=Régler=, Moderor, modulor, constituo, præscribo, designo, præfinio.

=Régulier=, Legitimus, justus, æquus, verus.

=Régulièrement=, Examussim.

RÉGNER, Regno, impero, dominor.

REGRET, Desiderium, studium, pœnitentia.

_Adoucir les regrets_, Desiderium lenio.

_Laisser de grands regrets_, Desiderium mei relinquo.

=Regretter=, Tædet, pudet, dolore afficior.

_A regret_, Moleste, graviter, ægre, ingratiis.

RÉHABILITATION, Restitutio.

=Réhabiliter=, Famam restituo, labem eluo, sarcio infamiam.

REINS, Renes, lumbus.

REJAILLIR, Referveo, refervesco.

REJETER, Depono, rejicio, repudio, aspernor, reprobo, abjicio,

improbo, respuo, contemno, abrogo, antiquo.

=Rejeter sur=, Regero.

REJETON, Virgultum, surculus, germen.

_Pousser des rejetons_, Fructicor, surculor, emitto, reviresco.

RÉJOUIR, Lætifico, lætitiam affero, hilaro, oblecto, recreo, exhilaro.

=Se réjouir=, Lætor, exsulto, lætitia efferor, gaudeo.

RELÂCHE, Cessatio, intermissio, otium, relaxatio.

_Relâche_ (_donner du_), Laxo, remitto.

RELÂCHEMENT, Remissio.

=Relâcher=, Relaxo, remitto, laxo, solvo.

RELATER, Refero.

RELATION, Ratio.

— (D’amitié), Consuetudo.

_Lier des relations_, Rationes contraho cum aliquo.

RELÉGUER, Relego, expello.

RELEVÉ, Diribitio.

RELEVER, Erigo, relevo.

RELIEUR, Glutinator librorum.

RELIGION, Religio.

=Religieux=, Religiosus, sanctus, pius.

=Religieusement=, Religiose, sancte, pie.

RELUIRE, Refulgeo, reluceo.

REMARQUE, Animadversio, consideratio, attentio, notatio.

=Remarquer=, Adverto, animadverto, observo, attendo, noto.

=Remarquable=, Luculentus, præstans, insignis, grandis, præstabilis,

clarus, peculiaris, singularis.

_D’une façon remarquable_, Insignite, insigniter.

REMÈDE, Medicina, medicamentum, medicamen, remedium.

_Le remède produit grand effet_, Salubritas medicamenti toto

corpore percipitur.

_Apporter remède_, Succurro.

REMETTRE _à un autre temps_, Differo rem in longiorem diem, protendo,

prorogo.

REMETTRE _une faute_, Condono crimen.

REMORDS (_poursuivi par les_), Hominem conscientiæ suæ præcipitem

agunt pœnæ.

REMPART, Vallum, agger, mœnia, muri urbis.

_Faire un rempart de son corps_, Oppono meum corpus alicui.

_Entourer de remparts_, Vallor, munio.

=Remplacements= (_être en_), Sufficio, substituo.

=Remplaçant=, Successor, qui subrogatur.

REMPLIR, Farcio, impleo, compleo, saturo, satio, repleo, refercio.

=Rempli=, Refertus, confertus, plenus.

REMUER, Volvo, converto, moveo.

=Remuant=, Inquietus, turbulentus.

=Remuer= _l’esprit_, Moveo animum, accendo.

RÉMUNÉRATION, Remuneratio.

RENAÎTRE, Renascor, exorior, renovor.

RENARD, Vulpes.

RENCONTRE, Concursio, concursus, conflictus, effusio hominum.

_A la rencontre_, Obviam.

=Rencontrer=, Reperio, invenio, occurro.

=Rencontrer= (se), Convenio, coeo, congregor.

RENDRE, Reddo, restituo, refero.

_Se rendre au vainqueur_, Ditioni victoris me permitto; dedo me

victori.

_Se rendre à, aller vers_, Devenio, venio, pervenio.

_Se rendre qque part_, Proficiscor.

RENFERMER, Contineo, comprehendo, complector, includo.

RENFORT, Subsidium, auxilium.

RENIER, Abnego, pernego, retracto, renuo, recuso.

RENOM, Laus, præconium, gloria, splendor, celebratio, laudatio.

_Renom_ (_mauvais_), Infamia, dedecus, sinistra fama, probrum, labes,

ignominia.

_Il s’est acquis par cette action un renom perpétuel_, Eo facto

immortalitatem est consecutus.

RENOMMÉE, Fama, opinio, existimatio, nomen, nominis celebritas, rumor.

_Chercher la renommée_, Famam capto.

_Prendre soin de sa renommée_, Famæ meæ consulo.

_Acquérir de la renommée_, Famam consequor nonnullam.

_Perdre beaucoup de sa renommée_, Multum de bona fama amitto.

RENOUVELLEMENT, Renovatio, redintegratio, instauratio.

=Renouveler=, Innovo, renovo, novum facio, redintegro, instauro,

itero.

=Se renouveler=, Refrico.

=Renouvelé=, Renovatus.

RENTRER, Remigro, redeo, remeo.

RENVERSEMENT, Perversitas.

=Renverser=, Labefacio, subruo, prosterno, affligo, frango,

labefacto, dissolvo, conquasso, perverto, subverto, perimo,

deleo.

RENVOYER, Remitto.

REPAÎTRE _son esprit de choses agréables_, Mente varias voluptates

contrecto.

RÉPANDRE, Diffundo, dispergo, instillo, effundo, fundo, spargo.

=Répandre= (autour), Circumfundo, ambio.

=Répandre çà et là=, Dispergo, disjicio, dissipo, inspergo, respergo.

=Répandre= (se), Dimano, profluo.

_Se répandre en injures_, Maledicta in aliquem congero.

=Très répandu=, Pervagatus, divulgatus.

RÉPARATION (excuse), Satisfactio, purgatio.

=Réparer=, Sarcio, reficio, restituo, obmolior.

— (Expier), Expio.

RÉPARTITION, Partitio, divisio, tributio.

=Répartir=, Tribuo, partior, divido.

=Répartiteur=, Partitor.

REPAS, Convivium, epulæ, accubatio epularis amicorum.

_Donner un repas_, Convivor, convivium ago, epulum do.

REPENTIR, Pœnitentia, dolor ob admissa peccata.

SE REPENTIR, Pœnitet, tædet, piget me.

RÉPERCUSSION, Repercussio.

=Répercuter=, Repercutio.

RÉPÉTITION, Repetitio, iteratio.

=Répéter=, Repeto.

REPLACER, Repono, colloco.

REPLIER, Replico.

RÉPLQIUER, Respondeo.

RÉPONSE, Responsio, responsum.

=Répondre=, Respondeo, responsum do, refero, rescribo.

_Répondre par écrit_, Rescribo, litteris respondeo.

RÉPONDANT, Sponsor.

REPORTER _sur qqn_, Ad aliquem transfundo.

REPOS, Requies, quies, tranquillitas, otium, vacatio, vacuum tempus.

_Troubler le repos_, Otium perturbo.

=Reposer=, Relaxo, remitto.

=Reposer sur=, Nitor, enitor.

=Se reposer=, Quiesco, otior, requiesco, consido, desino.

_Se reposer de temps en temps_, Interquiesco.

_Qui est en repos_, Quietus, tranquillus.

_En repos_, Quiete, tranquille.

REPOUSSER, Propulso, repello, arceo, depello, amoveo, propello,

extrudo, ejicio, excludo, prohibeo, extendo, portas alicui

claudo.

_Repousser en jurant_, Ejero, ejuro.

REPOUSSER (croître de nouveau), Renascor, renovor, recresco, rursum

cresco.

REPRENDRE, Recipio, recupero, repeto.

— (Réprimander), Reprehendo, vitupero, carpo, objurgo.

REPRÉSENTATION, Descriptio, figura, designatio.

_Représentation_ (_de théâtre_), Commissio.

=Représenter= (se) _dans l’esprit_, Mente mihi aliquid depingo,

repræsento.

RÉPRIMANDE, Reprehensio, vituperatio, objurgatio, castigatio.

=Réprimander=, Reprehendo, corripio, objurgo, castigo.

RÉPRIMER, Reprimo, coerceo, comprimo, cohibeo, refreno, contineo,

domo.

_Qui réprime_, Repressor.

REPRISES (_à plusieurs_), Identidem.

REPROCHE, Vituperatio, reprehensio, exprobratio, nota, dedecus.

_Il a encouru un reproche_, In dedecus incurrit.

_Je ne lui ai pas adressé le moindre reproche_, Eum ne graviore

quidem verbulo compellavi.

_Il m’a accablé de reproches_, Probris omnibus me vexavit.

REPROCHER, Exprobo; crimen in aliquem conjicio, confero.

RÉPROUVER, Reprobo, improbo, rejicio.

RÉPUBLIQUE, Respublica.

RÉPUTATION, Honor, existimatio, fama.

_Il y va de ma réputation_, Agitur existimatio.

_Nuire à la réputation_, Splendori nominis jacturam affero.

_Détruire la réputation_, Laudes alterius obscuro.

_Veiller à sa réputation_, Existimationi consulo.

_Être en danger de perdre sa réputation_, In discrimen existimationis

venio.

RÉSERVE, Exceptio.

_Mettre en réserve_, Reservo, servo, conservo, recondo.

— (Militaire), Miles, copiæ, cohortes subsidiariæ.

=De la réserve=, Subsidiarius.

— (Retenue), Temperantia, modestia, moderatio, continentia,

verecundia, ingenuitas.

=Réservé=, Temperatus, temperans, moderatus, verecundus, prudens.

_Avec réserve_, Verecunde, pudenter.

RÉSIDENCE, Sedes, domicilium.

=Résider=, Habito, domicilium habeo.

RÉSIGNATION, Patientia, tolerantia.

_Avec résignation_, Patienter, sedate, tranquille, æquo animo.

=Résigner=, Resigno.

=Se résigner à=, Mihi persuadeo.

RÉSIPISCENCE (_venir à_), Resipisco.

RÉSISTANCE, Retractatio.

=Résister=, Obsisto, resisto, a conatu repello, repugno, adversor,

reluctor.

RÉSOLUTION, Propositum, consilium.

_Persister dans sa résolution_, Permaneo in proposito.

_Changer de résolution_, Decedo de sententia.

=Résolu=, Constans.

_Je suis résolu à_, Decrevi, me....; certum mihi est, decretum mihi

est, animo proposui.

=Résolûment=, Obstinate.

RÉSONNER, Sono, sonum reddo, consono, persono.

RESPECT, Observantia, veneratio, cultus, reverentia, honor.

=Respecter=, Vereor, observo, colo, revereor.

=Respectueux=, Venerabundus, perfusus honore.

RESPIRATION, Anhelitus, spiritus, respiratio, spiratio.

=Respirer=, Anhelo, spiro, respiro.

=Respirable=, Spirabilis, flabilis.

RESSEMBLANCE, Similitudo.

=Ressembler=, Similis sum, ad similitudinem accedo.

_Ils se ressemblent comme deux gouttes d’eau_, Ovum ovo similius non

est (Prov.).

RESSENTIR, Sentio.

RESSERRER, Constringo, stringo, vexo, arcto, concludo, coarcto,

constipo.

=Resserré=, Contractus, brevis, adstrictus.

RESSOURCES, Opes, facultates, copiæ.

RESSOUVENIR, Recognitio, recensio.

=Se ressouvenir=, Memini, commemini.

RESSUSCITER, Revivisco, in vitam redeo.

RESTAURER, Reficio, restituo, recreo.

RESTES, Reliquiæ, residua.

_Du reste_, Alioqui, alioquin, alias, cæteroquin, cæterum.

=Rester=, Permaneo, maneo, commoror, resto, sto, resideo.

_Rester chez soi_, Domi me teneo.

_Qu’il reste bien entendu_, Illud maneat.

=Restant=, Reliquus, residuus, rejectus.

_Ce qui reste_, Subsecivus.

RESTITUER, Retribuo, refero, rependo, restituo.

RESTRICTION, Exceptio.

RÉSULTAT, Exitus, finis, terminus.

=Résulter=, Provenio.

RÉTABLISSEMENT, Redintegratio, restitutio, reparatio, renovatio.

=Rétablir=, Restituo, repono, instauro, reparo, redintegro, sancio,

reficio, recreo.

=Rétablir= (se), Convalesco, consanesco, sanus fio, valentior fio, ex

morbo evado, morbo levor, resurgo.

=Rétabli= (_être_), Convalescere.

RETARD, Mora, retardatio, impedimentum, cunctatio, tarditas, dilatio.

_Sans retard_, Sine mora, abjecta cunctatione.

=Être en retard=, Moras traho, tardo.

_Ne point souffrir de retard_, Dilationem non recipio.

=Retarder=, Retardo, moror, moram affero, impedimentum affero,

differo.

RETENTIR, Resono, sonum refero, sono, persono, percrepo, recino.

=Retentissant=, Clarisonus, clare sonans, canorus, horrisonus.

RETENUE, Cf. Réserve.

_Avec retenue_, Temperanter.

