de diepte van 70 vadem, gront als vooren; doen lach de _Santduynige
hoeck_ W.N.W. 3 mylen van ons, het was die heele voor middach stil ende
mistich, de stroom hier loopende langs de wal om de N.N.O., diep 32, 35,
38 vadem. ’s Middachts waeren doen Oost van de _Santduynige hoeck_, 4
mylen op de diepte van 42 vadem; giste geseylt te hebben, N.O. 10 mylen,
waeren volgens dien, op de breete van 35 gr. 58 min., ende op de lengte
van 160 gr. 8 min., ende bevonden breete van 36 gr. Corts naer
cocxschaften quaemen 2 _Japanse_ visschersbercken aen boort, in ider
synde 8 man, gaeven ons soo veel visch over, als wy met het geheele
scheepsvolck pas conden opeten, waer voor haer wat ryst ende wat arack
geschoncken wert. De visch was roch, scharren, waer onder heele groote
waeren; swaertvisschen, spierhayties, met een visch by ons onbekent; de
visschers, volgens visscherswys eens lustich arack omgedroncken
hebbende, syn van boort gevaeren om weder te visschen. Wat naer de
middach quam een van d^{o}. visschers aen boort ende bracht weder een
moye soo visch, beneffens hem noch een ander visschersberck, maar die
hadden geen visch; naer dat sy wat getracteert waeren syn van boort
gevaeren ende scheyden met groot vruntschap, ende roeyden naer lant toe.
Van de _Santduynige hoeck_ leyt een cleyn eylandecken Oost daer af,
omtrent een myl, gelyck het _Menscheters eilant_ in de straet _Sunda_.
Omtrent een myl benoorden d^{o}. eylant, leyt noch een cleyn eylant,
maar wat vlacker, gelyck het eylant _Haerlem_[19], maar leyt dicht onder
de wal. Van de _Santduynige hoeck_ ontfalt hem het lant om de N.N.W.,
ende maeckt weder een diepe bocht, synde al eenparich laech lant. Cregen
naer de middach een moy coeltie uyt een S.O. stelden onse cours N.N.W.
aen, saegen by menichte bruynvisschen, tolven? ende veel walvisschen,
ende menichte duyckers ofte lammen swemmen, oock veel drift van wier,
groente ende loose veeren dryven. Alsoo wy bemerckten, dat wy noch veer
van de wal stonden, stelden onse cours N.W. aen, van de diepte van 40
vadem tot op de diepte van 26 vadem, wasige gront. Saegen doen tegen den
avont, een hoogen gehackelde berch recht vooruyt, ende lach op het laege
lant in het diepste van de bocht. Stelden doen onse cours N.t.O. aen, de
N. hoeck van dese bocht lach doen N.t.W. 3 mylen van ons, ende de
_Santduynige hoeck_ lach doen S.t.W. wel 6 mylen van ons; de N. hoeck is
een laege vlacke hoeck. ’s Nachts seylden wy met cleyn seyl, op de
diepte van 40, 42, 44 vadem, tegen den dach 50 vadem.
[19] Mede een eiland op de Noordkust van Java.
d 24.
’s Morgens de wint S.S.W. waeren 3 mylen van lant, op de diepte van 40
vadem, santgront, neffens hooch berchachtich lant; conden om de Suyt van
de steng noch de laege hoeck sien, waer benoorden dit hooge lant begint,
ende lach S.W. van ons, omtrent 6 mylen. Stelden onse cours om de N.N.W.
naer de wal, tot op de diepte van 30 vadem, langsaem opdrogende gront,
synde al sant. Saegen een steylen hoeck, gelyckende een eylant,
alwaer wy uyt de Noort after van daen saegen comen, verscheyden
visschersbercken, quaemen te see om te visschen; wat dichter by d^{o}.
