+--------------------------------------------------------------------+

| OPMERKINGEN VAN DE BEWERKER: |

| |

| * De tekst bestaat uit door verschillende mensen in verschillende |

| tijden geschreven delen, en deze verschillen komen onder andere |

| tot uitdrukking in inconsistenties in spelling, woordafbrekingen,|

| stijl, transcripties, het gebruik van accenten en opmaak. Deze |

| inconsistenties zijn zo veel mogelijk bewaard in deze e-tekst. |

| Alle in de tekst aangebrachte veranderingen worden hieronder |

| genoemd; deze betreffen vooral klaarblijkelijke zetfouten. |

| |

| * Inconsistenties en spellingsvarianten in de tekst voor zover deze|

| belangrijke begrippen, geografische of eigennamen, of Aino of |

| Japanse woorden betreffen: |

| - Geografische namen: Amboina/Amboyna; America/Amerika/Ameryca; |

| Aniwa-Tamary/Aniwa Tamary; Cambalu/Cambalú; Castricum/Kastricum; |

| Cirarca/Cyrarca; Compagnie-land/Compagnieland/Compagnyslant/ |

| Companyslant; Croonberch/Croonbergh; Cruishoek/Cruyshoek/ |

| Cruyshoeck/Kruishoek; Gebroocke/Gebroocken Eiland; Hakotade/ |

| Hakotadi; India/Indie/Indië; Iterup/Iturup/Iturop/Jetorop; |

| Jakejama/Jakojama; Japander/Japaner/Japanner; Japanderen/ |

| Jappanderen/Japanders/Japanners; Javaansche/Javaensche; Jedzo/ |

| Yedzo/Jeso/Jesso/Sesso; Jesan/Jezan; Kamschatka/Kamtschatka; |

| Kamtchadalen/Kamtschadalen; Komagatake/Komagataki; Kombu/Kombù; |

| Leiden/Leyden; Maetsuycker/Maetsuyker; Malabriga/Malabrigo/ |

| Malabrygo; Maleya/Maleye/Maleyen; Manilha/Manilhae; Manko/Mankô; |

| Mantschou/Mantschu; Masirika/Mosirika; Matsimay/Matsmay/Matsumay/|

| Matsmai/Matsmaë/Matsumaë; Mijake/Mijako; Mineraelberch/ |

| Mineraelbergh; Molucca/Molucco; Moratay/Morotay; kaap Mulloffsky/|

| Muloffsky; Nabo/Nambo/Nambu; Nederland/Nederlant; Nipon/Nippon; |

| Ochots/Ochotsk/Ockots; Ongeluckich/Ongeluckigh eiland; Oost- |

| wilden/Oostwilden; Rakkosima/Rakosima; Rookhoeck/Rookhoek; |

| Sachalin/Saghalin/Saghalin/Saghalien; Sana/Sjana; cabo Spiritus |

| Santo/caep Spiritus Santa; Sandtduynige/Santduynige hoeck; |

| Sendai/Sendaï; Seniavin/Seniawin; Sibots/Sibotsi/Sirots; |

| Siwokubi/Siwokuwi; Staetenlant/Statenlant/Staten-lant; Tacaptie/ |

| Tocaptie; Tadeisi/Tadeïsi; Taefelberch/Tafelberch; Takatsuga/ |

| Takatsuka; Tarnaten/Ternaten/Ternate; Tartaria/Tartarie/ |

| Tartarien/Tartarye/Tartariën/Tartaryen; Tato mosiri/Toto-mosiri/ |

| Toto mosiri; Tayouan/Tayoúan; Teneriffa/Teneriffe; Tokitaë/ |

| Tokitaï; Tsugar/Tsungar/Tsuyar/T’sungaar; West-Indien/West- |

| Indiën; Westhoeck/Westhoek; Zuidland/Zuydland/Zuytland; Zuyd-zee/|

| Zuydtzee/Zuydzee/Zuytzee. |

| - Persoonsnamen: Anthonio/Antonio van Diemen; Byleveld/Bylevelt; |

| Decain./Decais. (afkorting voor Jospeh Decaisne); Engelbert/ |

| Engelberth Kaempfer; Franchois/Franchoys Jacobsen; Fukutsi |

| Gensok/Kensok; Hendrick/Hendrik Schaep; Hendrick/Henrick/Henricq |

| Brouwer; Maerten/Marten/Maarten Gerritsz./Gerritz(.)/Gerritsen |