_Qui est sans retenue_, Immodestus, parum modestus, expers modestiæ.

_Sans retenue_, Effuse, large, prolixe.

_Avoir de la retenue_, Verecundor, pudore deterreor, erubesco.

=Retenir=, Teneo, retineo, moror, inhæreo, inhibeo, cohibeo, coerceo.

_Action de retenir_, Inhibitio.

=RETIRER=, Retraho.

_Retirer de dessous_, Subduco, removeo, subtraho.

=Se retirer=, Recedo, abeo, discedo.

_Se retirer chez soi_, Capesso me domum.

=Retiré=, Penetralis.

RETOMBER, Recido, redundo.

_Faire retomber sur qqn_, Transfero in aliquem.

RETORS, Veteratorius.

RETOUCHER _son discours_, Orationem emendo.

RETOUR, Regressio, regressus, reditus, reditio, reversus.

_En retour_, Mutue, mutuo.

=Retourner=, Redeo, reverto, revenio.

RÉTRACTER (se), Palinodiam cano, retexo orationem.

RETRAITE, Latibulum, receptus, perfugium, secessus.

— (Du combat), Avocatio a pugna.

_Couper la retraite aux ennemis_, Excipio ex fuga hostem.

_Aimer la retraite_, Latebris me involvo.

RETRANCHEMENT, Propugnaculum.

=Retrancher= (fortifier), Obvallo, circumvallo, munio, firmo.

— (Soustraire), Depasco, recido, minuo, detraho, delibo, reseco,

derogo, defero, aufero, decerpo, amputo.

RÉTRÉCIR, Coangusto, coarcto.

RÉTROGRADER, Regredior, pedem refero.

RETS, Rete, laqueus, cassis, casses.

RÉUNION, Corona, cœtus, societas, sodalitas, collegium, sodalitium,

collectio, congregatio.

=Réunir=, Compono, conjungo, coagmento, construo, conglutino,

congrego, misceo, colligo.

=Réunir= (se), Colo, convenio, adjungor, congredior.

REVANCHE (_prendre sa_), Cladem reddo.

RÈVE, Somnium, visio, visum.

=Rèver=, Somnio.

_Ne rèver que batailles_, Nihil nisi prœlium cogito.

RÉVEILLER, E somno excito.

=Réveiller= (se), Evigilo.

_Je me suis réveillé plus tôt que de coutume_, Maturius me somnus

reliquit.

RÉVÉLER, Indico, confiteor, expono, patefacio, in lucem profero,

divulgo, profiteor.

REVENDICATION, Vindiciæ.

=Revendiquer=, Vindico, vindictam sumo, tueor, repeto, reposco,

persequor.

REVENIR, Reverto, revertor, revenio, redeo.

_Revenir à soi_, Animum colligo.

_Revenons aux motifs abandonnés_, Revertamur ad calculos quos

abjecimus.

_Cela revient au même_, Ea opinio eodem recidit, revolvitur.

=Revenu=, Reditus.

RÉVÉRER, Revereor, colo, veneror.

REVERS, Offensio, incommodum, detrimentum, molestia, calamitas.

REVÊTIR, Induo, vestio, induco, tego, orno.

REVOIR, Retracto, revoco.

RÉVOLTE, Rebellio, seditio, secessio, tumultus, defectus, defectio.

RÉVOLUTION, Tumultus, perturbatio, confusio.

REVUE _rapide_, Percursio.

_Passer en revue_, Percenseo, recenseo, percurro.

_Passer la revue_, Exercitum lustro.

RHÉTORIQUE, Rhetorica.

=Rhéteur=, Rhetor.

RHUME _de cerveau_, Gravedo.

_Sujet aux rhumes_, Gravedinosus.

RHYTHME (_qui a du_), Numerosus.

RICHESSES, Divitiæ, ampla fortuna, summa copia, opes et copiæ.

_Amasser des richesses_, Opes consectari.

=Riche=, Dives, locuples, copiosus, opulentus, pecuniosus, nummatus,

fortunatus, abundans.

=Riche= (être), Opibus abundo.

— (Fécond), Uber, fecundus, fertilis, abundans, copiosus, pinguis.

=Richement=, Pretiose, eleganter.

RIDE, Ruga.

=Rider=, Corrugo.

=Ridé=, Rugosus.

RIDEAU, Cortina.

RIDICULE, Deridiculum, irrisio.

=Ridicule= (_adj._), Ridiculus, jocularis.

=Ridiculiser=, Derideo, irrideo.

RIEN, Nihil, nihilum, nil.

_Ne rien laisser_, Ne vestigium rei est reliquum, ne minimam rem

fecit reliquam.

_Ne rien avoir_, Nihil est in manu.

_Je n’eûs rien de plus pressé que, de plus à cœur que_, Nihil mihi

potius fuit, quam ut.

_Rien encore_, Nihildum, non adhuc, nondum quidquam.

_Rien n’est si_, Nihil tam..... quam.

_Il n’est rien de si_, Nihil tam ... est, cujus....

_Je ne hais rien tant que_, Nihil acerbius odi quam....

UN RIEN, Hilum, naucis, res nihili.

_C’était un rien_, Parva res erat.

_Pour un rien_, De nihilo.

_Dire des riens_, Nugor, jocor, ludo, nugas ago, nugax sum.

_Diseur de riens_, Nugator, nugax.

RIGUEUR, Inclementia, duritas.

=Rigoureux=, Inclemens, asper.

=Rigoureusement=, Inclementer, severe, austere, stoice, stricte.

RIRE, Cachinnatio, cachinnus, risus.

_Exciter le rire_, Cachinnum commoveo.

RISÉE (_être l’objet de la_), Ludibrio esse aliis, ludibrio haberi.

=Rire=, Rideo, risum edo.

_Rire aux éclats_, Cachinnor, solutius rideo.

=Risible=, Ridiculus, jocularis.

_D’une façon risible_, Ridicule.

_En riant_, Per jocum, joci causa.

RISQUES (_courir des_), Periclitor.

_Avec risque_, Periculose, cum periculo.

RITE, Ritus.

RIVAGE, Littus, ora, ripa.

_De rivage_, Littoreus.

RIVALITÉ, Rivalitas, æmulatio.

=Rivaliser=, Æmulor, invideo.

=Rival=, Æmulus, competitor.

RIVE, Ripa, littus, ora.

RIVIÈRE, Profluens, fluvius, flumen, torrens.

ROBE, Stola.

ROBUSTE, Valens, validus, fortis, robustus, lacertosus.

ROCAILLEUX, Saxosus.

ROCHE, Petra, rupes.

=Rocher=, Saxum, silex, lapis, rupes, cautes.

ROI, Rex, princeps.

_Être roi_, Regno, impero, domino.

=Royal=, Regius, regalis, basilicus, splendidus, magnificus.

_Maison royale_, Regia, domus regia.

=Royalement=, Regie, more regio.

ROYAUME, Regnum.

ROYAUTÉ, Regnum, principatus, dominatus.

ROITELET, Regulus.

ROIDE, Rigidus, durus, austerus.

_Être roide_, Rigeo, conglacio, congelo.

RÔLE (_s’acquitter très bien de son_), Personam egregie gero, tueor.

ROND, Circulus, orbis, ambitus.

=Rond= (_adj._), Rotundus.

RONFLER, Sterto.

RONGER, Arrodo, erodo, peredo.

ROSE, Rosa.

ROSEAU, Arundo, canna.

_Roseau_ (_à écrire_), Calamus.

ROSÉE, Ros.

RÔTI, Assus, torridus, aridus.

ROUE, Rota, orbis.

ROUGEUR, Rubor.

=Rougir=, Rubeo, erubesco.

— (De honte), Pudet me.

=Rouge=, Ruber, rubens, rutilus.

ROUILLE, Rubigo, ærugo.

=Rouillé=, Rubiginosus.

ROULER, Volvo, convolvo, involvo, verto, verso.

_Faire rouler_, Torqueo, voluto.

ROUTE, Via, iter, semita.

_Faire route_, Iter habeo.

_Continuer sa route_, Pergo iter cœptum.

_Se détourner de sa route_, Iter alio flecto.

_Se frayer une route_, Viam mihi aperio.

ROUVRIR, Refrico.

ROUX, Fulvus.

RUBICOND, Rubicundus, rubore plenus.

RUCHE, Alvearium.

RUDESSE, Duritia, firmitas, asperitas.

=Rude=, Asper, scaber, durus, habens aliquid asperitatis.

RUDIMENT, Rudimentum.

RUELLE, Angiportus.

RUER SUR (se), Me ingurgito, irruo.

_Se ruer sur la fortune_, In copias me ingurgito.

RUGUEUX, Rugosus.

RUINE, Ruina, casus, perinicies, exitium, occasus, interitus, obitus.

=Ruiner=, Destruo, dirimo, everto, demolior, vasto, disperdo,

dissipo, perdo, exscindo, devoro, exhaurio, absumo, abligurio.

=Ruineux=, Ruinosus.

=Être ruiné=, Perire, concidere.

RUISSEAU, Rivus, rivulus.

RUMEUR, Auditio, rumor, publicus sermo, fama.

RUPTURE, Abruptio.

=Rompre=, Perrumpo, disrumpo, perfringo, vi aperio, decerpo, frango,

divido, distraho, infringo, effringo, labefacto.

RUSE, Dolus, fraus, fallacia, machina, insidiæ, artificium, astus,

astutia.

=Rusé=, Malitiosus, versutus, callidus, astutus, vafer.

_Un peu rusé_, Subdolus.

_Avec ruse_, Malitiose, versute, vafre, callide.

RUSTIQUE, Rusticanus, rusticus.

S

SABLE, Arena.

=Sablonneux=, Arenosus.

SAC, Saccus.

— (Pillage), Direptio, vastatio.

=Saccager=, Destruo, diruo, vasto, nullum vestigium relinquo.

SACERDOCE, Sacerdotium, sacerdotis munus.

=Sacerdotal=, Sacerdotalis.

SACRÉ, Sacer, religiosus, consecratus, religionem habens, sacratus,

dicatus.

SACRIFICE, Sacrificium, sacrificatio.

_Sacrifice expiatoire_, Piaculum.

_Faire un sacrifice_, Rem divinam ad aras facio.

_Offrir un sacrifice en l’honneur des morts_, Parento, justa solvo.

_Se rendre propice par des sacrifices_, Pio, expio.

=Sacrifier=, Sacrifico, sacris operor, sacra facio, libo, immolo,

macto, neco, interficio.

_Sacrifier_, Propono, posthabeo, posteriorem duco.

=Sacrificateur=, Immolator, qui sacra facit.

SACRILÉGE, Nefas.

SACRISTIE, Sacrarium.

=Sacristain=, Ædituus.

SAFRAN, Crocus.

SAGACITÉ, Sagacitas, solertia.

=Sagace=, Sagax, callidus, acutus.

SAGESSE, Prudentia, consilium, ratio, sapientia.

_Dans ta sagesse_, Pro tua prudentia.

=Sage=, Moderatus, temperatus, sapiens, prudens, magni consilii.

_Être sage_, Sapio, sapientia præditus sum.

=Sagement=, Sapienter, considerate, prudenter.

SAILLIE, Facetiæ, joci, sales.

SAINTETÉ, Sanctimonia, sanctitas, sanctitudo.

=Saint=, Augustus, religiosus, sanctus.

=Saintement=, Pie, religiose, sancte.

SAISIR, Prehendo, prendo, capio, prenso, corripio, comprehendo,

teneo, capesso, peto, capto.

_Saisir l’occasion_, Capto occasionem, immineo in occasiones omnes,

intentus sum in occasionem.

SALETÉ, Illuvies, sordes.

=Salir=, Cf. Souiller.

=Sale=, Squalidus, impurus, obscœnus, immundus, illotus, sordidus,

contaminatus.

=Être sale=, Squaleo, sordeo.

=Sali=, Illotus, sordidus.

=Salement=, Spurce, obscœne, fœde, turpiter.

SALIVE, Saliva.

SALLE à manger, Cœnaculum, triclinium.

SALUBRITÉ, Salubritas.

=Salubre=, Salubris.

_D’une façon salubre_, Salubre, salubriter.

SALUT, Salus, requies.

=Salutaire=, Salutaris.

SALUTATIONS, Persalutatio, salutatio.

_Rendre un salut_, Resaluto.

=Saluer=, Consaluto, saluto.

_Qui vient saluer_, Salutator.

SANCTIFIÉ, Sacratus, sacer.

SANCTION, Sanctio.

=Sanctionner=, Sancio.

SANCTUAIRE, Adytum.

SANDALES, Soleæ, crepidæ.

_Qui porte des sandales_, Crepidatus.

SANG, Sanguis, cruor.

=Saigner=, Mitto sanguinem alicui.

=Sanglant=, Sanguineus, sanguinolentus, cruentus.

=Sanguinaire=, Sanguinarius.

SANGLIER, Aper, sylvestris porcus.

SANGLOT, Singultus, gemitus.

SANGSUE, Hirudo.

SANS, Absque, sine.

SANTÉ, Salus, sanitas, valetudo.

_Mauvaise santé_, Invaletudo, valetudo infirma.

