—— —— Complete work edited by Andrés González de Barcia. 4 vols. Madrid,

1730(?) [L]

—— _Histoire générale des voyages et conquêtes des Castillans dans les

îles et terre-ferme des Indes Occidentales._ Trans. by N. de la Costa. 3

vols. Paris, 1660-71. [L]

—— _The General History of the Vast Continent and Islands of America,

commonly called the West Indies, from the First Discovery thereof, etc._

Trans. by Capt. John Stevens. 6 vols. London, 1725-26. [L]

—— _Descripción de las Indias occidentales._ Included in _Historia

general, etc._ _v. supra_.

—— _Description des Indes Occidentales, qu’on appelle aujourdhui le

Nouveau Monde. Par A. de H._ Amsterdam, 1622. [L]

—— _A description of the West Indies._ Printed in _Purchas his

Pilgrimes_, Pt. 3. See Purchas (S). See also Churchill (A.) and (J.),

_Collection of Voyages and Travels, etc._, Vol. V.

—— _Beschreibung dero Insulen und dess festen Landes dess hohen oder

grossen Meers, so man nennet West Indien._ Published by T. de Bry,

_Amerika, Theil XII_, _q.v._

—— _Descriptio Indiae Occidentalis._ Published by T. de Bry in _Americae

Pars XII_, _q.v._

—— _The Voyage of Francisco de Orellana down the River of the Amazons

A.D. 1540-41._ Transl. from the Sixth Decade of A. de H.’s _General

History of the Western Indies_. Published by Sir Clements Markham in

_Expeditions, etc._, _q.v._ Cap. XVI, ii.

_Historia de la conquista del Nuevo Mundo._ 9 vols. Madrid, 1829. [L]

NOTE.—This contains:—Vol I, _Historia de la conquista de

Méjico, etc._, by Antonio de Solís; Vols. II to V, _Los

comentarios reales_ by Garcilaso de la Vega; Vols. VI, VII,

_La Florida del Inca_, by Garcilaso de la Vega; Vols. VIII

and IX, _Ensayo cronológico_ by Gabriel de Cárdenas.

_Historiadores de Indias._ See Serrano y Sanz (M.)

Holguín. See González Holguín (Diego de).

Huneeus Gana (Jorge). _Cuadro histórico de la producción intelectual

de Chile._ Printed in _Biblioteca de escritores de Chile_. Vol. I, 24.

_q.v._ Cap. VI, i.

Hurtado de Mendoza (Jerónimo). [Poems, one of which is quoted by J. T.

Medina in _Hist. lit. col. de Chile_. Vol. I, pp. 420-23 and p. 251

note.] Cap. XVII, iii.

Ibáñez (Pedro). See _Biblioteca de historia nacional_ and _Relaciones de

mando_.

Irisarri (Fermín de). _Vida de Alloza._ Madrid, 1715. Cap. XIV, iv.

Jerez (Francisco de). _Conquista del Perú. Verdadera relación de la

conquista del Perú y provincia del Cuzco._ Seville, 1534. [L] Salamanca,

1547. [L]

—— —— Printed by González de Barcia (A.), in _Historiadores primitivos,

etc._, Vol. III, _q.v._

—— —— Printed in _Bib. de aut. esp._ Vol. XXVI, p. 319. _q.v._

—— _Libro primo de la conquista del Peru e provincia del Cuzco del le

Indie occidentali._ Translated by Domingo de Gaztelu. Venice, 1535. [L]

—— —— Milan, 1535. [L]

—— _Relation véridique de la conquête du Perú et de la Province de Cuzco

nommée Nouvelle-Castille, etc._ Published by H. Ternaux-Compans in

_Voyages, relations, etc._ Vol. IV, _q.v._

—— _A true account of the province of Cuzco, called New Castille, etc._

Translated by Sir Clements Markham in _Reports on the discovery of Peru_,

_q.v._ Cap. III, i.

Jesuits. _Annuae litterae Societatis Jesu anni 1581 ad patres et fratres

ejusdem societatis._ Rome, 1583. Such yearly letters were published in

Rome, 1584, -85, -86, -89. Florence, 1600-01; Naples, 1604-07; Lyons,

1607; Antwerp, 1618; Douai, 1618; Magunza, 1618, etc., etc. [L]

—— _Lettres édifiantes et curieuses, écrites des missions étrangères par

quelques missionaires de la Compagnie de Jésus. Recueils 1-34._ Paris,

1707-76. [L]

NOTE.—Rec. 1-8 ed. by Ch. le Gobien; 9-26 ed. by J. B. du Halde;

27-28 ed. by L. Patouillet; 29-30 ed. by Maréchal (?); 31-34 ed.

by L. Patouillet.

—— _Cartas edificantes y curiosas escritas de las misiones extranjeras,

por algunos misioneros de la Compañía de Jesús._ Trans. from the French

by Diego Davín. 16 vols. Madrid, 1753. (Vol. XVI contains matter not

included in the _Lettres édifiantes et curieuses, etc._)

—— _Edifying and curious letters of some missioners of the Society of

Jesus from foreign missions._ (A translation of part of the collection

_Lettres édifiantes et curieuses_.) 2 vols. London, 1707-09.

—— _Travels of the Jesuits into various parts of the world: compiled

from their letters._ (Chiefly translated from _Lettres édifiantes et

curieuses, etc._) 2 vols. London, 1743. [L]

—— _Litterae annuae provinciae Paraquariae._ Antwerp, 1636. [L]. Latin

translation of _Cartas anuas_, written by order of Nicolás Durán in 1626,

1627 and signed in Tucumán on Nov. 12th, 1628.

—— _Relation des insignes progrez de la religion chrestienne, faits

au Paraguai ... 1626 et 1627._ Trans. from Latin into French by J. de

Machaud. Paris, 1638. [L]. See _Litterae annuae provinciae Paraquariae_,

of which this is a translation.

—— See also _Bibliothèque de la Cie. de Jésus_, and Carayon (A.).

Jiménez de la Espada (Marcos). _Juan de Castellanos y su historia del

Nuevo Reino de Granada._ Madrid, 1899. [L]

—— Ed. _Tres relaciones de antigüedades peruanas._ Publ. by the

Ministerio de Fomento. Madrid, 1879. [L]

—— Ed. _Relaciones geográficas de Indias._ 4 vols. Madrid, 1881-1897. [L]

Cap. VII; Cap. X, ix.

Jiménez de Quesada (Gonzalo). _Compendio historial._ MS. lost.

—— _Epítome de la conquista del Nuevo Reino._ (An account using part of

the material contained in _Compendio historial_, publ. by M. Jiménez de

la Espada and by him attributed to G. J. de Q.) Cap. VII.

Jodar (Luis). _Vida de la V. M. Catalina María de la Concepción,

fundadora del Convento de Sta. Clara de Cartagena._

See Vergara y Vergara, _Hist. de la lit. de Nueva Granada_.

Cap. XI, v.

Jolís (José). _Saggio sulla storia naturale della provincia del Gran

Chaco._ Vol. I. Faenza, 1789. [L] Cap. XIII, v.

Juan y Santacilla (Jorge) and Ulloa (Antonio de). _Noticias secretas de

América._ 2 pts. London, 1758. [L]

—— See also Ulloa (A. de), _Relación histórica, etc._ Cap. XII, i.

Juárez (Gaspar). _Historia eclesiástica del virreinato de Buenos Aires._

MS.

—— _Historia natural de Buenos Aires._ MS. Cap. XIII, v.

Jufré del Águila (Melchor). _Compendio historial del descubrimiento,

conquista y guerra del reino de Chile._ Lima, 1630.

—— —— Reprinted, with life of author by D. Barros Arana, by the

University of Chile. Santiago, 1897. [L] Cap. IX, iv.

Julián (Antonio). _La perla de América, Provincia de Santa Marta,

reconocida, observada y expuesta en discursos históricos._ Madrid, 1787.

[L]

—— _Historia geográfica del río Magdalena, etc._ MS. Cap. XII, vi.