hoeck comende tot op 24 vadem, wit santgront, de gront te vooren swart
santgront geweest hebbende. Waeren een myl van d^{o}. hoeck, saegen doen
dat daer een rivier after in streckte Noort op; hier is heel hooch
binnen lant op sommige plaetsen 2, 3, 4dubbelt, ende op veel plaetsen
compt het hooge lant steyl op ’t water neer. Hier cregen wy menichte
visschers aen boort, daervan wy voor ryst omtrent in de 30 groote rochen
ruylden ende 2 cabbeliauwen, met veel groote scharren, waeronder eenige
waeren 2 voet lanck ende 1 voet breet ende drie vingers dick, cregen
oock veel roode seehaen ende eenige andere visch van haer. Sy noemden
die rivier, dien after de genoemde steylen hoeck om de Noort opstreckte,
_Gissima_, ende presenteerden ons daerin te brengen; wesen dat daer in
’t incomen 9 à 10 vadem waters was, ende wesen dat het om de Noort niet
en docht. Op de steylen hoeck van _Gissima_, staet wat in ’t lant een
dramel boomen gelyck of ’t een fort was, waervan een boom boven de
andere uytsteeckt in hoochte, hebbende een ronde croon. ’s Middachts
giste geseylt te hebben, N.t.W. ⅙ N. 16½ myl, waeren volgens dien, op de
gegiste breete van 37 gr. 5 min., ende op de lengte van 159 gr. 55
min., ende op de bevonden breete van 37 gr. 5 min. Doen lach de steylen
hoeck van _Gissima_ W. ½ S. van ons omtrent 3 mylen, ende een hoeck daer
benoorden liggende, die seer cartelich van cleyne berchies was, dewelcke
wy noemden de _Gecartelde_ hoeck; dese hoeck lach N. ½ W. 3 mylen van
ons, ende een hoeck die benoorden de vlacke hoeck leyt, lach S.W. van
ons. Omtrent 6 mylen van d^{o}. hoeck, begint het hoochlant te strecken
om de Noort, hadden doen de diepte van 40, 36 vadem, swarte santgront;
stelden doen onsen cours N.t.O. aen, met een Suydelycke topseyls coelte,
om op de N. breete te comen van 37½ gr.; om onse medemaet aldaer te
verwachten, volgens de getrocken resolutie. Naer de middach quaemen ons
noch 2 visschers aen boort, waervan wy een moye soo visch cregen, waeren
doen buyten de _Gehackelde_ hoeck ofte anders genaempt _Caep de Kennis_.
’S Avonts lach _C. de Kennis_ S.t.W. van ons, waeren omtrent 2 mylen van
lant, ende doen lach noch een hoeck benoorden ons dat hooch lant was,
maer laech op ’t water neerliep, die lach S.W. ½ W. van ons. Het
Noordelycxste lant soo veer wy sien conden, lach N.t.W. ½ W. van ons, en
was al hooch lant, saegen op een hoogen vlacken berch veel huysen staen,
waer after heel hooch lant; wy hadden de diepte gehadt in ’t seylen van
37, 36, 32, 30, 28, 25 vadem, wasige swarte santgront. Met het vallen
van den doncker quam ons een _Japanse_ berck verbyseylen, ende riep
_Toy, Toy_, ende wees om de Noort; indien wy wilden, hy wou ons in een
haven brengen om de Noort, contrary de andere _Japanders_, die altyt
gewesen hadden, dat het om de Noort niet en docht. Sy siende dat wy onse
marsseylen innaemen, ende onse seyl ende fock opgeyden, ende het met de
besaen om de Oost lieten stevenen ende dryven, sette syn seyl schrap
ende riep dat om de Oost ofte t’seewaert in, niet goet en was, hy sette
syn cours om de Noort; in dese berck waeren 4 _Japanders_. ’s Nachts de
wint S.S.W., S. en S.O., diepte temet af, 26, 28, 30, 35, 36, 40, 45,
50, 55, 60, 65, 70 vadem, wasige gront, conden geen gront aen ’t loot
opcrygen. ’s Nachts regen.
e 25.
