In ogni domenica sole pubblicamente recitarsi il Santissimo Rosario. Per
esser [ec]citato il popolo a maggior divozione, vi è assegnato un
sacerdote che avvivi quei sacrosanti misterij con alcun discorsetto
divoto. Nel 1736 stava esercitando questo ufficio un canonico di quella
Colleggiata per nome il canonico la Barbera, ed in una di quelle
domeniche, in cui v'intervenne il Sig.r D. Forte Speciale, che mi
rappresentò, poi mi fece scrivere ciò che disse il sudetto canonico, ed
è del tenore seguente:
_Primo Misterio._
«Avendu lettu e rilettu un casu terribili di la Madri di Diu nellu libru
di l'esempj; c'era un divotu; ci dicia: Madri di Diu, perdunatimi li mei
peccati. C'arrispusi la Madri di Diu: _Vade, remittuntur tibi pecata
tua._ Dunca dicemucci tutti: Madri di Diu, pirdunatici li nostri
peccati, liberatici di li peni di l'infernu, datindi la gloria di lu
Paradisu. _Pater noster_, etc.»
_Secondo Misterio._
«_Pastores loquebantur ad invicem:_ li pastureddi andavanu in
Gerusalemmi, chi è lu stissu chi diri in Bethelem. _Videamus hoc
verbum._ Traseru ntra la grutta, vittiru lu Fighiu di Diu, s'incuntraru
cu alcuni autri, e ci dumandaru: _Quem vidistis, pastores?_ Chi aviti
vistu, chi aviti incuntratu, pastureddi? Ci rispusiru: _Vidimus eum non
erat aspectus._ L'interrogaru puru di novu, e ci rispunderu: _Vidimus
Jesum Christum Crucifixum spinis coronatum._ Lo vittimu mortu e sepurtu.
_Pater noster_, etc.».
_Terzio Misterio._
«Vuatri fimminazi, autru non faciti: mangiati, biviti e ngrassati da fra
Giuniparu (qui quelle fecero un bisbiglio). Discurso de corpore. La
Madri di Diu chi facia? Non mangiava, non bivia, non durmia, dunca chi
facia, Madri di Diu? _Priusquam in utero pariens_, si ritirau, si
chiudiu s'ammucciau? senti chi t'arrispundi. Undi v'ammucciastivu, Madri
di Diu? Senti chi t'arrispundi: Nella Cappella di lu SS. Crucifissu. E
chi facia, Madri di Diu? Recitava, ti dici, l'offiziu di la Madonna
Santissima. Dunca dicemu tutti nui: Madri di Diu, vi ricitamu, vi dicemu
lu Rusariu, pri non vidiri lu vostru Fighiu Crucifissu. _Pater noster_,
etc.».
_Quarto Misterio._
«_Defunto Erode_: già morì Erodi, già morto Archelao, già sù morti li
picciriddi innoccenti; sulamenti ristau menzu mortu lu Fighiu di Diu pri
lu fasti chi si pighiau di aviri mortu tanti picciriddi. Dicemucci
dunca: Madri di Diu, facitindi muriri picciriddi, facitindi muriri tutti
li desiderij di lu mundu, carni e dimoniu. _Pater noster_, etc.».
_Quinto Misterio._
«Già semu morti: Oggi in figura e dumani in sepultura; mbiatu cui pri
l'armuzza so si procura. Vinirà un jornu terribili, nellu quali
sariti vivu la mattina e mortu la sira. Voi sapiri, chi ti resta, o omu,
o fimminazza, di tuttu lu to travaghiu? mangiari, biviri, dormiri e
ddoppu un linzolu strazzatu. Dunca, dici: Madri di Diu, vi pregu datimi
lu linzolu chi mittistivu a vostru Fighiu, chi quandu nui muremu, vi lu
purtamu in Paradisu. _Pater noster_, etc.»