coelte, ende hadden holle deyninge uyt een N.N.W., wenden het O.waert
over, naemen onse voormarsseyl in, alsoo hem de N. wint styf begon te
verheffen, giste ’s middachts behouden te hebben door malcanderen 6½ myl
O.t.S. aen. Cregen doen de wint uyt een O.N.O., ende trock stracx weder
naer het N.O., wenden het N.waert over, naer gissing geseylt van ’s
middachts behouden cours N.W. 1¾ myl; cregen alsdoen weder gront op 75
vadem, wasige gront, wenden het doen O.waert over, met een N. coelte, de
see hol aenschietende uyt den N., de wint hem somtyts styf verheffende.
e 3.
’s Morgens al doncker ende mistich weder, de wint treckende naer het
N.O. met styve coelte met holle deyninge uyt een N.N.O., wenden het
N.W.waert over. Alsdoen is per resolutie geresolveert, alsoo onse
bestemde tyt volgens Instructie van den E. Heer Generael ende Raeden van
_India_ geexpireert is, dat men onse best soude doen om weder soecken te
comen in de _Suytsee_, derhalve onse cours naer het Canael _de Vries_
toe te stellen. De wint met een styve doorgaende wint alsdoen N.N.O.
synde, deden onse cours S.O. aen, giste alsdoen het _Robben_ eylant
omtrent N.W.t.W. ⅔ W. 17 mylen van ons te liggen, hadden geen gront,
saegen by menichte groote ende cleyne grauwe meeuwen vliegen. ’s Avonts
begon hem de wint te verheffen met een storm uyt een N.N.O., ende viel
een schrickelycke mist neer, de see met heel hol water hem verheffende
uyt een N.N.O., naemen al onse seylen in, ende lieten het liggen dryven
met de steven O.waert over.
f 4.
’s Morgens de wint al uyt een N.N.O. met doorgaende coelte, met hol
water, met heele donckere mist ende regen, saegen menichte gevogelt,
saegen veel lange steencroos, blaeden ende stucken hout dryven. Alsoo de
wint wat ginck liggen omtrent 2 ueren voor de middach, maeckten weder
seyl, deden onse cours weder S.O. aen. Giste ’s middachts geseylt te
hebben als gedreven S.O. 22 mylen, waeren volgens dien, op de gegiste
breete van 47 gr. 6½ min., ende op de lengte van 166 gr. 15 min., maer
bevonden ons op de breete te syn van 46 gr. 40 min., soo dat de stroom
ons wel 6 à 7 mylen veerder om de S. geleyt hadde als wy gegist hadden.
Saegen daegelycx veel raveling van stroom, deden ’s middachts onse cours
S.O.t.O. met een doorgaende N.N.O. wint ende hol water tot dat de eerste
wacht uyt was, wenden het doen by de wint N.W. over tot de tweede wacht
uyt, lieten het doen weder S.O.t.O. aengaen.
g 5.
’s Morgens hadden wy al styve N.N.O. wint met holle deyninge uyt een
N.N.O., saegen met den dach Caep _de Trou_ in ’t S.W. van ons, ende lach
in een dys; saegen noch een steylen hoeck van het _Statenlant_ in ’t
S.O.t.O. van ons, deden onse cours O.t.N. aen, de wint doen N., seijlden
O.waert over, om het Canael _de Vries_ terdegen open te seylen. Giste ’s
middachts door malcanderen geseylt te hebben S.O.t.O. 21 mylen, waeren
volgens dien, op de breete van 45 gr. 53 min., ende op de lengte van 167
gr. 57 min., maer bevonden ons te wesen op de breete van 45 gr. 43 min.
Alsdoen lach Caep _de Vries_ van het _Statenlant_ S.W. 4 mylen van ons,
ende de ree van _Companyslant_ lach in het N.O. ½ O. 7 à 8 mylen van
ons, deden alsdoen onse cours S. aen, het canael door, met een
doorgaende N. wint, de deyninge seer hol de straet _de Vries_
doorrollende uyt een N.N.O. Saegen by menichte gevogelte ende veel
drift, al groote bossen van die lange croosblaeden voor verhaelt,
dryven, de stroom liep met groote raveling om de S.; omtrent naer
middach te vier ueren geseylt van ’s middachts 5 mylen S.t.W. aen.