Kelly (James Fitzmaurice-). _A History of Spanish Literature._ Forms Vol.

V. of _Short Histories of the Literatures of the World_, ed. by E. W.

Gosse. London, 1898. [L]

—— _Historia de la literatura española, tercera edición, corregida._

Madrid, 1921. [L]

—— _Litterature espagnole ... 2ᵉ édition, refondue et augmentée._ Paris,

1913. [L]

Kelly (Julia Fitzmaurice-). _El Inca, Garcilasso de la Vega._ The

Hispanic Society of America, London, 1921. [L] Cap. IV, ii.

Klunzinger (Carl). _Antheil der Deutschen an der Entdeckung von

Südamerika._ Stuttgart, 1857. [L]. Founded on Federmann (Nicolaus),

_Indianische Historia_, _q.v._

La Condamine (Charles Marie de). _Relation abrégée d’un voyage fait dans

l’intérieur de l’Amérique Méridionale ... en descendant la Rivière des

Amazones._ Paris, 1745. [L] Cap. XI, vii.

Lacunza (Manuel). _La venida del Mesías en gloria y majestad, por Juan

Josafat Ben-Ezra_ (pseud.). 3 vols. Mexico, 1825. [L] Cap. XIV, iv.

Laguna (Francisco González). See González Laguna (F.).

Larrea (Joaquín) and (Ambrosio). [Poetry in Italian]. See J. L. Mera,

_Ojeada histórico-crítica sobre la poesía ecuatoriana_, where several of

their poems are printed. Cap. XVII, iii.

Las Casas. See Casas (Bartolomé de las).

Lasso de la Vega (Gabriel). See Lobo Lasso de la Vega (G.)

Lasso de la Vega (García) El Inca. See Garcilaso de la Vega, el Inca.

Lavarden (Juan Manuel de). _Invocación al Paraná._ First printed in the

_Telégrafo mercantil_, Num. I. Buenos Aires, 1801, _q.v._

—— _Sátira._ Printed in account of Lavarden’s life and writings. See

Gutiérrez (J. M.), _Estudios biográficos._

—— _Siripo_ (a drama). Acted for the first time in 1789. Second act

preserved and printed by J. M. Gutiérrez, in his _Estudios biográficos_,

_q.v._ Cap. XVII, iii.

Lecuanda (José Ignacio). _Discurso sobre el destino que debe darse a la

gente vaga de Lima._ A series of articles publ. in _Mercurio peruano_,

Vol. X, _q.v._ Other articles, many of them topographical, in Vols.

VIII-XII. Cap. XVII, v.

León (Gregorio de). _Mapa de Chile._ Said to have been printed, but no

copies known to exist. See Medina, _Lit. col. de Chile_, Vol. II, p. 170.

Cap. IX, vii.

León Pinelo (Antonio de). _Discurso sobre la importancia, forma y

disposición de la recopilación de leyes de las Indias._ Madrid, 1624.

—— _Política de las grandezas y gobierno del supremo y real consejo de

las Indias._ Madrid, 1625. [L]

—— _Epítome de la biblioteca oriental y occidental, náutica y

geográfica._ Madrid, 1629. [L]

—— —— New edition publ. by González de Barcia. Madrid, 1737-38. [L]

—— —— Facsimile reprint. Buenos Aires, 1919. [L]

—— _Tratado de confirmaciones reales de encomiendas, oficios y casos en

que se requieren para las Indias._ Madrid, 1630. [L]

—— _Diálogos de la pintura, etc._ Madrid, 1633.

—— _Vida del ilustrísimo y reverendísimo don Toribio Alfonso Mogrovejo,

arzobispo de, etc. Lima._ Madrid, 1653. [L]

—— _Aparato político de las Indias occidentales, etc._ Madrid, 1653.

—— _Autos, acuerdos y decretos del gobierno del supremo y real consejo de

las Indias._ Madrid, 1658. [L]

—— _Rico cerro de Potosí, historia de su imperial villa._ MS.

—— _Bulario índico._ MS.

—— _Anales de la insigne y coronada villa de Madrid._ MS.

—— _Fundación y grandezas históricas y políticas de la insigne Ciudad de

los Reyes._ MS.

—— _El paraíso en el nuevo mundo, comentario apologético, historia

natural y peregrina de las Indias occidentales, islas, etc._ MS.

—— _El Gran Canciller de las Indias._ MS.

—— _Patriarcado de las Indias, historia eclesiástico-política del Nuevo

Mundo._ MS.

NOTE.—All these MSS. in Biblioteca del Palacio Real, Madrid.

Cap. XIV, iv; Cap. XV, iii.

León Pinelo (Diego de). _Contestación al memorial de Juan de Padilla._

Lima, 1660. [L]

The answer was compiled and printed at the command of the Duke

of Alba, Viceroy of Peru, and gives Padilla’s document in

sections, each separate complaint being met by a suggested

remedy. Cap. XV, iii.

León Pinelo (Juan de). _El martirio de los que han padecido en las Indias

por la fe._ Madrid, 1639.

—— _Viajes de los galeones de las Indias en 1607, con descripción de los

puertos en que entraron._ Madrid, 1633.

—— _Parecer sobre la pintura._ Madrid, 1633.

—— _El prudente confesor._ Valencia, 1645.

—— _Vida de Santa Margarita._ Madrid, 1629.

—— _El predicador de las gentes, San Pablo._ Madrid, 1638.

—— _Ciencia, preceptos y obligaciones de los predicadores._ Madrid, 1638.

—— _Panegírico de Felipe IV._ Madrid, 1639. Cap. XV, iii.

León y Bezerra (Antonio de). [An account of events in Panama during

Morgan’s invasion in 1670, and later. See Mendiburu, _Dic. hist. biog.

del Perú_.] Cap. XI, v.

León y Garabito (Andrés de). [A pamphlet on the origin, organization,

defence, etc., of the province of Río de la Plata. See Mendiburu, _Dic.

hist. biog. del Perú_.] Cap. XIII, iii.

Lizárraga (Reginaldo). _Descripción y población de las Indias._ First

publ. in the _Revista del Instituto Histórico del Perú_, with a prologue

by C. A. Romero. Lima, 1908. [L]

—— _Descripción breve de toda la tierra del Perú, Tucumán, Río de la

Plata y Chile._ Printed in _Historiadores de Indias_, Vol. II, _q.v._

Cap. XIV, i.

Llano y Zapata (José Eusebio de). _Memorias

histórico-físicas-críticas-apologéticas de la América Meridional._ MS. in

_Bib. Nacional de Madrid_, and a copy in _Bib. Nacional de Lima_. First

publ. by the Bib. Nac. de Lima, Santiago de Chile, 1904. [L]. Only 1st

vol. extant.

—— [A small work containing preliminary discourse to above, and some

letters. Cadiz, 1759.]

—— _Carta, o diario, que escribe D. J. E. de Ll. y Z. ... en que le da

cuenta de todo lo acaecido en esta capital del Perú desde el 28 de Oct.

de 1646 ... con el grande movimiento de tierra ... hasta el 16 de Feb. de

1747, etc._ Lima, 1747. Madrid, 1748. [L]

—— —— Printed by Odriozola in _Terremotos_, _q.v._

—— _Relación del auto particular de Fe, que el Santo Oficio de la

Inquisición celebró ... el día 19 de Oct. de 1749, y breve noticia de la

ruina y estrago, que padecieron la capilla y casas del Sto Tribunal el

día 28 de Oct. 1746 con el grande terremoto, etc._ Lima, 1750.

—— —— Printed by Odriozola in _Doc. lit. del Perú_. Vol. VII, _q.v._

—— For other publications see Medina _La imprenta en Lima_, see also

Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_. Cap. XVI, i.

Lobo Lasso de la Vega (Gabriel). _Primera parte de Cortés valeroso, y

Mejicana._ Madrid, 1588. [L]

—— —— Revised edition with thirteen additional Cantos. Madrid, 1594. See

Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_. Cap. VI, iv; Cap. XVI, i.