| (de) Vries/Fries/Uries; Mathys/Matthys Quast; Nicolaas/Nicolaes |

| Witsen; Pittavin/Pittavyn; Mamia Rinso/Rinsô/Rinzo; Sakusajemon/ |

| Saku Sajemon; Roelof Sieversz./Sievertsz./Siversz.; Fajasi Sifei/|

| Sivei. |

| - Dieren en planten: Enydris/Enydrys marina; Hokjok/Hokjuk; Irigo/ |

| Iriko; Jatsme-unagi/Jats’me-unagi; Otaria/Ottaria; Sithukari/ |

| Situkari; Taneibe/Tanneibe. |

| - Diversen: Tacoy/Takoy (vriend). |

| - De volgende woorden zijn zo verschillend dat geen sprake is van |

| inconsistenties, maar dat niet duidelijk is wat het juiste woord |

| is: Bussanobori/Fussanobori (Croonbergh); Eroen/Groen (Z.O. hoek |

| van Jezo); Coutsiaer/Goutsiaer/Goutsioer. |

| - De transcriptie van de volgende woorden is verwarrend, hoewel het|

| om duidelijk verschillende dieren gaat: Hankatsjui/Hankkatsjui |

| (resp. mossel en libel); Jeppirika/Jeppirka (resp. papegaaiduiker|

| en kraai). |

| |

| * Waar mogelijk zijn onduidelijkheden geverifiëerd met andere |

| bronnen. |

| |

| * Inhoudelijke opmerkingen: |

| - Pag. 49, dag f 14: windrichting O. ½ W. lijkt onwaarschijnlijk. |

| - Pag. 120, dag d 12: Eso S.O.t.S. ⅓ S. zou ook ⅛ S. kunnen zijn |

| (onduidelijk in origineel). |

| - Pag. 204, dag d 1: windrichting W.O.W.; mogelijk zetfout voor |

| W.N.W. |

| - Pag. 295, voetnoot [63]: het aangehaalde werk gebruikt de naam |

| Komaga-Daki in plaats van Saddle. |

| - Pag. 302, voetnoot [71]: Artikel 4. l. mogelijk zetfout voor |

| Artikel 4. 1. |

| - Pag. 310, voetnoot [90]: titel van de Nederlandse uitgave: Mijne |

| lotgevallen in mijne gevangenschap bij de Japanners in 1812 en |

| 1813. (Let op andere jaartallen). |

| - Pag. 402-404, voetnoot [163]: er wordt gesuggereerd dat er |

| meerdere dieren met † gemerkt zijn, maar in de lijst komt er |

| slechts één voor. Verwijzingen naar de Fauna Japonica zijn |

| gestandaardiseerd als F. J. |

| - Pag. 413: een eetbare zeekwallen; waarschijnlijk ontbreekt hier |

| een woord (bijv. soort). |

| - De titel van het diverse malen onder verschillende titels |

| geciteerde boek van Witsen is: Noord en Oost Tartaryen: |

| behelzende eene beschrijving van verscheidene tartersche en |

| nabuurige gewesten, in de noorder en oostelykste deelen van Aziën|

| en Europa; enz. |

| |

| * Aangebrachte veranderingen ten opzichte van de originele tekst: |

| - De inhoudsopgave is voor deze tekst gemaakt, en komt niet voor in|

| het originele werk. |

| - De tabellen zijn herschikt en/of gesplitst om in de beperkte |

| breedte te passen. |

| - Het Journael van de Maent April (de tabel vanaf pag. 218) is voor|

| de duidelijkheid en de leesbaarheid als volgt aangepast: de |

| dagcode/datum is verplaatst naar de eerste rij die betrekking |

| heeft op de betreffende dag/datum (in het origineel staat deze |

| vaak op de laatste rij); iedere regel is op een eigen rij gezet |

| (in het origineel zijn sommige rijen in elkaar geschoven). |

| - Op verschillende plaatsen zijn leestekens (punten, komma’s, |

