_Ex Plauto_:
"Quasi piscis, itidem est amator lenae; nequam est, nisi recens."
—_Asin._ I, III, 26.
"Argentum accepi, dote imperium vendidi."
—_Ibid._ I, I, 76.
"Esca est meretrix; lectus, _illix_; amatores, aves."
—_Ibid._ I, III, 68.
"Nec mutam profecto repertam ullam esse Hodie dicunt mulierem ullo in
saeculo."
—_Aulul._ II, I, 6 sq.
"Quae indotata est, ea in potestate est viri: Dotatae mactant et malo
et damno viros."
—_Ibid._ III, V, 60 sq.
"Bonum est pauxillum amare sane; insane non bonum est."
—_Curc._ I, III, 20.
"...qui amat, si egat, misera afficitur aerumna."
—_Ibid._ I, II, 53 sq.
"...amor et melle et felle est fecundissimus: Gustu dat dulce; amarum
ad satietatem usque oggerit."
—_Cistell._ I, I, 71 sq.
"Meretrix fortunati est oppidi simillima; Non potest suam rem
obtinere sola sine multis viris."
—_Ibid._ I, I, 82 sq.
"...illecebrosius Fieri nihil potest, nox, _mulier_, vinum, homini
adolescentulo."
—_Bacch._ I, I, 54 sq.
"Anima est amica amanti: si abest, nullus est."
—_Ibid._ II, II, 16.
"Matronae, non meretricium est, unum inservire amantem."
—_Mostell._ I, III, 33.
"Mulier recte olet, ubi nihil olet."
—_Ibid._ 116.
"...nequicquam mulier exornata est bene, si morata est male: Pulchrum
ornatum turpes mores pejus coeno collinunt."
—_Ibid._ I, III, 132 sq.
"Meretrix tantisper blanditur, dum illud quod rapiat, videt."
—_Menaechm._ I, III, 11.
"Muliebri fecisti fide."
—_Mil._ II, V, 46.
"...in mala uxore atque inimico si quid sumas, sumptus est; In bono
hospite atque amico, quaestus est, quod sumitur."
—_Ibid._ III, I, 79 sq.
"...bona uxor, si ea deducta est usquam gentium, Ubi eam possim
invenire?"
—_Ibid._ III, I, 91 sq.
"Si quid faciundum et mulieri male atque malitiose, Ea sibi
immortalis memoria est meminisse et sempiterna; Sin, bene quid auf
fideliter faciundum est, eo deveniunt, Obliviosae extemplo uti fiant,
meminisse nequeunt."
—_Ibid._ III, III, 14 sqq.
"Qui amat quod amat, si id habet, id habet pro cibo: Videre,
amplecti, osculari, adloqui."
—_Merc._ IV, IV, 4 sq.
"Negotii sibi qui volet vim parare, Navem et mulierem haec duo
comparato. Nam nullae magis res duae plus negotii Habent, forte si
occeperis exornare."
—_Poenul._ I, II, 1 sqq.
"Meretricem pudorem gerere magis decet, quam purpuram."
—_Ibid._ I, II, 91.
"Neque tippulae levius pondus est quam fides lenonia."
—_Pers._ II, II, 62.
"Qui potest mulieres vitare, vitet; ut quotidie Pridie caveat, ne
faciat quod pigeat postridie."[TR3]
—_Stich._ I, II, 64 sq.
"Hostis est uxor, invita quae ad virum nuptum datur."
—_Ibid._ I, II, 83.
"Haec facetia est, amare inter se rivales duos, Uno cantharo potare,
et unum scortum ducere."
—_Ibid._ V, IV, 47 sq.
"...ita est ingenium muliebre; Bene quum lauta est, tersa, ornata,
ficta est: infecta est tamen."
—_Ibid._ V, V, 3 sq.[TR4]
"...qui in amorem Praecipitavit, pejus perit, quam si saxo saliat."
—_Trinumm._ II, I, 30 sq.
"Mulieri nimio malefacere melius est onus, quam bene."
—_Trucul._ II, V, 17.
"Meretricem esse similem sentis condecet, Quemquam hominem attigerit
profecto aut malum aut damnum dari."
—_Ibid._ II, I, 16 sq.
_Ex variis_:
...mulier cupido quod dicit amanti,
In vento et rapida scribere oportet aqua.
—Catull. LXV, 3 sq.
Conjugis iratae noli tu verba timere,
Nam struit insidias lacrymis, quum foemina plorat.
—Dionys. _Cat. dist._ II, 8 sq.
Nil temere uxori de servis crede querenti;
Saepe etenim mulier quem conjux diligit, odit.
