Sinjoro Utterson, la legxisto, estis homo kun
malglata vizagxo neniam lumigata de rideto; malvarma,
mankhava, kaj embarasata en sia parolado; malrapida en la
sentesprimo; malgrasa, longa, polva, enuiga, kaj tamen iel
aminda. CXe amikaj kunvenoj, kaj kiam la vino estis
laux lia gusto, io eminente homa brilegis en liaj
okuloj; io, ja, kio neniam penetris en lian interparoladon,
sed kio parolis ne nur per tiuj silentaj simboloj de la
postmangxa vizagxo, sed pli ofte, kaj lauxte,
per la agoj de lia vivo. Al si li estis severega; trinkis
gxinon kiam li estis sola por mortigi inklinon al la
grandaj vinoj; kaj, kvankam li gxuis la teatron, li ne
estis transpasinta la sojlon de teatro kiu ajn dum dudek
jaroj. Sed por aliaj, li havis elprovitan toleremon,
kelkfoje mirante preskaux kun envio, la altpremecon de
vervo kaj energio evidentigatan de iliaj malbonaj agoj; kaj
en ia ekstrema okazo, li estis pli inklina helpi ol
riprocxi.
--Mi inklinas al la herezo de Kain, li kutimis kurioze
diri, mi lasas mian fraton iri al la diablo laux sia
propra maniero.--En tiu cxi rolo, la sorto ofte faris,
ke li estu la lasta bonreputacia konato kaj la lasta bona
influo en la vivo de subirantaj homoj. Kaj al tiaj, dum ili
dauxrigis viziti lian cxambraron, li neniam
elmontris ecx nuancon de sxangxo en sia mieno.
Por Sinjoro Utterson sendube tio estis facila faro,
cxar ecx en sia plej bona humoro li estis
sindetenema, kaj ecx liaj amikigxoj sxajnis esti
fonditaj sur simila universaleco de bonkoreco.
Jen la signo de modesta homo: akcepti sian amikan rondon
pretfaritan el la manoj de la okazo; kaj tio estis la
maniero de tiu legxisto. Liaj amikoj estis el liaj
propraj samsanganoj, aux tiuj kiujn li konis dum plej
longa tempo; liaj preferoj, same kiel la hedero, kreskis kun
la tempo; ili necesigis nenian specialan tauxgecon
cxe sia objekto. De tio sendube naskigxis la ligo,
kiu kunligis lin kun S-ro Richard Enfield[1],
lia malproksima parenco, la konata urba elegantulo. Kion
tiuj du povis vidi unu en la alia, aux kiun temon
komunan al ambaux ili povis trovi, tio estis por multaj
personoj <<nukso por fendi>>. Tiuj, kiuj renkontis ilin dum
iliaj cxiudimancxaj promenadoj, raportis, ke ili
kutime diras nenion, sxajnas strange malgajaj, kaj
akceptadas kun videbla sengxenigxo la alvenon de
amiko. Malgraux tio, la du viroj plej alte sxatis
tiujn ekskursojn, taksis ilin la cxefa juvelo de
cxiu semajno, kaj ne nur flankenmetis okazojn de
plezuro, sed ecx malcedis al la alvokoj de profesiaj
aferoj, por ke ili povu gxui ilin neinterrompate.
Okazis dum unu el tiuj vagpromenoj, ke ilia vojo kondukis
ilin tra flanka strato en vivoplena kvartalo de Londono. La
strato estis malgranda, kaj tia, kian oni nomas trankvila,
sed gxi faris prosperan komercon en la laboraj tagoj de
l' semajno[2].
SXajne la logxantoj cxiuj bone prosperadis, kaj
cxiuj vetesperis sukcesi ankoraux pli bone, kaj la
superfluon de siaj gajnoj elspezis je koketajxoj;
tiamaniere, ke la frontoj de la butikoj sur tiu vojo staris
kun invita mieno, kiel vicoj da ridetantaj vendistinoj.
Ecx dimancxe, kiam gxi vualis siajn pli
brilacxajn cxarmojn kaj estis kompare ne trairata,
la strato ellumis, kontraste al sia malgaja
cxirkauxajxo, kiel fajro en arbarego; kaj per
siaj fresxe kolorigitaj fenestraj kovriloj, siaj bone
poluritaj latunajxoj, sia gxenerala pureco kaj
gajeco de tono, tuj ekkaptis kaj placxis la okulon de la
preteriranto.