| aanhalingstekens, puntkomma’s) stilzwijgend gecorrigeerd waar dit|

| overduidelijk nodig was. |

| - Er zijn twee soorten voetnoten: “echte” voetnoten [1], [2], enz.,|

| die direct onder de alinea waarop ze betrekking hebben zijn |

| verzameld, en voetnoten [A13], [A14], enz., die verwijzen naar de|

| Aanteekeningen. De voetnoten 1 t/m 13 (ook verwijzingen naar de |

| Aanteekeningen) zijn als reguliere voetnoten in het originele |

| werk opgenomen, en hier ook als zodanig weergegeven; wel zijn ze |

| in deze tekst anders gegroepeerd dan in het origineel. |

| - Uit windrichtingen en de meeste andere afkortingen zijn spaties |

| en regeleinden verwijderd voor de consistentie (bijvoorbeeld: |

| S.O. t.S. is veranderd in S.O.t.S.). |

| - Pag. 237-240: in het originele werk komt na pag. 237 pag. 240; de|

| tekst loopt gewoon door. Dit is een fout in de paginanummering, |

| er ontbreken geen pagina’s. De nummering is niet aangepast voor |

| deze tekst. |

| - Pag. 279: twee voetnoten met hetzelfde nummer, één voetnootanker.|

| Beide voetnoten samengevoegd (Troisième voyage ... en Narrative |

| of the expedition ...) tot één voetnoot. |

| - Pag. 313: twee voetnoten, één verwijzing. Verwijzing naar |

| voetnoot [94] ingevoegd op wat de juiste plaats lijkt. |

| - Pag. 416 e.v. (plantenlijst): formattering gestandaardiseerd; |

| F.J. veranderd in F. J. voor consistentie. |

| - Page 441: laatste cijfer van sommige prijzen onduidelijk, meest |

| waarschijnlijke cijfer gebruikt. |

| - Overige veranderingen (afgezien van de “Verbeteringen”): |

| |

| Pag./ Origineel Verandering |

|voetn. |

| ---- ---------------------- ------------------------------------ |

| omslag INDIë INDIË |

| motto methodes méthodes |

| 2 Zie noot 3 Zie noot 34 (aangepast aan nummering |

| in deze tekst) |

| 5 Conmandeur Commandeur |

| 11 Frachoys Franchoys (zoals elders) |

| 18 egeene geene |

| 28 gesehieden geschieden |

| 39 bedoven bedolven |

| 41 vadeem vaedem |

| 52 weyuich weynich |

| 56 7. a 7. |

| 56 middachs middachts (zoals elders) |

| 60 Bosso Bosho (zoals elders) |

| 65 Westelyckte Westelyckste |

| 66 van van van |

| 82 6. c 6. |

| 101 mensehen menschen |

| 105 47 g. 47 gr. (zoals elders) |

| 108 c 2. a 2. |

| 143 houte houte tralys houte tralys |

| 150 robben-ende beeren robben- ende beeren vellen |

| vellen |

| 170 dagenconden dagen conden |

| 179 schencken, Waerop schencken, waerop |

| 194 e 10. c 10. |

| 197 35 min. 51 min. 35 gr. 51 min. |

| 207 25 m in in 25 m. in |

| 215 maeekten maeckten |

| 215 slegen sloegen |

| 217 17_{de} 17^{de} |

| 234 linkerkant ontbreekt (1 teken), aangevuld op basis van tekst|

| 248 gereacken geraecken |

| 249 Deeember December |

| 252 hunen cours hunnen cours |

| 255 Gonverneur-Generaal Gouverneur-Generaal |

| 261 Erklägrung Erklärung |

| 261 nnd und |

| 266, Aant. 1: von vom |

| 267 (135° 55′ O. v. Gr.) (135° 55′ O. v. Gr.) bepaald). |

| 267 bepaald. (sluithaak toegevoegd) |