—Idem. III, 13 sq.
Crede ratem ventis, animum ne crede puellis;
Namque est foeminea tutior unda fide.
Foemina nulla bona est; et, si bona contigit ulla,
Nescio quo fato res mala facta bona est.
—Petron. _Pseudepigr. Ciceroni a quibusdam adscriptum_.
Uxor legitimus debet quasi census amari;
Nec vellem censum semper amare meum.
—Petron. _Frag. ex edit. Valeti._
"Foeminarum curam gerere, desperare est otium."
—Publ. Syrus.
Quid levius pluma? flamen. Quid flamine? ventus.
Quid vento? mulier? Quid muliere? nihil.
—_Incerti._
"Linguam, ventrem veretrum contine."
—_Translatum a graeco._
Omnis mulier intra pectus celat virus pestilens.
Dulce de labris loquuntur, corde vivunt noxio.
—Floridi, _de Qualitate vitae_, II, 1 sq.
Balnea, vina, venus corrumpunt corpora nostra,
Et vitam faciunt balnea, vina, venus.
—_Catalect. vet. poet. ex Valeto._
...fortes adjuvat ipsa Venus.
—Tibull. I, II, 16.
...nulli reparabilis arte
Laesa pudicitia est...
—Ovid, _Epist._ V, 103 sq.
...voluptates commendat rarior usus.
—Juv. XI, 208.
"Amantium irae, amoris integratio est."
—Terent.
"Probitas pudorque, virgini dos optima."
—Idem.
"Aut odit, aut amat mulier; nil tertium."
—Publ. Syrus.
"Amicitia semper prodest; amor et nocet."
—Idem.
Quae casta est? de qua mentiri fama veretur.
—Auson. _Sept. sap._
Par pari jugatur conjux; quidquid impar, _dissidet_.
—Idem, _ibid._
_Ex sacris literis:_
"Aquae furtivae dulciores sunt; et panis absconditus suavior."
—_Liber Proverb._ IX, 17.
"Mulier diligens corona est viro suo."
—_Ibid._ XII, 4.
"Fovea enim profunda est meretrix; et puteus angustus aliena."
—_Ibid._ XXIII, 28.
"Tria sunt insaturabilia: infernus, _os vulvae_ et terra."
—_Ibid._ XXX, 15.
"Scortum in domo, quod eruca sesamis."
—_Proverbium thalmudicum._
Hic _eruca_ pro verme illo qui folia plantarum consumit. Vide Drusii
_Quaestiones Hebraicis_, _lib._ III, _quaest._ 48.
PROXENETAE: Apud Graecos viri publici, excipiendis hospitibus
praefecti; Latinis vero, conciliatores et incessores cujusquumque
mercis emptorem inter et venditorem. Unde pro negotiatoribus nuptiarum
aut mandato, aut proprio motu, et tunc ratione officii quasi publici.
Vide _ff. de Proxenetis_, et _Cod. tit._ V, _lib._ II.
PRURIRE: Ardere concubitum. Lascivire.
Nec de Gadibus improbis puellae
Vibrabunt sine fine _prurientes_
Lascivos docili tremore lumbos.
—Mart. V, LXXVIII, 26 sqq.
Quod totis mihi noctibus fatigant
Vicinae sine fine _prurientes_
Vernis passeribus salaciores.
—_Priap. Carm._ XXV, 3 sqq.
Et saepe pro rem ipsam facere.
Quid facit is, Gelli, qui cum matre atque sorore
_Prurit_, et abjectis pervigilat tunicis?
—Catull. LXXXIII, 1 sq.
PRURIGO: Ardor venereus.
Poenitet obscenae _pruriginis?_ an magis illud
Fles, quod percidi, Papile, desieris?
—Mart. IV, XLVIII, 3 sq.
PRURIGINIS ARMA: Instrumenta quibus lascivae saltationes excitabantur.
Cymbala cum crotalis, _pruriginis arma,_ Priapo
Ponit, et adducta tympana pulsa manu.
Pro quibus, ut semper placeat spectantibus, orat,
Tentaque ad exemplum sit sua turba dei.
—_Priap. Carm._ XXVI, 3 sqq.
PSECAS: Ornatrix: nomen ab arte impositum, quod ornatrices paululum
crines componendos irrorabant. A graeco ψέκαζειν, _minutum
irrigare_.
Veneri litabant pleraeque _psecades_, ut patet ex veteri lapide:
VENERI. SACRUM. CASSIA. I. I. PSECAS.
Disponit crinem, laceratis ipsa capillis,
Nuda humeros _psecas_ infelix, nudisque mamillis.