_Avoir une bonne santé_, Valeo recte, valetudine utor bona.

_Conserver en bonne santé_, Incolumem servo.

_Avoir une mauvaise santé_, Valetudine utor parum.

_Recouvrer la santé_, Amissam valetudinem recupero.

_Rendre à la santé_, Sano, curo; medeor, morbum depello.

=Sain=, Salubris, sanitatem afferens, sanus, firmus, valens.

_Sain et sauf_, Salvus, incolumis, integer, conservatus, sospes.

_Qui est en bonne santé_, Firmus, morbo defunctus.

=Sainement=, Sicce.

SAPIN, Abies.

SARCLOIR, Sarculum.

SARMENT, Sarmentum.

SATELLITE, Stipator, satelles.

SATIÉTÉ, Satietas, fastidium.

_Prévenir la satiété_, Satietatem relevo.

SATISFACTION, Satisfactio, voluptas, lætitia, jucunditas.

=Satisfaire à=, Satisfacio, impleo quod debeo, solvo.

SAULE, Salix.

=Sausaie=, Salicetum.

SAUPOUDRER, Inspergo, aspergo, respergo.

SAUTER, Salto.

_Sauter en bas_, Desilio.

=Sauter= (sur), Assilio, aggredior, invado, insilio.

SAUVAGE, Trux, atrox, truculentus, immansuetus, ferus, barbarus,

immitis, asper, sævus.

SAUVER, Servo, tueor, custodio, salutem do, fero, affero, salvo,

sospito, incolumem servo.

=Sauveur=, Soter, servator, conservator.

SAVEUR, Sapor.

SAVOIR, Scientia, doctrina, eruditio, Cf. Science.

SAYON, Sagum.

_Vêtu d’un sayon_, Sagatus.

SCALPEL, Scalpellum.

SCEAU, Sigillum, signum.

=Sceller=, Obsigno, signo, signum imprimo.

SCÉLÉRAT, Nefarius, sceleratus, scelestus.

SCÈNE, Scena.

SCEPTRE, Sceptrum.

SCIE, Serra.

SCIENCE, Scientia, disciplina, eruditio, doctrina, institutio.

=Savoir=, Scio, teneo, habeo, cognosco, non sum nescius, scientiam

habeo, nosco.

_Savoir à fond_, Percallesco.

_Savoir parfaitement_, Calleo, scio, teneo.

=Ne savoir pas=, Ignoro, sum inscius, nescio.

_Je ne sais comment il se fait_, Nescio quo pacto fiat.

_Ne savoir que faire_, Quid agam, dubito.

=Savant=, Sciens, eruditus, doctus, perpolitus, philologus, gnarus,

peritus, litteratus.

_Qui ne sait pas_, Insciens.

=Savamment=, Scienter, scite, erudite, docte, perite, litterate.

_Il l’a fait sciemment_, Prudens sciensque fecit.

SCION, Surculus.

SCRUPULE, Scrupulus, sollicitudo, religio.

_Inspirer des scrupules_, Religionem alicui infero.

_Se faire scrupule de_, Aliquid mihi religioni duco.

_Lever les scrupules_, Aliquem religione solvere.

=Scrupuleux=, Scrupulosus, religione obstrictus.

SCRUTER, Excutio.

=Scrutateur=, Diribitor.

SCULPTER, Scalpo.

=Sculpteur=, Fictor.

=Sculpté=, Sculptus, scalptus.

SÉANCE, Sessio.

_Lever la séance_, Dimitto concionem.

SÉCHERESSE, Siccitas.

=Sécher=, Sicco, exhaurio.

=Sec=, Siccus.

_Sécheresse de style_, Jejunitas, tenuitas.

=Sec=, Jejunus.

=Sèchement=, Jejune, tenuiter.

EN SECOND LIEU, Secundo.

=Seconder=, Obsecundo.

=Secondaire=, Secundarius, secundus.

SECOUER, Excutio, agito, depello, quatio.

SECOURS, Suppetiæ, auxilium, subsidium, præsidium.

_Sans le secours d’un autre_, Per se, ex se, suo nomine, suis

viribus, sua sponte, sua natura, suo marte.

_Implorer le secours de DIEU_, Ad DEUM confugio; præsidium in DEO

statuo.

=Secourir=, Subvenio, succurro, subsidio venio, opitulor.

_Secourir les pauvres_, Inopiam sublevo, pauperes juvo.

SECOUSSE, Succussus.

SECRET, Arcanum.

_Confier ses secrets_, Intima mea concredo.

=Secret=, Occultus, latens, abditus, tacitus, furtivus, arcanus,

latebrosus, obscurus.

=Secrètement=, Latenter, occulte, abdite, abscondite, tecte.

_En secret_, Clam, furtim, ex occulto, ex insidiis.

SECTE, Secta.

=Sectateur=, Sectator, amator, æmulus.

SÉCURITÉ, Securitas, tranquillitas.

_En sécurité_, Secure, sine cura.

SÉDITION (_exciter la_), Seditionem molitus sum, seditionem cieo.

_Apaiser la sédition_, Motus compono.

=Séditieux=, Seditiosus.

=Séditieusement=, Seditiose.

SÉDUCTION, Sollicitatio.

=Séduire=, Pellicio, allicio, induco, illaqueo, capio, implico.

=Séducteur=, Corruptor.

SÉJOUR, Remansio, mansio.

=Séjourner=, Remaneo, maneo, resideo, moror, commoror, subsisto,

consisto.

SELON, Secundum, pro, juxta, ex.

_Selon que_, Prout, ut, perinde ut.

SEL, Sal.

_Relatif au sel_, Salarius.

=Salaison=, Salsamentum.

_Marchand de salaison_, Salsamentarius.

=Salière=, Salinum.

=Saline=, Salinæ.

SEMAINE, Hebdomas.

_Semaine-sainte_, Hebdomas Christi patientis sacra.

SEMBLER, Videor.

SEMENCE, Semen.

SEMAILLES, Satio, satus.

=Semer=, Obsero, consero, sero, semen spargo, semino.

=Semeur=, Seminator, sator.

SÉMINAIRE, Seminarium.

SÉNAT, Senatus.

=Sénateur=, Senator; patres conscripti.

=Sénatorial=, Senatorius.

SÉNATUS-CONSULTE, Senatus consultum.

SENS, Interpretatio.

_Dans les deux sens_, In utramque partem.

SENS (_bon_). Ratio, mens.

_Reprendre ses sens_, Animum recipio.

=Sensé=, Cordatus, prudens, sapiens.

=Sensément=, Cordate, sapienter, prudenter.

SENSATION, Sensus.

SENTENCE, Dijudicatio, disceptatio, judicium, deliberatio.

=Sentencieux=, Sententiosus.

_D’une façon sentencieuse_, Sententiose.

SENTIER, Callis, trames.

SENTIMENT, Sensus, sententia.

_Amener à son sentiment_, In meam sententiam aliquem traho.

_Voilà mon sentiment_, Ego sic sentio.

_Perdre le sentiment_, Obstupesco, stupeo, stupesco.

=Sentir=, Sentio, percipio.

_Sentir une odeur_, Olfacio, odoror, odorem percipio.

_Sentir mauvais_, Fœteo, puteo, male oleo.

_Qui sent mauvais_, Fœtidus.

SENTINE, Sentina, fundus.

SENTINELLE, Excubitor, vigil.

— (Faire), Excubo, vigilo, excubias ago.

SÉPARATION, Discretio, distinctio, sejunctio, disjunctio.

— (Intervalle), Intervallum, spatium, discrimen.

=Séparer=, Abscindo, segrego, sejungo, separo, discrimino, disjungo,

distraho, secerno.

=Séparer violemment=, Abstraho, avello, avoco, abduco, removeo,

divello.

=Séparable=, Separabilis.

=Séparément=, Separatim, seorsum, distincte, discrete, secreto, clam.

_Sept_, Septem.

SEPTEMBRE, September.

SEPTEMVIR, Septemvir.

SEPTENTRION, Septentriones.

=Septentrional=, Aquilonaris.

SÉPULCRE, Sepulcrum, tumulus, monumentum.

SÉPULTURE, Sepultura, humatio.

_Priver de la sépulture_, Funeris pompa spolio.

_Sans sépulture_, Inhumatus, insepultus.

SÉRÉNITÉ, Serenitas, serenum tempus, cœlum serenum.

=Serein=, Serenus, sedum.

_Rendre serein_, Sereno.

SÉRIEUX, Serius, gravis.

=Sérieusement=, Asseveranter, sine joco, serio, affirmate.

SERMENT, Jusjurandum.

_Serment militaire_, Sacramentum.

_Faux serment_, Perjurium, perfidia.

_Exiger le serment_, Ad jusjurandum adigo.

_Obliger au serment_, Ad jusjurandum adigo.

_Prêter serment_, Jusjurandum do.

_Violer son serment_, Jusjurandum negligo.

_Qui viole son serment_, Perjurus.

SERPENT, Hydra, excetra, anguis, serpens.

SERRER, Arcto, constringo, coangusto, adstringo, in angustum cogo,

stipo, coerceo, alligo.

=Serré=, Arctus, adstrictus, angustus, obstrictus.

=Service divin=, Sacra religionis, sacrificia, res divina.

SERVICE, Militia.

_Se faire soldat, s’engager_, In militiam nomen do.

_Être soldat_, Milito.

— (Dans la cavalerie, dans l’infanterie) Equo, pedibus mereo.

_Finir le service militaire_, Emereor, stipendia facio.

SERVICE, Gratia, beneficium, gratificatio.

_Rendre service_, Gratifico, largior, beneficium confero, deservio,

servio.

_Rendre service pour service_, Remuneror.

SERVIR, Prosum, proficio, juvo.

_Servir à_, Juvat.

_Se servir de_, Utor, usurpo, frequenter adhibeo.

SERVIETTE, Mappa.

SERVITUDE, Servitus, servitium, famulatus.

_Être en servitude_, Famulor, servio.

=Servir=, Servio, pareo, operam do, ancillor, ministro, famulor.

=Serviteur=, Servus, famulus, puer, minister.

=Servante=, Famula, ancilla.

=Servile=, Ancillaris, servilis, famularis.

=Servilement=, Serviliter, abjecte, timide.

SEUIL, Limen.

SEUL, Solus, solitarius, unicus, unus, singularis, incomitatus, sine

comite.

=Seulement=, Tantum, solum, modo, duntaxat, tantummodo.

_Non-seulement — mais encore_, Cum, tum; non solum, sed etiam.

SÈVE, Succus.

SÉVÉRITÉ, Severitas, gravitas, duritas.

=Sévère=, Severus, gravis, asper, acerbus, austerus.

=Sévèrement=, Horride, duriter, stoice, aspere, austere, dure, severe.

SÉVIR, Sævio.

_Cesser de sévir_, Desævio.

=Sexe=, Sexus.

_SI_, Utrum, an, num, numquid.

_Si petit que_, Quantuluscumque.

_Si ce n’est_, Præterquam, præter.

_Si ne .... pas_, Ni, nisi.

_Si .... ne pas_, Nisi, ni, si non.

_Si toutefois .... ne pas_, Nisi si.

SIÈCLE, Seculum.

SIED (il), Decet, convenit, æquum est, postulat jus.

SIÉGE, Solium, sedes, cathedra, sella.

_Siége d’une ville_, Circumsessio, obsessio, obsidio.

_Faire le siége_, Obsideo.

_De siége_, Obsidionalis.

SIESTE, Meridiatio, somnus meridianus.

SIFFLEMENT, Sibilus.

=Sifflet=, Sibilus.

=Siffler=, Sibilo.

=Siffler qqn=, Exsibilo, explodo.

SIGNAL, Signum.

_Donner le signal du combat_, Cano, concino classicum.

=Signaler=, Noto.

SIGNE, Signum, indicium, nota, insigne.

_Signe de tête_, Nutus.

_Mettre un signe_, Signo, designo, consigno.

_Faire signe_, Innuo, nuto.

_Donner des signes_, Præ me fero.

_Au moindre signe_, Ad nutum.

=Signer=, Subsigno.

SIGNIFICATION, Significatio.

=Signifier=, Significo, signum do.

SILENCE, Silentium, taciturnitas.

_Silence obstiné_, Reticentia, taciturnitas.

_Silence!_ Tacete!

_Gardez un religieux silence_, Favete linguis.

_Garder le silence_, Reticeo, taceo, conticeo, obmutesco, sileo,

linguam comprimo.

_Réduire au silence_, Elinguem reddo.

_Passer sous silence_, Aliquid silentio prætermitto.

=Silencieux=, Taciturnus, tacitus, silens.

_Demeurer silencieux_, Conticesco.

SILLON, Sulcus.

=Sillonner=, Sulco, sulcos facio.

SIMILITUDE, Assimilatio, comparatio, proportio.

SEMBLABLE, Assimilis, par, parilis, similis, consimilis, talis,

hujusmodi, ejusdem generis.

_Rendre semblable_, Assimilo.

=Semblablement=, Similiter, item, itidem, simili modo.

SIMPLE, Simplex, sincerus, credulus, incallidus, antiquus.

