manneskjan er, að skygnast svo langt fram í framtíðina, sem eðli vort og
skynsemi leyfir.--Það er kunnugt, að Kyrra-Hafs verzlunin við Japan og
Sínland er einhver in ábatamesta í heimi. Það er og víst, að sá andi sem
lifði í Íslendingum, þegar Noregs-konungr sagði um ofrhugana, er sigldu svo
djarflega í ófœru veðri: að þar sigldu annað hvort vitlausir menn eða
Íslendingar,--sá sami hugrekkis og garps andi lifir enn.[23] Og þá er slík
sjómensku-þjóð sem Íslendingar festu fót í landi, þar sem timbr kostar ekki
annað, en að smíða úr því, þá mundu þeir skjótt gerast siglinga-menn og
farmenn eins og frændr þeirra í Noregi. Noregr á nú þriðja stœrstan
skipastól í heimi. Og Íslendingar, svo vel lagaðir til sjómensku, í landi
þar sem alt, er til skipasmíða heyrir, liggr við fœtr mans, í landi, sem
liggr betr, en nokkurt annað við inni arðsömustu verzlun í heimi, í landi,
sem einmitt mundi eiga ágætasta markað fyrir alla vöru sína í Japan og
Sínlandi--þeir mundu, segi ég, þar sem svo á stendr, skjótt verða ein in
frægasta siglingaþjóð heimsins, og að líkindum með tímanum ná undir sig
allri Kyrra-Hafs verzluninni; þetta væri nœg atvinna hundruðum þúsunda,
nei, miljónum manna;--og íslenzkt þjóðerni á það, ef til vill, ólifað enn,
að bera œgishjálm yfir meginþjóðir þessa heims. Það er djarfr og fallegr
draumr, þetta! En ÞAÐ ER KOMIÐ UNDIR VESTRFÖRUM ÍSLANDS SJÁLFUM, HVORT
ÞESSI DRAUMR Á AÐ RŒTAST EÐR EIGI!
Það hlæja ugglaust mörg fífl að þessu; en heilagir spádómar, vísindi, trú,
kristindómr, já, alt, sem fagrt og satt var í veröldinni, hefir sætt þeim
forlögum, og lifir þó enn! Ég held það hafi aldrei neinn stór sannleikr í
heimi þessum verið hleginn í hel!
* * * * *
[1] Eigi má blanda þessum flóa við Chugāchik-fjörð (Ch. Bay). Sjá síðar.
[2] _Fur-seal_ heitir sú tegund á ensku, en "sæ-kettir" eftir rússnesku
máli; þeir hafa hár mjúkt sem þel, og er skinnið dýrmætt.
[3] Þá er ég kom til San Francisco frá Alaska í nóvember, voru fundnir
gullnámar all-álitlegir skamt frá Sitka (fundust í október).--J. Ól.
[4] "_Carbonate_" er samsetningr er myndast, er "_carbonic acid_" sameinast
einhverju öðru grundvallar-efni (_base_).
[5] Müller's Voyages from Asia to America, p. 45; cfr. Speech of Hon. Chas.
Sumner on cession of R. Amer. to U.S., page 4.
[6] Sjálfr reit hann nafn sitt "Voit Bering" (sjá ritlíki af nafni hans í
Æfisögum rússneskra aðmírála). Beering og Behring eru afbakanir. Bæringr er
in upprunalega norrœna mynd nafnsins.
[7] "Narrative of the voyage of H.M.S. Herald, 1845-51." By Dr. Berthold
Seemann, London, 1853.
[8] Report of Dr. Kellogg, Botanist to the U.S. Coast Survey Exploring
Party. Ho. Ex. Doc. 177, XL. Congress, II. Session, p. 218.
[9] Cfr. Report of Prof. Lorin Blodgett in the Report of House Committee on
Foreign Affairs, XL. Congress, II. Session, p. 36 & seqq.
[10] Lisiansky: Voyage round the World in the ship Neva. By Urey Lisiansky,
Captain, Russian Navy. London, 1814.
[11] Ugglaust einna menta-ríkast allra ríkja í Vestrheimi, og ættríki
fjölda af inum mestu ágætismönnum Vestrálfunnar.--J. Ól.
[12] "Og ágætismenn" mætti við bœta. Þetta er bókstaflega svo.--J. Ól.
[13] Sbr. bók Hartwigs um heimskauta-löndin, á 14. bls. í inni ensku
útgáfu. Bókin er og gefin út á dönsku.
[14] Garmarnir eru frá gull-landinu.
[15] Skýrslu um þessa ferð á ensku og íslenzku til forseta Banda-ríkjanna
samdi ég í New York 15. desbr. 1874 og fœrði hana sjálfr forseta Banda-
ríkjanna Hans Tign U.S. Grant, 19. desbr. s.á.í. Washington. Ið enska
frumrit hennar lét innanríkis-ráðherrann prenta að boði forsetans: "Report
of the ICELANDIC Committee from Wisconsin on the Character and Resources of
ALASKA. Washington. Government Printing Office. 1875." (Einnig prentað í
"N.Y. Herald," 21. des. 1874.)--J.Ól.
[16] Ið annað félag, sem hefir verzlun á eyjunni, er "Sherpser & Co."; þeim
er illa við alla nýlendustofnun, óttast þeir að innlendir menn verði þá
mentir og eigi eins auð-rúnir gemlingar.--"Alaska Commercial Co." hefir
sýnt sig vingjarnlegt og velviljað og eins ís-félagið. J.Ól.
[17] Grjót á Kadíak er mestmegnis metamorfiskt, trachýtskt og chloritskt
töflugrjót með æðum af kvarzi. _Tertiary_ sandsteinn eðr móberg með
steingjörvingum í finst og. J.Ól.
[18] Uppruni orðsins bendir á þetta; af "heima" kemr "heimskr" og
"heima-alningr," þ.e.: sá, er fátt hefir séð.
[19] Sbr. "Om Friheden. Med Hensyn til danske Forhold" í "Nyt dansk
Maanedsskrift" 2. árg. (fyrirsögnin eftir minni).
[20] Gefr honum "MENTEM SANAM IN CORPORE SANO."
[21] "Montani semper liberi" = Jafnar eru fjallbúar frjálsir. Orðtak. (Haft
í skjaldmerki Vestr-Virginíu).
[22]
"Nescio qua natale solum
dulcedine cunctos
trahit et immemores
non sinit esse sui."
[23] Það var á þessari öld að Svarti-Pétr (próf. við hásk. í Höfn) sagði,
er hann sá ofrhuga leika sér á skautum á Eyrarsundi utar, en alla aðra, þar
sem ísinn var svo veikr, að díjaði undan: "Det er enten én fra gale-
anstalten, eller en islandsk regentsianer" (þ.e.: "það er annað hvort
einhver af vitlausra-spítalanum, eða íslenzkr stúdent!")