=Dr. José Rizal=
at isinatagalog ni
=Pascual H. Poblete=
=SA AKING TINUBUANG LUPA=[1]
Nátatalà sa "historia"[2] n~g m~ga pagdaralità n~g sangcataohan ang
isáng "cáncer"[3] na lubháng nápacasamâ, na bahagyâ na lámang másalang
ay humáhapdi't napupucaw na roon ang lubháng makikirót na sakít. Gayón
din naman, cailán mang inibig cong icáw ay tawáguin sa guitnâ n~g m~ga
bágong "civilización"[4], sa han~gad co cung minsang caulayawin co ang
sa iyo'y pag-aalaala, at cung minsan nama'y n~g isumag co icáw sa m~ga
ibáng lupaín, sa towî na'y napakikita sa akin ang iyong larawang írog na
may tagláy n~g gayón ding cáncer sa pamamayan.
Palibhasa'y nais co ang iyong cagalin~gang siyáng cagalin~gan co rin
namán, at sa aking paghanap n~g lalong mabuting paraang sa iyo'y
paggamót, gágawin co sa iyo ang guinágawà n~g m~ga tao sa úna sa
canilang m~ga may sakít: caniláng itinátanghal ang m~ga may sakít na
iyan sa m~ga baitang n~g sambahan, at n~g bawa't manggaling sa pagtawag
sa Dios ay sa canilá'y ihatol ang isáng cagamutan.
At sa ganitóng adhica'y pagsisicapan cong sipîing waláng anó mang
pacundan~gan ang iyong tunay na calagayan, tatalicwasín co ang isáng
bahagui n~g cumot na nacatátakip sa sakít, na anó pa't sa pagsúyò sa
catotohanan ay iháhandog co ang lahát, sampô n~g pagmamahál sa sariling
dan~gál, sa pagcá't palibhasa'y anác mo'y tagláy co rin namán ang iyong
m~ga caculan~gán at m~ga carupucán n~g púsò.
Ang Cumatha.
Europa, 1886.