Du pordojn for de unu angulo, maldekstraflanke en orienta
direkto, la frontlinio estis rompita de korta enirejo, kaj
gxuste cxe tiu punkto ia malbonauxspica masivo
de konstruajxoj eltrudis sian gablon[3]
super la straton. GXi estis duetagxa, montris nenian
fenestron, nenion krom pordo cxe la malsupra etagxo
kaj blinda kvazauxfrunto de makulita muro cxe la
supra; kaj portis en cxiu trajto la signojn de
dauxra kaj avaracxa malzorgo. La pordo, kiu posedis
nek sonorilon nek frapilon, estis vezikita kaj makulita.
Vagistoj sin trenadis en la pordalkovon kaj ekbruligis
alumetojn sur la paneloj; infanoj butikludis sur la
sxtupoj; la lerneja knabo provadis sian
posxtrancxilon sur la muldajxoj, kaj en la
dauxro de preskaux tuta generacio, aperis neniu por
forpeli tiujn okazajn vizitantojn aux por ripari iliajn
ruinigajxojn.
S-ro Enfield kaj la legxisto iris sur la alia flanko
de la strato; sed kiam ili alvenis gxuste kontraux
la enirejo, la unua levis montre sian bastonon.
--CXu vi iam rimarkis tiun pordon? li demandis; kaj
kiam lia kunulo respondis jese, --gxi estas kunigita en
mia memoro, li aldonis, kun tre stranga historio.
--CXu efektive? diris S-ro Utterson kun malgranda
sxangxo de vocxo. Kaj kio estis tio?
--Nu, estis tiele, respondis S-ro Enfield. --Mi estis
revenanta hejmen de iu mondfina loko cxirkaux la
tria horo de nigra vintra mateno, kaj mia vojo kondukis min
tra parto de la urbo, kie oni povis vidi absolute nenion
krom stratlanternoj. Estis strato post strato, kaj cxiuj
logxantoj estis dormantaj--strato post strato,
cxiuj iluminitaj kvazaux por procesio, kaj cxiuj
tiel malplenaj kiel pregxejo--gxis fine mi
enigxis en tiun staton de mento, en kiu oni
auxskultas kaj auxskultadas kaj komencas arde
deziri, ke sin montru policano. Subite, mi vidis du
figurojn: unu estis malgranda viro, kiu iris orienten
laux bona marsxpasxado, kaj la alia, knabino
eble ok aux dekjara, kuranta tiel rapide, kiel sxi
povis sur transa strato. Nu, sinjoro, ili ambaux, ja
suficxe kompreneble, kunfrapigxis unu kontraux
la alian cxe la angulo, kaj tiam okazis la terurega
parto de la afero; cxar la viro trankvile premegis
subpiede la korpon de l' infanino kaj lasis sxin
kriegantan sur la tero. Tio, auxdata, estas nenio, sed
vidata, gxi estis infera. Ne estis kiel homo; estis
kvazaux iu malbenita Juggernaut. <<He! haltu!>> mi
kriegis, kaj lin kuratinginte, ekkaptis mian sinjoron je l'
nuko kaj rekondukis lin tien, kie staris jam tuta grupo
cxirkaux la krieganta infanino. Li estis tute
trankvila kaj faris nenian kontrauxstaron, sed li
jxetis sur min unu rigardon, tiel malbelan, ke gxi
sxvitigis min kiel kurado. La personoj alvenintaj estis
la propra familio de la knabino; kaj baldaux aperis la
kuracisto, por kiu oni estis sxin sendinta. Nu, la
infanino ne estis multe vundita, sed pli gxuste
timigita, laux la diro de lia ostosegista mosxto;
kaj jen, vi povus supozi, estus la fino de la afero. Sed
estis unu stranga cirkonstanco. Jam cxe la unua vido, la
viracxo inspiris en mi nauxzon. Ankaux la
familio de la knabino sxajnis senti same, kio estis ja
nur nature. Sed kio frapis min, estis la kazo de la
kuracisto. Li estis laux la ordinara tipo de apotekisto,
de neniu speciala agxo aux koloro, kun forta
Edinburga parolmaniero, kaj ne pli emociema, ol sakfajfilo.