López (El Padre). [Satirical verses. Printed in _Bosquejo histórico de la

poesía chilena_, by Adolfo Valderrama, Chap. I and Appendix, _q.v._]

—— —— See also Medina, _Hist. de la lit. col. de Chile_. Vol. I and

appendix. Cap. XVII, iii.

López de Gómara (Francisco). _La historia de las Indias y conquista

de Méjico._ 2 Pts. Saragossa, 1552. [L]. Medina del Campo, 1553. [L].

Antwerp, 1554. [L]

—— —— Printed in _Biblioteca de autores españoles_, Vol. XXII, _q.v._

—— _Histoire général des Indes occidentales, etc._ Translation of Pt.

1 of _La historia de las Indias, etc._, by M. Fumée, Sieur de Marly le

Chastel. Paris, 1568. [L] Cap. IV, ii.

López de Zúñiga (Francisco), Marqués de Baides. See _Relación verdadera

de las paces, etc._

López y Planes (Vicente). _El triunfo argentino._ Buenos Aires, 1808.

—— —— Printed by Medina in _La imprenta en Buenos Aires_, pp. 298-306,

_q.v._

Lorente (Sebastián). _Historia antigua del Perú._ 4 vols. 1860-1863. [L]

Lozano (Pedro). _Descripción corográfica del terreno, ríos, árboles, y

animales de las dilatadísimas provincias del Gran Chaco, etc._ Córdoba,

1733. [L]

—— _Vida del P. Julián de Lizardi._ Salamanca, 1741. Madrid, 1832.

—— _Relación del terremoto que arruinó a Lima._ Printed by Odriozola in

_Terremotos_, _q.v._

—— _Diario de un viaje a la costa de la mar magallánica desde Buenos

Aires hasta el Estrecho, formado sobre observaciones de los P. P. Cardiel

y Quiroga, por el P. L. en 1745._ Printed by P. Angelis in _Colección de

obras ... rel. a la hist. ... del Río de la Plata, Vol. I_, _q.v._

—— _Historia de la Compañía de Jesús en la Provincia del Paraguay._ 2

vols. Madrid, 1754-1755. [L]. Madrid, 1912.

—— _Historia de las revoluciones de la provincia del Paraguay,

1721-1735._ Publ. by the Junta de Historia y Numismática Americana.

Buenos Aires, 1905. [L]

—— _Carta al P. Juan Rico_ (1740).

—— _Carta al P. Bruno Morales, etc._ (dated Nov. 1, 1746) 1747 (?) [L]

—— _Carta al P. Bruno Morales._ (Córdoba, March 1st, 1747.) Printed in

_Cartas edificantes_, Vol. XV, p. 391, and in _Cartes édifiantes, Recueil

27_. See _Jesuits_.

—— _Historia de la conquista del Paraguay, Río de la Plata y Tucumán._

Publ. by A. Lamas in _Colección de obras, documentos y noticias ... del

Río de la Plata_. Vols. I-IV, _q.v._

—— _Representación hecha por la provincia jesuítica del Paraguay al

señor virrey del Perú a propósito del tratado con Portugal sobre ... las

misiones del Uruguay._ (Córdoba, 1751.) (MS. in Library at Lima.)

—— _Carta al P. Juan de Alzola, sobre los Césares._ Printed by P. Angelis

in _Colección de obras y documentos, etc._ Vol. I, _q.v._

—— _Diccionario histórico índico._ 6 vols. MS.

—— _Representación que hace al Rey ... el provincial de la compañía de

Jesús en ... Paraguay_, dated Buenos Aires, 1732. MS.

—— _Carta al procurador general sobre lo sucedido en la provincia de

Tucumán_, dated 1752. MS. Cap. XIII, iii.

Machado de Chávez (Juan). _El perfecto confesor y cura de almas._ 2 vols.

Barcelona, 1641.

—— See also Apolinar (Fr.). Cap. XIV, iv.

Machado de Chávez (Pedro). _Discursos políticos y reformación del

derecho._ MS., 1644 (?) Probably lost. Cap. XV, ii.

_Manuale ad usum patrum Societatis Jesu._ Printed by the Jesuit Mission

in Paraguay, 1721. Cap. I.

Marín (Domingo). _Estado de las misiones en Chile._ MS. See Medina, _Lit.

Col. de Chile_. Cap. XII, vi.

Mariño de Lovera (Pedro). _Crónica del reino de Chile reducida a nuevo

método y estilo por el P. Bartolomé de Escobar._ Printed in _Colección de

historiadores de Chile_, Vol. VI, _q.v._ Cap. IV, vii.

Markham (Sir Clements Robert), K.C.B. _Expeditions into the Valley of

the Amazons...._ Trans. and ed. by Sir C. R. M. Hakluyt Society, London,

1859. [L]

—— _Reports on the Discovery of Peru._ Trans. and ed. by Sir C. R. M.

Hakluyt Society, London, 1872. [L]

—— _Narratives of the Rites and Laws of the Yncas._ Trans. and ed. by Sir

C. R. M. Hakluyt Society, 1873. [L]

—— _The Conquest of New Granada._ London, 1912. [L]

—— _Early Spanish Voyages to the Strait of Magellan._ Trans. and ed. by

Sir C. R. M. Hakluyt Society, London, 1911. [L]

—— _The Incas of Peru._ London, 1910. [L]

—— See also: Acosta (J. de), Andagoya (P. de), Cieza de León (P. de),

Enríquez de Guzmán (A.), Garcilaso de la Vega, El Inca, Simón (P.),

Fernández de Quiros (P.), Sarmiento de Gamboa (P.).

Marmocchi (Francesco Cost). _Raccolta di viaggi dalla scoperta del nuovo

continente fino a di nostri._ 2 vols. Prato, 1840-41. [L]

Marroquín (José Manuel). _Biografía de don Francisco Antonio Moreno._

Quoted at length by Vergara y Vergara in his _Hist. de la lit. en Nueva

Granada_, pp. 251-256, _q.v._ See also _El Mosaico_, IV, No. 7. Cap.

XVII, i.

Martel (Julián). _Desengaños del mundo._ See Mendiburu, _Dic. hist. biog.

del Perú_. Cap. XIV, i.

Matienzo (Juan?). _Gobierno del Perú._ First publ. Buenos Aires, 1910.

[L]. MS. in British Museum in folio, 2 pts. Cap. XV, ii.

Martínez de Bernabé (Pedro Usauro). _Reflexiones críticas

político-históricas sobre los nominados Césares_ (1782). MS.

—— _La verdad en campaña; relación histórica de la plaza, puerto y

presidio de Valdivia, etc._ MS. (1782) See Medina, _Lit. col. de Chile_.

Cap. XVI, iv.

Martínez y Vela (Bartolomé). _Anales de la villa imperial de Potosí._

Printed in _Archivo boliviano_, vol. I, _q.v._, where the contraction

Mnez is wrongly taken to represent Muñez. Cap. XVI, v.

Medina (José Toribio). _Historia de la literatura colonial de Chile._ 3

vols. Santiago de Chile, 1878. [L]

—— _Colección de documentos inéditos para la historia de Chile._ Santiago

de Chile, 1888-1902. [L]

—— _Diccionario biográfico colonial de Chile._ Santiago de Chile, 1906.

[L]

—— _Historia y bibliografía de la imprenta en América española._ Publ. in

_Anales del Museo de la Plata. Sección de historia americana_. La Plata,

1892. [L]

—— _Biblioteca hispano-americana._ 7 vols. Santiago de Chile, 1898-1907.

[L]

—— _Biblioteca hispano-chilena._ 3 vols. Santiago de Chile, 1897-99. [L]

—— _La imprenta en Lima._ 4 vols. Santiago de Chile, 1904. [L]

—— _Notas bibliográficas sobre la imprenta en Arequipa, El Cuzco,

Trujillo, Caracas, Cartagena de las Indias, Mérida de Yucatán, Oaxaca,

Quito, Vera Cruz, y la imprenta del ejército realista._ Santiago de

Chile, 1904. [L]

—— _La imprenta en Buenos Aires._ La Plata, 1892. Contained in _Historia

y bibliografía de la imprenta en América española_.