Saegen doen de mineraelberch op het _Companyslant_ in ’t N.O.t.N. 10 à
11 mylen van ons, saegen oock met een blinck in ’t S.O. lant, ende
scheen wel 22 à 23 mylen van ons te liggen, vertrou hetselve van ’t
_Companyslant_ aen ’t lant van _Ameryca_ vastgehecht is, dan conde wel
wesen eenige deurgangen noch daer benoorden waeren. De straet _de Vries_
gepasseert synde, deden onse cours S.W. langs de wal van het
_Statenlant_ om, comende daerby langs; in de voornacht hadden wy een moy
coeltie uyt een N.N.W., maer in de nanacht stillekens met holle deyninge
uyt een O.N.O. Wy hadden ’s avonts Caep _de Trou_ over het _Statenlant_
heengesien, in ’t W.N.W. van ons, door een lage valey lants.
a 6.
’s Morgens was ’t stilleties met holle deyninge uyt een O.N.O. Somtyts
een cleyn coeltie uyt een S.W. Met sons-reysen lach de Caep _de Vries_
12 à 13 mylen N.t.O. ½ O. van ons, giste ’s middachts geseylt te hebben
S.W. ½ S. 17 mylen, waeren volgens dien, op de gegiste breete van 44 gr.
50½ min., ende op de lengte van 166 gr. 56 min., ende op de bevonden
breete van 44 gr. 43 min. Alsdoen saegen wy de Caep _de Trou_ in ’t
N.N.W. van ons, ende een hoogen berch op de watercant van het
_Statenlant_ staende, synde boven op met een witte roo aerdige pleck,
lach N.W.t.N. 4 mylen van ons, ende geleeck wel mynerael van veere, want
als de son daerop scheen, blonck dese pleck geweldich. De Caep _de
Vries_ lach N.O.t.N. 13 à 14 mylen van ons; het veerste van het
S.Westelycxste lant dat wy sien conden, lach 15 à 16 mylen van ons tot
in ’t W.S.W., ende was de _Gehackelde_ berch op het S.W. eynt van ’t
_Statenlant_, can voorts aen de opdoening hier after uytgeteyckent alles
beoogen. De strecking van de cust langs het _Statenlant_ is S.W.t.W.
Wenden het W.waert over. ’s Avonts lach de berch met de wit roo aerdige
pleck in ’t N.t.O. ½ O. van ons. ’s Nachts een cleyn coeltie uyt den S.,
lieten het W.waert over staen.
b 7.
’s Morgens was ’t moy claer weder, de wint S. ende S.S.W. met een moye
coelte. ’s Ochtents lach de _Gehackelde_ berch W. ½ S. van ons, de
_Boerenschuer_ N.t.W. ⅓ W. 4 à 5 mylen van ons, conden de pieck _Antony_
in ’t W.t.S. sien ende de _Croonberch_ in ’t N.W. ½ N. van ons. Seylden
al W. waert over, cregen gront op 120 vadem, ’t welck temet opdroochde
als volcht, 100, 90, 80, 70,60, 50, 40 vadem, waeren omtrent 2 mylen van
lant, ende bleef lang de diepte van 40, 35 vadem, al cleyne singelgront.
Giste geseylt te hebben tot ’s middachts W. 13 mylen, waeren volgens
dien, op de gegiste breete als vooren, ende op de lengte van 165 gr. 43
min., droochde cort op tot 30 vadem, ende voorts tot 15 vadem, cleyige
gront. Waeren doen dicht onder de _Gehackelde_ berch ½ myl van lant,
hebben het doen weder afgewent, afgewent synde, alsoo wy hier geen goede
anckergront vonden, smeten[25] het met het schip by, syn met de prauw
naer lant gestiert, om van wegen de E. Heeren Staten ende den Prins van
Orange ende de Vereenigde Geoctroyeerde Oost-Indische Comp., onse E.
Heeren Meesters, het lant in possessy te nemen, ende daer een pael te
stellen met de Staten ende Comp. merck. Maer ick, onder de wal comende,
conde door de holle aenschietende see nergens aen lant comen, sochten
soo langs de wal naer eenige gelegentheyt om aen te comen, tot dat het
schip meest uyt het gesicht was, conden de marsseylen pas sien boven de
kimmen, keerden weder naer boort; quaemen ’s avonts soo veer dat wy het
hol van ’t schip saegen; doncker synde wert uyt het schip somtyts een
canon gelost, quaemen soo op ’t schieten onverrichter saecke aen boort.
