tempestates quibus agitatus est accipe. Nunquam illi
bene convenerat cum suo Episcopo, de cuius moribus
ne quid dicam, superstitiosus atque invictus erat
Scotista, et hoc nomine sibi semideus videbatur: quo 600
quidem ex genere cum aliquot noverim quos nolim
improbos appellare, nullum tamen adhuc vidi quem
mea quidem sententia possis vere pureque dicere
Christianum. Nec admodum gratus erat plerisque sui
collegii, quod tenacior esset disciplinae regularis, ac 605
subinde quiritabantur se pro monachis haberi; quanquam
hoc collegium olim fuit, et in vetustis syngraphis
vocatur orientale monasterium.
Sed cum iam odium senis Episcopi--erat enim non
minor annis octoginta--atrocius esset quam ut premi 610
posset, ascitis duobus episcopis aeque cordatis nec
minus virulentis, incipit Coleto negotium facessere,
non alio telo quam quo solent isti, si quando cui
exitium moliuntur. Defert eum apud archiepiscopum
Cantuariensem, articulis aliquot notatis, quos ex illius 615
contionibus decerpserat. Quorum unus erat quod
docuisset non adorandas imagines: alter quod sustulisset
a Paulo laudatam hospitalitatem, qui enarrans
illud ex Evangelio, 'Pasce, pasce, pasce oves meas,' cum
in prioribus duobus cum reliquis interpretibus consentiret, 620
pasce exemplis vitae, pasce sermone doctrinae,
in tertio dissensisset, negans convenire ut apostoli, qui
tum erant pauperes, iuberentur oves suas pascere
subsidio temporali, et huius loco aliud quiddam
substituisset: tertius, quod cum in contione dixisset 625
quosdam de charta contionari (id quod multi frigide
faciunt in Anglia), oblique taxasset Episcopum, qui ob
senium id solitus sit facere. Archiepiscopus, cui Coleti
dotes erant egregie cognitae, patrocinium innocentis
suscepit, e iudice factus patronus, cum ipse Coletus ad 630
haec aliaque stultiora respondere dedignaretur.
Non conquievit tamen senis odium. Tentavit aulam
regiam in Coletum concitare, atque in primis Regem
ipsum, iam aliud telum nactus, quod publice dixisset in
contione pacem iniquam praeferendam bello aequissimo. 635
Id enim temporis adornabatur bellum in Gallos, et
huius fabulae non minimam partem Minoritae duo
agebant; quorum alter fax belli mitram meruit, alter
bonis lateribus vociferabatur in contionibus in poetas:
sic enim designabat Coletum, eum is a poeticis numeris 640
esset alienissimus, alioqui non imperitus musices.
Hic Rex, egregius iuvenis, dedit evidens specimen
ingenii sui regno dignissimi, privatim hortans Coletum,
pergeret sua doctrina libere succurrere moribus eius
seculi corruptissimis, neque subduceret lucem suam 645
temporibus tenebricosissimis: se non ignorare quid in
illum stimularet episcopos illos, neque nescire quantum
ipse fructus attulisset genti Britannicae sua vita
sacraque doctrina. Addebat sese sic cohibiturum
illorum conatus, ut aliis liqueret non impune fore si 650
qui Coletum impeterent. Hic Coletus egit quidem
gratias pro animo regio, ceterum quod obtulit deprecatus
est, negans se velle ut cuiquam peius esset sua
causa; se potius cessurum munus quod gerebat.
Sed aliquanto post data est illis ansa ut sperarent 655
iam posse confici Coletum. A Pascha parabatur
expeditio in Gallos. In die Parasceves Coletus apud
Regem et aulicos mire contionatus est de victoria
Christi, adhortans Christianos omnes ut sub Regis sui
vexillo militarent ac vincerent. Etenim qui odio, qui 660
ambitione mali pugnarent cum malis seque vicissim
trucidarent, non sub Christi sed sub diaboli signis
militare: simulque ostendit quam res esset ardua
Christianam obire mortem, quam pauci bellum susciperent
non odio aut cupiditate vitiati: quam vix 665
consisteret eundem habere fraternam caritatem, sine
qua nemo visurus esset Deum, et ferrum in fratris
viscera demergere. Addidit, ut Christum Principem
suum imitarentur potius quam Iulios et Alexandros.