—Juv. VI, 490 sq.
PSOLEOS: Verpus penis, ψώλεος.
_Psoleon_ ille vocat, quod nos _psoloenta_ vocamus;
Id quod nos culum, culeon ille vocat.
—_Priap. Carm._ LXVIII, 5 sq.
PUBES: Lanugo pudendorum.
Intra viscera furis ibit usque
Ad _pubem,_ capulumque coleorum.
—_Priap. Carm._ XXIV, 6 sq.
_Pubes pube_ levi subaffricetur.
Viscosa pice glutinetur haec huic.
—_Ex Virgiliocent. incerti. ex Petron. Linocerii._
PUBLICA VIA; PUBLICUS LOCUS: Lupanar. Quicumque locus in quo vulgivaga
venus agitatur.
"Quin leno hic habitat.—Nemo hinc prohibet, nec vetat Quin quod
palam est venale, si argentum est, emas. _Nemo ire quemquam publica
prohibet via_."
—Plaut. _Curcul._ I, I, 33 sq.
PUDENDA: Cultu solemni consecrata apud antiquos, praecipue ab Aegyptiis
in honorem Osiris. Trucidato enim illo a fratre Tryphone, corpori ejus
invento defuerunt virilia, atque, ne ad sepulturae desiderarentur
solemnitatem, jussum est ab Iside effigiem eorum per plateas
circumferri. Praeambulabant tibicines, et sequebantur matronae lasciva
cantantes.
Romae quotannis agebatur Osiris festum mense augusto: phallum valde
mentulatum gestabant matronae palam et cum pompa, inque aedem Veneris
extra moenia deferebant.
Adhibebantur et meretrices; sed id sacrum tractare nemini licebat, nec
sinu deae deponere, nisi matronae pudicae.
Schemate non dubio, sed aperte nominat illam,
Quam recipit sexto mense superba Venus.
—Mart. III, LXVIII 7 sq.
PUDIBILIA: Pudendorum virorum.
"Ad honores reliquos promovit commendatos sibi _pudibilium_
enormitate."
—Lamprid. _in Heliogabal._
PUDICA VIRGO: Cujus nemo pudicitiam delibavit; intacta.
"Jamne ea fert jugum?—Tam a me _pudica_ est, quasi soror mea sit;
nisi Si est osculando quippiam impudicior."
—Plaut. _Curcul._ I, I, 50 sqq.
PUDICA MATRONA: Quae soli marito incumbit. Vide PROBA.
Et quamvis Ithaco stertente, _pudica,_ solebat
Illic Penelope semper habere manum.
—Mart. XI, CV, 15 sq.
PUDICUS TORUS: Castus a spurcis libidinibus; more sponsorum.
Nox non ebria, sed soluta curis;
Non tristis _torus,_ et tamen _pudicus._
—Mart. X, XLVII, 9 sq.
PUDICITIA: Dea castitatis, cui Romae duo fana:
1° _Pudicitia patricia_. Aedes ejus in foro boario ad rotundam
Herculis. Eam ingredi non licebat nisi iis qui semel nupsissent.
2° _Pudicitia plebeia_. Aedicula ejus in vico longo condita, a
Virginia, quae patriciis parentibus orta, sed nupta plebeio, sacris
_patriciae Pudicitiae_ arcebatur. Vide Titum Livium.
Templa _Pudicitiae_ quid opus statuisse puellis,
Si cuivis nuptae quidlibet esse licet?
—Propert. II, VI, 25 sq.
PUDICITIAM PELLERE: Devirginare. Ex lege romana puellis temeratis
alimenta debebantur ab illis.
"Qui earum _pudorem verecundiamve pulsavere_."
—_L. pecuniae sortem, ff. de alimentis vel. cib. leg._
"Plane hic ille est, qui mihi in Epidauro primus _pudicitiam
Pepulit_."
—Plaut. _Epidic._ IV, I, 14 sq.
PUDOR: Exquisitissimum ornamentum utriusque sexus.
Magis enim dictitabat[TR5] M. Cato sibi placere qui _erubescebant_,
quam qui pallescebant.
"_Pudor_ enim veluti vestis, quanto obsoletior est, tanto incuriosius
habetur."
—Apul. _Apolog._
"Nam ego illum periisse duco, cui quidem periit _pudor_."
—Plaut. _Bacchid._ III, III, 81.
Tardat ingenuus _pudor,_
Quae tamen magis audiens
Flet, quod ire necesse sit.
—Catull. LVI, 81 sqq.
PUELLA: Vox generica de muliere, et ratione sexus; sed vaga admodumque
varia in designatione. Sic:
PUELLA: Virgo viripotens.
