10. China en zijne nijverheid.

China is een ongemeen vruchtbaar, aan voortbrengselen van allerlei

aard onmetelijk rijk land, en zijne bewoners zijn in den hoogsten

graad bedrijvig en ondernemend. Hunne industrie is inderdaad

bewonderenswaardig in alles, wat algemeen nuttige dingen en de gemakken

des levens betreft. Reeds in de hoogste oudheid verstonden de Chineezen

het gebruik van het spinsel van den zijdeworm en kwamen kooplieden

diep uit Azië bij hen zijden stoffen halen. De vervaardiging van het

porselein bereikte bij hen zulk een' trap van volmaaktheid, dat men in

Europa alle moeite heeft gehad, om die slechts van verre te evenaren,

zonder dat men het echter ooit tot de vastheid en goedkoopheid der

Chineesche werken heeft kunnen brengen. Uit bamboes vervaardigt de

Chinees duizend verschillende dingen; de Chineesche katoenen stof,

het nanking, is door de geheele wereld beroemd; hun gebloemd atlas is

in elk opzicht uitstekend, want zij kunnen op hun eenvoudigen weefstoel

alle bedenkelijke patronen leveren, en de Chineesche krippen zijn tot

heden onovertroffen gebleven. Buiten hunne zeer goede hennepfabrikaten

vervaardigen zij ook eene uiterst duurzame stof uit eene soort van

klimop, welke zij ko noemen; hunne meubels, vazen, werktuigen en

gereedschappen onderscheiden zich door doelmatige eenvoudigheid.

Reeds tweeduizend vijfhonderd jaren vóor onze tijdrekening heeft men

in China de kracht van de magneetnaald waargenomen, hoewel daaruit nog

geen nut voor de zeevaart werd getrokken. Buskruit en andere licht

ontvlambare samenstellingen, bij vuurwerken van zeer verrassende

werking, waren hun zeer vroeg bekend, en men houdt het er voor, dat

de bombarden en steenwerpers, welke de Mongolen in de dertiende eeuw

door de Chineezen leerden kennen, in Europa de eerste modellen voor

het geschutwezen hebben geleverd. De Chineezen leggen zich van ouds

op de verwerking der metalen toe, maken muziekinstrumenten, snijden en

polijsten harde steenen. Houtsnijkunst en het drukken met onbewegelijke

letters dagteekenen onder hen uit de elfde eeuw; borduurwerken,

ververij en de verlakkunst staan bij hen op eene aanzienlijke

hoogte. De Europeeërs kunnen vele artikelen der Chineesche kunstvlijt

slechts zeer gebrekkig namaken; wij zijn deze b. v. nog altijd ver ten

achteren in hare levendige en duurzame kleuren, haar tegelijk fijn

en stevig papier, hare inkten en verschillende andere bereidingen,

die tegelijk geduld, zorgvuldigheid en handigheid vereischen. De

Chineezen volgen gaarne vreemde modellen na en dat wel met slaafsche

nauwgezetheid; zij leveren ook, enkel ten behoeve der Europeeërs,

eene menigte dingen, die in dezer smaak vallen figuren uit speksteen,

hout, ivoor, enz. Alle handenarbeid is bij hen ongemeen goedkoop.

De heele wereld rond Een leesboek ter bevordering van natuur-, landen- en volkenkennis, ten dienste der volksschool · 第 12 / 38 题