=Simplement=, Attenuate, jejune, simpliciter.

SIMULÉ, Simulatus.

SINCÈRE, Sincerus, verus, verax, veridicus.

=Sincèrement=, Sincere, vere, sine fraude.

SINGE, Simius.

SESSION, Sessio.

SINUOSITÉ, Flexio, flexus, conversio, sinus, anfractus.

=Sinueux=, Flexuosus, tortuosus.

SITUATION, Positio, locus, status.

_Situation désespérée_, Ad extremum.

_La ville est dans sa situation primitive_, Reflorescere videtur

civitas.

=Situé=, Situs, positus, locatus.

_Être situé entre_, Interjaceo.

_Être situé sur_, Insideo.

=SIX=, Sex.

SOBRIÉTÉ, Frugalitas.

=Sobre=, Abstinens, temperans, continens, sobrius, moderatus, parcus,

frugalis, frugi, modestus, suo contentus.

=Sobrement=, Continenter, temperanter, modeste, sobrie, parce,

frugaliter, moderate.

SOCIÉTÉ, Societas, communitas, commercium, comitatus, congregatio.

=Social=, Socialis.

=Sociable=, Sociabilis, congregabilis.

SŒUR, Soror.

SOI (de), Sui.

SOIE, Sericum.

=De soie=, Sericus.

SOIF, Sitis.

_Avoir soif_, Sitio, siti laboro, fauces siti ardent.

SOIN, Diligentia, assiduitas, sedulitas, cura, studium, labor, opera,

assiduitas.

— (Sollicitude), Angor, metus, molestia, sollicitudo.

_Avec soin_, Exquisite, accurate, diligenter, naviter, studiose.

_Avoir soin_, Curo, do operam, laboro, studeo, curam adhibeo,

administro, gero.

_Donner ses soins à_, Studium ad operam alicui addico, inservio,

servio, operam do.

_Je prendrai grand soin de vos affaires_, Habebo rationem

dignitatis tuæ, curabo res tuas diligenter.

=Soigner=, Accuro, diligenter administro.

=Soigneux=, Diligens, studiosus, assiduus, vigilans, attentus,

curiosus, sedulus, officiosus.

=Soigné=, Compositus, instructus.

=Soigneusement=, Diligenter, accurate, exquisite, studiose, magna cum

cura ac diligentia, curiose.

SOIR, Vespera, vesper.

_Vers le soir_, Occidente sole, ad solis occasum, nocte prima.

_Qui se fait le soir_, Vespertinus.

SOIT! Esto!

_Soit que .... soit que_, Sive .... seu.

SOL, Solum, terra.

SOLDAT, Miles, bellator.

_Simple soldat_, Gregarius miles.

_Soldat armé à la légère_, Velox.

_Enrôler des soldats_, Conquisitionem habeo militum, milites scribo.

_État de soldat_, Militia, res militaris.

_Congédier les soldats_, Exercitum dimitto.

_A la façon des soldats_, Militanter, more militari.

SOLDE, Stipendium.

_On paie exactement la solde des soldats_, Stipendia militibus rite

dantur.

SOLÉCISME, Solœcismus.

SOLEIL, Sol.

_Lever du soleil_, _Coucher du soleil_, Solis accessus et recessus.

_Le soleil se lève_, Exoritur sol.

_Le soleil se couche_, In occasum præcipitat sol.

SOLENNEL, Solemnis.

=Solennellement=, Solemniter.

SOLIDITÉ, Robur, firmitas, soliditas.

=Solide=, Robustus, fortis, valens, solidus, obfirmatus.

=Solidement=, Firme, firmiter.

SOLITUDE, Solitudo, vastitas, secessus, recessus.

=Solitaire=, Solitarius, solus, solivagus.

SOLIVE, Asser, tabula.

SOLLICITATION, Rogatio, rogatus, cura, impulsio, impulsus, commotio,

sollicitatio.

=Solliciter=, Rogo, precor, quæso, obsecro, posco, peto, flagito,

requiro, postulo, peto, desidero.

SOLSTICE, Solstitium.

SOMBRE, Caliginosus, obscurus, tenebricosus, caligine tectus, spissus.

SOMMAIREMENT, Summatim, breviter, compressius, uno verbo, strictim.

SOMME, Summa.

_En somme_, Summatim, ad summam.

SOMMEIL, Somnus, sopor, quies.

=Sommeiller=, Dormito, oscito, somnus me sollicitat.

=Somnolent=, Veternosus.

SOMMET, Fastigium, culmen, apex, vertex, cacumen.

SOMPTUOSITÉ, Magnificentia, splendor.

=Somptueux=, Sumptuosus, splendidus, magnificus, lautus, dives,

opiparus.

=Somptueusement=, Apparate, cum apparatu, sumptuose, magnifice,

laute, opipare, splendide, dapsiliter, large, abundanter,

liberaliter.

SON, Suus.

SON, Vox, sonus, sonitus.

_Son de la trompette_, Clangor, tubarum cantus.

=Sonner=, Tinnio.

_Sonner l’assemblée_, Advoco ad concionem.

=Sonnette=, Tintinnabulum.

=Sonore=, Canorus, vocalis.

SONDER, Perquiro, inquiro, prætendo.

SONGE, Somnium, visum, visio.

=Songer à=, Præmeditor, cogito, paro, præparo.

SOPHISME, Sophisma.

=Sophiste=, Sophistes.

SORDIDE, Sordidatus, sordidus, avarus.

=Sordidement=, Sordide, avare.

SORNETTES, Ineptiæ, nugæ, fabulæ, logi.

_Dire des sornettes_, Ineptio.

SORT, Fortuna, casus, eventus, sors, fatum.

_Exposé aux coups du sort_, Expositus fortunæ injuriis.

_Le même sort vous est réservé_, Idem te fatum manet.

=Au sort=, Sortito, sortitione.

_Tirage au sort_, Sortitio, sortitus.

_Tirer au sort_, obtenir par le sort, Sortior.

DE CETTE SORTE, Istiusmodi, ejusmodi.

=De la même sorte=, Ejusdemmodi.

SORTIR DE, Exeo, egredior, prodeo, progredior, foras me do.

_Il sortit tout à coup de la maison_, Repente domo exivit.

_Faire sortir de_, Elicio, educo, extraho.

SOTTISE, Fatuitas, stultitia, insulsitas, socordia, stupiditas.

_Sottises_, Ineptiæ, nugæ.

_Dire des sottises_, Ineptio.

=Sot=, Ineptus, stolidus, inconcinnus, insulsus, stupidus, absurdus,

fatuus, stultus.

=Sottement=, Stulte, dementer, insipienter, incaute, stolide,

insulse, inepte.

SOUCHE, Familia, stirps, genus.

=Souche= (_d’arbre_), Caudex, stirps arboris, stipes.

=Souche= (homme stupide), Caudex, stipes, asinus.

SOUCI, Molestia, cura, angor, sollicitudo.

_Mes soucis augmentent_, Cura acuitur.

_Mille soucis m’envahissent_, Alia ex alia me cura excipit.

_Être dévoré de soucis_, Curis maceror.

_Se débarrasser de soucis_, Molestiam depono.

_N’avoir souci de rien_, Nihil in animum descendit, nihil his movetur.

=Se soucier= _peu de_, Negligo.

_Ne se point soucier de_, Pensi nihil curo.

=Soucieux=, Sollicitus, anxius, perturbatus.

SOUDAIN (_adj._), Repens, repentinus, inopinatus.

— (Adv.), Repente, derepente, subito, ecce tibi.

SOUFFLE, Halitus, flatus, spiritus, anima, afflatus, inflatus,

flamen, aer, aspiratio, exhalatio.

=Souffler=, Flo, sufflo, inflo.

_Souffler à travers_, Perflo.

_Souffler partout_, Circumflo.

_Souffler sur_, Afflo.

SOUFFLET, Colaphus.

=Souffleter=, Aliquem palma concutio.

SOUFFRIR, Suffero, fero, patior, indoleo, doleo, tolero, perpetior,

sustineo, perfero, laboro, discrucior.

_Souffrir avec peine_, Gravor.

_Faire souffrir_, Excrucio, crucio, conficio, interimo, exanimo.

SOUHAIT, Optatio, optatum, optio.

=Souhaiter=, Opto, cupio, exopto, volo, expeto, vota facio.

_Souhaiter du mal à qqn_, Imprecor.

=Souhaitable=, Optabilis, optandus, expetendus.

_A souhait_, Optato, optabiliter.

SOUILLURE, Fœditas, turpitudo, macula, labes, dedecus, infamia,

vitium.

=Souiller=, Coinquino, turpifico, polluo, turpo, fœdo, maculo,

contamino, inquino.

_Souiller par un meurtre_, Funesto.

=Souillé=, Infectus, maculosus, turpificatus.

SOULAGEMENT, Levamen, levamentum, allevamentum, allevatio.

=Soulager=, Allevo, leve facio, lenio, relevo, mitigo, levo,

levamento sum, consolor, levationem affero.

SOULÈVEMENT, Tumultus, concitatio, seditio.

=Soulever=, Elevo, levo, sublevo.

=Se soulever=, Tumultuor, rebello.

=Soulevé=, Insedatus, commotus.

SOUMISSION, Obtemperatio.

=Soumettre=, Subigo, subjicio, subjungo, in ditionem redigo.

=Se soumettre=, Me subjicio, alienæ potestatis me meaque omnia

facio, obtempero, obedio, obsequor.

=Soumis=, Subjectus.

SOUPÇON, Suspicio, conjectura, metus.

_Le soupçon tombe sur plusieurs_, Suspicio in plures manat.

=Soupçonner=, Suspicor, suspicionem habeo.

_Soupçonner sans raison_, De illo falsa suspicio est.

_On ne peut le soupçonner_, Abhorret a suspicione.

=Soupçonneux=, Suspiciosus.

=Soupçonné=, Suspectus.

_De façon à éveiller le soupçon_, Suspiciose, criminose.

SOUPIR, Halitus, suspirium, spiritus, gemitus.

_Rendre le dernier soupir_, Vitam profundo.

=Soupirer=, Suspiro.

=Soupirer après=, Desidero aliquid.

SOUPLESSE, Mollitudo.

=Souple=, Lentus, flexibilis, tener, tractabilis.

SOURCE, Fons.

SOURDRE, Scaturio, emano, effluo, erumpo.

SOURCIL, Supercilium.

SOURIS, Mus.

SOURIRE _approbateur_, Arrisio.

SOURIRE, Subrideo.

SOUS, Sub, subter, subtus.

SOUSCRIPTION, Collatio.

=Souscrire=, Subsigno.

SOUSTRACTION, Interceptio, suppressio.

=Soustraire=, Subtraho, subduco, supprimo, præripio, præcerpo.

=Se soustraire=, Alicui me subduco.

SOUTERRAIN, Cuniculus, fossa subterranea.

SOUTERRAIN (_adj._), Subterraneus.

_Faire une galerie souterraine_, Cuniculis subtraho aggerem.

SOUTIEN, Præsidium, auxilium, columen, fulcrum, princeps.

_Vous êtes le seul soutien de la république_, In te uno nititur salus

reipublicæ.

=Soutenir=, Nitor, adminiculor, adjuvo, sublevo, sustento, fulcio,

sustineo.

SOUVENIR, Memoria, recordatio.

=Se souvenir=, Memini, memoria teneo, recordor, reminiscor.

_Qui ne se souvient pas_, Immemor.

SOUVENT, Sæpe, frequenter, crebro, frequens, sæpenumero, identidem.

SOUVERAIN, Regnator, princeps.

=Souveraine=, Domina, princeps, regina.

_La prudence est la souveraine et la reine des vertus_, Prudentia

domina et regina virtutum est.

=Souverainement=, Summe, summopere, maxime.

SPACIEUX, Capax.

SPÉCIAL, Peculiaris, proprius, singularis, præcipuus.

SPECTRE, Spectrum, visum, larva.

SPHÈRE, Sphæra, globus.

SPLENDEUR, Nitor, magnificentia, splendor.

SPIRALE, Spira.

SPIRITUEL, Facetus, festivus, argutus, concinnus, scitus, venustus,

elegans, acutus, dicax, salsus.

SPOLIATION, Spoliatio, ereptio.

=Spoliateur=, Spoliator.

SPONTANÉMENT, Ultro, sponte.

STABILITÉ, Stabilitas, firmitas, constantia.

=Stable=, Stabilis, fixus, certus, perennis.

STAGNANTE (eau), Stagnum.

=Stagnant= (être), Stagno.

STATUE, Signum, simulacrum, imago, statua.

STATURE, Statura, corporis habitus.

STÉRILITÉ, Sterilitas, frugum inopia.

_Il y eut une grande stérilité_, Adversus annus frugibus fuit.

=Stérile=, Sterilis, nihil ferens, infecundus.

STIMULANT, Incitamentum, calcar, irritatio.

=Stimuler=, Stimulo, stimulum adhibeo, pungo, excito, incito,

cohortor, exacuo, acuo.

STIPULATION, Stipulatio, promissio.

_Faire une stipulation réciproque_, Restipulor, repromitto.