Doen wy ’s middachts soo dicht onder de wal waeren, lach de
_Croonberch_ N. ½ O. van ons, ende conden die over het _Statenlant_
heensien, de afgaende steyle hoeck van de _Gehackelde_ berch lach S.W. ½
S. 1 myl van ons, ’t welck is de S.W. hoeck van ’t _Statenlant_. Terwyl
wy van boort geweest waeren, was het schip wel 2 mylen om de S.S.W.
gedreven, door de stroom die door het canael _Antony_ quaem vallen. Met
den doncker saegen wy den _Gehackelde_ berch van ’t _Statenlant_ recht
W. over de _Tepelberch_ ende de _Croonberch_ N. ⅔ O. ende de pieck
_Antony_ W.t.S. van ons. Saegen het lant in ’t N.O.t.N. soo veer als
conden beoogen, de Caep _Canael_ lach S.t.W. van ons, waeren 2 à 3 mylen
buyten ’t lant, te weten van de _Gehackelde_ berch, hadden de diepte van
35, 40, 45 vadem, al fyne swarte singel- somtyts grauwe swarte
santgront. ’s Avonts de wint S.W., wenden het S.O.waert over, de wint
temet scherpende,[26] conden corts daernaer niet hooger seylen als
O.t.S. De eerste wacht uyt synde, quaem de wint S.S.O. ende S.O.t.S.,
wenden het S.W.waert over met een moye coelte.
[25] Bijdraaijen.
[26] Schralen. Witsen.
c 8.
’s Morgens hadden wy redelyck gesicht, alsdoen lach de _Gehackelde_
berch W.N.W. van ons, ende was 90 vadem diep, gront als vooren; maer
wert stracx soo mistich, dat wy geen twee scheepslengten conden van ons
sien, met motregen. Giste tot ’s middachts geseylt te hebben S.t.W. 6
mylen, waeren volgens dien, op de breete van 44 gr. 19 min., ende op de
lengte van 165 gr. 36 min. Wy hoorden alsdoen een groote aenstortende
see ergens tegen het lant ofte recif aen; de wint S.S.O. synde, wenden
het om de O. daervan af. ’s Nachts claerde de mist op, ende was claer
weder, soodat wy de nacht wel voor den dach mochten vergelycken, de
wint S.t.O. ende S.S.O. met topseyls coelte.
d 9.
’s Morgens was ’t al soo mistich als daechts te vooren, wenden het ’s
ochtents om de S.W., de wint S.S.O., giste ’s middachts geseylt te
hebben 12 mylen O. aen, waeren volgens dien, op de breete van 44 gr. 19
min., ende op de lengte van 166 gr. 43 min. ’s Avonts claerde de mist
een weynich op, soo ons docht saegen lant in ’t N.N.W., maer was geen
seeckerheyt, de wint doen S.O. ende S.O.t.S., seylden S.W.waert over.
e 10.
’s Morgens was ’t mistich weder, de wint S.O., saegen veel raveling van
stroom, ’s middachts giste door malcander geseylt te hebben S.W.t.W. 19½
myl, alsdoen lach Caep _de Canael_ N. 5 mylen van ons, hadden doen de
diepte van 66 vadem, swarte santgront, somtyts singelgront. Saegen wat
naer de middach met een blinck het _Walvisch_ eylant in het N.W.t.N. 2 à
3 mylen van ons, maer was weder subyt betrocken, ende viel stracx seer
dicke natte mist dat wy weer heel geen gesicht hadden, staecken by om de
S.W.; diep naer de middach 56, 55 vadem, swart fyne santgront. Omtrent
een uer voor de sons onderganck de wint S., wenden het alsdoen O.waert
over, ’s nachts drie glaesen in de eerste wacht was ’t diep 58 vadem,
ende waeren in ’t vyffde glas gront af. De eerste wacht uyt synde,
naemen de fock in de gey, ende lieten het soo liggen dryven, met heel
mistich regenachtich weder.
f 11.