—— _La imprenta en Quito._ In _Notas bibliográficas, etc._, _v.s._

—— _La Araucana, edición del centenario._ See Ercilla y Zúñiga (A. de).

—— _Descripción de las Indias occidentales, etc._ Extract from _Suma de

geografía_, Santiago de Chile, 1897. [L] See Fernández de Enciso (M.).

—— See also Mendoza Monteagudo (J. de); Ovalle (A. de); Pérez García

(J.); _Pragmática sobre los diez días del año_.

Medrano (Francisco de). _Historia del Nuevo Reino de Granada._ MS. See

León Pinelo (A.), _Epítome de la biblioteca oriental y occidental, etc._

Cap. XII, ii.

Meléndez (Juan). _Tesoros verdaderos de las Indias en la historia de la

gran provincia de S. Juan Bautista del Perú._ 3 vols. Rome, 1681-2. [L]

—— _Descripción de las fiestas hechas por la beatificación de Santa

Rosa._ Lima, 1622. Cap. XII, v; Cap. XIV, i.

_Memoria del virrey del Perú, Marqués de Avilés, desde 1801 hasta 1806._

Publ. by C. A. Romero. Lima, 1901. [L] Cap. XV, iv.

_Memorias de los virreyes que han gobernado el Perú durante el tiempo del

coloniaje._ See Fuentes (M. A.). Cap. XV, iv.

Méndez (André). _Discursos sobre la centinela del reino de Chile._ Lima,

1641. Cap. IX, vii.

Mendiburu (Manuel de). _Diccionario histórico-biográfico del Perú._ 8

vols. Lima, 1874-90. [L]

—— _Apuntes históricos del Perú._ Lima, 1902. [L]

Mendieta (Alonso) Ed. See Córdoba Salinas (D. de).

Mendoza Monteagudo (Juan de). _Las guerras de Chile._ Publ. by J. T.

Medina in _Colección de poemas épicos relativos a Chile o escritos por

chilenos durante el período colonial_. Vol. I, _q.v._ Cap. VI, ii.

Menéndez y Pelayo (Marcelino). _Historia de la poesía hispano-americana._

_Obras Completas_ II.-III. Madrid, 1911-1913. [L]

—— _Antología de poetas hispano-americanos._ 4 vols. Madrid, 1893-5. [L]

Mera (Juan León). _Ojeada histórico-crítica sobre la poesía ecuatoriana._

Quito, 1868. 2nd ed., Barcelona, 1893. [L] Cap. XVII, iii.

_Mercurio peruano, de historia, literatura y noticias públicas que da a

luz la Sociedad Académica de Amantes de Lima_, 12 vols. Lima, 1791-95. [L]

NOTE.—The British Museum copy contains the number for June 23,

1791 which was suppressed. See Olavarrieta (A.).

—— _Biblioteca peruana de historia, ciencias y literatura._ Reprints from

the _Mercurio peruano_, by M. A. Fuentes. Lima, Poissy, 1861. [L] Cap.

XIV, iv.

Mesía Venegas (Alonso). _Historia de los varones insignes de la provincia

del Perú de la Compañía de Jesús._ Seville, 1632(?) Cap. X, vii.

NOTE.—This notice of publication is taken from _Bibliothèque

de la Compagnie de Jésus_, _q.v._ Fr. Escudero y Perosso in

_Tipografía hispalense_ makes no mention of such a book. But

see Medina, _Bib. hisp. amer._, and Torres Saldamando, _Los

antiguos Jesuitas del Perú_.

Millaleubu (Pancho) (pseudonym). _La Tucapelina. Decadas heroicas sobre

la restauración de su misión y estreno de su Iglesia._ (1786). MS. quoted

at length by J. T. Medina in _Lit. col. de Chile_, vol. I, pp. 324-333.

Cap. XVII, iii.

Mira Montes Suasola (Juan de). _Armas antárticas._ MS. in _Biblioteca

Nacional de Madrid_. Analysis of the poem and copious quotations in four

articles entitled _Tres poemas del coloniaje_, by Felix C. C. Zegarra, in

_Revista peruana_, vol. III, _q.v._ Cap. XII, iv.

Molina (Cristóbal de) (de Cuzco). _Relación de las fabulas y ritos de los

incas._ First printed in the _Revista chilena de historia y geografía_,

vol. V, No. 9. Santiago de Chile, 1913.

—— —— Republ. in _Colección de libros y documentos referentes a la

historia del Perú_, Vol. I, _q.v._

—— _The Fables and Rites of the Yncas._ Trans. from the original Spanish

MS. by Sir C. R. Markham, and included in _Narratives of the Rites and

Laws of the Yncas_, _q.v._ Cap. IV, iv.

Molina (Cristóbal de) (de Santiago). _Relación de la conquista y

población del Perú._ First printed in _Sud-América_. Santiago de Chile,

1873.

—— —— Printed in _Colección de documentos inéditos para la historia de

Chile_, vol. VII, _q.v._

—— —— Printed in _Colección de libros y documentos referentes a la

historia del Perú_, vol. I, _q.v._

—— _Diario de la expedición de Almagro._ Cap. III, iv.

Molina (Juan Ignacio). _Compendio della storia geografica, naturale, e

civile del regno de Chili._ Bologna, 1776. (A first sketch).

—— _Saggio sulla storia naturale del Chili._ Bologna, 1782. [L]

—— _Saggio sulla storia civile del Chile, etc._ Bologna, 1787.

—— _Compendio de la historia civil del reino de Chile, etc._ Part II.

Trans. into Spanish with additional notes by Nicolás de la Cruz y

Bahamonde. Madrid, 1795.

—— _Compendio de la historia geográfica, natural y civil del reino de

Chile, etc._ Part I. Trans. into Spanish by Domingo Joseph de Arquellada

y Mendoza. Madrid, 1788.

—— —— Another translation by Narciso Cueto publ. in _Colección de

historiadores de Chile_. Vol. XI, _q.v._

—— _The geographical, natural and civil history of Chili_: translated

from the original Italian. 2 vols. London, 1809. Cap. XVI, iv.

Mondschein (Johannes). _Ulrich Schmidel’s Reise nach Süd-Amerika in den

Jahren 1534-1554._ Straubing, 1893. [L]

Montalvo (Francisco Antonio de). _El sol del nuevo mundo etc._ Rome,

1683. [L] Cap. IX, v.

Montalvo (José Miguel). _El Zagal de Bogotá._ Play produced beginning

of 19th cent. Bogotá. See Vergara y Vergara, _Hist. de la lit. en Nueva

Granada_. Cap. XVII, iii.

Montesinos (Fernando). _Ofir de España. Memorias historiales y políticas

del Perú. Vaticinios de su descubrimiento y conversión por los reyes

católicos, etc._ First part containing 3 books. MS. lost.

—— _Memorias antiguas historiales y políticas de Perú._ The 2nd book of

above publ. by M. Jiménez de la Espada in _Colección de libros españoles

raros o curiosos_. Vol. XVI, _q.v._

—— _Mémoires historiques sur l’ancien Pérou._ The above mentioned 2nd

book trans. into French and published by H. Ternaux-Compans in _Voyages,

relations, etc._ Vol. XVII, _q.v._

—— _Auto de la Fe celebrado en Lima a 23 de enero de 1639._ Madrid, 1640.

[L] Cap. X, x.

Morelli (Cyriacus). See Muriel (Domingo).

Moreno (Gabriel). _Almanaque peruano y guía de forasteros._ 11 issues.

Lima, 1799-1809.

—— [Wrote also for _Mercurio peruano_. See Mendiburu, _Dic. hist. biog.

del Perú_] Cap. XVII, v.

Moreno (José Ignacio). _Exhortación a la sumisión y concordia que hizo

a sus feligreses en el día 10 de Mayo.... J. I. M. a consequencia de la

proclama del ... virrey del Perú, etc._ (With the proclamation). Lima,

1812. [L].