Multaque alia tum declamavit in hanc sententiam sic 670
ut Rex nonnihil metueret ne haec contio adimeret
animos militibus quos educebat. Huc velut ad bubonem
omnes convolant mali, sperantes fore ut Regis
animus iam in illum posset exacerbari. Accersitus
est Coletus iussu Regis. Venit, pransus est in 675
monasterio Franciscanorum quod adhaeret regiae
Grienwikensi. Rex ubi sensit, descendit in hortum
monasterii, et Coleto prodeunte dimisit suos omnes.
Ubi solus esset cum solo, iussit ut tecto capite
familiariter colloqueretur, atque ita exorsus est iuvenis 680
humanissimus: 'Ne quid temere suspiceris, Decane.
Non huc accersivi te, quo turbem tuos sanctissimos
labores, quibus unice faveo, sed ut exonerem conscientiam
meam scrupulis aliquot, tuoque cormilio
rectius satisfaciam officio meo.' Verum ne totum 685
colloquium repetam (quod fere sesquihoram productum
est), interim in aula ferociebat Bricotus, existimans
periclitari Coletum, cum per omnia conveniret illi
cum Rege; nisi quod Rex optabat, ut quod Coletus
vere dixisset, diceret aliquando explanatius ob rudes 690
milites, qui secus interpretarentur quam ipse dixisset,
videlicet Christianis nullum esse bellum iustum.
Coletus pro sua prudentia proque singulari animi
moderatione non solum animo regio satisfecit, verum
etiam auxit gratiam pristinam. Ubi reditum est in 695
regiam, Rex dimissurus Coletum allato poculo praebibit,
et complexus hominem humanissime omniaque
pollicitus quae sint ab amantissimo Rege exspectanda,
dimisit. Iam aulica turba circumstans exspectabat
exitum eius colloquii. Ibi Rex omnibus audientibus 700
'Suus' inquit 'cuique doctor esto, et suo quisque
faveat. Hic est doctor meus'. Ita discesserunt
quidam lupi, quod aiunt, hiantes, et praecipue Bricotus;
nec ab eo die quisquam est ausus impetere
Coletum. 705
Habes, Iodoce, duos quos aetas nostra tulit, mea
sententia vere sincereque Christianos, non tam depictos
quam delineatos, quantum passa est epistolaris angustia.
Tuum erit ex utroque decerpere quod tibi videbitur ad
veram pietatem maxime conducere. Iam si quaeres 710
utrum alteri praeferam, mihi videntur pari laude digni,
cum dissimili fuerint conditione. Siquidem ut magnum
erat Coletum in ea fortuna constanter secutum
esse, non quo vocabat natura, sed quo Christus; ita
speciosior est laus Vitrarii, quod in eo genere vitae 715
tantum obtinuerit ac praestiterit spiritus Evangelici:
perinde quasi piscis in palude vivens nihil trahat de
sapore palustri. Sed in Coleto quaedam erant quae
testarentur illum hominem esse; in Vitrario nihil
unquam vidi quod ullo pacto saperet affectum humanum. 720
Quod si me audies, Iona, non dubitabis hos duos
divorum ascribere catalogo; etiamsi nullus unquam
Pontifex eos referat in canonem.
Felices animae, quibus ego multum debeo, vestris
precibus adiuvate luctantem adhuc in huius vitae malis 725
Erasmum, ut in vestrum contubernium remigrem,
nusquam postea divellendus.
Vale, mi Iona. Bene habet si tuo desiderio feci
satis; nam argumento scio nequaquam esse satisfactum.
Ex rure Andrelaco. Id. Iun. Anno M.D.XXI.
XXV. COLET AND HIS KINSMAN
Solebam illi canere fabulam de Ioanne Coleto, viro
perenni hominum memoria digno. Pessime illi conveniebat
cum patruo, viro admodum sene ac praefractis
moribus. Lis erat non de lana caprina, nec de asini,
quod aiunt, umbra, sed de magna summa pecuniarum, 5
ob quantam vel filius bellum indiceret patri. Coletus
pransurus apud reverendissimum praesulem Guilhelmum
archiepiscopum Cantuariensem iunxit me
sibi in cymba. Interea legebat ex Enchiridio meo
remedium iracundiae, nec tamen indicabat cur ea 10
legeret. Accubitus ordo forte sic dabat ut Coletus
sederet e regione patrui, vultu subtristi, nec loquens
nec prandens. Archiepiscopi vero rara quaedam est
hac in re dexteritas, ut curet ne quis parum hilaris sit
in convivio, sermones ad omnium affectus attemperans. 15
Per eum itaque iniectus est sermo de collatione aetatum.
