Overtocht der zee-engte.--De Mrima.--Gesprekken van Dick
en voorstel van Joe.--Recept voor koffie.--De Uzaramo.--De
ongelukkige Maizan.--De berg Duthumi.--De kaarten van den
doctor.--Nacht op een Konzenilje-Kaktus.
De lucht was helder, de wind matig; de Victoria steeg bijna tot eene
hoogte van 1500 voet, die aangewezen werd door eene drukking van 5
duim min 2 strepen [27] van de barometer-kolom.
Op deze hoogte richtte een snellere luchtstroom den ballon naar het
zuidwesten. Welk prachtig schouwspel vertoonde zich aan de oogen
der reizigers! Het eiland Zanzibar was geheel zichtbaar en teekende
zich met donkerder kleuren, even als op eene groote vlakke kaart;
de velden namen een schijn aan van stalen van verschillende kleuren;
eene groote menigte boomen wees de bosschen en het kreupelhout aan.
De inwoners van het eiland geleken veel op insecten. De hoezee's en de
kreten verloren zich langzamerhand in den dampkring en de kanonschoten
van het schip trilden alleen in de binnenholte van den luchtballon.
"Hoe schoon is dit alles!" riep Joe uit, het stilzwijgen voor het
eerst afbrekende.
Hij kreeg geen antwoord. De doctor hield zich bezig met de
veranderingen van den barometer waar te nemen, en de verschillende
bijzonderheden zijner opstijging op te teekenen. Kennedy zag rond en
had geen oogen genoeg om alles te zien. De zonnestralen kwamen de
gaspijp te hulp, de spanning van het gas vermeerderde. De Victoria
bereikte eene hoogte van 2500 voet. De Resolute geleek eene kleine
boot en de Afrikaansche kust teekende zich in het oosten af door een
grooten rand schuim.--"Gij spreekt niet," zeide Joe.--"Wij beschouwen,"
antwoordde de doctor, zijn verrekijker op het vasteland richtende.--"Ik
moet spreken."--"Zoo als gij wilt! Joe, spreek zooveel het u behaagt."
Joe liet alleen eene groote menigte klanknabootsingen hooren. Gedurende
den overtocht der zee oordeelde de doctor het goed zich op die
hoogte te houden; hij kon de kust over eene grootere uitgestrektheid
waarnemen; de thermometer en de barometer, binnen de tent opgehangen,
waren steeds onder het bereik van zijn gezicht; een tweede barometer,
die buiten hing, moest gedurende den nacht dienen.
Na twee uren kwam de Victoria, met eene snelheid van meer dan acht
mijlen voortgestuwd, aanmerkelijk dichter bij de kust. De doctor
besloot de aarde te naderen; hij matigde de vlam van de gaspijp,
en weldra daalde de ballon tot op 300 voet hoogte van den grond.
Het bevond zich boven Mrima, welken naam de oostkust van Afrika daar
draagt; dikke zoomen van wortelboomen beschermden de oevers; het lage
getij liet hunne wortels zien, die door den Indischen oceaan werden
bespoeld. De duinen, die vroeger de kustlijn vormden, vertoonden
zich aan den horizon, en de berg Nguru hief in het noorden zijn top
in de hoogte.
De Victoria ging voorbij een dorp, dat de doctor op zijne kaart
herkende Kaole te zijn. De geheele bevolking liet een gehuil van
woede en vrees hooren, pijlen werden te vergeefs afgeschoten tegen dit
monster der lucht, dat majestueus boven al deze machtelooze teekens
van woede zweefde.