—— _Refutación al papel titulado abuso del poder contra las libertades de

la iglesia. Escrita por un verdadero católico._ Lima, 1831. [L]

—— _Ensayo sobre la supremacía del Papa._ Lima(?), 1836. See Medina, _La

imprenta en Lima_; also Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_; also

_Mercurio peruano_, Vol. VIII, p. 280. Cap. XVII, v.

Moreno (René). _Bolivia y Perú; Notas históricas y bibliográficas._ 2nd

edition. Santiago de Chile. 1905.

Moreno y Escandón (Francisco Antonio). _Historia del Nuevo Reino._ MS.

lost. Cap. XVII, i.

Moreno y Pérez (Pedro de). _Explicación de la plaza y puerto de

Valdivia._ (1731). See Medina (J. T.) _Diccionario biográfico colonial de

Chile_ and _Lit. Col. de Chile_. Cap. XVI, iv.

Mosaico (El). A literary miscellany, edited by J. M. Vergara y Vergara.

(Vols. 1, 2, in British Museum). Bogotá 1858, etc.

Moses (Bernard). _The Spanish Dependencies in South America._ 2 vols.

London, 1914. [L]

—— _The Establishment of Spanish Rule in America._ New York, 1898. [L]

—— _South America on the Eve of Emancipation._ New York, 1908. [L]

—— _Spain’s declining power in South America, 1730-1806._ University of

California, 1919. [L]

Mosquera de Figueroa (Cristóbal). _Elogio de Alonso de Ercilla._ Prefixed

to 1st edition of 3rd part of _La Araucana_ (Madrid, 1589) and in many

subsequent editions. See Ercilla y Zúñiga (A. de). Cap. V.

Muriel (Domingo). _Historia Paraquariensis Petri Francisci Xaverii de

Charlevoix ex Gallico Latina, etc._ Venice, 1779.

—— _Historia del Paraguay desde 1747 hasta 1767._ Trans. from the Latin

by Pablo Hernández, and published in _Colección de libros y doc. ref. a

la hist. de América_. Vol. XIX, _q.v._ See also Charlevoix (P. F. X.).

—— _Fasti novi orbis et ordinationum apostolicarum ad Indias, etc._

Venice, 1776. (Publ. under the name _Cyriacus Morelli_.) Cap. XIII, v.

Mutis (José Celestino). _Observaciones y conocimientos de la quina._

Published in _Mercurio peruano_, 1795, Vol. XII, _q.v._ Cap. XVII, v.

—— _El arcano de la quina._ Published in part in _Papel periódico de

Santafé de Bogotá_, Nos. 89 et seq (_q.v._); discontinued after No. 128.

Nariño (José Antonio Ignacio Vicente). _Declaración de los derechos del

hombre y del ciudadano._ Published by Eduardo Posada and Dr. Pedro M.

Ibáñez in _El Precursor: Documentos sobre la vida ... del General A. N._,

_q.v._ Cap. XVII.

Navarrete (M. Fernández de). See Fernández de Navarrete (M).

Nieremberg (Juan Eusebio). _De la diferencia entre lo temporal y eterno

... traducido en lengua guaraní por el Padre Joseph Serrano...._ 1st book

printed by Jesuit missions in Paraguay, Las Doctrinas, 1705.

—— —— New edition. Madrid, 1762. [L]

—— —— Printed in _Colección de los mejores autores españoles_. Vol. XLIV

_q.v._ Cap. I.

_Nouvelles annales des voyages._ See _Annales des voyages, etc._

_Novísima recopilación de las leyes de España._ 6 vols. Madrid, 1805-29.

[L] Cap. I.

_Nueva biblioteca de autores españoles._ Ed. M. Menéndez y Pelayo and

others. Madrid, 1900, etc. [L]

_Nueva colección de documentos inéditos para la historia de España y de

sus Indias._ Edited by Francisco de Zabálburu and José Sancho Rayón. 6

vols. Madrid, 1892-1896. [L] A continuation of _Colección de documentos

inéditos para la historia de España_, _q.v._

Nuix (Giovanni). _Reflexiones imparciales sobre la humanidad de los

españoles en las Indias, contra los pretendidos filósofos y políticos._

Trans. from the Italian, by Pedro Varela y Ulloa. Madrid, 1782. [L] Cap.

II, i.

Núñez Cabeza de Vaca (Alvar). _La relación que dió Alvar Núñez Cabeza de

Vaca de lo acaecido en las Indias en la armada donde iba por gobernador

Pánfilo de Narvaez, desde el año de veinte y siete hasta el año de

treinta y seis, etc._ Zamora, 1542. [L] First edition very rare. The

second edition appeared as _La relación y comentarios del gobernador

Altar Núñez Cabeza de Vaca de lo acaecido en las dos jornadas que hizo a

las Indias_. Valladolid. 1555. [L]

—— —— Printed in _Bib. de aut. esp._ Vol. XXII, _q.v._

—— —— Printed in _Colección de libros y documentos referentes a la

historia de América_. Vols. V, IV, _q.v._

—— —— Printed by González de Barcia in _Historiadores primitivos de

Indias_. Vol. I, _q.v._

—— —— [Paraphrase of the work appeared in _Purchas his Pilgrimes_, _q.v._]

—— _The Commentaries of A. Núñez Cabeza de Vaca._ From the original

Spanish edition, 1555. Trans. with notes, etc., by Luis L. Domínguez.

Publ. in _The Conquest of the River Plate_. Hakluyt Society. London,

1891. [L]

—— _Commentaires d’Alvar Núñez Cabeça de Vaca ... rédigés por P.

Hernández._ Publ. by Ternaux-Compans in _Voyages, relations, etc._ Vols.

V, VI, _q.v._

—— _Relatione di cio che intervenne nelle Indie alla armata della quale

era governator Pamphilo Narvaez, etc._ Translation publ. by G. B. Ramusio

in _Navigationi et viaggi_. Vol. III, _q.v._ Cap. XIII, i.

Núñez de Pineda y Bascuñán (Francisco). _Cautiverio feliz y razón de

las guerras dilatadas de Chile._ First publ. by D. Barros Arana in his

_Colección de historiadores de Chile._ Vol. III. _q.v._ Cap. IX, ii; Cap.

XI, i; Cap. XVII, iii.

Odriozola (Manuel de). _Documentos literarios del Perú._ 10 vols. Lima,

1863-77. [L]

—— _Documentos históricos del Perú en las épocas del coloniaje después

de la conquista y de la dependencia hasta el presente._ 2 vols. Lima,

1863-4. [L]

—— _Terremotos: Colección de las relaciones de los más notables que ha

sufrido esta capital y que la han arruinado._ Lima, 1863. [L]

Ojeda Gallinato (Diego). _Grandezas de Lima._ Quoted by Diego Andrés

Rocha in _Origen de los indios del Perú, etc._ (_q.v._). See Mendiburu,

_Dic. hist. biog. del Perú_.

—— _Fiestas de la Ciudad de los Reyes al nacimiento del príncipe, D.

Felipe Andrés Próspero._ Lima, 1659. Cap. XI, iii.

Olavarría (Tomás de). _Relación, etc._ (1607). MS. Cap. IX, vii.

Olavarría (Miguel de). _Informe sobre el reino de Chile, sus indios y

guerras_ (1594). Printed in Claudio Gay’s _Documentos_. Vol. II, _q.v._

Cap. IX, vii.

Olavarrieta (Antonio), Ed. _Semanario crítico._ Lima, 1791 (etc?). See

Medina, _La imprenta en Lima_, and Mendiburu, _Dic. hist. biog. del

Perú_; see also _Mercurio peruano_: original number for June 23, 1791,

immediately suppressed owing to a violent attack on Olavarrieta which it

contained.

NOTE.—The British Museum copy of the _Mercurio peruano_ contains

(Vol. II, p. 159) this original number. Cap. XVII, v.