Hinc orta est inter mutos confabulatio. Denique
patruus senum more gloriari coepit, quod tantus natu
tantopere polleret viribus. A prandio nescio quid
seorsum agitatum est inter illos. Ubi Coletus mecum 30
repetierat cymbam, 'Video,' inquit, 'Erasme, te felicem
esse.' Ego admirabar cur hominem infelicissimum
diceret felicem. Ibi denarravit quam atroci animo
fuerit in patruum, adeo ut propemodum statuisset
omnibus Christianae modestiae repagulis refractis et 35
cognationis affectu contempto manifestum bellum
suscipere cum patruo: eaque gratia cepisse meum
Enchiridion in manus, ut iracundiae remedium quaereret,
et profuisse. Mox ex ea qualicunque confabulatione
quae orta est in prandio, utrinque diluta est 40
amarulentia, sic ut mox Archiepiscopo sequestro facile
res omnis inter eos composita sit.
XXVI. THOMAS MORE
ERASMUS ROTERODAMUS CLARISSIMO EQUITI ULRICHO HUTTENO S.D.
Quod Thomae Mori ingenium sic deamas ac paene
dixerim deperis, nimirum scriptis illius inflammatus,
quibus, ut vere scribis, nihil esse potest neque doctius
neque festivius, istuc, mihi crede, clarissime Huttene,
tibi cum multis commune est, cum Moro mutuum 5
etiam. Nam is vicissim adeo scriptorum tuorum genio
delectatur, ut ipse tibi propemodum invideam. Haec
videlicet est illa Platonis omnium maxime amabilis
sapientia, quae longe flagrantiores amores excitat inter
mortales quam ullae quamlibet admirabiles corporum 10
formae. Non cernitur illa quidem oculis corporeis,
sed et animo sui sunt oculi; per hos fit aliquoties ut
ardentissima caritate conglutinentur, inter quos nec
colloquium nec mutuus conspectus intercessit. Et
quemadmodum vulgo fit ut incertis de causis alia 15
forma alios rapiat, ita videtur et ingeniorum esse
tacita quaedam cognatio, quae facit ut certis ingeniis
impense delectemur, ceteris non item.
Ceterum quod a me flagitas, ut tibi totum Morum
velut in tabula depingam, utinam tam absolute praestare 20
queam quam tu vehementer cupis; nam mihi quoque
non iniucundum fuerit interim in amici multo omnium
suavissimi contemplatione versari. Sed primum non
cuiusvis est omnes Mori dotes perspexisse. Deinde haud
scio an ille laturus sit a quolibet artifice depingi sese. 25
Nec enim arbitror levioris esse operae Morum effingere
quam Alexandrum magnum aut Achillem, nec illi
quam hic noster immortalitate digniores erant. Tale
argumentum prorsus Apellis cuiuspiam manum desiderat:
at vereor ne ipse Fulvii Rutubaeque similior 30
sim quam Apellis. Experiar tamen tibi totius hominis
simulacrum delineare verius quam exprimere, quantum
ex diutina domesticaque consuetudine vel animadvertere
licuit vel meminisse. Quod si quando fiet
ut vos aliqua legatio committat, tum demum intelleges 35
quam non probum artificem ad hoc negotii delegeris,
vereorque plane ne me aut invidentiae incuses aut
caecutientiae, qui ex tam multis bonis tam pauca vel
viderim lippus vel commemorare voluerim invidus.
Atque ut ab ea parte exordiar qua tibi Morus est 40
ignotissimus, statura modoque corporis est infra proceritatem,
supra tamen notabilem humilitatem. Verum
omnium membrorum tanta est symmetria, ut nihil hic
omnino desideres. Cute corporis candida facies magis
ad candorem vergit quam ad pallorem; quanquam 45
a rubore procul abest, nisi quod tenuis admodum rubor
ubique sublucet. Capilli subnigro flavore, sive mavis,
sufflavo nigrore, barba rarior. Oculi subcaesii, maculis
quibusdam interspersi; quae species ingenium arguere
solet felicissimum, apud Britannos etiam amabilis 50
habetur, cum nostri nigrore magis capiantur. Negant
ullum oculorum genus minus infestari vitiis. Vultus
ingenio respondet, gratam et amicam festivitatem
semper prae se ferens, ac nonnihil ad ridentis habitum
compositus; atque ut ingenue dicam, appositior ad 55
iucunditatem quam ad gravitatem aut dignitatem,
etiamsi longissime abest ab ineptia scurrilitateque.