Paulatimque anima caluerunt mollia saxa,
Et maribus nudas ostendit Pyrrha _puellas._
—Juv. I, 83 sq.
PUELLA: De uxore.
Notum est, cur solo tabulas impleverit Hister
Liberto, dederit vivus cur multa _puellae._
—Juv. II, 58 sq.
PUELLA: De gravida.
Montium custos nemorumque virgo,
Quae laborantes utero _puellas_
Ter vocata audis...
—Hor. _Od._ III, XXII, 1 sqq.
PUELLA: De scorto et meretrice.
Mox lenone suas jam dimittente _puellas,_
Tristis abit...
—Juv. VI, 126 sq.
...et cum tibicine chordas
Obliquas, necnon gentilia tympana secum
Vexit, et ad circum jussas prostare _puellas._
—Juv. III, 63 sq.
PUELLA VALENS: Corpore quae succi pleno venerem tolerare valet.
Gellius est tenuis. Quidni? cui tam bona mater,
Tamque _valens_ vivat, tamque venusta soror.
—Catull. LXXXIV, 1 sq.
PUELLA SPERATA: In matrimonium destinata.
"Meam spem te cupio consequi.—Sequor hercule quidem; nam lubenter,
_mea sperata,_ consequor."
—Plaut. _Frag. Astrab._ 1 sq.
"Amphitruo uxorem salutat laetus _speratam suam_."
—Idem. _Amph._ II, II, 39.
PUELLASCERE: Effoeminari.
"Quod non solum innubae fiunt communes, sed etiam veteres
_puellascunt,_ et multi pueri _puellascunt_."
—Varr. _Baiis, apud Non. Marc._
PUELLITARI: Venerem agere.
"Quaenam vos dementia suppositores facit cum cano eugio
_puellitarier_?"
PUELLUS: Diminutivum a pueris.
"Peliam Medeae permisisse ut se vel vivum degluberet, dummodo
redderet _puellum_."
—Varr. _Marcip. apud Non. Marc._
Quumque hic tam formosus homo, ac te dignu' _puellus._
—Lucil. _Frag._ IV, 22.
...et nactae post sunt tamen unde _puellos_
Suscipere, et partu possent ditescere dulci.
—Lucret. IV, vers. 1246 sq.
PUERAE: Pro _puellae_.
"Properate vivere, _puerae,_ quas sinit aetatula ludere, esse, amare,
et Veneris tenere bigas."
—Varr. _apud Non Marc._
Vide Sueton. _Caligul._ 108.
PUER: Παῖς Usitatissimus, ut nemo nescit, _puerorum_ in venerem
usus apud antiquos. Vide AVERSA VENUS, OFFICIUM PUERILE, etc.
Sic uni tibi sit _puer_ cinaedus,
Et castissima pruriat puella.
—Mart. IX, XC, 7 sq.
Intra septimum annum prostituebantur pueri et erant in commercium, quod
mangonibus prohibuit Domitianus, necnon spadones fieri, infandae
libidinis diverticulum inventum a lenonibus.
Tibi, summe Rheni domitor et parens orbis,
Pudice princeps, gratias agunt urbes.
......
Non _puer_ avari sectus arte mangonis
Virilitatis damna moeret ereptae;
Nec quam superbus computet stipem leno,
Dat prostituto misera mater infanti.
—Mart. IX, VI, 1 sqq.
Coma _pueris_ nutriebatur.
Audi quem _puerum,_ Flacce, rogare velim.
......
Lumina sideribus certent; mollesque flagellent
Colla comae. Tortas non amo, Flacce, comas.
—Mart. IV, XLII, 2 sqq.
Sed postquam puberes aetate facti, aut quum uxorem duceret dominus,
tondebantur, in signum dimissionis a libidinoso officio.
Tondebit _pueros_ jam nova nupta tuos.
—Mart. XI, LXXIX, 4.
Erat Romae theatrum parvulorum, quo pueri comoedi agebant, quale aevo
nostro edidit Parisiis celeber _Audinot_. Vide Turneb. _Advers._ IX, 4,
et Mart. XIV, 214.
Hic non omittendum hospitia publica quibus alebantur pauperum pueri et
puellae, necnon projectitii, partim aere imperatorum, partim privatorum
donis et legatis.
"_Pueris_ ac _puellis_ quibus etiam Trajanus alimenta detulerat,
incrementum liberalitatis adjecit."
—Spart. _in Adrian._
_Puellas_ et _pueros_ quos admodum Antoninus Faustinianus
instituerat, Mammeanos et Mammeanas instituit.
—Lamprid. _in Alex. Sev._