=Stipuler=, Stipulor, de aliquo convenio.

STOÏQUE, Stoicus.

=Stoïquement=, Stoice, severe.

STRATAGÈME, Stratagema, dolus militaris.

STRICTEMENT, Restricte, stricte.

STRUCTURE, Structura, constructio, constitutio, coagmentatio.

STUC, Tectorium.

STUPEUR, Stupor.

_Être frappé de stupeur_, Obstupesco, stupeo, stupesco.

STUPÉFIER, Stupefacio.

=Stupéfait=, Attonitus, stupefactus.

STUPIDITÉ, Stupiditas, stupor, tarditas.

=Stupide=, Stupidus, stupens, tardus, stolidus, hebes, obtusus.

=Stupidement=, Stolide.

STYLE, Stylus.

_Qui a un style pompeux_, Grandiloquus.

SUAVITÉ, Suavitas, dulcitudo, jucunditas.

=Suave=, Suavis, dulcis.

SUBIR, Subeo, patior, fero.

SUBIT, Subitus, repentinus.

=Subitement=, Subito, repente, continuo, ecce tibi.

SUBJUGUER _ses passions_ (_il faut_), Effrenatæ libidines sub jugum

sunt mittendæ.

SUBMERGER, Mergo, demergo, submergo.

SUBORNER, Suborno, substituo.

SUBSISTER, Supersum, resto, supero.

_Qui subsiste sain et sauf_, Superstes, salvus, incolumis.

SUBSTITUER, Substituo, subrogo, subdo.

=Substitué=, Subditus, substitutus.

SUBSTRUCTION, Substructio.

SUBTERFUGE, Tergiversatio, recusatio.

SUBTILITÉ, Tenuitas, subtilitas.

=Subtilités=, Spinæ dialecticæ.

=Subtil=, Subtilis, acutus, tenuis.

=Subtilement=, Tenuiter, sagaciter.

SUBURBAIN, Suburbanus.

SUC, Succus.

SUCCÈS, Successus, eventus, exitus, processus.

_La chose n’a pas eu tout le succès que j’espérais_, Res non

successit, ut sperabam; non cecidit, ut optabam.

_L’affaire a eu un heureux succès_, Res secundissime processit.

_Je désire que cette affaire ait un plein succès_, Ut prosperum

habeat eventum, opto.

SUCCESSION, Successio, hereditas.

_Accepter une succession_, Hæreditatem obtineo.

=Succéder= (à), Succresco, succedo.

=Successeur=, Successor.

SUCCINCTEMENT, Cf. =Sommairement=.

SUCCOMBER, Decumbo, vita excedo, e vita discedo, concido, oppeto,

morior, succumbo, cado, frangor, debilitor.

SUEUR, Sudor.

=Suer=, Sudo, sudore madeo, diffluo, laboro.

SUFFIRE, Sufficio.

=Suffisant= (être), Sufficio.

SUFFOCATION, Interclusio animæ.

SUFFRAGE, Suffragium, punctum.

SUGGÉRER, Suggero.

SUICIDER (se), Mortem oppeto.

_Il s’est suicidé_, Sua sibi manus vitam exhausit.

SUITE, Series, ordo.

_Dans la suite_, Postmodum.

=Suivre=, Sequor, comitor, comes sum, subsequor, insequor, sector,

assector, prosequor.

— (Obéir), Pareo, obtempero, obedio.

=Suivant=, Posterus, consequens, secundus, alter.

SUJET, Materia, apparatus, argumentum.

_Revenir à son sujet_, Ad propositum redeo.

SUJET (_mauvais_), Ganeo, helluo.

=Sujet= (soumis), Subjectus.

_Il a beaucoup de sujets_, In multos dominatum habet.

SUPERBE, Superbus, arrogans, insolens, elatus, inflatus.

=Superbement=, Superbe, arroganter.

SUPERFICIELLEMENT, Summatim.

SUPERFLU, Supervacaneus, supervacuus, superfluus.

SUPÉRIORITÉ, Excellentia, præstantia.

=Supérieur=, Præstabilis, eximius, præcellens, excellens, præstans.

=Supérieurement=, Magnifice, egregie, excellenter.

SUPERPOSER, Super impono.

SUPERSTITION, Superstitio.

=Superstitieux=, Superstitiosus.

=Superstitieusement=, Superstitiose, sine ratione, aniliter.

SUPPLÉER, Suppleo, expleo.

=Suppléant=, Vicarius, qui vicem alterius obtinet.

SUPPLÉMENT, Corollarium, appendix, accessio.

=Supplémentaire=, Adventitius, fortuitus, insperatus, non quæsitus.

SUPPLICATION, Obsecratio, preces, deprecatio, obtestatio, supplicatio.

SUPPLIQUE (faire une), Libellum trado supplicem.

=Supplier=, Precor, obsecro, supplico, imploro, deprecor, rogo.

=Suppliant=, Supplex, prostratus ad pedes.

_En suppliant_, Suppliciter, demisse.

SUPPLICE, Supplicium, cruciatus, pœna.

_Traîner au supplice_, Ad supplicium traho.

_Faire subir le supplice_, Ad supplicium do.

SUPPORT, Firmamentum, robur, vires.

_Support de lit_, Fulcrum.

SUPPORTER, Tolero, perfero, sustineo, suffero, fero, patior,

suppetior.

=Supporter difficilement=, Ægre fero.

_Je ne puis le supporter_, Videre sine dolore hominis frontem non

possum.

_Qui ne peut supporter_, Intolerans, impatiens, impotens.

=Supportable=, Tolerabilis, patibilis.

SUPPOSITION, Suppositio.

=Supposer=, Suppono, subjungo, subjicio.

_Supposons que_, Finge rem ita habere, fac ita esse.

=Supposé=, Subdititius, fictus.

SUPPUTER, Deputo, censeo, subduco.

SUPRÊME, Supremus, summus.

SUR, Super, supra, in.

SURABONDANT, Supervacaneus, supervacuus, redundans.

=Surabondamment=, Profluenter.

SURAJOUTER, Superaddo.

SURANNÉ, Obsoletus.

SURDITÉ, Surditas.

SOURD, Surdus.

_Devenir sourd_, Obsurdeo.

SÛRETÉ, Incolumitas.

_En sûreté_, Tute, tuto, explorate.

_Qui est en sûreté_, Tutus, securus.

=Être en sûreté=, In portu sum, in tuto sum.

=Sûr=, Certus, fidus, securus.

=Sûrement=, Tute, tuto, impune.

SURLENDEMAIN, Perendie.

SURNOM, Cognomen, cognomentum.

=Surnommé=, Cognominatus.

SURPASSER, Supero, supersum, antecello, excello, præsto, præcello,

præpondero, emineo, præcedo, antecedo, antesto, vinco.

SURPRENDRE, Prehendo, prendo, capio, prenso.

=Surpris=, Imparatus, non paratus, incautus, immunitus.

=Surprenant=, Mirabilis, mirandus.

_D’une façon surprenante_, Mirifice, mire.

SURTOUT, Præsertim, cumprimis, maxime, præcipue, singulariter.

SURVENIR, Accido, evenio, obtingo, supervenio, cado, fio, ex opinato

venio.

EN SUS, Præterea, tum etiam, ad hoc, insuper.

SUSCEPTIBLE, Irritabilis.

SUSCITER, Incutio, defigo, injicio, suscito.

SUSPENSION, Suspensio.

=Suspendre=, Suspendo, præfigo.

=Suspendu=, Pendulus, pendilis.

— (Douteux), Suspensus, pendens, anceps, incertus.

=Suspendu= (être), Dependeo, pendeo.

— (Douter), Suspensus sum, hæreo.

_Être suspendu au-dessus_, Impendeo, instat.

SUSPECTER, Suspicor, suspicionem habeo.

=Suspect=, Suspiciosus, suspicionem præbens, suspectus.

SYLLABE, Syllaba.

_Par syllabe_, Syllabatim.

SYMÉTRIE, Rhythmus.

SYMPATHIE, Adjunctio.

SYMPHONIE, Symphonia, concentus.

T

TABERNACLE, Tabernaculum.

TABLE, Mensa.

_Charger une table de mets_, Mensam epulis orno.

TABLEAU, Tabula, pictura.

TABLETTE _à écrire_, Tabellæ, libelli, codicilli.

TABOURET, Scabellum, scamnum humile.

TACHE, Macula, labes, probrum, dedecus, vitium.

_Imprimer une tache_, Maculam alicui infero.

_Laver une tache_, Maculam deleo.

=Se tacher=, Maculam contraho.

_Qui est sans tache_, Purus, mundus, nitidus.

TÂCHE, Pensum.

TACT, Tactio, tactus.

=Toucher=, Contingo, tango, attingo, contrecto, tracto, attrecto.

TAILLE, Statura.

_Il a une taille magnifique_, Proceritate corporis insignis est.

_De grande taille_, Longus.

_A sa taille_, Ex se.

TAILLER, Reseco, excido, exscindo.

_Tailler une armée en pièces_, Copias profligo.

TAIRE, Silentio prætereo.

=Se taire=, Taceo, sileo, reticeo, conticeo, obmutesco.

_Ce qu’on tait_, Tacitus, abditus, interior, prætermissus.

=Tacitement=, Tacite, silentio.

TALENT, Ingenium, facultas.

_D’un talent remarquable_, Alta mente præditus.

TALION, Talio.

TALON, Calx, pars pedis posterior, talus.

_Qui pend sur les talons_, Talaris.

TANDIS QUE, Dum.

TANIÈRE, Latibulum.

TANT, Tantopere.

_Tant la conviction a de force_, Tantum firma animi inductio valet.

_Tant...... que_, Tum...... tum.

=Tant que=, Quoad, donec, usque dum, ut.

_En tant que_, Utpote, quippe.

_Tant soit peu_, Tantulum.

TANTOT ... _tantôt_ ... Tum ... tum, modo unum ... tum autem.

TAPIS, Aulæum, aulæ ornamenta, peripetasmata, stragula.

TARDER, Moror, cunctor, tardo, moram traho.

=Tardif=, Tardus, serus.

=Tard=, Tarde, sero.

TARIR, Ebibo, exhaurio.

TAS, Strues.

TAUPE, Talpa.

TAUREAU, Taurus.

TAVERNE, Ganeæ, taberna.

TEIGNE, Tinea.

TEINDRE, Tingo, coloro, fuco.

=Teinturier=, Infector.

=Teint=, Infectus, fucatus, fucosus.

TEL, Talis, id genus, ejusmodi, hujusmodi.

=Tel ... tel=, Qualiscumque.

=Tellement=, Sic, ita, similiter, adeo, usque eo, tam, tantum,

tantopere.

TÉMÉRITÉ, Temeritas, inconsiderantia.

=Téméraire=, Temerarius, inconsideratus, præfidens.

=Témérairement=, Temere, inconsulto, imprudenter.

TÉMOIGNAGE, Testificatio, testimonium.

=Témoigner=, Testificor, testor, notum facio, testimonium dico.

_Qui ne peut témoigner_, Intestabilis.

=Témoin=, Testis, conscius, particeps, socius.

=Témoin= _oculaire_, _auriculaire_, Testis oculatus, auritus.

_Témoin à décharge, Laudator_, testis innocentiæ.

_Prendre à témoin_, Testes voco, obtestor, appello.

TEMPÉRAMENT, Temperamentum, temperatio, ratio.

=Tempérant=, Temperans, continens, sobrius, moderatus, temperatus.

_Avec tempérance_, Sobrie, parce.

TEMPLE, Delubrum, templum, fanum, ædes.

TEMPÉRATURE, Tempestas, cœli status.

TEMPÊTE, Procella, tempestas.

TEMPS, Tempestas, tempus, status cœli.

_Beau temps_, Sudum, cœlum serenum.

_Je n’ai pas le temps de_, Tempus non habeo ad.

_Le temps m’empêche de_, Tempore excludor, quin.

_Passer son temps à_, Tempus omne do, in aliquo tempus pono.

_Passer son temps dans l’oisiveté_, Ætatem in otio exigo, tempus omne

in otio pono.

_Il n’est pas temps_, Nondum tempus est.

_Il est temps_, Tempus est ut.

_Perdre le temps_, Frustra tempus perdo.

_Accorder du temps_, Tempus concedo ad.

_Le temps est passé_, Tempus præteriit.

_En prenant son temps_, Per otium.

_A temps_, Tempestive, opportune, in tempore, non incommode

tempestivus, opportunus.

_Temps opportun_, Tempestivitas, opportunitas.

_A contre-temps_, Importune, moleste.

_Avec le temps_, Tempore suo.

_De temps en temps_, Interdum.

_En même temps_, Simul, una, similiter, pariter, vicissim.

_Un peu de temps_, Paulisper, aliquantum.

_Quelque temps_, Aliquamdiu.

TÉNACITÉ, Tenacitas.

=Tenace=, Tenax.

TENDRE _vers_, Tendo, porrigo, contendo, eo peto.

_Action de tendre_, Intentus, porrectio, projectio.

TENDRESSE, Caritas, amor, studiosa propensio.

=Tendre=, Tener, mollis.