De wind ging naar het zuiden, maar de doctor verontrustte zich niet
over die richting, zij veroorloofde hem, integendeel, den weg te
volgen, afgebakend door de kapiteins Burton en Speke. Kennedy was
eindelijk even spraakzaam geworden als Joe, zij uitten woorden
van verwondering tot elkander.--"Weg met de diligences!" zeide
de een.--"Weg met de stoombooten," zeide de ander.--"Weg met de
spoorwegen!" antwoordde Kennedy, "met welke men de landen doortrekt
zonder ze te zien."--"Spreek mij van een ballon!" hernam Joe;
"men voelt niet dat men gaat en de natuur ontrolt zich voor uwe
oogen. Welk een schouwspel! Welke bewondering! welke verrukking! een
droom in eene hangmat."--"Als wij eens gingen ontbijten?" zeide Joe,
die honger kreeg van de lucht.--"Dat is een goed denkbeeld, mijn
jongen."--"O! de toebereidselen zullen niet lang duren! Beschuit en
verduurzaamd vleesch."--"En koffie zooveel gij lust," voegde de doctor
er bij. "Ik veroorloof u de warmte van mijne gaspijp te gebruiken,
er is genoeg. En op die wijze zullen wij geen brand behoeven te
vreezen."--"Dat zou verschrikkelijk zijn," hernam Kennedy. "Het
zou zijn als of wij een kruithoorn onder ons hadden."--"Niet geheel
en al," antwoordde Ferguson, "maar als het gas vlam zette, zou het
langzamerhand verteren en wij zouden dalen, hetgeen voor ons zeer
onaangenaam zou zijn; wees echter onbevreesd, onze luchtballon
is hermetisch gesloten."--"Laat ons dan eten," zeide Kennedy;
"zie daar, mijne heeren," zeide Joe, "terwijl ik u navolg, zal ik
eene koffie gereed maken, welke gij eens moet proeven."--"De zaak is
deze," zeide de doctor, "dat Joe, bij duizend goede hoedanigheden,
een bijzonder talent heeft, om dien lekkeren drank gereed te maken;
hij stelt dien samen uit verschillende voortbrengselen, die hij mij
nooit heeft willen noemen."--"Welnu, meester, dewijl wij nu in de
volle lucht zijn, wil ik u mijn recept mededeelen. Het is enkel een
mengsel van gelijke hoeveelheden mokka, bourbon en rio-nuez."
Eenige oogenblikken daarna waren drie koppen rondgediend en gebruikten
zij een stevig ontbijt, gekruid door de goede luim der gasten;
vervolgens ging ieder op zijn post van waarneming.
Het land onderscheidde zich door eene buitengewone
vruchtbaarheid. Kronkelende en nauwe voetpaden drongen door onder
gewelven van groen. Men ging over velden, bebouwd met tabak, maïs,
gierst, die reeds rijp waren; hier en daar zag men uitgestrekte
rijstvelden met hunne rechtopgaande halmen en purperkleurige
bloemen. Men bemerkte schapen en geiten in groote kooien, die
op paalwerk stonden om hen tegen de luipaarden te beschermen. Een
weelderige plantengroei versierde kwistig deze streken. In sierlijke
dorpen hoorde men telkens kreten van verbaasdheid op het gezicht van
de Victoria, en doctor Ferguson hield zich voorzichtig buiten het
bereik der palen; de inwoners om hunne hutten verzameld, vervolgden
de reizigers langen tijd met ijdele verwenschingen.
Op den middag geloofde de doctor, zijne kaart raadplegende, dat hij
zich boven het land Uzaramo [28] bevond. Het veld vertoonde zich
vol met kokosboomen en katoenboomen. Joe vond dezen plantengroei
zeer natuurlijk in Afrika. Kennedy bemerkte hazen en krekels, die
er slechts op schenen te wachten om een kogel te ontvangen, maar dat
zou kruit verspild zijn omdat men het wild niet kon opnemen.
De luchtreizigers gingen met eene snelheid van twaalf mijlen in het
uur en bevonden zich weldra op eene lengte van 38° 20' boven het
dorp Tounda.
"Daar werden Burton en Speke door hevige koortsen aangetast," zeide
de doctor, "en geloofden zij voor een oogenblik dat hunne onderneming
mislukt was. En echter waren zij nog niet ver van de kust, maar reeds
deden zich de vermoeienis en de ontberingen ernstig voelen."