’s Morgens de wint als vooren met mistich motrich weder, wat op den dach
wert het drooch weder, maer bleef even mistich, cregen een subyte stilte
tot ’s middachts. Giste tot ’s middachts geseylt te hebben O. behouden
door malcander 1 myl, hadden doen de diepte van 58 vadem, want hadden
met den dach weder seyl gemaeckt, ende hadden over ende weder geseylt in
de diepte van 120, 100, 95, 90, 80, 70, 60, 58 vadem. Naer de middach
begon de mist wat op te claeren, cregen een cleyn coeltie uyt den N.,
deden onse cours W. aen, naer de middach te 3 uere diep 84 vadem,
singelgront, saegen somtyts met een blinck het duynich lant van Caep
_Canael_ in ’t N.W. van ons, het was ’s nachts weder heel mistich.
g 12.
’s Morgens hadden wy tamelyck gesicht, saegen omtrent 2 ueren voor de
middach het _Walvisch_ eylant in ’t N.W. ½ W. 1¼ myl van ons, ende de
gebroocken eylanden van _Tamary_ in ’t W.S.W. van ons, de Caep _Canael
Antony_ lach 5 mylen N.N.O. ½ O. van ons, was alsdoen 50 vadem diep,
swarte santgront met schelpen vermengt. Wy hadden het bygehouden op de
diepte van 85, 90, 80 vadem, singelgront, vernaemen harde raveling van
stroom. ’s Middachts lach het W. eynt van ’t _Walvisch_ eyl. N.t.W. ⅓ N.
2 à 3 mylen van ons, quaemen ’s avonts ten ancker in de _Gebroocken_
eylanden van _Tamary_. Giste van ’s middachts geseylt te hebben W.t.S. 5
mylen, waeren volgens dien van den middach af gereeckent, op de breete
van 43 gr. 42 min., ende op de lengte van 164 gr. 44 min., diep 21
vadem, swarte santgront. Alsdoen lach het _Barbaren_ eylant W.S.W. 1½ à
2 mylen van ons, ende het _Gebroocken_ eylant 1 myl N.O.t.O. ende noch
een lang vlack eylant N.W. 1½ myl van ons, de see styf de voert
inrollende uyt een N.O., ende ’s nachts de wint N.N.O. met styve coelte
ende harde regen, verwachtende den dach met patientie.
a 13.
’s Morgens was de wint N. met passelyck claer weder, hadden holle
deyninge uyt den O. Alsdoen heeft de Commandeur den Stierman Roelof met
de boot om de N. gestiert, om te sien ofte daer geen gelegentheyt was om
hout te crygen, ende het schip conde verseeckert liggen; ende alsoo het
hier geen gelegentheyt was sonder groot peryckel te liggen, heeft den
Commandeur een canonschoot laeten doen, waerop de boot tegen den middach
weder aen boort gecomen is. Aen boort comende, rapporteerde wel goede
gelegentheyt voor het schip gevonden te hebben, maer hadde geen geboomte
op het lant connen sien. Haer had oock een vaertuychie met 3 inwoonders
aen boort geweest, alwaer een sootie visch van geruylt hadden; d^{o}.
inwoonders waeren aen het _Gebroocken_ eylant gevaeren. Hier geen
gelegentheyt vernemende om hout te crygen, ende wy hier met groot
peryckel laegen, is per resolutie goetgevonden, om weder t’ seyl te gaen
ende een andere betere gelegentheyt op te soecken, om water ende hout te
becomen, ende wat te ververschen ende het schip wat te repareeren. Syn
omtrent naer de middach ten 4 ueren t’ seyl gegaen met een N. wint,
deden onse cours S. in see tot op de diepte van 55 vadem, cromde doen
temet om naer het S.W. diep 55, 50, 47 vadem, swarte santgront; het was
’s nachts stil met slecht water, somtyts een cleyn luchien uyt een N.
ende N.N.O., diep 46 tot 63 ende 54 vadem. Voor de middach was ons een
prauw met 2 mannen ende 3 vrouwen aen boort geroeyt, quaemen van ’t
_Barbaren_ eylant, brochten niet sonders mede, de mans over geweest
hebbende, syn weder naer ’t _Barbaren_ eylant gevaeren.
b 14.
