De vorigen, Bet en Jan.
BET (boven aan de trap). Help-ie effe, Jacob?
LAMMERSEN. Wil ìk ’n handje?...
BET. Jij? Nee, hoor—daar komme ongelukke van op de trap (tot Jacob, die
de onderdeur openstoot). Zal je zachies, jongen? Nee, niet zoo wild!
Anders doe je ’m zeer. Laat ik je nou...
JACOB. Doe jij ’t of doe ik ’t?
BET. Leg je arme om z’n hals, Jan—zoetjes an—pas op de leuning...
JAN (op de trap pratend, druk van genot). Hè! Die was fijn, hoor,
vader! Me hebbe de koningin gezien met viér knolle d’r voor... Au! Au!
(huilerig). Jij douwt zoo verroest!...
BET (angstig). Kijk uit, Jacob...
JACOB. Hou dan je kop toe tot je in bed leit!
JAN. Nee—niet daalijk in bed...
BET. Nou niet je eigeste zin, Jan—je het leut genoeg gehad, watte? (tot
Jacob). Nee, effe nog ophoue... ’t Kussen leit in de wagen...
SIEN (toeschietend). Blijf maar—daar komt ’t!
BET (moeilijk vangend). Maak ’r nou geen lolletje van... Kè-je ’t niet
in me hande geve!... Strijk ’m Jacob. Zoo. Zit je goed? (z’n wangen
streelend). God-nog-an-toe kind wat benne je koone heet. En mijn hande
benne haast klompies ijs van ’t douwe... Dag Lammersen. ’k Dacht ’t wel
buiten toe ’k ’t lache hoorde... Laat mijn ook maar is lache (verbaasd
tot Sien). Ben ik zoo laat of ben jij zoo vroeg? Hoe ken ’t da-je al
thuis ben?
THIJS. Kolder in de kop om de koningin te zien—al de meide van de
febriek vortgebleve...
BET. Vortgebleve... Zonder de dirrekteur te vrage?...
SIEN. Wat zou ’t as me ’t met z’n alle...
BET. En je dagloon? (dreigend). En je dagloon?... Zou je zoo’n dier
niet... Vooruit ga de wagen bij Nelisse werom brenge, vooruit of...
(heft de hand op).
SIEN. ’k Ga toch al...
JAN. Moeder—me lintje leit ’r nog in...
BET. Wat voor lintje?
JAN. Me oranjestrikkie...
BET (aan de trap). Geef eerst z’n strikkie—lammenadige meid!
Vortblijve! (tot Thijs) Hei-jij daar niks van gezeid?
THIJS. ’k Ken net zoo goed blaffe—doe ’r wat tegen!
BET. (het strikje vangend en het Jan op z’n kiel stekend). Daar—jij je
strikkie... As die op de febriek gedaan krijgt—God-nog-an-toe, dan
vraag ik jou!...
LAMMERSEN. Wou je ’n meid van achttien in ’n vloek en ’n zucht
verstandig hebbe? Laat ze maar eerst trouwe—dan wordt ze vroeg genoeg,
vroeg zat, wijs.... En hij ken toch niet al de meide gelijk na huis
sture.... Van wie hei-je je strik, Jan?
JAN. Van de sigare-winkel, boven—’n pakkie van vijftig het-ie ’r voor
losgemaakt—en strak krijge me blomme, waar moeder? (zij knikt).
THIJS. Wat motte me met blomme?
BET. Over van d’r kopere feest. Hij zou d’r door Riessie late
anreike....
JAN. Hei jìj de koningin gezien, Jacob?
JACOB (grommend, weer aan ’t werk). Nee!
LAMMERSEN. Of rooie Jacob de koningin is weze zien, hahaha!
JAN. Wij fijn hé, moeder?... Tweemaal!... Bij ’t Museum eens—en bij de
Schans nog is, waar moeder?... En ’n bakkies ’r achter, vader—’n
bakkies met zoo dik de epaulette van goud—enne ’n smerisse op
hengste—enne slaan as die eene knol dee!... De vlag van de
sigare-winkel zit an de takke van de boome vast, vader... As ’k beter
wor—bijtijds watte?—ken ìk ’m los make, hé?...
THIJS. Om weer na beneje te blikseme, aap—en nog is je rug te breke....
JAN (luidruchtig). Hù! Hù!... As d’r geen smeris op me hiele zit, klim
ik zoo hoog as de afleijer op de toren (uit de kom drinkend die Bet ’m
voorhoudt). Da’s lekker, hoor! ’k Heb ’n dorst of ’k haringkoppe
gevrete heb. Nog ’n scheut, moeder!
BET. Nee. Zoo’n boel is niet goed—kind, wat zweet je of je gehold
heb....
JAN. Geef nou nog wat! ’t Kost ommers niks!... Een met ’n steek van
goud op het me gedag gezeid, vader... Die dee zoo.... En de voorste
mensche gonge nog opzij, vader. Ze zeeje allemaal: laat die jonge met
z’n lamme beene nou kijke.... As juillie maar geen lamme beene krijgt
zee ik—dankie moeder (drinkt gulzig de tweede kom, die Bet ’m
voorhoudt, terwijl voortpratend)... Enne ’n kerel met zoo’n dikke buik
hè-’k telkes an z’n jas getrokke of ’n ander ’t dee—’n nek had-ie as ’n
speenvarreke, hèhèhè!...
BET. Nou stop ’k je kussen wat in—en dan wees je niet zoo druk—je leit
anders weer de heele nacht wakker...