’s Morgens metten dach begon ’t styf uyt een S.S.O. te waeyen, waerdoor
de see hem cort seer vreeslyck hol hem verhefte, door oorsaeck, dat de
stroom tegen de wint liep, ende de see tegen de gronden quam opschieten;
ende viel oock een swaere mist, dien duerde tot omtrent 2 ueren voor de
middach, claerde doen op ende wert ’t haestich stil, maer bleef heel hol
water. Hebben nieuwe onderseylen aengeslagen. Giste ’s middachts soo
geseylt als gedreven, behouden te hebben, N.N.O. 9 mylen, waeren volgens
dien, op de gegiste breete van 37 gr. 39 min., ende op de lengte van 160
gr. 12 min., waeren 4 mylen van lant. Doen lach de _Gecartelde_ hoeck
S.W.t.S. ende het Noordelycxste lant dat wy sien conden N.W.t.N. van
ons, ende was diep 72 vadem, conden geen gront aen ’t loot opcrygen; het
is hier al hooch lant, gelyck volgens uytteyckening te sien is. Wat naer
de middach was het heel claer weder, saegen gau uyt naer onse maet, maer
vernaemen hem niet. Omtrent 3 ueren naer den middach, cregen wy een
topseyls coelte uyt een W.N.W. maer allenskens naer het N.W. ende
seylden met cleyn seyl wat om de S. tot ’s avonts, lieten het doen met
een seyl byleggen Noortwaert over, de wint naer het West treckende;
peylden doen de _Gecartelde_ hoeck in ’t S.W. ½ W. van ons, ende het
Noordelycxste lant in ’t N.W. ⅓ W., waeren 5 mylen van lant diep 95
vadem, doch conden geen gront opcrygen. ’s Nachts moy stil weder, de
wint Westelyck, hadden met donckere maen gestadich 2 vueren op, ende
schooten somtyts een schoot, of onse medemacker omtrent mocht wesen, dat
hy het mocht hooren ende soo op het schieten naer ons toecomen.
f 26.
’s Morgens was ’t moy helder sonneschyn weder, dreven in stilte met
opgegeyde seylen ende slecht water. ’s Middachts lach de _C. de Kennis_,
anders de _Gecartelde_ hoeck genaempt, W. ½ S. omtrent 7 mylen van ons,
giste vertiert te hebben, S.O.t.S. 5½ myl, waeren volgens dien, op de
gegiste breete van 37 gr. 20 min., ende op de lengte van 160 gr. 28
min., ende op de bevonden breete van 37 gr. 20 min.; conden geen gront
aen het loot opcrygen; doen wy het Suydelycxste lant S.W., ende het
Noordelycxste lant N.W. van ons hadden, waeren wy gront af, synde
omtrent 7 à 8 mylen van lant. Omtrent 4 ueren naer middach, cregen wy
een moy coeltie uyt een S.O., ende trock al treckende naer het S. ende
S.W. ende voorts naer het W. toe; wenden het met cleyn seyl om de N.W.,
om het lant weder wat te naederen. ’s Nachts diep 70, 65 vadem, gront
als vooren.
g 27.
’s Morgens was ’t moy weder, met een heldere claere lucht, waeren 4
mylen buyten de wal, de wint variabel, Westelyck met slecht water,
hadden doen de diepte van 50 vadem, wasige gront; alsdoen quaemen ons 2
visschersbarcken aen boort, brachten ons een lustige soo visch aen
boort, die wy om ryst van haer ruylden, ende elck visscher creech een
dronck arack, waernaer sy seer begeerich waeren; syn weder van boort
gevaeren ende gingen liggen visschen. Corts daernaer is ons een leege
custberck verby geseylt, quam uyt de Noort ende seylde om de Suyt, sy
riepen op syn _Japans_, dat het niet goet en was om de Noort, dat daer
_Toy_ lach, ende is voorts geseylt. Giste Suyt vertiert te wesen
N.W.t.N. 9 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 37 gr. 50 m.,
ende op de lengte van 160 gr. 3 min., ende op de bevonden breete van 37
gr. 50 min. Waeren hier by wit gepleckt lant met eenige santboschies,
omtrent 2 mylen van lant hadden de diepte van 19 à 20 vadem, singel ende
grove santgront, hier was de gront ongelycke diepte cort op ende af. Het
voorlant is duynich lant, maer anders hooch lant, op sommige plaetsen
dubbelt, gelyck per uytwerpsel (afteekening) blyckt, het lant om de
Noort scheen een bocht beginnen te maecken, het Noordelycxste lant lach
N.N.W., ende het Suydelycxste S.S.W. van ons, de cust streckte hier S.
ende N. Wy vernaemen dat de stroom hier heen ende weer langs de wal
liep. Op dato is ons noch een gelaeden custbarck bejegent, comende uyt
de Noort, syn lading was ryst in balen, is dicht aen ons schip gecomen.