’s Morgens was ’t passelyck claer weder, saegen het _Barbaren_ eylant in
’t N.N.O. 2 à 3 mylen van ons, deden onse cours W.S.W. tot ’s
middachts, hadden doen de diepte van 36 vadem. Giste geseylt te hebben
S.W. ⅔ S. 9½ myl, waeren volgens dien, op de breete van 43 gr. 9 min.,
ende op de lengte van 164 gr. 18 min., alsdoen lach Caep _de Manshooft_
N.t.W. 2 mylen van ons, saegen in ’t lant een hoogen berch N.N.O. van
ons, ende een d^{o}. wat laeger in ’t N. ½ O. van ons; waeren op de
bevonden breete van 43 gr. 8 min. De cust van _Eso_ streckt hier W.S.W.
ende O.N.O., naer de middach begon ’t hart op te droogen, deden onse
cours S.W.t.W., de wint variabel met stilte, quaemen ’s avonts ten
ancker op 36 vadem, santgront, 3 mylen van lant, de Caep _de Manshooft_
O.N.O. van ons ende het W. eynt van het eylant _Mossirca_, ende nu by
ons genaempt _van der Lyns_ eylant, lach W.t.S. 4 mylen van ons. ’s
Nachts vingen wy 3 à 4 cabbeliauwen, was stil, de stroom styf om de W.
loopende.
c 15.
’s Morgens cregen wy een cleyn luchien uyt den N., lichten ons ancker,
deden onse cours W.t.S. aen tot omtrent te 10 ueren ’s ochtents, quaemen
alsdoen ten ancker op 26 vadem, swarte santgront, de stroom styf om de
W.S.W. loopende. Syn alsdoen met de prauw ende Stierman Roelof met de
boot naer lant gevaeren, om te ondersoecken of wy achter _van der Lyns_
eylant geen ree vinden conden, maer daer comende, vonden de eylanden met
een rif aen een cleyn eylant vastgehecht te syn, ende het cleyne eylant
weder aen het lant van _Eso_. Conden daer met de prauw niet door, de
gront was opdroogende van ’t schip tot dicht aen het cleyne eylantie 5
vadem, santgront. Syn stracx aen boort gevaeren, ende heb het den
Commandeur te kennen gegeven, oock dat daer binnen die twee eylanden een
groote bay was. Hebben op staende (voet) ons ancker gelicht, ende syn
met het schip wat om de S.W. geseylt, ende voer doen stracx onse boot
weder te gemoet, ende syn t’ saemen bewesten _van der Lyns_ eylant
omgevaeren, vonden daer een schoone bay goede opdroogende gront, in de
bay synde, steckgront. Terwyl wy dese gelegentheyt ondersochten, quaem
den Commandeur ten ancker op 27 vadem. Ick heb een schoot laeten
schieten tot teycken van de goede gelegentheyt, ende heb de boot voorts
de bay dieper ingestiert, ende syn aen boort gevaeren, om het schip hier
binnen te brengen. Eer ick aen boort was, quaem het schip ons al te
gemoet seylen, overloopende in het schip lieten het voort staen, vonden
de diepte als volcht, 27, 26, 23, 22, 20, 18 vademen, santgront, tot in
het incomen van de bay; seylden bewesten de steyle hoeck van _van der
Lyns_ eylant in, lieten een ronde steyle hoeck van _Eso_ aen bagboort
liggen, alwaer een rif afstreckt omtrent ⅔ part van ’t incomen van het.
Dit gadt is van hoeck tot hoeck omtrent 2¼ myl wyt, binnen de hoeck van
’t eylant comende, is de cours N.N.W. in 15, 14, 13, 12, 11, 10, 9, 8,
7, 6 vadem, steckgront, naer een steyle hoeck toe, alwaer men after can
loopen; quaemen ’s avonts by den hoeck ten ancker op 7 vadem,
steckgront. De W. hoeck van _van der Lyns_ eylant lach S.S.O. 3 mylen
van ons. Het was ’s nachts moy stil weder, somtyts een cleyn coeltie uyt
een S.
d 16.
