onderzoeken, welke Joe
zeker zal trachten te bereiken, en wij zullen de plaats niet verlaten
voordat wij alles hebben gedaan om hem weder te vinden."--"Laat ons
dan vertrekken," antwoordde de jager.
De doctor nam nauwkeurig hoogte van dit stuk vasten grond dat hij
ging verlaten; volgens zijne kaart geloofde hij ten noorden van het
meer Tchad te zijn, tusschen de stad Lari en het dorp Ingemini, welke
beiden door majoor Denham waren bezocht. In dien tijd vulde Kennedy
zijn voorraad vleesch aan. Hoewel de omringende moerassen sporen
van rhinocerossen, lamentynen en rivierpaarden vertoonden, had hij
geene gelegenheid een dezer groote dieren te ontmoeten. Ten zeven
uur des avonds werd het anker van den boom losgemaakt, niet zonder
groot bezwaar, dat Joe goed wist te boven te komen; de nieuwe ballon
steeg tweehonderd voet. Hij aarzelde eerst, terwijl hij ronddraaide,
maar eindelijk in een vrij snellen luchtstroom gekomen, ging hij over
het meer met eene snelheid van twintig mijlen per uur.
De doctor hield zich standvastig op eene hoogte tusschen de 200 en 500
voet; Kennedy loste dikwijls zijne karabijn; boven de eilanden naderden
de reizigers zelfs onvoorzichtig, met hunnen blik het kreupelhout,
de struiken doorzoekende, overal waar maar eenig lommer, of eenige
kromming in eene rots tot schuilplaats aan hun reisgezel had kunnen
dienen. Zij daalden bij lange prauwen, die het meer doorploegden. De
visschers wierpen zich, op hun gezicht, in het water en gingen naar
hun eiland terug met weinig verholen teekenen van vrees. "Wij zien
niets," zeide Kennedy na twee uren zoekens. "Wachten wij, Dick, en
verliezen wij den moed niet, wij moeten niet ver zijn van het eiland
waar het ongeluk ons trof."
Ten elf uur was de ballon 90 mijlen gevorderd; toen ontmoette
hij een nieuwen luchtstroom, die hem onder een bijna rechten hoek
zestig mijlen ver naar het oosten voerde. Hij zweefde boven een zeer
groot en bevolkt eiland, dat de doctor voor Farram hield, waar de
hoofdstad der Biddiomahs ligt. Hij verwachtte Joe uit deze struiken
te voorschijn te zien komen, hen roepende. Als hij vrij was kon men
hem zonder moeite ontvoeren, gevangen zijnde zou hij, door dezelfde
list te bezigen die gediend had om den zendeling te redden, weldra
bij zijne vrienden teruggekeerd zijn, maar men zag niets, het was om
wanhopig te worden. De ballon kwam ten half drie in het gezicht van
Tangalia, een dorp op den oostelijken oever van het meer gelegen en
dat het uiterste punt was dat Denham op zijn tocht had bereikt. De
doctor werd ongerust over deze standvastige richting van den wind, hij
voelde zich naar het oosten teruggevoerd, naar het midden van Afrika
en de eindelooze woestijnen.--"Wij moeten volstrekt stil houden,"
zeide hij, "en zelfs op de aarde nederdalen; in het belang van Joe
vooral moeten wij boven het meer terugkomen, maar laat ons vooraf
trachten een tegenovergestelden luchtstroom te vinden."
Gedurende meer dan een uur zocht hij op verschillende hoogten. De
Victoria week steeds af naar den vasten grond, maar gelukkig voerde
een zeer hevige luchtstroom, op duizend voet hoogte, hem terug naar
het noordwesten. Het was niet mogelijk dat Joe op een der eilanden
van het meer werd teruggehouden, want dan zou hij zeker wel een
middel hebben gevonden om van zijne tegenwoordigheid kennis te geven;
misschien had men hem op het land gesleept. Dus redeneerde de doctor,
toen hij den noordelijken oever van het meer Tchad weder zag. Te denken
dat Joe verdronken was, dit was van allen grond ontbloot. Er was een
afgrijselijk denkbeeld in den geest van Ferguson en Kennedy opgekomen;
de kaaimannen zijn talrijk in die streken! Maar geen van beiden had
den moed zijne gedachten in woorden uit te drukken. Echter zeide de
doctor zonder eenige inleiding: "De krokodillen ontmoet men slechts op
de oevers der eilanden van het meer; Joe zal behendig genoeg geweest
zijn om hen te ontwijken; overigens zijn zij niet zeer gevaarlijk,
en de Afrikanen baden zich ongestraft zonder hunne aanvallen te
vreezen." Kennedy antwoordde niet, hij wilde liever zwijgen dan over
deze vreeslijke mogelijkheid redeneeren.
De doctor wees tegen vijf uren des avonds de stad Lari aan. De
inwoners waren bezig met de inzameling van katoen, voor hunne hutten
van gevlochten riet, te midden van zindelijk en goed onderhouden
omheinde plaatsen. Deze vereeniging van een vijftigtal hutten was
gelegen op een kleine daling van den grond in een uitgestrekt dal
tusschen lage bergen. De hevige wind dreef hen verder voort dan den
doctor aangenaam was, maar hij veranderde nogmaals en bracht hem terug
naar zijn punt van vertrek, op dat eiland, waar hij den vorigen nacht
had doorgebracht. Het anker hechtte zich in plaats van in boomtakken in
sterke rietbosschen vast. De doctor had veel moeite om den luchtballon
tegen te houden, maar eindelijk ging de wind bij het begin van den
nacht liggen en de twee vrienden waakten te zamen, bijna wanhopig.