Nu, sinjoro, al li estis, kiel al ni cxiuj: cxiufoje
kiam li rigardis mian kaptiton, mi vidis, ke tiu ostosegisto
nauxzigxas kaj blankigxas pro deziro lin
mortigi. Mi sciis, kio estas en lia mento same kiel li sciis
kio estas en la mia, kaj, cxar mortigo estis neebla, ni
faris tion, kion ni jugxis krom tio plej bona. Ni diris
al la viro, ke ni povas fari, kaj ja faros, tian skandalon
el la okazintajxo, ke lia nomo malbonodoros de unu fino
de Londono gxis la alia. Ke, se li havas amikojn aux
kian ajn reputacion, ni bone zorgos, ke li ilin perdu. Kaj
la tutan tempon, dum ni lin tiele regalis per niaj brulaj
vortoj, ni fortenadis de li la virinojn kiel eble plej bone,
cxar ili estis sovagxaj kiel harpioj. Neniam mi
vidis rondon da tiel malamegaj vizagxoj; kaj jen la viro
en la mezo, kun ia nigra ridacxa trankvileco--timigita
tamen ankaux, mi povis rimarki--sed elportanta la
aferon, sinjoro, efektive kiel Satano.
--Se vi elektas fari profiton el tiu cxi
okazintajxo, li diris, mi kompreneble ne povas malhelpi.
CXiu sinjoro deziras eviti skandalon, li diris. Nomu
vian sumon. --
Nu, ni suprentordis lin gxis 100 funtoj por la
familio de la knabino; li videble volis kontrauxstari;
sed cxe ni cxiuj estis io, kio minacis al li nenion
bonan, kaj fine li kapitulacis. Restis ricevi la monon; kaj
kien, vi pensas, li kondukis nin, se ne al tiu loko kun la
pordo? Li eltiris sxlosilon el la posxo, eniris kaj
tuj revenis kun dek funtoj en oro kaj cxeko je Coutts[4]
por la cetero, pagota al la portanto, kaj subskribita per
nomo, kiun mi ne povas citi, kvankam cxi tio estas unu
el la punktoj de mia rakonto, sed gxi estis nomo
almenaux tre bone konata kaj ofte presita. La sumo estis
granda; sed la subskribo estis bona por pli ol tiom, se nur
gxi ne estis falsajxo. Mi permesis al mi la
liberecon, rimarkigi al mia sinjoro, ke la tuta afero
sxajnas apokrifa; kaj ke en la reala vivo oni ne eniras
tra pordo de kelo je la kvara matene por eliri kun la
cxeko de alia homo por preskaux cent funtoj. Sed li
estis tute trankvila kaj mokrida.
--Trankviligu vin, li diris, mi restos kun vi gxis
la bankoj malfermigxos, kaj tiam mi mem monerigos la
cxekon.
Tial ni cxiuj ekiris, la kuracisto, la patro de la
infanino, nia amiko, kaj mi mem, kaj ni pasigis la
restajxon de la nokto en mia cxambraro; kaj, la
sekvintan matenon, post kiam ni mangxis, ni iris kune al
la banko. Mi mem prezentis la cxekon kaj diris, ke mi
havas cxiun kauxzon por kredi, ke gxi estas
falsajxo. Sed tute ne. La cxeko estis vera.
--Tut-tut![5] diris
S-ro Utterson.
--Mi vidas, ke vi sentas kiel mi, diris S-ro Enfield.
Jes, estas malbona afero. CXar mia homo estis tia, kun
kia neniu povus havi rilaton, homo vere malbeninda; kaj la
persono, kiu skribis la cxekon, estas la vera esenco de
la konveneco, fama ankaux, kaj (kio pli malbonigas la
aferon) el tiuj, kiuj faras kion oni nomas <<la bono>>.
Silentigmono, mi supozas; honestulo paganta karege iajn
malsagxajxojn de sia juneco. La Domo de la
Silentigmono, tiel mi nomas, sekve, tiun konstruajxon
kun la pordo. Kvankam ecx tio ja ne suficxas por
klarigi cxion--li aldonis; kaj cxe tiuj vortoj, li
enrevigxis.
El tio li estis revokita de iom subita demando de S-ro
Utterson:
--Kaj vi ne scias, cxu la tratinto de la cxeko
logxas tie?
--Versxajna loko, cxu ne? respondis S-ro
Enfield. Sed okazas, ke mi rimarkis lian adreson; li
logxas cxe iu placo.
--Kaj vi neniam demandis pri ... la loko kun la pordo?
diris S-ro Utterson.