’s Morgens syn ick ende Stierman Roelof met prauw ende boot om de
gemelde steyle hoeck gestiert, om te vernemen hoe diep wy wel after de
hoeck in conden liggen, ende wat diepte daer was, ende of hier geen
volck en woonde. Vonden verby de steyle hoeck een bocht ofte rivier, de
welcke N.O. instreckte, alwaer in ’t gadt op de drumpel vonden met
laech water 10, 11 voet water, synde wasige santgront, maer van binnen
diep 5, 6, 7 vadem. Wy saegen verscheyden huysen staen, saegen een dorp
om de S. van ons alwaer wy roock saegen, syn daer met schuyt ende boot
naer toe gevaeren, maer eer by d^{o}. dorp waeren, quaemen de habytanten
met twee prauwen ons te gemoet, waervan drie persoonen over in onse
prauw quaemen, ende syn doen saemen naer haer dorp gevaeren, het welck
sy _Ackys_ noemden, syn met de meeste gesach hebbende in syn huys
gegaen, wiens naem was _Noiasack_; in huys comende schafte wat gecoockte
salm op, ende syn bybueren quaemen ons begroeten. Terwyl hier in huys
waeren, heb ick ons volck met de seegen laeten visschen, ving een fraeye
soo bot. Heb alsdoen onse afscheyt genomen, alsoo ick begon te mercken
dat het water begon te wassen, ende syn met vrientschap gescheyden. Naer
boort vaerende syn ons drie van haer vaertuygen gevolcht ende quaemen
beneffens ons aen boort, aen boort synde wesen aen den Commandeur dat wy
met het schip hier binnen souden comen. Alsoo bemerckte dat het water
vry wat gewassen was, syn weder heen gevaeren ende hebben ’t gediept,
vonden 13, 14 voet water, ende was noch een gaende vloet; syn naer boort
gevaeren, ende heb het den Commandeur te kennen gegeven, waerop
geresolveert is hier binnen te seylen, ’t welck wy stracx gedaen hebben.
Vonden in ’t gadt niet minder als 15 voet water, de wint S.S.O., quaemen
ten ancker op 5 vadem, steckgront, recht voor haer dorp _Ackys_, de
habytanten quaemen aen boort ende brochten ons veel oesters. De
Commandeur heeft het gebedt laeten doen, om Godt den Heer te dancken,
dat Hy ons soo genaedelyck bewaert heeft, ende voorder wil bewaeren,
Amen. Terwyl wy het gebedt deden ende veel van de inwoonders aen boort
waeren, gingen mede modest neersitten om te luysteren, maer alsoo het
wat lang duerde, reesen stil op ende voeren naer lant toe. Wy laegen
geanckert omtrent een musquetschoot van beyde syden van het lant, hebben
voorts het schip opgered ende onse watervaeten claer begonnen te
maecken, om versch water te haelen.
e 17.
’s Morgens is eenich volck uytgestiert om te visschen, voorts eenige om
wilt soecken te schieten, ende eenige om branthout te hacken. Syn met de
prauw uytgestiert om dese bocht te visiteeren, of ’t een rivier was of
niet, ende oock of hier omtrent meer volcx woonde te ondersoecken. Syn
tegen den avont aen boort gecomen. Aen boort synde, den inwoonder, als
het meeste gesach over het dorp hebbende, was genaempt _Noiasack_,
verstonden dat deselfde ’s middachts aen boort geweest was met noch een
oudt man, ende den Commandeur over taefel sittende dede teycken, alsoo
een silvere lepel in handen naem ende seyde op syn spraeck: »dat is
fraey silver,” ende dede met een bewys dat men dat groef, sifte ende
smolt, ende was dan soodaenich silver, ende wees dat men hetselfde groef
in ’t W.S.W. van ons, ende de plaets _Cirarca_ hiete daer de myn was. De
jaegers waeren aen boort gecomen, hadden niet eenich gedierte gesien;
maer de visschers hadden veel visch aen boort gebrocht, waer onder veel
bot, schar, tarbot ende een groote steur was. Wy hadden verscheyden
dorpen gevonden, maer geen volck daerin, voorts de beschryving van dese
bocht ende riviere was soodaenich als hiernae beschreven is. Wy laegen
hier met het schip, conden geen see sien; de inwoonders quaemen veel aen
boort, wyven ende kinderen, ende brochten veel oesters ende roo
appelties van roosen aen boort, die wy haer om ryst afruylden. Hadden
dien dach ende nacht moy weder.
f 18.