Dexter humerus paulo videtur eminentior laevo, praesertim
cum incedit; id quod illi non accidit natura sed
assuetudine, qualia permulta nobis solent adhaerere. 60
In reliquo corpore nihil est quod offendat. Manus
tantum subrusticae sunt; ita duntaxat, si ad reliquam
corporis speciem conferantur. Ipse omnium quae ad
corporis cultum attinent semper a puero neglegentissimus
fuit, adeo ut nec illa magnopere curare sit solitus 65
quae sola viris esse curanda docet Ovidius. Formae
venustas quae fuerit adolescenti nunc etiam licet e
culmo conicere: quanquam ipse novi hominem non
maiorem annis viginti tribus; nam nunc vix excessit
quadragesimum. 70
Valetudo prospera magis quam robusta, sed tamen
quae quantislibet laboribus sufficiat honesto cive dignis,
nullis aut certe paucissimis morbis obnoxia: spes est
vivacem fore, quando patrem habet admodum natu
grandem, sed mire virenti vegetaque senectute. Neminem 75
adhuc vidi minus morosum in delectu ciborum.
Ad iuvenilem usque aetatem aquae potu delectatus
est; id illi patrium fuit. Verum hac in re ne cui
molestus esset, fallebat convivas e stanneo poculo
cervisiam bibens, eamque aquae proximam, frequenter 80
aquam meram. Vinum, quoniam illic mos est ad idem
poculum vicissim invitare sese, summo ore nonnunquam
libabat, ne prorsus abhorrere videretur, simul ut
ipse communibus rebus assuesceret. Carnibus bubulis,
salsamentis, pane secundario ac vehementer fermentato 85
libentius vescebatur quam his cibis quos vulgus habet
in deliciis; alioqui neutiquam abhorrens ab omnibus
quae voluptatem innoxiam adferunt etiam corpori.
Lactariorum et eorum foetuum qui nascuntur in arboribus
semper fuit appetentior; esum ovorum in deliciis 90
habet. Vox neque grandis est nec admodum exilis,
sed quae facile penetret aures, nihil habens canorum
ac molle, sed plane loquentis est: nam ad musicam
vocalem a natura non videtur esse compositus, etiam
si delectatur omni musices genere. Lingua mire explanata 95
articulataque, nihil habens nec praeceps nec haesitans.
Cultu simplici delectatur, nec sericis purpurave
aut catenis aureis utitur, nisi cum integrum non est
ponere. Dictu mirum quam neglegens sit caerimoniarum,
quibus hominum vulgus aestimat morum civilitatem. 100
Has ut a nemine exigit, ita aliis non anxie
praestat nec in congressibus nec in conviviis; licet
harum non sit ignarus, si lubeat uti. Sed muliebre
putat viroque indignum eiusmodi ineptiis bonam
temporis partem absumere. 105
Ab aula principumque familiaritate olim fuit alienior,
quod illi semper peculiariter invisa fuerit
tyrannis, quemadmodum aequalitas gratissima. Vix
autem reperies ullam aulam tam modestam quae non
multum habeat strepitus atque ambitionis, multum fuci, 110
multum luxus, quaeque prorsus absit ab omni specie
tyrannidis. Quin nec in Henrici octavi aulam pertrahi
potuit nisi multo negotio, cum hoc principe nec optari
quicquam possit civilius ac modestius. Natura libertatis
atque otii est avidior; sed quemadmodum otio 115
cum datur lubens utitur, ita quoties poscit res, nemo
vigilantior aut patientior. Ad amicitiam natus factusque
videtur, cuius et sincerissimus est cultor et longe
tenacissimus est. Nec ille metuit multorum amicitiam
ab Hesiodo parum laudatam. Nulli non patet ad 120
necessitudinis foedus. Nequaquam morosus in deligendo,
commodissimus in alendo, constantissimus in
retinendo. Si forte incidit in quempiam cuius vitiis
mederi non possit, hunc per occasionem dimittit,
dissuens amicitiam, non abrumpens. Quos sinceros 125
reperit, et ad ingenium suum appositos, horum consuetudine
fabulisque sic delectatur, ut his in rebus
praecipuam vitae voluptatem ponere videatur. Nam
a pila, alea, chartis, ceterisque lusibus quibus procerum
vulgus temporis taedium solet fallere, prorsus abhorret. 130
Porro ut propriarum rerum est neglegentior, ita nemo
diligentior in curandis amicorum negotiis. Quid
multis? Si quis absolutum verae amicitiae requirat
exemplar, a nemine rectius petierit quam a Moro.
