De hierna volgende cijfers zijn ontleend aan den laatst verschenen
"Statistieke Almanak;" zij bevatten de resultaten der jongste
onderzoekingen omtrent de uitgebreidheid en de bevolking van het
groote russische rijk.
Europeesch Rusland beslaat met zijne 49 gouvernementen en het gebied
Bessarabië, eene oppervlakte van 85.819.74 vierkante mijlen, de
grootere rivieren daaronder niet begrepen; en telt eene bevolking
van 63.658.934 zielen; er wonen mitsdien gemiddeld 541 menschen op
de vierkante mijl. De stedelijke bevolking bedraagt 10.2 percent
van het geheel; de verhouding van het aantal mannen tot de vrouwen
is als 100 tot 102.4. De vermeerdering der bevolking in vier jaren
4,05 percent, en wisselt van +13.5 (gouvernement Minsk) tot -2.98
(gouvernement Archangelsk).
Het koninkrijk Polen heeft met zijne tien gouvernementen eene
oppervlakte van 2220.4 vierkante mijlen, en eene bevolking van
5.705.607 zielen; hier komen dus op de vierkante mijl 9569 menschen. De
stedelingen bedragen 25.9 percent der geheele bevolking; en op iedere
100 mannen komen 106.7 vrouwen.
Het groothertogdom Finland (acht gouvernementen) beslaat 6341.3
vierkante mijlen, met 1.843.253 inwoners; dat is 290.6 menschen op
de vierkante mijl.
Het russische rijk in Europa beslaat mitsdien eene oppervlakte van
93.826.83 vierkante mijlen, en telt eene bevolking van 71.207.794
zielen: zoodat gemiddeld 758.9 menschen op de vierkante mijl komen.
Volgens de nieuwste indeeling bestaat aziatisch Rusland uit de
volgende gewesten: 1º het stadhouderschap van den Kaukasus, met
de gouvernementen Bakoe, Eriwan koetaïs, Stawropol en Tiflis; de
territoriën Daghestan, Koeban en Terek, het district Soechoem, en de
kreits van de Zwarte-zee: in het geheel 7897.06 vierkante mijlen, met
4.583.640 inwoners (580.4 menschen per vierkante mijl.); 2º Siberië,
met de gouvernementen Jenisseisk, Irkoetsk, Tobolsk en Tomsk, en de
territoriën Amoer, Jakoetsk, het Kustland en Transbaïkalië: in het
geheel 227.339.87 vierk. mijlen, met 3,827.627 inwoners (14.6 menschen
per vierk. mijl.); 3º Centraal-Azië met de territoriën Akmolinsk,
Semipalatinsk, Sir-Darja, Toergaïsk en Oeralsk: in het geheel 48.741.47
vierk. mijlen, met 2.626.246 inwoners (56.1 menschen per vierk. mijl.).
Aziatisch Rusland beslaat alzoo eene oppervlakte van 281.978.41
vierkante mijlen, met eene bevolking van 10.537.513 zielen (37.4
inwoners per vierk. mijl.).
Het gansche russische rijk heeft mitsdien de ontzaglijke
uitgestrektheid van 375.805.24 vierk. mijlen, en een gezamenlijke
bevolking van 81.745.307 zielen; dat is gemiddeld 217.5 inwoners op
de vierk. mijl.
Naar de godsdienstige gezindheid verdeelt zich de bevolking als volgt:
1º in europeesch Rusland, met inbegrip van Polen, maar zonder Finland,
telt men: 53.169.179 orthodoxe Grieken; 926,131 ketters of dissidenten;
229,260 geünieerde Grieken; 37,136 armenische Gregorianen; 7,209,464
katholieken; 2,565,354 protestanten; 2,612,179 Joden; 2,359,372
Mohammedanen, en 255,975 heidenen; 2º in aziatisch Rusland (met
uitzondering van de kreis van de Zwarte-zee en de territoriën Sir-Darja
en Turgaïsk) zijn 4,936,917 orthodoxe Grieken; 166,985 ketters; 560,684
armenische Gregorianen; 54,106 Katholieken; 16,337 Protestanten;
35,857 Joden; 3,267,650 Mohammedanen, en 295,734 heidenen.
Volgens de standen ingedeeld, splitst zich de bevolking van
europeesch Rusland, met inbegrip van Polen, maar zonder Finland,
in 591,266 erfelijke edellieden; 327,764 persoonlijke edellieden [1]
en ambtenaren; 633,185 geestelijken; 6,907,071 personen, die bij de
stedelijke gilden zijn ingeschreven; 56,270,541 boeren (daaronder
ook de Samojeden in het gouvernement Archangelsk, en de Kirghisen en
Kalmukken in het gouvernement Astrakhan); 3,743,358 militairen; 148,125
vreemdelingen, en 743,231, die tot geen der genoemde klassen behooren.