’s Morgens syn ick ende de Stierman Roelof uytgestiert, om de groote
bocht van binnen in ’t ront om te vaeren, om dien aldaer oock te
visiteeren. Vonden d^{o}. bocht van _Ackys_ vol oesterbancken ende laech
vlack ende (ver)droncken lant in ’t midden van d^{o}. bocht, d^{o}.
bocht was van ’t schip om de O. wyt 2½ myl, ende in ’t S. ende N. 1 myl,
ende het lant is rontom de bocht berchachtich lant met veel laege groote
valeyen, ende vooraen wat berch voorlant, al waer op veel roo ende witte
aelbessen, moerbeyen, roo braembeyen vonden wassen, maer het goet en was
noch niet ryp. Dese bocht was overal ondiep, 2, à 3, 4 voet water in de
kille. Syn voorts doen naer een steyle hoeck gevaeren, die N.O.t.N. ⅚
myl van ons schip lach, ende is de N.W. hoeck van de bocht, alwaer op
een hoochte een gemaeckt fort stont, ende in de laetste 8 à 10 huysen,
dan was nergens geen volck in ende scheen in geen jaer volck in gewoont
te hebben. Van d^{o}. dorp S.W.t.W. waeren aen de andere sy van de
rivier, die alhier omtrent ½ myl wyt is, twee dorpen, alwaer by elcx op
een berch oock soo een gemaeckt fort stont. Dese forten waeren gemaeckt
als volcht: op den berch, daer die op gestelt waeren, was maer een smal
opcomende wech, het welck steyl was om op te climmen, ende waeren
palissaeden in ’t viercant gestelt, van de lengte ende de hoochte 1½
mans lengte, daer stonden 2 à 3 huysen in, waeren groote vueren deuren
in de palissaeden met groote clampen, als die toe waeren werden dan met
twee dicke houten geslooten, synde door de clampen heengestoocken. Op
twee hoecken van dese viercante gestelde palissaeden, is ’t met verheven
stellagie gemaeckt van vueren plancken, om daerop uyt te kycken, voorts
syn de palissaeden wel met dwarshouten aen malcander geslooten. Dese
rivier is versch water, vonden nergens geen volck, syn weder naer boort
gevaeren; aen boort gecomen synde, verstonden dat de Schipper met de
boot geseylt was om de W.S.W., mede hebbende den inwoonder _Noiasack_
met 2 van syn soons; hy hadde belooft, om een syden Japansche rock, de
onse te wysen alwaer het silver gegraeven wert. De wint synde S.S.W.
laverende met de boot om de S.W., dien dach hadden de habytanten veel
oesters ende appelties aen boort gebrocht, dien haer voor ryst afgeruylt
werden.
g 19.
’s Morgens is een ander oudt man met een ruyge baert gecomen, ende dede
bewys soo hem den Commandeur een cleetie à 2 wilde geven, hy wilde ons
oock een myn wysen; ’t welck hem gegeven is, ende onse prauw wel gemant
synde, is den Ondercoopman Pittavyn met hem mede gestiert, om het selve
met hem te ondersoecken; syn van boort gevaeren met den habytant, by hem
hebbende oock 2 jongens, voeren om de S. by de steyle hoeck S.W. van
_Ackys_ om. Wat naer de middach quaem onse Schipper met de boot weder
aen boort, hadde niet uytgericht, den habytant had hem (zich) sieck
gemaeckt ende wilde met niemant in ’t lant gaen. Sy hadden geen volck
vernomen, maer veel honden gesien. Corts hiernaer quaem onse schuyt oock
weerom, die hadde omtrent by het cleyne eylant _Moyomosier_ geweest in
de bocht, daer had haer den ouden habytant gewesen op ’t strant by een
loopent versch watertie te graeven, maer daer graevende vonden niet als
sant, soodanich als het strant was, soo dat het (door) dese luyden was
gedaen om wat te hebben. _Noiasack_ presenteerde de rock weder te geven,
maer hebben hem de rock ende den ander de cleeties laeten houden, om
reeden dien avont uyt visschen geweest ende soo veel visch gevangen, als
in twee dagen conden opeeten.
a 20.