| 267 hevond bevond |

| 269 Beechy Beechey |

| 270 Arrow-Smith Arrowsmith |

| 279 Firotatsi Firatatsi (zoals elders) |

|[57] Hanks Hawks |

| 274 Ootober October |

| 279 veet plaetsen veel plaetsen |

| 284 Kaap _de Kennis_ _Kaap de Kennis_ (zoals eerder op die|

| pag.) |

| 284 eehter echter |

| 288 jezo Jezo |

| 291 vtacke vlacke |

| 291 Tane isti Tane itsi (zoals elders) |

| 292 plat point flat point |

|[63] Wm.jL. Maury Wm. L. Maury |

|[63] Ster for Steer for } verkeerd overgenomen |

|[63] westwards westward } uit het aangehaalde |

|[63] knop knob } werk |

| 298 erhandelingen verhandelingen |

| 300 Sausajemon Sakusajemon (zoals elders) |

|[73] Bironi Beroni (zoals elders) |

| 304 Broughthon Broughton (zoals elders) |

| 304 mannuscriptorum manuscriptorum |

|304/305 afsluitende _ verplaatst van na Manshooft tot na 3 mijlen |

| van ons. |

| 305 vou Krusenstern von Krusenstern |

|[78] Jszono Jezono |

| 308 rot, srn rotsen |

| 308 strekkiug strekking |

|[89] N^{o}. 1. Deszelfs uit schuingedrukt gehaald |

|[90] Russisch gecorrigeerd (hoofdletters, spelling) volgens |

| titelpagina van genoemd boek |

| 311 145 9′ 145° 9′ |

| 317 44° 29 44° 29′ |

| 317 Laperouse Lapérouse (in voetnoten [97] en [98])|

| 322 Rond the crater Round the crater |

| 322 very. low down very low down |

| 322 TsjTsja Tsjatsja (zoals elders) |

|[101] Dawidon Dawidow (zoals elders) |

| 329 Compagnie eiland. Compagnie eiland). (sluithaak toege- |

| voegd) |

| 332 Bernicet Bernizet |

| 333 Laperouse Lapérouse |

| 334 Aino’ Aino’s |

| 334 Guilbert Guibert |

| 337 daerde claerde |

| 340 eersts mededeelingen eerste mededeelingen |

| 342 Wojakulsi Wojakutsi (zoals elders) |

| 346 ver toont vertoont |

| 347 Th. 11 Th. II |

| 349 Nadesdha Nadeshda (zoals elders) |

| 349 oosprong oorsprong |

| 350 hydrograph hydrograaph |

| 351 russissche russische |

|[119] Tb. II Th. II |

| 356 formidolasa formidolosa |

| 359 eeenige eenige |

| 367 berkenbaast berkenbast (zoals elders) |

| 371 hebkende weijnigh hebbende weijnigh |

| 377 Awawi Awabi |

| 377 Heliotis Haliotis |

| 380 Ainos-stam Aino-stam (zoals elders) |

| 381 patriaches patriarches |

| 381 naturlichen natürlichen |

| 383 Titingh Titsingh |

| 383 Description Descriptions } zoals echte titel van |

| 383 traduits traduites } aangehaalde publicatie|

| 402 afteekenigen afteekeningen |

| 403 Antilope crispa’ Antilope crispa |

| 410 zelzame zeldzame |

| 411 F. F. J. |

| 411 sanquinolentus sanguinolentus |

| 413 verzameld verzamelt |

| 413 peilen pijlen |

| 413 (Murikana (Aino (Murikana Aino (openingshaak ver- |

| wijderd) |

| 414 Kink’wako) Kink’wako (sluithaak verwijderd) |

| 414 prieren pieren |

| 416 bebben hebben |

| 419 Nymphaeaeeae Nymphaeaceae |

| 419 otie olie |

| 420 Turez. Turcz. |

| 421 Orctocrania Arctocrania |

| 426 Mosl Mose |

|[181] Bonnin Bonin (zoals elders) |

+--------------------------------------------------------------------+