JAN. En me benne in ’t Vondelpark geweest, zeg (het laatste tot Sien,
die weer de trap af komt). De zwane hadde zoo’n kleine plas om in te
baje—de rest lee nog toe... Met z’n tweëe liepe ze tot an de wagen—enne
’n honger as ze hadde! De korste brood vratte ze zoo uit je poot. Wedde
da-jij ze niet uit je poot durft late vrete! Heb-ie die hond gezien,
moeder, die de mannetjeszwaan in z’n lurve wou neme?... Dan maakt-ie
met z’n vlerke zoo’n bereddering da-je je ooge mot dichtknijpe van de
wind.... As ik ’n zwaan was, zou ’k die krenge van honde ’n tik voor
d’r bek geve da-ze d’r scheel van zagge!... Wat leit ’r ’n zand op me
deken. Toe maar....
BET. Gelijk het-ie.... Hoe komt ’r nou zànd?...
THIJS. Me hebbe de lijn van de brug door ’t raam gevierd.
BET (het zand wegslaand). Of ’t niet langs de trap had gekend!
(grommend) Werachentig, zóo as ’k van huìs ben....
THIJS (tot Jacob). Wat zee ’k?
JACOB. Dan mot je ’t maar erges anders neerzette.... Je ken je níet
roere....
BET (nijdiger). Staat ’t jóú ín de weg?...
JACOB (bot). ’t Staat mijn in de weg—ìk leg as ’n hond....
BET (met bedoeling). Mijn staat zoo’n bóél in de weg—zoo’n bèrg waar ’k
me mond over hou.... Je het wel erger gelege—as hiér op de grond....
JACOB (ingehouden). Begint ’t gemier weer?—’k Hèb beroerder gelege—zés
maande—smijt ’t me voor me voete as je d’r lol in het....
BET (tot Lammersen). Da’s nou ’n man van bij de vier en twintig, die ’n
ziek schaap nog geen liggíng gunt....
JACOB. Dat doe ’k wel....
BET. Dat doe je níet....
JACOB (driftiger). Dat doe ’k wèl.... Maar as je ’m na ’t Gasthuis had
late brenge—as de dokter zee—en niet zoo’n kop had getoond van af
October, zou alles anders zijn geloope—(tot Lammersen) je ken me
geloove: ’k heb verdomd remathiek in me poote van ’t legge op de
grond—’k ken de messe haast niet tege de slijpsteen houe.... Da’s me
klacht....
SIEN (koffie die ze terwijl gezet heeft in de kommen schenkend). Kruip
dan in de bedstee, neetoor en jammer zoo niet—mijn me zorreg om op de
grond te slape....
THIJS. En mijn ook. Ik heb in geen weke ’n oog toe gedaan. Zoo as ’k
leg, mot ’k prakkezeere—nee ik geen koffie—dan zie ’k heelemaal geen
kans...
LAMMERSEN (slurpend)... Voor wat?
THIJS. As ’k koffie drink ken ’k geen seconde slape...
LAMMERSEN. Hahaha!—Da’s bij mijn ’t omgekeerde—as ik slaap ken ’k geen
koffie drinke, hahaha!
BET (lachend). Daarin ben jij de eenige niet!
LAMMERSEN. Dat zit nog! Aal—merk je hoe stil de muize hiernaast benne
nou de poes op de loer leit?—Aal ken van alles as ze slaapt—tege mijn
gaat ze hardop tekeer in d’r dróóme, hahaha!—en ik zelf pruim van
gewoonte de heele nacht door... Mot je?
THIJS. Nee.
JACOB (uit de toegestoken doos ’n pruim nemend). Dankie (hamert een
nagel in ’n schaar).
JAN. Laat-ie ophoue, moeder—’t dreunt zoo door me harsens....
BET. Of-ie niet ken ophoue, Jacob?
JACOB. ’k Ken ze toch niet zoo aflevere! Stop je vingers in je oore,
jò—drie tikke en ze benne d’r... Hou is vast, vader.
BET (Jan de kom aan de lippen zettend). Zoo hoor je niks—zuinige
slokkies—niet zooveel gelijk....
LAMMERSEN. Da’s de pest voor ’m.
BET. Ach kom—enkel de bojem met sachelien—zuig maar op ’t brokkie, Jan.
JAN (naar de zij van het raam roepend). Dag mottige!
LAMMERSEN. Tege wie hei-je ’t, jò?
JAN. Tege de lantaarn-opsteker... Kijk maar: een, twee, drie, hup—enne
’t lichie brandt—Da’s zoo’n kreng! As je ’m met ’n urret in z’n nek
blaast, laat-ie z’n lantares in de steek om je na te zette... Da-was ’n
keet, hoor!
THIJS. Ja—en ’n keet was ’t ook—’k zou d’r maar niet zoo groos op
gaan!—da’k je van ’t pelisiebero heb motte afhale voor ’n verbaal voor
de ingesmete spiegelruit... ’t Is zóó’n duvel geweest, Lammersen, dat
’r geen dag zonder de een of andere schooierstreek voorbijging—en
as-die ’t nou nòg flikke kon, ha-je nog last met ’m....
JAN. Hù! Hù!... Nou doene ze me lekker niks met d’r verbaal... Ze benne
’t lang vergete....
THIJS. Jou doene ze niks, nee—mijn dubbel as ’t voor ’t Gerecht
komt—daar snapt-ie nou niks van, zoo’n kind!
JAN. Dan mo-je me maar ’n paar weke late bromme, vader... Wat zè-jij,
Jacob?... Ken ik ’t hellepe as-die door ’n ruit keilt! En d’r wàs al ’n
barst in....
THIJS. Ja, ja—’t is goeie....