Oliva (Anello de la). _Vidas de los varones ilustres de la Compañía de

Jesús de la Provincia del Perú._ 4 Books. The British Museum has an

autograph MS. of Book I (_Libro primero y Introducción a las vidas etc._)

with the _Elogios y catálogo de algunos varones insignes en santidad de

la provincia del Perú de la Compañía de Jesús ... sacados de las vidas

que van escritas en estos cuatro libros de la historia_.

—— _Catálogo de algunos varones ilustres en santidad en la Provincia del

Perú de la Compañía de Jesús, etc._ Seville, 1632.

—— _Libro primero del manuscrito original del R. P. Anello Oliva,

S.J.: Historia del reino y provincias del Perú, de sus Incas reyes,

descubrimiento y conquista por las españoles de la Corona de Castilla,

etc._ Published by J. F. Pazos Varela and L. Varela y Orbegoso from a MS.

in the library of Dr. D. F. Varela y Valle, of Lima. Lima, 1895. [L]

See Torres Saldamando, _Los antiguos Jesuitas del Perú_,

Medina, _Bib. hisp. amer._, and _Bibliothèque de la Compagnie

de Jésus_.

—— _Histoire du Pérou, traduite de l’espagnol sur le manuscrit inédit par

H. Ternaux-Compans._ Based on MS. in British Museum. Paris, 1857. [L].

Cap. XI, iii; Cap. XIV, iv.

Olivares (Miguel de). _Historia militar, civil y sagrada de lo acaecido

en la conquista y pacificación del reino de Chile._ Pt. I. (Pt. II

lost.). Publ. by Barros Arana in _Colección de hist. de Chile_. Vol. IV.

_q.v._

—— _Breve noticia de la provincia de la Compañía de Jesús de Chile._

Publ. by Barros Arana in _Colección de hist. de Chile_. Vol. VII, _q.v._

Cap. XVI, ii.

Olmos (Juan de). _La vida de la Madre Jerónima del Espíritu Santo._

See Vergara y Vergara, _Hist. de la lit. en Nueva Granada_.

Cap. XII, ii.

Ondegardo (Juan Polo de). See Polo de Ondegardo (J.).

Oña (Pedro de). _Canción real ... en que se recogen las excelencias del

Santo_ (Francisco Solano). _Río Lima al río Tibre._ First printed in A.

Mendieta’s edition of _D. de Córdoba’s life of San Francisco Solano_,

_q.v._ Also quoted in full by J. T. Medina, in _Hist. de la lit. col. de

Chile_. Vol. I, p. 228, _q.v._

—— _Arauco domado._ Primera parte, Lima, 1596. Madrid, 1605. [L].

Valparaiso, 1849. [L]

—— —— _Edición crítica de la Academia Chilena ... anotada por José

Toribio Medina._ Santiago de Chile, 1917.

—— —— _El Ignacio de Cantabria. Primera parte._ Seville, 1639. [L] Cap.

VI, i.

Oré (Luis Jerónimo de). _Símbolo católico indiano etc._ Lima, 1598. [L]

—— _Relación de los mártires que ha habido en la Florida._ Printed

1604-1612.(?).

—— _Rituale seu manuale peruanum etc._ Naples, 1607. [L]

—— _Relación de la vida y milagros del venerable padre Fr. Francisco

Solano etc._ Printed apparently without title page. Madrid,(?) 1613.(?)

—— _Corona de la sacratísima Virgen María._ Madrid, 1619. Cap. XIV, ii.

Orosz (Ladislaus). _Decades quatuor virorum illustrium Paraquariae._

Tyrnau, 1759.

—— _Decades quatuor aliae ... virorum illustrium Paraquariae._ Printed

but not circulated. Cap. XIII, v.

Orozco (José). _La conquista de Menorca._

See Mera (J. L.) _Ojeada histórico-crítica sobre la poesía

equatoriana_, where four cantos of the poem are printed. Cap.

XVII, iii.

Orozco (Manuel). [XVIII Cent. Ecuadorian poet. See Mera (J. L.), _Ojeada

... sobre la poesía equatoriana_.] Cap. XVII, iii.

Ortega Texada y Contreras (José de). _Método para auxiliar y fomentar a

los indios de los reinos del Perú y Chile._ Cadiz, 1789. Cap. IX, vii.

Ortiguera (Toribio de). _Jornada del río Marañón con todo lo acaecido

en ella, y otras cosas notables dignas de ser sabidas, acaecidas en las

Indias Occidentales._ Printed in _Nueva bib. de aut. esp._ Vol. XV.

(_Historiadores de Indias II._) _q.v._ Cap. X, ii.

Ortiz de Morales (José). _Coronas de oro del patriarca San José,

deducidas y sacadas de cuanto dijeron los evangelistas y doctores de la

Iglesia._ 1713. Cap. XII, ii.

Ossorio de Paz (José). _Quinquenio sacro, las cinco palabras del Apóstol

San Pablo en cinco instrumentos de David, en veneración de las llagas de

Cristo, Señor Nuestro, predicados en cinco sermones sobre los evangelios

de las cuatro domínicas de la cuaresma y de la domínica de pasión, etc.,

etc._ Madrid, 1712. Cap. XII, ii.

Ovalle (Alonso de). _Histórica relación del reino de Chile, y de las

misiones y ministerios que ejercita en él la Compañía de Jesús._ Rome,

1646. [L]

NOTE.—The British Museum copy has a set of portraits entitled

_Gubernatores illustres, etc._, several other engravings, and

two sets of large woodcuts numbered 1-6 and 1-12 respectively.

—— —— Reprinted with a biographical introduction by J. T. Medina. 2 vols.

Santiago de Chile, 1897.(?)

—— _Historica relatione del regno de Cile, etc._ Rome, 1646. [L]

—— _An historical relation of the kingdom of Chile._ Trans. from the

Spanish and publ. by Churchill (A.) and (J.), in _A Collection of Voyages

and Travels, etc._ Vol. III, _q.v._

—— _Relación verdadera de las paces que capituló con el araucano rebelado

el marqués de Baides, etc._ Madrid, 1642. (A continuation of the

_Histórica relación_).

—— —— Reprinted in _Colección de libros españoles raros o curiosos_. Vol.

XIII, _q.v._

—— _Memorial y carta en que el padre A. del Valle ... representa ... la

necesidad que sus misiones tienen de sujetos, etc._ Seville, 1642. Cap.

IX, v.

Oviedo (Basilio Vicente de). _Pensamientos y noticias para utilidad de

curas._ 11 vols. MS. See Vergara y Vergara. _Hist. de la lit. en Nueva

Granada._ Cap. XII, ii.

Oviedo (Gonzalo). See Fernández de Oviedo y Valdés (Gonzalo).

Oviedo Herrera y Rueda (Luis Antonio de). Conde de la Granja. _Vida de

Sta Rosa de Santa María ... poema heroico._ Madrid, 1711. [L]. Lima,

1867. [L]

—— _Poema sacro de la Pasión de N.S. Jesu Cristo._ Lima, 1717. Cap. XI, i.

Oviedo de Baños y Sotomayor (Diego de). [Wrote an appendix in two volumes

to _Recopilación castellana_ with explanatory notes and a digest of

cases.... Vergara believes the book was printed. See _Hist. de la lit. en

N. Granada_.]

Oviedo y Baños (José de). _Historia de la conquista y población de la

provincia de Venezuela._ Part I. Madrid, 1723. [L]

—— —— Printed in _Biblioteca de los americanistas_. Vols. III, IV. _q.v._

Cap. XII, ii.

Padilla y Pastrana (Juan de). _Memorial del Perú._ Lima, 1660. Cap. XV,

iii.

—— See also León Pinelo (Diego de).

Palma (Manuel Ricardo) Ed. _Anales del Cuzco. 1600-1750._ Lima, 1901. [L]

Cap. XI, vi.

_Papel periódico de la Ciudad de Santafé de Bogotá._ 7 vols. Bogotá, Feb.

9, 1791-Jan. 6, 1797. [L]

Pastells (Pablo). _Historia de la Compañía de Jesús en la provincia del

Paraguay según los documentos originales del Archivo General de Indias,

etc._ Madrid, 1912. [L]

Pastrana (Antonio José). _Jardín ameno de San José._ Lima, 1666(?).