=Tendrement=, Amanter, studiose, prolixe.

TENDRON _de la vigne_, Clavicula, capreolus in vite.

TÉNÈBRES, Tenebræ, caligo, nox.

_La mer se couvre de ténèbres_, Inhorrescit mare.

=Ténébreux=, Tenebricosus, obscurus.

TENIR _bon_, Resisto, insisto, persisto.

_Il ne tient pas à moi que_, Per me non stat quominus id fiat.

_Tenir contre_, Resisto, obsisto.

_Tenir pour indubitable_, Mihi id confirmatissimum est.

_Se tenir au-dessus_, Supersto.

_Se tenir auprès_, Adsto.

TENTATIVE, Experientia, periclitatio, usus, tentatio.

=Tenter=, Experior, usu tractando cognosco, tento, pertento, conor.

TENTE, Tentorium, tabernaculum militum.

_Plier les tentes_, Tabernacula detendo.

TENTURE, Peripetasmata.

TÉNU, Subtilis, acutus, tenuis.

TERGIVERSATION, Tergiversatio.

=Tergiverser=, Tergiversor, refugio.

TERME, Exitus, eventus, casus, finis, terminus.

— (Expression), Vocabulum, vox, nomen, verbum.

=Terminer=, Finio, finem constituo, ad exitum perduco, exantlo,

defungor, perago, perficio.

_Terminer une affaire_, Negotium ad finem deduco.

_La guerre se termina par la paix_, Bellum ad exitum pervenit.

TERNIR, Decoloro.

_Ternir la gloire des ancêtres_, Dedecori sum majoribus.

=Terne=, Decolor.

TERRASSER, Sterno, profligo, prosterno.

TERRE, Humus, tellus, terra, gleba.

_Terres labourables_, Aratio, arvum.

=Terrestre=, Terrenus, terrestris.

=Territoire=, Territorium, terra, ager.

TERREUR, Terror, minæ.

=Terrifier=, Perterrefacio, perterreo.

=Terrible=, Terribilis, horribilis, horrendus, terrificus, horridus,

asper, durus.

TERTRE, Tumulus.

TESTAMENT, Tabella, codicilli, testamentum.

_Casser un testament_, Testamentum rumpo.

=Tester=, Testamento decerno.

TÊTE, Caput.

_Se découvrir la tête_, Caput aperio alicui, saluto aperto capite.

_Se couvrir la tête_, Caput tego.

_Trancher la tête_, Caput cervicibus abscindo.

_Perdre la tête_, Consilio labor, cerebrosus sum.

_Tenir tête_, Subsisto.

_Mettre à la tête de_, Præpono, præficio.

_Qui a deux têtes_, Biceps.

_Qui a trois têtes_, Triceps.

_Par tête_, Viritim.

_A voir un tête-à-tête_, Capita confero, offenso.

TEXTILE, Textilis.

TEXTUELLEMENT, Syllabatim.

THÉÂTRE, Theatrum, scena.

_Sur un plus grand théâtre_, Majoribus theatris.

=Théâtral=, Scenicus, theatralis.

THÈME, Materia.

THÉOLOGIE, Divinarum rerum scientia.

THÉORÈME, Theorema.

THÈSE, Thesis, propositum.

TIARE, Tiara.

TIÉDEUR, Tepor.

=Tiède=, Tepidus.

_Rendre tiède_, Tepefacio, calefacio.

_Devenir tiède_, Tepesco.

TILLAC, Fori.

TIMIDITÉ, Timiditas, angustus animus.

=Timide=, Timidus, circumspectans omnia.

=Timidement=, Timide, diffidenter, ignare.

TIMON, Temo.

TINTEMENT, Tinnitus.

=Tinter=, Tinnio.

TIRAILLÉ, Districtus, occupatus, distentus.

TIRER, Traho, vi adduco, impello.

=Tirer de=, Deduco, abduco, revoco, removeo, detraho, extraho.

TISON, Titio.

TISSU, Contextus, complexio, textum.

_Faire un tissu_, Contexo, texo, conjungo.

=Tisser=, Texo, contexo.

=Tisserand=, Textor.

_Atelier de tisserand_, Textrina.

=Tissé=, Textus.

TITRE, Titulus, nomen.

_Titre d’un livre_, Inscriptio libri.

_Titre de noblesse_, Honoris vocabula et nomina.

TOGE, Toga.

_Vêtu de la toge_, Togatus.

TOILE, Tela.

TOI-MÊME, Tute.

TOISON, Vellus.

TOIT, Tectum.

_Enlever le toit_, Domum detego.

TOLÉRER, Tolero, patior, sustineo.

=Tolérable=, Patibilis, tolerabilis.

TOMBEAU, Sepulcrum, tumulus, monumentum.

TOMBER, Cado, concido, labor, procido, procumbo, decido, corruo, ruo,

illabor.

=Tomber= _de_, Delabor, defluo, devenio, deflecto.

_Tomber d’en haut sur_, Superincido.

_Tomber malade_, In morbum incido.

TON, TIEN, Tuus.

TON (_doux_), Melos, cantus.

TONNEAU, Dolium, cupa.

TONNERRE, Tonitru, nubium fragor.

=Tonner=, Intono, tono, sono.

TONDRE, Tondeo, attondeo.

_Qui sert à tondre_, Tonsorius.

_Qui n’est pas tondu_, Intonsus.

=Tonsure=, Ordinis insigne, attonso in coronæ modum vertice.

TOPIQUES, Topica.

TORCHE, Fax, tæda, funale.

TORPEUR, Torpor.

TORRENT, Torrens.

TORRÉFIER, Torreo, exuro.

=Torride=, Torridus.

TORT, Noxa, noxia.

_Causer du tort_, Alicui sum fraudi.

_Faire du tort_, Officio, obsto, obsisto, noceo, malefacio.

_Se faire tort_, Me lædo.

_A tort_, Immerito.

_A tort et à travers_, Inepte.

_Parler à tort et à travers_, Garrio.

_A tort et à raison_, Recte, an secus?

TORTUE, Testudo.

TORTUEUX, Tortuosus, sinuosus.

TORTURE, Cruciatus, tormentum, pœna, supplicium.

=Torturer=, Carnifico, carnificor, excarnificor.

— (Tourmenter), Remordeo, crucio, uro, pungo.

TÔT, Mature, cito.

_Au plus tôt_, Quamprimum.

_Le plus tôt possible_, Quamprimum.

TOTAL, Summa.

TOTALITÉ, Summa.

TOUCHANT, Super.

TOUCHER, Cf. Tact.

— (Émouvoir), Moveo.

=Touchant=, Patheticus.

TOUFFU, Patulus.

TOUJOURS, Semper, omni tempore, usquequaque, ubique.

TOUR (circuit), Anfractus, circuitio, flexus, ambitus.

_Faire le tour_, Circumeo.

TOURNÉE, Percursatio, peragratio.

=Tourner=, Converso, sæpe converto, muto, volvo, circumago, verto,

vario.

_Tourner en tout sens_, Distorqueo.

_Faire tourner_, Volvo, verto, verso, in orbem torqueo.

_Tourner autour de ce qu’il faut aborder franchement_, Dudum

circumrodo, quod devorandum est (Prov.).

_Tourner vers_, Vergo, inclinor, obverto.

_L’affaire a mal tourné_, Res in contrarium vertit, res in malum

evasit.

_La fortune a tourné_, Fortuna vertit.

_Qui tourne_, Volubilis.

TOUR (édifice), Turris.

TOUR (_façonner au_), Torno, polio.

TOUR A TOUR, Invicem, mutuo.

A MON TOUR, Vicissim, item.

=A son tour=, Ordinatim.

TOURBILLON, Turbo.

TOURMENT, Cruciamentum, cruciatus.

=Tourmenter=, Ango, constringo, sollicito, vexo, torqueo, premo,

crucio, afflicto, coquo, remordeo, pungo.

_Cette affaire me tourmente beaucoup_, Res me urit vehementer et

sollicitat.

TOURTERELLE, Turtur.

TOUT, Totus, omnis, cunctus, universus.

_Tout ce qui_, Quidquid.

_Se faire tout à tous_, Ad communem vivendi morem mores exigo.

_Avant tout_, Imprimis, cumprimis.

_De toutes sortes_, Cujusquemodi.

_Pas du tout_, Nequaquam, nullo pacto, minime vero.

TOUT A COUP, Repente, subito.

TOUT A FAIT, Prorsus, penitus, plane, omnino.

TOUT A L’HEURE, Modo, nunc.

TOUTEFOIS, Tamen, nihilominus.

_Si toutefois_, Si quidem, si tamen, quippe si.

TOUX, Tussis.

=Tousser=, Tussio, tussi laboro, tussi urgeor.

TRACES, Vestigium.

_Courir sur les traces_, In vestigiis sequor.

TRADITION, Traditio.

TRADUCTION, Translatio.

=Traduire=, Transfero, verto.

TRAFIC, Nundinatio.

=Trafiquer=, Cauponor, lucri causa aliquid facio, mercor, nundinor,

emo.

_Il trafiquait de tout_, Omnia illi erant venalia turpissimo quæstu.

TRAGÉDIE, Tragœdia.

=Tragédien=, Tragœdus.

=Tragique=, Tragicus.

=Tragiquement=, Tragice.

TRAHISON, Proditio.

_Crime de haute trahison_, Perduellio.

=Trahir=, Prodo.

=Traître=, Proditor.

TRAÎNER, Traho.

_Traîner en longueur_, Produco.

=En traînant=, Tractim, longo tractu.

TRAIRE, Mulgeo.

=Trait=, Telum, spiculum, sagitta.

_Lancer un trait_, Tela intorqueo.

TRAITÉ, Pactio, pactum, conventum, conditio, fœdus.

_Conclure un traité_, Percutio fœdus, cum aliquo fœdus ferio,

paciscor.

_Observer un traité_, Fœdus servo.

_Violer un traité_, Fœdus frango, a pactione recedo.

_Fouler aux pieds un traité_, id.

_Déchirer un traité_, id.

TRAITEMENT (_mauvais_), Vexatio.

=Traiter=, Tracto, exerceo, doceo.

— (Soigner), Medicor, medeor.

_Traiter une question_, In argumento versor.

_Maltraiter_, Asperrime aliquem habeo, tracto.

=Traitable=, Tractabilis, facilis, lenis, comis, indulgens,

exorabilis.

TRAJET, Transmissio, trajectio.

TRANCHER, Præcido, seco, amputo.

TRANQUILLITÉ, Tranquillitas, quies, otium, securitas, tranquillus

animus, laxamentum.

_Jouir d’une grande tranquillité_, Omni molestia vaco, otio fruor

jucundissimo.

=Tranquille=, Tranquillus, quietus, securus, sedatus.

=Tranquillement=, Placate, placide, sedate, tranquille, remisse,

otiose.

TRANSACTION, Decisio, transactio.

TRANSCRIRE, Transcribo, exscribo.

TRANSFÉRER, Transfero, traduco.

TRANSFORMER, Transformo.

TRANSFUGE, Transfuga, perfuga.

TRANSITION, Transitio.

TRANSMISSION, Translatio.

=Transmettre=, Trado, do, prodo.

=Transmis=, Translatitius.

TRANSPARENT, Pellucens, pellucidus.

TRANSPERCER, Perterebro, exterebro, transfigo, transfodio, perforo.

TRANSPORT, Asportatio, vectura, vectio.

=Transport= _de joie_, Animi effusio in lætitia.

=Transporter=, Asporto, perduco, trajicio, transmitto, transeo,

transfero, transporto, porto, fero, subveho.

_Transporter au delà_, Transveho.

_Se transporter sur les lieux_, In rem præsentem venio.

TRANSVASER, Transfundo, transfero.

TRANSVERSAL, Transversus.

TRAVAIL, Labor, opera, opus, studium.

=Travail= _difficile_, Molitio.

_Cela demande du travail_, Diligentiam non mediocrem postulat.

_Je suis accablé de travail_, Multis oneribus premor.

=Travailler=, Laboro, operam do.

_Travailler avec soin_, Elaboro, laboro, curo, operam do, contendo,

elucubro.

_Travailler beaucoup_, Allaboro, valde laboro, elaboro.

=Travailleur=, Operarius.

A TRAVERS, Per.

_Passer à travers_, Transeo, prætervehor, transeo.

=De travers=, Oblique, torve perperam, male, prave, sinistre,

perverse, præpostere, nequiter.

_Qui va de travers_, Obliquus, transversus.

_Qui fait de travers_, Præposterus, perversus.

=En travers=, E transverso.

TRAVERSE (_par des chemins de_), Transversis itineribus.

TRAVERSÉE, Transmissio, trajectio, trajectus, transmissio.

=Traverser=, Trajicio, transeo, traduco, transcendo, peragro.

_Traverser en courant_, Percurro.

TRÉBUCHET, Trutina.

TREIZE, Tredecim.

TREMBLEMENT, Horror, tremor.

=Tremblement= _de terre_, Terræ motus.

=Trembler=, Horreo, formido, timeo, metuo, horresco, trepido, tremo.

_Faire trembler_, Tremefacio, concutio.

=Tremblant=, Tremebundus, tremulus.