--Ne, sinjoro, mi estas diskretema, estis la respondo.
Mi havas tre decidan opinion pri la farado de demandoj;
gxi tro inklinas al la stilo de la Lasta Jugxo. Vi
ekirigas demandon, kaj tio estas kvazaux ekirigi
sxtonon. Vi sidadas kviete sur la supro de monteto; kaj
malsupreniras la sxtono, ekirigante aliajn sxtonojn,
kaj baldaux iu afabla maljunulo (la lasta pri kiu vi
povus pensi en tiu rilato) estas frapita je la kapo en sia
propra posta gxardeno, kaj la familio devas
sxangxi sian nomon. Ne, sinjoro, mi faris al mi
regulon, ke, ju pli afero sxajnas stranga, des malpli mi
demandojn faras.
--Kaj, vere, tre bona regulo gxi estas, diris la
legxisto.
--Sed mi esploris la lokon mi mem, dauxrigis S-ro
Enfield. GXi apenaux sxajnas domo. Ne
trovigxas alia pordo, kaj neniu en- aux eliras per
tiu, krom, unufoje dum longa tempo, la sinjoro de mia
aventuro. Estas, en la supra etagxo, tri fenestroj, kiuj
rigardas sur la korton; neniu malsupre; la fenestroj estas
cxiam fermitaj, sed puraj. Kaj, plie, estas kamentubo,
kiu gxenerale eljxetas fumon; tial iu sendube
logxas tie. Kaj tamen tio ne estas certa; cxar la
konstruajxoj tiel sin interpremas cxirkaux la
korto, ke malfacile estas diri, kie unu finigxas kaj
alia komencigxas.
La paro denove antauxenmarsxis silente dum iom da
tempo, kaj poste:
--Enfield! diris Utterson, estas bona, via regulo.
--Jes, tiel mi kredas, respondis Enfield.
--Sed malgraux cxio, dauxrigis la
legxisto, estas unu punkto pri kiu mi deziras demandi;
mi deziras peti la nomon de tiu homo, kiu piedpremis la
infaninon.
--Nu, diris S-ro Enfield, mi ne povas vidi, ke tio iel
malutilus. Estis homo nomita Hyde[6].
--Hm, diris S-ro Utterson, kia homo, kiel li aspektas?
--Ne estas facile lin priskribi. Estas io malagrabla
cxe lia aspekto; io malplacxa, io absolute
abomeninda. Mi neniam vidis homon, kiu tiom al mi
malplacxis, kaj tamen mi apenaux scias kial. Li ja
nepre estas iel kriplita; li forte sentigas ian kriplecon,
kvankam mi ne povus precizigi gxian lokon. Lia aspekto
estas iel eksterordinara kaj mi tamen cxe li ne povas
citi nome ion kontrauxnorman. Ne, sinjoro, ne al mi
prosperas, mi ne povas lin priskribi. Kaj tio ne estas pro
manko de memoro; cxar mi certigas, ke mi lin povas
revidi en cxi tiu momento.
S-ro Utterson denove iom marsxadis silente, kaj
evidente sub la pezo de ia pripensado.
--Vi estas certa, ke li uzis sxlosilon? li demandis
fine.
--Mia kara sinjoro ... , komencis Enfield, surprizita el
si.
--Jes, mi scias, diris Utterson, mi scias, ke cxi
tio devas sxajni stranga. La fakto estas, ke se mi ne
petas al vi la nomon de la alia persono, tio estas cxar
mi jam gxin konas. Vi vidas, Richard, ke via rakonto
trafis. Se gxi estis malgxusta pri iu punkto, pli
bone estus, ke vi gxin korektu.
--SXajnas al mi, ke via devo estis min averti,
respondis la alia, iom morose[7].
Sed mi estis pedante <<gxusta>>, kiel vi gxin nomas.
La kanajlo havis ja sxlosilon, kaj, plie, li
ankoraux gxin havas. Mi lin vidis uzi gxin
antaux malpli ol unu semajno.
S-ro Utterson ekgxemis profunde, sed ne diris vorton;
kaj la junulo parolis denove:
--Jen alia leciono, kiu admonas diri nenion. Mi hontas
pri mia longa lango. Ni interkonsentu, neniam ree aludi
cxi tiun aferon.
--Tutkore, diris la legxisto. Mi donas pri tio la
manon, Richard.