Wy vraechden hem waer hy van daen quam, hetwelck hy niet wilde seggen,
maer een van haer sprack wat _Portugies_; sey op d^{o}. spraeck, dat sy
naer _Meaco_ wilde, ende hy sey dat benoorden ons een groote bocht lach,
ende dat daer een eylant voor lach, dat _Toy_ hiete, ende dat men met
het schip wel tusschen de cust ende _Toy_ door mochte of conde seylen,
ende dat benoorden _Japan_ _Eso_ lach, maer dat het daer niet en docht
ende seer cout was, ende dat het oock in de bocht after _Toy_ niet en
docht. Souden aparent noch wat meer van hun verstaen hebben, hadden wy
iemant gehadt die _Japans_ had connen spreecken ende verstaen; hem is 2
realen voor een bael ryst geboden, maer hy sey, dat hy geen ryst dorst
vercoopen, ende dat syn coopluyden die hem bevracht hadden, in _Meaco_
woonden. Wy leyden het t’see ende lieten het dryven, ende d^{o}. berck
voorderde syne reys om de S. ’s Nachts de wint variabel, dreven in de
diepte van 24, 26, 29, 32, 33, 40, 50, 50, 70, 72 vadem.
a 28.
’s Morgens was het doncker mistich weder, conden boven een scheepslengte
niet van hem sien, somtyts een variabel luchien, dan meest stilte,
lieten het al dryven in de diepte van 60 à 70 vadem; ’s middachts giste
meest op een plaets te wesen, als op den 27 d^{o}. in breete, maer wel 7
mylen van lant, hadden doen de diepte van omtrent 70 vadem, conden geen
gront opcrygen. Tegen den avont saegen wy een seyl in ’t N.W. van ons,
met een weynich opclaeren van de vreeslycke donckere mist, maeckten
seyl, deden onse best om daerby te comen, alsoo verhoopte dat hetselfde
het jacht _Breskens_ was, maer hem wat naeckende, saegen dat het een
groote _Japanse_ custberck met een groot viercant seyl was, ende van ons
afliep om de Suyt. Wy lieten het weder dryven. ’s Nachts diep 40, 38,
33, 28 vadem ende was motrich weder.
b 29.
’s Morgens hadden wy sulcken vreeselycke donckere mist als noch nooyt
bevonden hadden, ende het was doot stil, dreven met de stroom om de
West, geraeckten schielyck van de diepte van 28 vadem op 20 ende 19,
singel gront, lieten ons werpancker vallen, verbeydende de tyt dat het
mochte opclaeren ofte coelte comen, om weder wat t’see te loopen. Tegen
den middach cregen wy een styve Suydelycke coelte, lichte ons ancker,
maer eer ons ancker op was, waeren op de diepte van 15 vadem, singel
gront, wy leyden het met schoverseylen t’seewaert in; dese styve coelte
dee de mist ten deele wat verdwynen. ’s Middachts waeren naer gissing
op de breete van 38 gr., omtrent 4 mylen van lant. Door de styve wint
verhefte hem de see, seer afgryselyck ende hol tegen de gronden, ende
quaemen de swaerste sees uyt een S.S.O. ende S.O., doch de wint liep in
’t S.S.W. met heel styve wint, naemen onse bonets af, ende lieten het
S.O. ende O.S.O.waert over staen te seewaert in, wy cregen soo veel worp
sees over, als wy van boven, onse presenning over de luycken gespyckert
synde, conde loosen. ’s Middernachts wert het stil, maer de see noch
heel verbolgen, met motrich weder.
c 30.
’s Morgens hadden wy moy sonneschyn weder, ende de see slechte al
langsaem, de wint meest N.W.t.N. met moye topseyls coelte, sette onse
beyde marsseyls by, deden ons best om de cust weder aen boort te crygen,
conden in ’t N.N.W. een ront berchien sien, omtrent 9 à 10 mylen van
ons, ende geleeck een eylant, vermoeden dat _Toy_ te wesen, daer de
_Japanders_ ons verscheyden reysen van geseyt hadden. Gisten sedert den
27 d^{o}. door malcanderen vertiert te syn, O.N.O. 6½ myl, waeren
volgens dien, op de gegiste breete van 38 gr. ende op de lengte van 160
gr. 34 min., ende op de bevonden breete van 37 gr. 40 min.; soodat ons
de stroom om de Suyt geset hadde 20 min. meer als onse gissing was,
waeren 7 à 8 mylen van lant, ende het was over de 100 vadem diep,
singelgront. Naer de middach liep de wint Westelyck, leyden het om de
Noort. ’s Avonts wert het claer weder, naemen onse marsseyls in, ende
geyden onse seylen op, ende lieten het soo N.waert over leggen dryven.