_En tremblant_, Trepide.

_Sans trembler_, Intrepide.

TREMPÉE (_âme fortement_), Ingenium vividum.

TREMPER (_dans_), Intingo, madefacio, humecto.

TRENTE, Triginta.

_Trente fois_, Tricies.

_Par trente_, Triceni.

=Trentième=, Tricesimus, trigesimus.

TRÉPIGNER, Tripudio, supplodo.

TRÈS, Perquam, valde, oppido.

TRÉSOR, Thesaurus, opes, divitiæ.

_Trésor public_, Pecuniæ publicæ.

_Trésor royal_, Gaza, ærarium, pecunia, thesaurus.

TRESSAILLIR _de joie_, Gestio.

TRÈVE, Induciæ.

TRIANGULAIRE, Triangulus.

TRIBU, Tribus, curia, corpus.

=Par tribus=, Tributim.

TRIBUNAL, Tribunal, sella judiciaria.

_Siéger sur son tribunal_, Jura reddo.

TRIBUNE, Suggestum, rostra, locus concionum.

_Monter à la tribune_, Suggestum ascendo.

TRIBUNAT, Tribunatus.

=Tribun=, Tribunus.

TRIBUT, Tributum, vectigal, stipendium.

_Payer le tribut_, Vectigal pendo, do tributa, stipendia dependo.

=Tributaire=, Tributarius, vectigalis, stipendiarius.

TRIDENT, Fuscina, tridens.

TRIER, Diribeo, discerno, separo.

TRIOMPHE, Triumphus, victoris pompa, palma, victoria, laurus.

_Obtenir les honneurs du triomphe_, Triumpho, triumphum ago.

=Triompher=, Vinco, devinco, expugno, prœliis frango, triumpho.

=Triomphal=, Triumphalis.

TRIPLE, Triplex, triplus, Cf. Trois.

TRISTESSE, Mœror, mœstitia, tristitia, squalor.

=Triste=, Mœstus, tristis, mœrens, sordidatus, squalidus.

=Tristement=, Mœste, cum mœrore, nequiter, flebiliter, miserabiliter.

TRIUMVIRAT, Triumviratus, triumvirorum magistratus.

=Triumvir=, Triumvir.

TRIVIAL, Tritus, contemptus.

TROIS, Tres.

_De trois façons_, Tripliciter.

_Trois fois_, Ter.

=Trois par trois=, Terni.

=Espace de trois jours=, Triduum.

=Espace de trois ans=, Triennium.

=Tiers= (le), Triens.

=Troisième=, Tertius.

=Trois cents=, Trecenti.

TROMPERIE, Fraus, dolus.

=Tromper=, Decipio, circumvenio, fraudo, fallo, defraudo.

=Se tromper=, Erro, errore ducor, vagor, evagor, labor, fallor,

decipior.

TROMPETTE, Buccina, tuba belli.

=Trompette= _guerrière_, Classicum, sonus tubarum.

TROMPETTE (le), Buccinator, præco.

TRONC, Truncus.

=Tronqué=, Decurtatus.

TRÔNE, Solium, sedes.

TROP, Nimio, nimis, nimium.

TROPHÉE, Tropæum, victoriæ monumentum.

TROU, Foramen.

=Trouer=, Perterebro, exterebro.

TROUBLE, Consternatio, perturbatio, conturbatio, confusio.

— (Désordre), Tumultus, tumultuatio, seditio, turba.

=Troubler=, Turbo, perturbo, misceo, permisceo, conturbo, confundo.

=Se troubler=, Trepido.

TROUBLE (_adj._), Turbidus, impurus, sordidus.

_Voir trouble_, Cæcutio.

=Troublé=, Turbidus, perturbatus, confusus.

=Avec trouble=, Turbulente, turbide.

— (Tumultueusement), Tumultuose.

TROUPE, Agmen, multitudo armata, turma.

_En troupe serrée_, Confertim.

_Par troupes_, Gregatim, per greges.

TROUPEAU, Grex, cœtus, turba.

=Troupeau= _de gros bétail_, Armentum.

TROUVER, Invenio, reperio, deprehendo, nanciscor.

TU, TOI, Tu.

TUBE, Tubus, fistula.

TUER, Interficio, mortem affero, neco, interimo, occido.

_Se tuer à travailler_, Studiis immorior.

TUILE, Tegula.

TUMEUR, Tumor.

=Tuméfié=, Tumidus, turgidus.

TUMULTE, Tumultus, tumultuatio.

_Faire du tumulte_, Strepo.

TUNIQUE _longue_, Tunica talaris.

_Vêtu d’une tunique_, Tunicatus.

TUTELLE, Tutela, defensio.

TYPE, Typus, signum, forma, norma, regula, species.

TYRANNIE, Tyrannia.

=Tyran=, Tyrannus, oppressor civitatis, ereptor libertatis.

=Tyranniquement=, Tyrannice, crudeliter, superbe.

U

ULCÈRE, Ulcus.

_Couvert d’ulcères_, Ulcerosus, plenus ulceribus.

=Ulcérer=, Ulcero, ulcus facio, corrumpo.

=Ulcéré=, Ulceratus, exulceratus.

UN (seul), Unus, solus, singularis.

— (Quelconque), Ullus, aliquis, unus.

=Un à un= (_adj._), Singuli, unusquisque.

_Un à un_ (_adv._), Singillatim, singulatim.

=L’un l’autre=, Vicissim, inter se.

=L’un après l’autre=, Super alium alius, alia super alia, singulatim,

singillatim.

=L’un et l’autre=, Uterque.

=L’un ou l’autre=, Alteruter, e duobus alter.

_L’un est meilleur que l’autre_, Alius alio melior.

UNANIMITÉ, Unanimitas.

=Unanime=, Unanimis.

UNION, Junctio, conjunctio, colligatio.

=Unir=, Jungo, conjungo, jugo, misceo, confundo, socio, concilio.

UNIQUE, Unicus, unus.

=Uniquement=, Unice, solum, tantum, modo.

UNITÉ (l’), Simplum.

UNIVERS, Mundus, universitas rerum, orbis universus.

UNIVERSALITÉ, Universalitas.

=Universel=, Universalis.

UNIVERSITÉ, Artium ac disciplinarum omnium palæstra.

URBANITÉ, Urbanitas, comitas, civilis vita.

URNE, Urna, hydria.

USAGE, Mos, consuetudo, institutum, usus, modus.

_C’est l’usage, il est d’usage_, Moris est, in more est.

_Contre l’usage_, Inusitate, insolenter.

_Conformément à l’usage_, Usitate, vulgariter, populariter.

_Selon l’usage_, Usitato more.

=Faire usage de=, Utor, usurpo.

=User= (_de_), Usurpo, utor, in usum adhibeo.

=Usité=, Usitatus, pervulgatus, usu receptus.

USTENSILES, Utensilia.

_Usufruit_, Ususfructus.

USURE, Feneratio, fenoris exercitatio.

_Prêter à usure_, Feneror, fenori do, fenori loco.

=Usurier=, Fenerator.

=Usuraire=, Fenebris.

=Usurairement=, Fenerato.

USER, Tero, contero, consumo.

=S’user=, Obsolesco.

=Usé=, Obsoletus.

=Utilité=, Utilitas, emolumentum, fructus, commoditas, opportunitas.

_Il ne songe qu’à son utilité personnelle_, Ad suam utilitatem

refert omnia.

=Utile=, Utilis, fructuosus, commodus, frugifer, salutaris.

=Être utile=, Prosum, utilitatem affero.

=Il est utile=, Conducit, utile est, prodest, confert, interest,

pertinet.

_Il est utile à la science_, Confert multum ad scientiam.

=Utilement=, Salutariter, utiliter, commode.

V

VACANCES, Feriæ, dies quietis.

=Vacances= _des tribunaux_, Justitium.

VACARME, Strepitus, fragor.

_Faire du vacarme_, Strepo, perstrepo.

VACHE, Vacca.

VACILLER, Vacillo, titubo, hæsito.

VAGABOND, Vagus, errans, erraticus, omnivagus.

VAISSEAU, Navis, navigium.

=Vaisseau= (=sans pont=), Aphractus.

_Équiper un vaisseau_, Navim comparo.

_Radouber un vaisseau_, Colligo navim de integro.

_Commandant de vaisseau_, Navarchus.

VAISSELLE, Vasa.

VALET _de pied_, Pedissequus, famulus.

VALEUR, Pretium.

=Valoir=, Valeo, polleo.

_Il vaut mieux_, Præstat, melius est, satius est.

_Cela ne vaut pas la peine de_, Vix erit operæ pretium.

_Qui est de grande valeur_, Pretiosus, magni pretii.

VALISE, Pera viatoria.

VALLÉE, Vallis.

VANITÉ, Jactatio, ostentatio, vanitas.

_Tirer vanité de_, Glorior de aliqua re.

=Vain=, Inanis, vacuus, supervacuus, levis, cassus, vanus, futilis,

inanis.

_En vain_, Frustra, sine causa, incassum.

VANNER, Ventilo.

=Vanneur=, Ventilator.

VANTER, Jacto, magnifico.

=Se vanter=, Jacto, glorior, de me prædico, ostento.

_Se vanter sans mesure_, Instanter glorior de aliquo.

VAPEUR, Vapor, anhelitus terræ.

VAQUER, Operam do, navo, vaco.

VARIATION, Variatio.

VARIÉTÉ, Varietas.

=Varier=, Vario, distinguo, muto, commuto, verto.

=Varié=, Varius, diversus, multiformis, multimodis, multiplex,

copiosus, vermiculatus.

=Variable=, Volubilis.

VASE, Vas.

VASTE, Vastus, immanis.

VAURIEN, Nebulo, nequam.

VAUTOUR, Vultur.

VAUTRER _dans la boue_ (se), In luto volutor.

VEAU, Vitulus.

VÉHÉMENCE, Incitatio.

VEILLE (la), Pridie, ante eum diem.

VEILLÉE, Lucubratio, vigilia.

=Veillée= _religieuse_, Pervigilatio, vigilia.

=Veiller=, Pervigilo, pernocto, vigiliam ago.

=Veiller= _à_, Invigilo, consulo.

_Veiller au bien général_, Consulo in medium, in publicum.

=Veiller= _sur_, Tueor, tutor, servo, caveo.

VEINE, Vena, arteria.

_Ouvrir la veine_, Venam incido.

VELU, Hispidus, villosus.

VENDANGE, Vindemia.

VENDREDI _Saint_, Consecrata Christo morienti dies.

VÉNÉRATION, Veneratio, honor, reverentia.

=Vénérer=, Veneror, colo.

=Vénérable=, Venerabilis.

VENGEANCE, Vindicatio, ultio, vindicta.

_Brûler du désir de la vengeance_, Vindictæ cupidine exardesco.

_Tirer vengeance_, Expeto pœnas ab aliquo.

=Venger=, Vindico, vindictam sumo, ulciscor.

=Se venger de=, Ulciscor, vindico, punio, injurias persequor.

=Vengeur=, Punitor, vindex, ultor.

VENIN, Virus, venenum.

_Répandre son venin_, Venenum inspiro.

=Venimeux=, Venenatus, venenum habens.

=Vénéneux=, Venenatus, veneno imbutus.

VENIR, Venio, advenio.

_Les choses en vinrent à ce point_, Eo res rediit.

_C’est de là que vient tout le mal_, Inde veniunt hæc mala.

_Venir à l’esprit_, Occurro animo.

_Le premier venu_, Quilibet, quivis.

VENT, Ventus, aura, flamen, spiritus.

_Le vent souffle_, Spirat ventus.

_Le vent tombe_, Venti concidunt.

_Avoir le vent favorable_, Secundo utimur vento.

_Le vent est contraire_, Venti adversi sunt, adversis ventis utimur.

=Plein de vent=, Ventosus.

_Avoir vent de qqe chose_, Suboleo.

VENTE, Venditio, abalienatio.

=Vente= _à l’encan_, Sectio, auctio, publicatio.

_Faire une vente à l’encan_, Auctionor, auctionem facio, auctione

vendo, per præconem vendo.

=Vente= _aux enchères_, Licitatio.

_Exposer en vente_, Vendito.

_Être exposé en vente_, Veneo, sub præcone subjicior.

=Vendre=, Vendo, venditionem facio, venali habeo, venumdo, divendo.

=Vendre= _argent comptant_, Numerata pecunia vendo.

=Vendre= _à la criée_, Præconis voci subjicio.

=Vendre= _par autorité de justice_, Bona sub hasta vendo.

=Vendeur=, Venditor, venalitius.

=Vendu= (être), Veneo, vendor, pretio addicor.

=Facile à vendre=, Vendibilis.

=Vénal=, Venalis.

VENTRE, Alvus, venter, intestina, uterus.

VENTRICULE, Ventriculus.

VÊPRES, Vespertinæ preces.

VERBEUX, Verbosus, loquax.

=Verbeusement=, Verbose, loquaciter, copiose, multis verbis.

VERDURE, Viriditas.

=Vert=, Viridis, habens viriditatem.

— (Pas encore mûr), Crudus, immaturus.

