Jan, De Zwaan, De menigte.
JAN (de trap afglijdend, driftig tegen de menigte buiten, wier voeten
en beenen uitsluitend zichtbaar zijn). Nee!... Nee!... Ik verdraai
’t!... Je krijgt ’r niet één meer... Vier hebbe me d’r te grabbele
gesmete, waar zwaan?... Me komme d’r ook niet met stele an!... Maak
niet zoo’n verroeste oploop voor onze stoep... Loop deur!... As je z’n
pink geeft, neme ze je heele poot... Hè-’k ’t je niet veruit gezeid?...
Toe, langnek, blijf niet buiten, schiet de trap af, dan doe ’k de klink
op de deur!...
DE ZWAAN (z’n kop door het venster stekend). Da’s me de trap wel...
Mo’k me zwemvlieze opehale?... ’k Hè liever frissche lucht. (nijdig).
Jessis mensche, dring toch niet zoo! Je staat haast op me veere! ’k Mot
me vlerke langer as vedaag gebruike (hij zwaait de vleugels—de menschen
wijken een weinig achteruit). ’t Is godbeter schande!.... Toe nou,
juffrouw: je hangt met je rokke op me staart!... ’k Bijt je zoo in je
kuite, aap van ’n jongen! Wat zè-je me daarvan?... ’t Is om de duvel in
te krijge! Smijt ze d’r nog één toe door ’t raam, Jan—anders loope ze
me onder de voet....
JAN (z’n zakken doortastend). Ik dank jou—laat ze d’r zellef gaan
plukke! (naar omhoog wijzend). Stomme bliksems, de heele hemel zit ’r
vol van, zoo plentie as je niet berrege ken, waar zwaan?... Ik hè d’r
nog krap ’n dozijn in me zakke... Morrege gane me weer... Morrege zel
’k nog is strooie as me werom komme... As je op me zwaan trapt, gooi ik
je dood, platvoet! Je hiele komme je kouse deur!...
STEM UIT DE MENIGTE (klagend). Me kenne ’t zoo best gebruike, Jan! Kom
nou, jongen! ’k Hei niet te vrete....
TWEEDE STEM (smartelijk). De heele week hè-’k as ’n hond gesappeld—je
ken me toch—ik ben de juffrouw van ’t mangelhuis—de blare berste an me
poote... As ’k me huur niet betaal wor ’k op straat gezet....
DERDE STEM (driftig). Deele zel je! Deele zel je, snotneus! Waarom hij
alles—wij niks?
DE ZWAAN. Is ’t gedaan met dat dringe? ’k Waarschouw je as ’k uit me
slof schiet!...
VIERDE STEM. Jan—ik ben uit de snoepwinkel! Jan—ik hei je altijd
apeneute verkocht—en van de pollekebrokke krijg ’k nog ’n cent die je
me brenge zou!... Geef mijn d’r zoo’n kleine....
VIJFDE STEM. God zal je zegene, Jan... ik ben al vier maande zonder
werrek—vier maande, Jan!
JAN. Dan motte juillie zelf gaan plukke—ik zweet ’r nog van....
DE ZWAAN. Geef ze d’r een—dan raakie de hurrie kwijt! De heele gracht
is zwart van de mensche... De tram kan d’r niet deur.... Jessis,
Jessis—de brug zwiept d’r van.... Je mot de overkant zien.... Jonges
klim niet in de lantares! Mot je je nek breke? Welja, ’k zou me vlerke
as ’n vloermat gebruike! Bè-je wel wijs, meid? Denk-ie dat eksterooge
geen zeer doen... oe, oe!...
TWEEDE STEM. Jan, Jan, luister nou is!
DERDE STEM. Oppasse! Daar komt de bereje politie....
VIERDE STEM. Laat je niet ondersteboven rijje! De politie!.... Stoot me
niet in me ribbe! Mot ’k onder de paarde rake! (De beenen van een paard
en de sleep van een sabel worden zichtbaar).
AGENT. Achteruit! Achteruit!... Motte d’r ongelukke van komme? Wat is
d’r an ’t handje?... Wat mot die zwaan hier?...
DE ZWAAN (nijdig, met opgeheven vleugels). As je knol op me lijf trapt,
leg ’k z’n ooge dicht!...
AGENT. Wi-jij maar is mee na ’t bureau gaan? Jij hoort hier niet!
Veruit!
JAN.. Meneer de agent, da’s mijn zwaan—is met me sterre weze plukke an
de hemel....
AGENT. Deurloope mensche, of me slaan d’r op in!... De straat mot vrij
blijve... Is die zwaan van jou?... Dan mag die niet los op straat
loope.... Is me dat ’n gedonder!... Achteruit! Achteruit!...
DERDE STEM. Jan-van-de-kruier het sterre gestole—z’n zakke vol! As dat
maar màg!
AGENT. Hou jij d’r me paard is vast, jongen! Dan zalle me zien (springt
van het paard, bukt naast de zwaan voor het tuimelraam).