In convictu tam rara comitas ac morum suavitas, ut 135
nemo tam tristi sit ingenio quem non exhilaret: nulla
res tam atrox cuius taedium non discutiat. Iam inde
a puero sic iocis est delectatus, ut ad hos natus videri
possit, sed in his nec ad scurrilitatem usque progressus
est, nec mordacitatem unquam amavit. Adolescens 140
comoediolas et scripsit et egit. Si quod dictum erat
salsius etiam in ipsum tortum, tamen amabat; usque
adeo gaudet salibus argutis et ingenium redolantibus:
unde et epigrammatis lusit iuvenis, et Luciano cum
primis est delectatus, quin et mihi ut Morias Encomium 145
scriberem, hoc est ut camelus saltarem, fuit auctor.
Nihil autem in rebus humanis obvium est unde ille
non venetur voluptatem, etiam in rebus maxime seriis.
Si cum eruditis et cordatis res est, delectatur ingenio;
si cum indoctis ac stultis, fruitur illorum stultitia. 150
Nec offenditur morionibus, mira dexteritate ad omnium
affectus sese accommodans. Cum mulieribus fere atque
etiam cum uxore non nisi lusus iocosque tractat.
Diceres alterum quendam esse Democritum, aut potius
Pythagoricum illum philosophum, qui vacuus animo 155
per mercatum obambulans contemplatur tumultus
vendentium atque ementium. Nemo minus ducitur
vulgi iudicio, sed rursus nemo minus abest a sensu
communi.
Praecipua illi voluptas est spectare formas, ingenia 160
et affectus diversorum animantium. Proinde nullum
fere genus est avium quod domi non alat, et si quod
aliud animal vulgo rarum, veluti simia, vulpes, viverra,
mustela, et his consimilia. Ad haec si quid exoticum
aut alioqui spectandum occurrit, avidissime mercari 165
solet; atque his rebus undique domum habet instructam,
ut nusquam non sit obvium quod oculos ingredientium
demoretur; ac toties sibi renovat voluptatem,
quoties alios conspicit oblectari.
Bonas literas a primis statim annis hauserat. Iuvenis 170
ad Graecas literas atque philosophiae studium
sese applicuit, adeo non opitulante patre viro alioqui
prudenti proboque, ut ea conantem omni subsidio
destitueret, ac paene pro abdicato haberet, quod a
patriis studiis desciscere videretur: nam is Britannicarum 175
legum peritiam profitetur. Quae professio, ut
est a veris literis alienissima, ita apud Britannos cum
primis habentur magni clarique, qui in hoc genere sibi
pararunt auctoritatem. Nec temere apud illos alia via
ad rem ac gloriam parandam magis idonea; siquidem 180
pleramque nobilitatem illius insulae peperit hoc studiorum
genus. In eo negant quenquam absolvi posse,
nisi plurimos annos insudarit. Ab hoc igitur cum non
iniuria abhorreret adolescentis ingenium melioribus
rebus natum, tamen post degustatas scholasticas disciplinas 185
sic in hoc versatus est ut neque consulerent
quenquam libentius litigatores, neque quaestum uberiorem
faceret quisquam eorum qui nihil aliud agebant.
Tanta erat vis ac celeritas ingenii.