=Être vert=, Vireo.

_Devenir vert_, Viresco.

VERGE, Virga, flagellum.

_Battre de verges_, Flagellis lacero.

VERGER, Pomarium.

VERGUE, Antenna.

VÉRITÉ, Veritas, verum.

=A la vérité=, Etenim, nam, enim, sed enim, quippe.

=Véridique=, Verax, veridicus, minime fallax, veritatis cultor.

=Véritable=, Verus, sincerus, certus.

VERRE, Vitrum.

VERROU, Pessulus, sera, repagula, vectes.

_Fermer au verrou_, Obsero.

=Verrouillé=, Oppessulatus.

VERRUE, Verruca.

_Couvert de verrues_, Verrucosus.

VERS, Ad, in, apud, circa, versus.

VERSATILE, Versatilis.

VERSER, Diffundo, spargo, effundo, fundo, profundo.

=Verser= _dans_, Infundo, fundo, instillo.

VERTU, Virtus, honestas, honestum, dignitas, decus, locus.

_Il n’a aucune vertu_, Virtutem ne de facie quidem noscit.

_Pratiquer la vertu_, Ad virtutem incumbo, virtutem colo.

=Vertueux=, Probus, bonus, moratus, bene institutus, frugi, sanctus,

religiosus.

VESSIE, Vesica.

VESTIBULE, Propylæum, vestibulum.

VESTIGE, Vestigium.

VÊTEMENT, Vestimentum, amictus, vestis, vestitus, indumentum.

_Changer de vêtements_, Vestem muto.

=Vêtir=, Vestio, induo.

=Vêtu=, Amictus, vestitus, indutus, tectus, opertus.

=Vêtu= _à l’espagnole_, Hispanorum more.

VÉTUSTÉ, Vetustas.

VEUVE, Vidua.

VIBRER, Vibro, agito.

VICE, Vitiositas, vitium, pravitas animi.

=Vicieux=, Vitiosus, depravatus, corruptus.

VICISSITUDE, Vicissitudo.

VICTIME, Victima, hostia.

VICTOIRE, Victoria, palma, triumphus, tropæum.

_Bulletin de victoire_, Litteræ laureatæ.

_La victoire est assurée_, Victoria nobis cessit.

_Remporter la victoire_, Victoriam consequor.

=Vaincre=, Devinco, vinco, supero, expugno, debello.

=Vaincre= _de nouveau_, Revinco.

_Il a vaincu tout le monde_, Omnibus palmam eripuit.

VIDE, Vacuus, nudus, inanis, exhaustus.

=Vider=, Exsicco, vacuum facio, evacuo.

VIE, Vita.

=Vie= _commune_, Convictus, convictio.

_Sur ma vie!_ Ita vivam!

_Mener une vie frugale_, Victu tenui utor.

_Mener une vie dure_, Vitam insuavem ago.

_Mener joyeuse vie_, Epulis et potationibus inservio.

_Jouir de la vie_, Vivo arbitratu meo.

_Offrir sa vie_, Collum, jugulum pro tua salute præbeo.

_Passer sa vie dans le forum_, Ætatem omnem in foro tero.

_Attenter à la vie_, Vitam alicujus persequor.

_Épargner la vie_, Vitæ alicujus parco.

_Ôter la vie_, Vitam alicui exhaurio.

_Plein de vie_, Vividus, plenus vigoris. Cf. =Vivacité=.

=Vital=, Vitalis.

=Vivant=, Spirans, vivus.

=Vivifiant=, Animabilis.

=Vivre=, Vivo, spiro, vitam ago, vita fruor.

_Ne vivre que pour soi_, Mecum vivo ac habito.

_Vivre au jour le jour_, In horam, in diem, more barbarorum vivo.

VIEILLESSE, Senectus.

=Vieillir=, Consenesco, inveterasco, senex fio, veterasco, obsolesco.

=Vieillard=, Senilis, senex, ætate confectus, annis provectus,

annosus.

=Vieux=, Priscus, antiquus, canus, veteranus, vetus, grandævus.

_Vieille femme_, Anicula, anus, mulier vetula.

_Vieillot_, Vetulus, senex.

VIERGE, Virgo. Cf. =Virginité=.

VIF (_jusqu’au_), Ad vivum. Cf. =Vivacité=.

VIGILANCE, Vigilantia, diligentia, cura, studium, circumspectio,

accurata consideratio.

=Vigilant=, Vigilans, attentus, sollicitus.

=Vigilemment=, Vigilanter.

VIGNE, Vinea, vitis.

=Vigneron=, Vinitor, vitiscultor.

=Vignoble=, Vinetum.

VIGUEUR, Vigor, firmitas, robur, virtus, fortitudo.

=Vigoureux=, Vegetus, sanus, firmus, valens.

=Vigoureux= (être), Vigeo, vireo.

=Vigoureusement=, Nervose, valide, fortiter.

VIL, Vilis, vulgaris, contemptus, objectus, humilis, sordidus.

VILLAGE, Vicus, pagus.

_De village en village_, Vicatim.

VILLE, Urbs, civitas, oppidum.

_Fonder une ville_, Constituo oppidum.

VIN, Vinum.

=Vin= _gâté_, Vinum fugiens.

=Vinaigre=, Acetum.

VINGT, Viginti.

=Vingtième=, Vigesimus.

VIOLENCE, Violentia, vis, impetus, intemperies, procacitas.

_Employer la violence_, Ad vim venio, ad vim descendo.

_Faire violence_, Violo, lædo, offendo, vim alicui infero.

=Violent=, Violentus, vehemens, effrenatus, furiosus, furens, vesanus.

=Violemment=, Vehementer, acriter, acerbe, aspere, afflictim,

violenter, per vim.

VIPÈRE, Vipera, anguis.

=De vipère=, Viperinus.

VIRGINITÉ, Virginitas, castimonia, castitas.

=Virginal=, Virgineus.

VIRIL, Virilis, viri proprius.

=Virilement=, Viriliter, fortiter, animo magno.

VISAGE, Facies, species oris, vultus, os.

VIS-A-VIS, Coram, ad, apud, ante, in conspectu, ante oculos, ante

pedes, in oculis.

VISCÈRES, Viscera, intestina.

VISER, Collineo, dirigo.

VISION, Visio, visum.

VISITER, Adeo, accedo, convenio, viso, visito.

— (Examiner), Inspicio, aspicio, conspicio, inspecto.

_Visiter avec soin_, Perscrutor, exquiro, exploro.

=Visiteur=, Interventor.

VISQUEUX, Viscosus.

VITESSE, Festinatio, velocitas.

=Vite=, Expedite, prompte, cito, celeriter, mature, quamprimum, sine

mora.

VIVACITÉ, Acrimonia, vis animi, impetus, vehementia.

=Vif=, Vehemens, ferox, incensus.

=Vivace=, Vivax.

=Vivement=, Acriter.

VIVANDIER, Lixa.

VIVRES, Cibaria, commeatus, annona, victus.

VOCIFÉRATION, Vociferatio, clamor, vox elata.

=Vociférer=, Vociferor, clamorem edo, clamorem tollo, clamo.

VŒU, Optatum, optio, votum.

_Faire vœu de_, Spondeo, promitto.

_Accomplir un vœu_, Fidem votaque exsolvo.

=Vouer=, Dico, consecro, voveo, vota facio.

=Voué=, Votivus.

=Votif= (_tableau_), Voti tabulæ.

VOGUE (_être en_), Vigeo, floreo, in gratia sum.

VOICI, En, ecce.

VOIE, Iter, via, semita.

_Rentrer dans la bonne voie_, Ad bonam frugem me recipio.

=Voie lactée=, Circulus lacteus.

VOILA, En, ecce.

VOILE, Velum, tegumentum.

=Voiler=, Velo, tego, obduco.

=Voiler= _des méfaits_, Objicio nubem fraudibus.

VOILE _de navire_, Carbasus.

_Faire voile pour_, Cursum dirigo, vela facio in regionem aliquam.

_Mettre à la voile_, Ex portu prodeo.

_Déployer les voiles_, Velificor, vela facio.

VOISINAGE, Vicinitas, propinquitas.

_Dans le voisinage_, Prope, juxta.

=Voisin=, Propinquus, vicinus, proximus, finitimus, citimus.

VOITURE, Vehiculum, rheda, carpentum.

=Voiturer=, Deveho, veho, conveho, comporto.

=Voiturier=, Rhedarius.

VOIX, Vox, sonus, verbum.

_Parler à voix basse_, Voce demissa loquor.

_Il parla à haute voix_, Magna voce dixit.

VOL, Furtum, ereptio.

=Voler=, Furor, furtum facio, expilo, diripio, exhaurio, rapio,

subripio.

=Voler= _à main armée_, Latrocinor, prædor, excurro, grassor.

=Voleur=, Ereptor, latro, fur.

_Comme les voleurs_, Furacissime.

_Enclin au vol_, Furax.

VOL (_d’oiseau_), Advolatus, involatus.

=Voler=, Transvolo.

=Voler vers=, Advolo, accurro.

=Volière=, Aviarium.

=Qui vole=, Volatilis, volucer.

VOLAGE, Vagans.

VOLONTÉ, Voluntas, arbitrium, consilium, propositum, sententia,

institutum.

=Volonté divine=, Numen, divina potestas, providentia.

_Faire les volontés de qqn_, Morem alicui gero.

=Vouloir=, Volo, voluntatem habeo.

=Ne pas vouloir=, Nolo, non volo, non libet.

=Volontaire=, Voluntarius.

=Volontaires= (soldats), Volones.

=Volontiers=, Libens, lubens, libenter, non gravate, non repugnanter,

sponte.

VOLTIGER, Volito, discurro, vagor.

VOLUBILITÉ, Volubilitas.

VOLUPTÉ, Voluptas.

=Voluptueux=, Voluptuosus, asotus, prodigus, in luxum effusus,

libidinosus.

=Voluptueusement=, Incontinenter.

VOMISSEMENT, Vomitus.

=Vomir=, Vomo, vomitione me purgo; vomitu egero, exspuo, erumpo.

VORACITÉ, Edacitas.

=Vorace=, Vorax, helluo, edax.

VOTE, Suffragium.

_Donner son vote_, Suffragor, suffragium fero.

=Voter=, Suffragor.

_Qui vote_, Suffragator.

VOTRE, _le vôtre_, Vester.

VOÛTE, Camera, testudo, fornix.

=Voûte= (_en_), Fornicatus.

VOYAGE, Peregrinatio, iter.

_Aller en voyage_, Proficiscor, discedo, iter facio.

_Le voyage fut heureux_, Iter belle processit.

=Voyager=, Peregrinor, peregrinus sum, peregrinationem ago.

_Voyager à pied_, Iter pedibus conficio.

_Voyager à cheval_, Iter equo conficio.

=Voyageur=, Viator.

_Qui voyage partout_, Peregrinabundus.

_Relatif aux voyages_, Viaticus.

VOYELLE, Vocalis.

VRAI (le), Veritas, verum.

=Vrai=, Germanus, verus, sincerus.

_Pour dire vrai_, Quod res est, ut vere dicam.

=Vraiment=, Vere, revera, Cf. Vérité.

VRAISEMBLANCE, Verisimilitudo, probabilitas, similitudo veri.

=Vraisemblable=, Verisimilis, credibilis, probabilis, rationi

consentaneus.

=Vraisemblablement=, Credibiliter, verisimiliter, probabiliter.

=Vrille=, Terebra.

VUE, Obtutus, aspectus, visus, acies.

_Repaître ses yeux de la vue d’un objet_, Oculos rei conspectu pasco.

_Masquer la vue_, Luminibus officio.

_Empêcher la vue_, Obstruo luminibus, prospectum impedio.

_Perdre la vue_, Lumina oculorum amitto.

_Être privé de la vue_, Videndi facultate destituor.

=A la vue de=, Ad conspectum alicujus.

=En vue de=, Propter.

=Point de vue=, Prospectus.

_Je n’ai en vue que_, Ante omnia mihi hoc propositum est.

=Voir=, Video, cerno, perspicio, conspicor.

_Aller voir_, Visito, viso, inviso.

_Voir distinctement_, Pervideo, video.

_Ne pas voir en plein midi_, In sole caligo.

=Visible=, Spectabilis, aspectabilis, conspicuus.

_Qui mérite d’être vu_, Visendus, spectandus.

_Vu que_, Utpote, quippe, quandoquidem.

VULGAIRE, Vulgaris, communis, popularis.

=Vulgariser=, Evulgo.

=Vulgairement=, Populariter, vulgariter.

Z

ZÈLE, Studium, industria, diligentia, sedulitas, labor.

_Brûler de zèle pour_, In studium alicujus exardesco.

_Témoigner son zèle_, Navo alteri studium.

_Faire avec zèle_, Navo, præsto.

=Zélé=, Industrius, laboriosus, navus, diligens, diligentissimus,

studiosus, sedulus, officiosus.

_Avec zèle_, Studiose, cupide, summo studio, industrie, diligenter,

naviter, sedulo.

ZODIAQUE, Zodiacus.

ZONE, Zona.

Lexicon Latinum · 第 58 / 58 题