’s Avonts conden wy het lant pas sien in ’t S.W., ende in ’t N.N.W. lach
een ront berchien, synde naer myn vermoeden _Toy_; soo ick can
bemercken, hadden wy harde stroom om de Suyt, saegen veel raveling van
stroom.
d 31.
’s Morgens was het heel moy weder met stilte, de deyninge uyt een
Suydelycken hant, giste ’s middachts vertiert te wesen N. 5½ myl, waeren
volgens dien, op de gegiste breete van 38 gr. 2 min., ende op de lengte
van 160 gr. 34 min., ende op de bevonden breete van 38 gr. Doen lach
_Toy_ N.N.W. 7 à 8 mylen van ons, ende de laege santpunt besuyden _Toy_
lach in ’t W. 7 à 8 mylen van ons, ende het was 70 à 75 vadem diep,
conden in de bocht in ’t N.W. geen lant sien, vermoedende dat de groote
bocht te syn, daer de _Japanders_ ons af geseyt hadden. Desen
uytsteeckende hoeck van _Toy_ is heel kenbaer, als men uyt de Suyt compt
vertoont hem als een hooch eylant, ende een weynich daer bewesten, met
een rey van gehackelt geberchte, met een corte spaetsy laech lant, condt
voorts by het uytteyckenen desselfs verder beoogen. Cregen naer de
middach een moy luchie uyt een S.O., stelden onse cours N. aen, om by O.
het eylant _Toy_ om te loopen, want het eylant _Toy_ leyt boven een myl
niet van de uytsteeckende hoeck; benoorden de uytsteeckende hoeck liggen
onder de cust veel cleyne gebroocken eylanties. Des aftermiddachts is by
den E. Commandeur, den raet beroepen ende geresolveert, alsoo volgens
onse laetstgetrocken resolutie, onse tyt geexpireert was, ende onse
medemaet niet vernaemen, onse reys soecken te vervorderen, volgens onse
instructie, van den E. Heer Generael ende Raden van _India_,
medegegeven. Oock dat wy noch 2 stucken uyt onse boech, tot ontlichting
van het schip, in ’t ruym souden leggen; ende dat met regenich weder,
tot onderhouding des scheepsvolcks gesontheyt, soude ’s ochtents bier en
broot gecoockt worden. Tegen den avont bemerckten wy dat ’t lant,
hiervoor van ons voor een hoeck aengesien, al gebroocken eylanden
waeren, ende soo veer wy om de N. sien conden, geleecken al gebroocken
eylanden te wesen; hadden met sons onderganck een eylant, dat de cleyne
_Taefel_ in de _Piscadores_ wel geleeck, omtrent W. 3 mylen van ons. Het
hooge eylant, by ons eerst voor een hoeck aengesien, lach N.W. ½ W. van
ons, dit vermoede ick _Toy_ te syn, het was 80 vadem diep, saegen in ’t
N. wel soo Oostelyck, een heel hoogen _Taefelberch_, waervan om de O.
laeger lant afstreckte, met des sons-onderganck cregen wy een groot
onweer van regen ende blixem, met swaere donderslaegen over het
geberchte, de wint met een styve coelte Suydelyck, naemen onse seylen
in, lieten het voor de fock N.t.O. aengaen. ’s Nachts de wint met buyen,
variabel N.N.O. ende O., met groote stortregen, hielden dien heelen
nacht met schoverseylen af ende aen.
Junyus.
e 1.
’s Morgens was ’t moy weder, de wint N.N.O. Setten onse beyde marsseyls
by, leyden het om de N.W. naer het eylant _Toy_, maer alsoo wy hetselfde
niet conden beseylen, seylden soo diep tusschen het _Taefel_ eylant ende
_Toy_ in, dat de Oostelycxste hoeck van het eylant _Toy_, N. van ons
was, ende waeren omtrent 1 myl van de wal, wenden ’t doen, t’see gewent
synde, mochten O.t.N. seylen, conden geen gront crygen, maer was hier
heel steyl, de wint N.t.O. ’s Middachts lach de spitsberch van _Toy_,
N.W. ½ W. 2 à 3 mylen van ons, ende was diep 80 vadem; hadden naer
gissing behouden Noorden 6 mylen, waeren volgens dien, op de gegiste
breete van 38 gr. 24 min., ende op de lengte van 160 gr. 34 min. Hielden
het naer middach raeck ende daeck met laveren; de stroom om de Suyt
loopende, maeckte met Noordelycke wint slecht water. ’s Avonts peylden
wy _Toy_ W.N.W. ½ N. 4 mylen van ons, ende waeren gront af. ’s Nachts de
eerste wacht uyt synde, wert het heel stil.
f 2.