Inderdaad heerscht in deze landstreek voortdurend eene ongezonde lucht,
en de doctor kon den invloed daarvan niet ontgaan dan door den ballon
boven de besmettingen dezer vochtige aarde te verheffen.
Van tijd tot tijd bemerkte men eene karavaan, die in eene
"kraal" rustte en de koelte van den avond afwachtte om zijn weg te
vervolgen. Deze kralen zijn uitgestrekte gronden, omringd met hagen,
waarin de kooplieden niet alleen bescherming zoeken tegen de wilde
dieren, maar ook tegen de plunderende stammen der landstreek. Men
zag de inlanders loopen en zich verspreiden op het gezicht van
de Victoria. Kennedy wilde hen meer van nabij bezien, maar Samuel
verzette zich standvastig daartegen.
"De opperhoofden zijn met musketten gewapend," zeide hij, "en onze
ballon zou een te gemakkelijk mikpunt zijn voor een kogel."--"Zou een
gat, door een kogel gemaakt, een val veroorzaken?" vroeg Joe.--"Niet
onmiddellijk, maar weldra zou dat gat eene wijde scheur worden,
waardoor al ons gas zou ontsnappen."--"Laat ons dan op een eerbiedigen
afstand van die goddeloozen blijven. Wat moeten zij wel denken als
zij ons in de lucht zien zweven? Ik ben zeker dat zij lust hebben om
ons te aanbidden."
"Laat hen ons aanbidden," antwoordde de doctor, "maar van verre. Men
wint altijd daarbij. Ziet, het land verandert reeds van aanzien; de
dorpen worden zeldzamer, de wortelboomen zijn verdwenen, hun groei
houdt op deze breedte op. De grond wordt bergachtig en doet naburige
bergen vermoeden."
"Inderdaad," zeide Kennedy, "ik meen eenige hoogten aan dezen kant
te bemerken."--"In het westen ..., het zijn de eerste bergketens van
Ourizara, de berg Duthumi, zonder twijfel, achter welken ik hoop
den nacht door te brengen. Ik zal de vlam van de gaspijp wat meer
opstoken; wij zijn verplicht op eene hoogte van vijf à zes honderd
voet te blijven."
"Het is toch een goed denkbeeld dat gij daar hebt, mijnheer," zeide
Joe, "het is noch moeielijk noch vermoeiend, men draait eene kraan
om en alles is afgeloopen."--"Hier zijn wij meer op ons gemak,"
zeide de jager, toen de ballon gestegen was, "de weerkaatsing
der zonnestralen in dit roode zand wordt onverdraaglijk."--"Welke
prachtige boomen!" riep Joe uit, "hoewel zeer natuurlijk, is het
toch schoon! Men zou geen twaalf stuks daarvan noodig hebben om een
bosch te maken."--"Het zijn baobabs," antwoordde doctor Ferguson,
"ziet, hier is er een, wiens stam 100 voet omtrek zal hebben. Het
is misschien aan den voet van dezen zelfden boom, dat de Franschman
Maizan in 1845 stierf, want wij zijn boven Deje-la-Mhora, waar hij
zich alleen waagde; hij werd door het opperhoofd dier streek gevat,
aan den voet van een baobab vastgebonden, en die woeste neger sneed
hem langzaam zijne ledematen af, terwijl de oorlogszang weergalmde;
vervolgens sneed hij hem in de keel, hield op om zijn stomp geworden
mes te slijpen, en rukte het hoofd van den ongelukkige af, voordat
het was afgesneden! Die arme Franschman was 26 jaar oud."