Quin et evolvendis orthodoxorum voluminibus non 190
segnem operam impendit. Augustini libros De civitate
Dei publice professus est adhuc paene adolescens auditorio
frequenti, nec puduit nec poenituit sacerdotes
ac senes a iuvene profano sacra discere. Interim et
ad pietatis studium totum animum appulit, vigiliis, 195
ieiuniis, precationibus aliisque consimilibus progymnasmatis
sacerdotium meditans. Qua quidem in re non
paulo plus ille sapiebat, quam plerique isti, qui temere
ad tam arduam professionem ingerunt sese, nullo prius
sui periculo facto. 200
Tamen virginem duxit admodum puellam, claro
genere natam, rudem adhuc, utpote ruri inter parentes
ac sorores semper habitam, quo magis illi liceret illam
ad suos mores fingere. Hanc et literis instituendam
curavit et omni musices genere doctam reddidit, planeque 205
talem paene finxerat; quicum libuisset universam
aetatem exigere, ni mors praematura puellam sustulisset
e medio, sed enixam liberos aliquot, quorum adhuc
supersunt puellae tres, Margareta, Aloysia, Cecilia,
puer unus Ioannes. Neque diu caelebs vivere sustinuit, 210
licet alio vocantibus amicorum consiliis. Paucis
mensibus a funere uxoris viduam duxit, magis
curandae familiae quam voluptati, quippe nec bellam
admodum nec puellam, ut ipse iocari solet, sed acrem
ac vigilantem matrem familias; quicum tamen perinde 215
comiter suaviterque vivit, ac si puella foret forma
quantumlibet amabili. Vix ullus maritus a sua tantum
obsequii impetrat imperio atque severitudine,
quantum hic blanditiis iocisque. Quid enim non impetret,
posteaquam effecit ut mulier iam ad senium 220
vergens, ad hoc animi minime mollis, postremo ad
rem attentissima, cithara, testudine, monochordo, tibiis
canere disceret, et in hisce rebus cotidie praescriptum
operae pensum exigenti marito redderet?
Consimili comitate totam familiam moderatur, in 225
qua nulla tragoedia, nulla rixa. Si quid exstiterit,
protinus aut medetur aut componit; neque quenquam
unquam dimisit ut inimicum aut ut inimicus. Quin
huius domus fatalis quaedam videtur felicitas, in qua
nemo vixit qui non provectus sit ad meliorem fortunam, 230
nullus unquam ullam famae labem contraxit.
Quin vix ullos reperias quibus sic convenerit cum
matre, ut huic cum noverca; nam pater iam alteram
induxit; utramque non minus adamavit ac matrem.
Porro erga parentes ac liberos sororesque sic affectus 235
est, ut nec amet moleste nec usquam desit officio
pietatis.
Animus est a sordido lucro alienissimus. Liberis
suis semovit e facultatibus quod illis satis esse putat;
quod superest largiter effundit. Cum advocationibus 240
adhuc aleretur, nulli non dedit amicum verumque
consilium, magis illorum commodis prospiciens quam
suis; plerisque solitus persuadere uti litem componerent,
minus enim hic fore dispendii. Id si minus
impetrabat, tum rationem indicabat qua possent quam 245
minimo dispendio litigare, quando quibusdam hic
animus est, ut litibus etiam delectentur. In urbe
Londoniensi, in qua natus est, annos aliquot iudicem
egit in causis civilibus. Id munus ut minimum habet
oneris (nam non sedetur nisi die Iovis usque ad prandium), 250
ita cum primis honorificum habetur. Nemo
plures causas absolvit, nemo se gessit integrius; remissa
plerisque pecunia quam ex praescripto debent
qui litigant. Siquidem ante litis contestationem actor
deponit tres drachmas, totidem reus, nec amplius quicquam 255
fas est exigere. His moribus effecit ut civitati
suae longe carissimus esset.
Decreverat autem hac fortuna esse contentus, quae
et satis haberet auctoritatis, nec tamen esset gravibus
obnoxia periculis. Semel atque iterum extrusus est in 260
legationem; in qua cum se cordatissime gessisset,
non conquievit serenissimus rex Henricus eius nominis
octavus, donec hominem in aulam suam pertraheret.
Cur enim non dicam pertraheret? Nullus
unquam vehementius ambiit in aulam admitti quam 265
hic studuit effugere. Verum cum esset optimo regi in
animo familiam suam eruditis, gravibus, cordatis et
integris viris differtam reddere, cum alios permultos,
tum Morum in primis accivit; quem sic in intimis
habet, ut a se nunquam patiatur discedere. Sive seriis 270
utendum est, nihil illo consultius; sive visum est regi
fabulis amoenioribus laxare animum, nullus comes
festivior. Saepe res arduae iudicem gravem et cordatum
postulant; has sic Morus discutit, ut utraque
pars habeat gratiam. Nec tamen ab eo quisquam 275
impetravit ut munus a quoquam acciperet. Felices res
publicas, si Mori similes magistratus ubique praeficeret
princeps! Nec interim ullum accessit supercilium.