’s Morgens cregen wy een moy luchien uyt een Suydelycker handt, doen
lach _Toy_ N.W. 3 mylen van ons, stelden onsen cours N.t.O. ’s Middachts
lach het eylant _Toy_, te weten het Suyteynt, 3 à 4 mylen West van ons,
ende lach met het Suyteynt van het _Taefel_ eylant over een; recht
Noorden van het Suyteynt van _Toy_ 1 à 2 mylen, liggen eenige gebroocken
eylanden ende clippen onder de wal. Wat landelycker leyt noch een
eylantie, wat langer ende hooger. Dicht onder de cust, een half myl daer
benoorden, leyt noch een ront eylantie, gelyck een _Toppershoetien_,
daer aen beyde eynden al scherpe clippen, die boven water leggen, af
strecken ende vertonen haer als naelden. Tusschen het vorige eylant ende
het _Toppershoetien_, geleeck een rivier in ’t lant te loopen, de cust
streckte hem hier al Noortwaert heen, met veel inbochten ende was al
hooch lant. Giste ’s middachts geseylt te hebben, N.t.W. ⅔ W.; ½ myl,
waeren volgens dien, op de gegiste breete van 38 gr. 30 min., ende op de
lengte van 160 gr. 31 min., ende op de bevonden breete van 38 gr. 29
min. ’s Avonts lach de Oosthoek van _Toy_ S.W.t.S. 5 à 6 mylen van ons,
saegen in ’t N.t.O. een heel hoogen vlacken berch, dien wy den naem
gaven van den _Taefelberch_, stelden onse cours metten doncker N.O.t.N.
aen, de wint S.O. met een moy coeltie. ’s Nachts stilte.
g 3.
’s Morgens hadden wy moy weder, met een Suydelycke topseyls coelte,
hadden doen de _Taefelberch_ N.W. 5 mylen van ons, deden onse cours N.
langs de wal, bewesten dese hoogen _Taefelberch_ maeckt het lant een
groote inbocht, ende alsdan streckt de cust S. naer _Toy_ toe; tusschen
_Toy_ ende de _Taefelberch_ leyt een ronde berch, alwaer een tooren
opstaet ende seer kenbaar is. Van de _Taefelberch_ tot aen een steylen
hoogen gehackelde hoeck, dien wy de Caep _de Goeree_ noemden, omdat
tusschen beyden, schenen veel havens ende eylanden te liggen, daer
_Goederee_ soo het leeck after waere; de cust streckt hier N.t.O. ende
S.t.W. Wy cregen hier veel _Japanse_ visschers aen boort, die ons 30
roode steenbraesems ende 3 cabbeliauwen overgaven, daervoor wy haer wat
ryst gaven ende eens arack schoncken. Daer quaemen 2 à 3 _Japanders_
over, die presenteerden ons in een haven te brengen, ende noemden de
plaets _Nabo_, ende een ander plaets _Schay_; dan sy siende dat wy hier
in geen haven begeerden te wesen, syn met vrientschap gescheyden. Tegen
den middach wert het deysich weder, conden geen hoochte crygen. ’s
Middachts lach de C. _Goeree_ N.t.W. van ons 4 mylen, giste geseylt te
hebben, N.N.O. 16 mylen, waeren volgens dien, op de breete van 39 gr. 28
min., ende op de lengte van 161 gr. 2 min., stelden doen onse cours
N.t.W. aen, om de Caep terdegen te besichtigen. Het was hier 2, 3, 4 myl
van lant, al over de 100 vadem diep, al wasige gront, die men aen ’t
loot niet con opcrygen, saegen noch verscheyden visschers, maer alsoo de
Suydelycke wint begon styf door te blasen ende hol water maeckte,
dorsten niet aen boort comen, vreesden voor het stooten van haer
barcken. Naer de middach cregen wy regen, van ’s middachts naer gissing
geseylt 4 mylen N.t.W. aen, hadden doen de Caep _Goeree_ W.N.W. 1 myl
van ons, ende was 80 vadem diep, gront als vooren, stelden doen onse
cours N. tot het vallen van den doncker 1½ myl, doen lach Caep _de
Goeree_ S.S.W. 2 mylen, ende de hoeck besuyden de caep S.t.W. ½ W. 3
mylen van ons; tusschen die hoeck ende caep schynt een groote voert[20]
in te loopen, streckende S.S.W. heel diep in ’t lant, souden naer wy
sien conden daer heel uyt der see seylen connen; gaeven die voert den
naem van _Goeree_. Het veerste lant dat wy sien conden, lach N.t.W. 8
mylen van ons, ende was een vlacke hoogen berch; ende een laege vlacke
afgaende hoeck lach N.N.W. 4 à 5 mylen van ons. Deden met het opsetten
van de wacht onse cours N.t.O. aen, met een Suydelycke wint ende regen;
in de eerste wacht hadden wy de diepte van 78, 84 vadem, gront als
vooren; de eerste wacht uytsynde, lach de laege afgaende hoeck in ’t
N.W.t.W. van ons, ende betrock stracx door een dicke natte mist, in de
tweede wacht diep 90, 100 vadem, in de dachwacht gront af, doen stelden
wy onse cours weer N. aen.