"En Frankrijk heeft geen wraak genomen over zulk eene misdaad?" vroeg
Kennedy.--"Frankrijk heeft gereclameerd; de Sultan van Zanzibar heeft
alles gedaan om den moordenaar machtig te worden, maar is er niet in
geslaagd."--"Ik verzoek, dat wij ons niet onderweg ophouden," zeide
Joe, "laat ons stijgen, mijn meester."--"Des te liever, Joe, daar de
berg Duthumi voor ons ligt. Als mijne berekeningen nauwkeurig zijn,
zullen wij hem overgetrokken zijn vóór heden avond zeven uur."--"Zullen
wij des nachts niet reizen?" vroeg de jager.--"Als het niet behoeft,
neen; met voorzorgen en waakzaamheid zou men het zonder gevaar doen,
maar het is niet voldoende Afrika door te reizen, wij moeten het
zien."--"Tot hiertoe hebben wij geen klagen, meester. Het is het
best bebouwde en vruchtbaarste land der wereld, in plaats van een
woestijn. Sla maar geloof aan aardrijkskundigen."--"Wacht maar Joe,
later zullen wij zien."
Ongeveer half zeven uur des avonds bevond de Victoria zich tegenover
den berg Duthumi; om hem over te trekken, moest men meer dan 3000
voet hoog stijgen en daarvoor behoefde de doctor de temperatuur
slechts met 18° Fahrenheit te verhoogen. Men kan zeggen dat hij zijn
ballon naar zijne hand zette. Kennedy wees hem de hinderpalen aan,
en de Victoria vloog door de lucht over de bergen.
Te acht uur daalde hij aan den anderen kant waar de helling glooiender
was; de ankers werden uit het schuitje geworpen en een van hen
viel in de takken van een Cochenilje-Cactus en bleef er stevig
in vastzitten. Terstond liet Joe zich langs het touw afglijden en
maakte het stevig vast. Men wierp hem de zijden ladder toe, en hij
klom vlug weder naar boven. De luchtballon bleef bijna onbeweeglijk,
beschut tegen den oostenwind.
De avondmaaltijd werd gereed gemaakt; de reizigers maakten een groot
gat in hun voorraad, hongerig geworden door hunne luchtreis.--"Welken
weg hebben wij van daag afgelegd?" vroeg Kennedy, terwijl hij groote
brokken naar binnen sloeg.--De doctor berekende zijne plaats door
middel van waarnemingen van de maan en raadpleegde de uitmuntende
kaart, die hem tot gids diende; zij behoorde tot den atlas der nieuwste
ontdekkingen in Afrika, door zijn geleerden vriend Petermann te Gotha
uitgegeven en aan hem opgedragen. Deze atlas moest voor de geheele reis
van den doctor dienen, want hij bevatte den reisweg van Burton en Speke
naar de groote meren, Soedan volgens doctor Barth, den Beneden-Senegal
volgens Guillaume Lejean en de Delta van den Niger door doctor Baikie.
Ferguson had zich ook nog voorzien van een werk, dat in één deel
alles bevatte, wat men over den Nijl wist, getiteld: "De bronnen
van den Nijl, een algemeen overzicht van de kom dier rivier en haren
hoofdstroom, met de geschiedenis van de ontdekkingen te dien opzichte
door Charles Beke th. d."
Hij bezat ook de uitmuntende kaarten, uitgegeven in de "bulletins
van het Aardrijkskundig genootschap te Londen," en geen enkel punt
der ontdekte landen kon hem ontgaan.
Toen hij op zijne kaart zag, vond hij, dat zijn weg in breedte 2
graden of 120 mijlen naar het westen was.
Kennedy merkte op dat de weg zich naar het zuiden richtte; deze
richting voldeed echter den doctor, die zooveel mogelijk de sporen
zijner voorgangers wilde verkennen.
Men besloot den nacht in drie wachten te verdeelen, opdat ieder op
zijne beurt voor de veiligheid der twee anderen zou kunnen waken. De
doctor nam de wacht van 9 uur, Kennedy die van middernacht en Joe
die van 3 uur 's morgens.
Kennedy en Joe, in hunne dekens gewikkeld, strekten zich dus uit
onder de tent en sliepen rustig, terwijl doctor Ferguson waakte.