Om ons verhaal te vereenvoudigen zullen we de geschiedenis van de
koningin weer opvatten, waar we die hadden afgebroken, daar waar de
bijen haar hadden toegestaan hare zusters in de wieg te dooden. Zooals
ik reeds gezegd heb verzetten ze zich dikwijls tegen dezen moord, ook
zelfs wanneer ze niet het voornemen schijnen te koesteren een tweeden
zwerm uit te zenden. Dikwijls ook hechten zij er hunne goedkeuring aan,
want de staatkundige geest der korven van een zelfden bijenstand is even
verschillend als die der menschen-volken van een zelfde vastland. Doch
zeer zeker begaan ze een onvoorzichtigheid door hem te wettigen. Komt de
koningin om of verdwaalt ze bij hare parings-vlucht, dan blijft er
niemand over om haar te vervangen, en de larven der werkbijen zijn al
over den leeftijd om nog in koninklijke herschapen te kunnen worden.
Maar enfin, de onvoorzichtigheid is begaan en dus is de eerste, die
uitkomt, de eenige en erkende heerscheres in de gedachten haars volks.
Toch is ze nog maagd. Om gelijk te worden aan de moeder, die zij
vervangt, moet ze in de eerste twintig dagen na hare geboorte een
ontmoeting hebben met het mannetje.
Wordt door een of andere oorzaak deze ontmoeting vertraagd, dan blijft
ze onherroepelijk maagd. Toch is ze zooals we gezien hebben niet
onvruchtbaar, al is ze maagd. Hier staan we tegenover die groote
anomalie, die wonderlijke voorzorgsmaatregel of gril van de natuur, die
men parthenogenesis noemt, en die een zeker aantal insekten met elkaar
gemeen hebben, te weten de boomluizen, de stofvleugelige insekten van
het geslacht Psyche, de Hymenopteren van den stam der Cynipides, enz. De
koningin-maagd kan dus eieren leggen als ware zij bevrucht, maar uit
alle eieren die ze legt, in groote of kleine cellen, zullen enkel darren
geboren worden, en daar deze nimmer werken, enkel op kosten der wijfjes
leven, zelfs nooit honing gaan zoeken voor zich zelven en niet in hun
onderhoud kunnen voorzien, volgt slechts weinige weken na den dood van
de laatste afgetobde werkbij, de volledige ondergang der kolonie. Uit de
maagd zullen duizenden mannetjes geboren worden, en ieder dezer
mannetjes bezit millioenen zaadlichaampjes, waarvan er geen enkel in
haar organisme is kunnen binnendringen. Dat is zoo men wil niet
wonderlijker dan duizend andere analoge verschijnselen; want als men
zich bezighoudt met deze problemen, voornamelijk met die van de
voortplanting, waarbij het wonderlijke en verrassende van alle kanten
opduiken, nog veel overvloediger en nog veel minder volgens menschelijke
wetten dan in de wonderbaarlijkste tooversprookjes, dan wordt na verloop
van korten tijd de verbazing zoo iets gewoons, dat men er vrij spoedig
de notie van verliest. Toch was het feit de moeite waard te worden
opgeteekend. Doch van een anderen kant, hoe in het reine te komen met de
bedoeling der natuur, die aldus de darren, welke zoo noodlottig zijn,
begunstigt ten koste der zoo noodzakelijke werkbijen? Is ze bang, dat
anders het verstand der wijfjes hen er toe brengen zou het aantal dezer
nadeelige parasieten, die nu eenmaal onvermijdelijk zijn voor de
instandhouding der soort, buitensporig te verminderen? Is het uit
overdreven reactie tegen den ramp van een onvruchtbare koningin? Behoort
het tot die al te geweldige en blinde voorzorgsmaatregelen, die de
oorzaak van het kwaad niet kennen, met het geneesmiddel het doel
voorbijschieten, en om een lastig geval te vermijden, een ramp
teweegbrengen? In werkelijkheid--doch laat ons niet vergeten, dat het
niet geheel en al de natuurlijke en oorspronkelijke werkelijkheid is,
daar de kolonies in de primitieve wouden veel meer verspreid moeten
geleefd hebben dan tegenwoordig, in werkelijkheid ligt het bijna nooit
aan gebrek aan mannetjes, wanneer een koningin niet is bevrucht, want
deze zijn altijd talrijk en komen van zeer verre. Veeleer hebben koude
of regen haar te lang in den korf opgesloten gehouden, en nog vaker de
onvolkomenheid harer vleugeltjes, waardoor ze niet in staat is tot de
hooge vlucht, die vereischt wordt door het orgaan der darren. Nochtans
legt de natuur, zonder rekening te houden met deze meer reëele oorzaken,
zich met hartstocht toe op het vermenigvuldigen der darren. Ze brengt
zelfs nog andere wetten in beroering om er te verkrijgen en somtijds
vindt men zelfs in een verweesden korf twee of drie werkbijen, die zoo
sterk worden geprikkeld door het verlangen naar instandhouding der
soort, dat ze zich ondanks hunne verminkte eierstokken inspannen om
eieren te leggen, hunne organen eenigszins zien opleven onder den drang
van dit tot het uiterste geprikkeld gevoel, en er werkelijk in slagen
eenige eieren voort te brengen; doch ook uit deze eieren ontstaan
evenals uit die der maagd-moeder, enkel darren.