[20] Inham of Zeeboezem. Witsen.
a 4.
’s Morgens mistich doncker motrich weder, de wint Suydelyck, stelden
onse cours N.W. ende corts daer naer N.W.t.N. aen, om de cust van
_Japan_ weder sien in ’t gesicht te crygen, ’t welck wy met een blinck
eens saegen, ende was een hoogen berch, die lach W.S.W. van ons, ende
was stracx weder door de mist betrocken, wy vermoeden dat die berch het
N.eynt van _Japan_ was. Saegen menichte seerobben. ’s Middachts naer
gissing geseylt N.t.W. 14 mylen, ende was 72 vadem diep, grauwe
santgront, waeren op de gegiste breete van 40 gr. 23 min., ende op de
lengte van 160 gr. 48 min., dreven in stilte. Twee glaesen naer den
middach, cregen een O.S.O. styve topseyls coelte, seylden N.N.W. 2½ myl,
cregen doen de diepte van 72 vadem, gront als vooren; naemen doen onse
marsseylen in, lieten het by de wint over staen, mochten N. seylen, de
wint O.N.O. met regen ende een heel donckere mist, dewelcke continueerde
tot de tweede wacht uyt, de wint treckende temet naer het N. Hadden de
diepte van 50 vadem tot 2 glaesen in de eerste wacht, doen diep 40
vadem, al gront als vooren, wenden het O.waert over, gewent synde, diep
weer 50 vadem, in de tweede wacht diep 54, 56 vadem, in de dachwacht
diep als vooren, de wint van ’s middachts variabel, S., O.S.O., O.N.O.,
N.N.O., N. ende N.W.
b 5.
’s Morgens was ’t al mistich motrich weder, de wint N.N.W. de see al hol
aenschietende uyt een N.O., setten onse marsseylen by, lieten het by de
wint N.O. over staen, maer maeckten weynich aenganck, het was 65 vadem
diep, grau santgront, het diepte langsaem op als volcht, 70, 75, 80, 85,
90, 100 vadem, gront als vooren. ’s Middachts gront af, giste geseylt te
hebben N.N.O. 3½ myl, waeren volgens dien, op de N. breete van 40 gr. 36
min., ende op de lengte van 160 gr. 55 min. Saegen veel seerobben ende
veel drift, te weeten groene tacken van boomen, ende steencroos ende
groene blaederen dryven.
c 6.
’s Morgens was de wint N.N.O. met topseyls coelte, wenden het om de N.W.
met mistich motrich weder, de wint uyt- ende inschietende tusschen het
N.N.O. ende N.N.W., leyden over ende weer om soo veel N. te winnen als
mogelyck was om niet in de bocht tusschen _Japan_ ende _Eso_ te
vervallen, saegen veel seerobben ende drift als vooren. Giste ’s
middachts geseylt te hebben, O.t.N. ½ N. 8 mylen, waeren volgens dien,
op de breete van 40 gr. 45 min. ende op de lengte van 161 gr. 34 min.,
wenden het doen om de N.O. ’s Avonts trock de wint naer ’t N.N.W. ende
voorts naer ’t W., ende het begon op te claeren. ’s Nachts somtyts
coelte, somtyts stilte.
d 7.