—— _Empeños del poder y amor a Dios en la admirable y prodigiosa vida del

Santísimo Patriarca Joseph, esposo de la Madre de Dios._ Madrid, 1696.

Cap. XIV, iv.

Pauke (Florian). _Padre Florian Pauke’s Reise in die Missionen nach

Paraguay, etc._ Vienna, 1829.

—— _Padre Florian Baucke_ (sic) _ein Jesuit in Paraguay._ Regensburg,

1870. Cap. XIII, v.

Peñafiel (Leonardo). _Disputationum theologicarum, in primam partem Divi

Thomae, Tomus primus: De Deo Uno._ Lyons, 1663.

—— _Disputationes scholasticae et morales de virtute fidei divinae, deque

infidelitate, haeresi, et poenis haereticorum._ Lyons, 1673.

—— _Tractatus de incarnatione Verbi divini.... Prima editio._ Lyons,

1678. Included in _Opera_, v. infra.

—— _Opera._ Vols. I-IV. Lyons, 1678. [L]. Vol. III contains

_Disputationes scholasticae, etc._ Vol. IV contains _Tractatus de

incarnatione Verbi Divini_ here printed for first time. Cap. XIV, iv.

Peñalosa Mondragón (Benito). _Libro de las cinco excelencias del español,

etc._ Pamplona, 1629. [L] Cap. III, iii.

Peña Montenegro (Alonso de la). _Itinerario para párrocos de Indios, en

que se tratan las materias más particulares tocantes a ellos, para su

buena administración._ Madrid, 1668. Lyons, 1678. [L]. Antwerp, 1754. [L]

Cap. XV.

Peralta Barnuevo Rocha y Benavides (Pedro de). _Desvíos de la naturaleza

y origen de los monstruos (?)_ 1695. [L]

—— _Lima triunfante._ Lima, 1708. [L]

—— _Imagen política, o gobierno del virrey-obispo de Quito._ Lima, 1714.

[L]

—— _Observationes astronomicae, habitae Limae._ Lima, 1717.

—— _El Jupiter olímpico (ascribed to Peralta)._ Lima, 1720 (?).

—— _El templo de la fama, vindicado._ Lima, 1720 (?). [L]

—— _El teatro heroico._ Lima, 1720.

—— _Júbilos de Lima y fiestas reales, etc._ Lima, 1723.

—— _Lima fundada, o conquista del Perú. Poema heroico, etc._ 2 pts. Lima,

1723. [L]

—— —— Printed by Odriozola in _Colección de documentos literarios del

Perú_. Vol. I. _q.v._

—— _Historia de España vindicada._ Lima, 1730. [L]

—— _Pasión y triunfo de Cristo._ Lima, 1738.

—— _Ed. El conocimiento de los tiempos_ (_q.v._) for, with some

exceptions, the years 1721-1742.

NOTE.—For an account of other works see Medina, _La imprenta en

Lima_ and Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_. Cap. XII, iv.

Peramás (José Manuel). _De vita et moribus sex sacerdotum paraguaycorum._

Faenza, 1791. [L]

—— _De vita el moribus tredecim virorum paraguaycorum._ Faenza, 1793. [L]

—— _Annus patiens, etc._ MS.

—— _L’anno di patimenti ossia diario in cui si racconta il viaggio del

P. P., etc._ Publ. by J. Boéro in _Menologio della Compagnia di Gesu_.

Appendix. Vol. II. Rome, 1859.

—— _Journal du P. Joseph Peramás contenant le récit des choses arrivées

aux Jesuites du Paraguay en l’année de leur expulsion._ Printed by A.

Carayon in _Documents inédits concernant la Compagnie de Jesús_. Vol.

XVI, _q.v._

See Hernández (P.). _El extrañamiento de los Jesuitas del Río

de la Plata._ Cap. XIII, v.

Pérez (Rafael). _La Compañía de Jesús restaurada en la República

Argentina y Chile, el Uruguay y el Brasil._ Barcelona, 1901. [L]

Pérez de Menacho (Juan). _Prima summa theologiae Sancti Thomae._ 6 vols.

—— _Theologiae moralis tractatus._ 2 vols.

—— _Tractatus de praeceptis ecclesiae._

—— _Privilegios de la Compañía de Jesús._ 2 vols.

—— _Privilegios de los Indios._

—— _Rentas eclesiásticas._

—— _Preeminencias de las iglesias catedrales respecto de sus sufragáneas._

See Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_. Cap. XIV, iv.

Pérez García (José). _Historia general, natural y militar, civil y

sagrada del reino de Chile, etc._ Published with a biographical notice by

J. T. Medina. 2 vols. Santiago de Chile, 1900. [L] Cap. XVI, iii.

Pietas (Jerónimo). _Informe al rey sobre las diversas razas de indios que

pueblan el territorio araucano, etc._ (1729). MS. See Medina, _Lit. col.

de Chile_. Cap. IX, vii.

Pinuer (Ignacio). _Relación de las noticias adquiridas sobre una ciudad

grande de españoles, que hay entre los indios, al sur de Valdivia ...

1774._ Publ. by P. Angelis in _Colección de obras y doc. ref. a la hist.

... del Río de la Plata_. Vol. I, _q.v._ Cap. XVI, iv.

Pizarro (Pedro). _Relación del descubrimiento y conquista de los reinos

del Perú, hecha ... año 1571._ Printed in _Colección de documentos

inéditos para la historia de España_. Vol. V, _q.v._ Cap. III, iv.

Plaza (José Antonio de). _Memorias para la historia de la Nueva Granada._

Bogotá, 1850. [L]

Polanco de Santillana (Nicolás). _De las obligaciones de los jueces y

gobernadores en los casos fortuitos._

—— _Comentario a las leyes del título primero del libro primero de la

recopilación._

Both MSS. probably lost, written circa 1647. See Medina,

_Lit. col. de Chile_. Cap. XV, ii.

Polo de Ondegardo (Juan). _Relación de los fundamentos acerca del

notable daño que resulta de no guardar a los indios sus fueros._ MS. in

Biblioteca Nacional de Madrid. Publ. by Torres de Mendoza in _Colección

de documentos inéditos del archivo de Indias_. Vol. XVII. _q.v._

—— _Los errores y supersticiones de los indios, sacados del tratado

y averiguación que hizo el Licenciado Polo._ Publ. for first time in

_Confesionario para los curas de indios_, _q.v._

—— _Relación de los adoratorios en los cuatro caminos (zeques) que salían

del Cuzco._ Inserted by Bernabé Cobo in his _Historia del Nuevo Mundo_,

_q.v._

—— _Relación del linaje de los incas y como extendieron ellos sus

conquistas_ (written between 1560 and 1572).

NOTE.—All these works have been published by C. A. Romero in

_Colección de libros y documentos referentes a la historia del

Perú_. Vols. III and IV, _q.v._

—— _Report by Polo de Ondegardo. Of the Lineage of the Yncas; and how

they Extended their Conquests._ Trans. by Sir C. R. Markham and published

in _Narratives of the Rites and Laws of the Yncas_, _q.v._

—— _Informe._ (Report made at request of Viceroy, the Count of Nieva, as

to value of “encomiendas” in the kingdom of Peru, in form of a letter

dated in Lima, Dec. 12th, 1561). MS.

—— _De l’état du Pérou avant la conquête._ French version of above publ.

by M. Ternaux-Compans in _Nouvelles annales des voyages_. Vol. CIII,

_q.v._ Cap. IV, iii.

Ponce de León (Francisco). _Descripción del reino de Chile, de sus

puertos, caletas, y sitio de Valdivia._ Madrid, 1644. [L]

—— _Relación de los servicios que ha hecho a su majestad en los reinos

del Perú el presentado Fray Ponce de León._ Madrid(?), 1632(?). [L]

—— _Memorial al Rey por el reino de Chile._ MS.

