Het ontstaan der beide plans.
Daar het plan Lely als het regeeringsplan op den voorgrond geplaatst
is en o.a. meermalen door Mr. H. Smeenge uiteengezet is,--daar het
bovendien behandeld is in de vrij algemeen bekende »acht nota's", is het
niet noodig, in dit kleine opstel een geschiedkundig overzicht daarvan
te geven. Alleen zij opgemerkt, dat men het plan Lely kan noemen »het
kunstmatig plan tot drooglegging der Zuiderzee", in tegenstelling met
het plan Ulehake, dat aanspraak maakt op den naam »het natuurlijk plan".
Dit plan bestaat ongeveer een jaar of negen en is door den ontwerper
aan H. M. de Koningin aangeboden. Dat het nog niet meer algemeen bekend
is, ligt vooral aan de maatschappelijke positie van den ontwerper, die
als onderwijzer niet een man van gezag is en niet kan beschikken over
kapitaal en krachten; de heer Lely kon dat wel.
Toen bleek, dat volgens het plan Lely 1 H.A. grond in de Wieringermeer
ongeveer f 1700 zou kosten aan drooglegging, (en dat was destijds veel
geld), gaf dit den ontwerper van 't nieuwe plan aanleiding tot het
opvatten van eene belangrijke, maar moeielijke studie en trachtte hij
deze vraag te beantwoorden:
Waardoor komt het, dat 1 H.A. grond in de Wieringermeer, nog slik
zijnde, reeds f 1700 zal moeten opbrengen, zullen de te maken kosten
eenigszins gedekt worden door de waarde van den droog te leggen grond?
Ziedaar den oorsprong van het plan Ulehake.