—— _Conquistas y poblaciones del Marañón._ MS. See Medina, _Lit. col. de

Chile_. Cap. IX, vii; Cap. XI, vii; Cap. XVI, iv.

Posada (Eduardo). See _Biblioteca de historia nacional_ and _Relaciones

de mando_.

—— and Ibáñez (Pedro M.) _El Precursor: Documentos sobre la vida pública

y privada del general Antonio Nariño._ Bogotá, 1903. [L]. See Nariño (J.

A. I. V.).

_Pragmática sobre los diez días del año._ Lima. La Ciudad de los Reyes,

1584. First publication to be printed in S. America.

—— —— For facsimile reproduction see _La primera muestra tipográfica

salida de las prensas de la América del sur ... con un breve prólogo de

J. T. Medina._ Santiago de Chile, 1916. [L] Cap. I.

_Pragmáticas (Las) del reino; recopilación de algunas bulas ... con todas

las pragmáticas, y algunas leyes, hechas para la buena gobernación del

reino, etc._ Seville, 1620. [L] Cap. I.

Prescott (William Hickling). _History of the Conquest of Mexico._ 3 vols.

London, 1843. [L]

—— _Historia de la conquista de Méjico._ Transl. by J. Navarro. 3 vols.

Mexico, 1844-46. [L]

—— _History of the Conquest of Peru._ 2 vols. London, 1847. [L]

—— _Historia de la conquista del Perú._ Transl. by J. García Icazbalceta

and containing _Relación de la conquista del Perú_ by P. Sancho (_q.v._).

2 vols. Mexico, 1850. [L]

_Primera parte de comedias escogidas de los mejores de España._ Madrid,

48 pts., 1652-1704. [L]

Purchas (Samuel), the Elder. _Purchas his Pilgrimes._ In five bookes. 4

Pts. London, 1625. [L]

NOTE.—To this collection is usually added, as a fifth volume,

the 4th edition of _Purchas his Pilgrimage_. London, 1626. [L]

—— _Hakluytus Posthumus_, or _Purchas his Pilgrimes_. 20 vols. Glasgow,

1905-07. [L]

Quesada (Vicente G.). _La vida intelectual en la América española durante

los siglos XVI, XVII, y XVIII._ Printed in _Revista de la Universidad_

(Buenos Aires). Vol. XI, _q.v._

—— _Crónicas potosinas: costumbres de la edad medieval

hispano-americana._ 2 vols. Paris, 1890. [L]

Quintana (Manuel José). _Vidas de españoles célebres._ 3 vols. Madrid,

1807-33. [L]

—— —— Printed in _Colección de los mej. aut. esp._ Vol. XXXIV, _q.v._

Quiroga (Jerónimo de). _Memoria de las cosas de Chile._ Extract from 1st

part published in the _Semanario erudito_, Vol. XXIII (_q.v._), under

title _Compendio histórico de los más principales sucesos de la conquista

y guerras del reino de Chile hasta el año de 1656_.

—— —— Printed in _Colección de historiadores de Chile_. Vol. XI, _q.v._

Cap. XI, iii.

Quiroga (José). _Observaciones astronómicas para determinar el curso del

río Paraguay._ Publ. by Fernando Franceschelli. Rome, 1753.

—— _Compendio del viaje Paraguay arriba hasta el Taurú que hizo y

escribió el P.I.Q._ (José Quiroga). Printed in _Historia del Paraguay_ in

_Colección de lib. y doc. ref. a la hist. de América_. Vol. XIX. p. 241,

etc. _q.v._

—— See also Lozano (Pedro). Cap. XIII, v.

Ramírez (Francisco Javier). _Cronicón sacro-imperial de Chile, desde el

descubrimiento y adquisición de esta gran belicosa provincia por los

reyes católicos, etc._ (1805). MS. See Medina, _Lit. col. de Chile_. Cap.

XII, vi.

Ramírez de Arellano (Feliciano), Marqués de la Fuensanta del Valle. See

_Colección de libros españoles raros o curiosos_.

Ramusio (Giovanni Battista). _Navigationi et viaggi._ Vol. I., Venice,

1550. [L]. Vol. II., Venice, 1583. [L] Vols. I-III, Venice, 1606. [L]

Rayón (José Sancho). See _Colección de libros españoles raros o curiosos_

and _Nueva colección de documentos inéditos para la historia de España_.

_Rebelión de Francisco Hernández Girón en el Perú en 1553._ Published in

_Colección de libros españoles raros o curiosos_. Vol. XIII, _q.v._

Recabarren (Martín de). _Informe al rey sobre los medios de reducir a los

indios y conservar la quietud del reino._ (1739). MS. See Medina, _Lit.

col. de Chile_. Cap. IX, vii.

_Recopilación de leyes de los reinos de las Indias._ Madrid, 1681. [L]

_Relación del sitio del Cuzco y principio de las guerras civiles del

Perú hasta la muerte de Diego de Almagro, 1535 a 1539._ Published in

_Colección de libros españoles raros o curiosos_. Vol. XIII, _q.v._

_Relaciones de los virreyes del Nuevo Reino de Granada._ Ed. by José

Antonio García y García. New York, 1869.

—— —— Reprinted with additions in _Relaciones de mando_, _q.v._ Cap. XV,

iv.

_Relaciones de los virreyes y audiencias que han gobernado el Perú._ 3

vols. Lima, 1867-72. Cap. XV, iv.

_Relaciones de mando: memorias presentadas por los gobernantes del Nuevo

Reino de Granada._ Compiled and published by E. Posada and P. M. Ibáñez

in _Biblioteca de historia nacional_. Vol. VIII, _q.v._ Cap. XV, iv.

_Relaciones geográficas de Indias._ Ed. by M. Jiménez de la Espada, and

publ. by the Ministerio del Fomento. 4 vols. Madrid 1881-1897. [L]

_Repertorio colombiano._ Vols. I-XI. Bogotá, 1878-79. [L]

_Revista chilena._ Edited by M. L. Amunátegui and D. Barros Arana. Vols.

I-IV, Santiago de Chile, 1875-79. [L]

_Revista chilena de historia y geografía._ Santiago de Chile, 1912, etc.

_Revista del archivo general de Buenos Aires._ Founded and edited by

Manuel Ricardo Trelles. Vols. I-III. Buenos Aires, 1869-71. [L]

_Revista de la Universidad._ Buenos Aires, 1898, etc.

_Revista de Quito._ Quito, 1898.

_Revista peruana._ Founded by Mariano Felipe Paz Soldán. Lima, 1879-1880.

[L]

Rezabal y Ugarte (José). _Tratado del real derecho de las medias anatas

seculares y del servicio de lanzas a que están obligados los títulos de

Castilla._ Madrid, 1792.

—— _Biblioteca de los escritores que han sido individuos de los seis

colegios mayores, etc._ Madrid, 1805. [L] Cap. XV, iv.

Ribadeneira (Pedro de). _Bibliotheca scriptorum Societatis Jesu._ Rome,

1676. [L] Cap. XIV, iv.

Rivero (Juan). _Historia de las misiones de los llanos de Casanare y los

ríos Orinoco y Meta._ Bogotá, 1883. Cap. XII, v.

Rocha (Diego Andrés). _Origen de los indios del Perú, Méjico, Santa Fe y

Chile._ Lima, 1681.

—— —— Reprinted in _Colección de libros raros o curiosos que tratan de

América_, Vols. III and IV, _q.v._

Rodríguez (Francisco Antonio). [Poems, one of which entitled

_Felicitación al señor oidor doctor Nicolás Prieto y Dávila_ is given in

full by J. M. Vergara y Vergara in _Hist. de la lit. en Nueva Granada_,

pp. 277-281.] Cap. XVII, iii.

Rodríguez (Manuel). _El Marañón y Amazonas; historia de los

descubrimientos, entradas y reducción de naciones, trabajos ... así

temporales, como espirituales en las dilatadas montañas y mayores ríos

de la América, etc._ Madrid, 1684. [L] Cap. XI, vii.

Rodríguez (Manuel del Socorro). _Historia de la fundación de la

enseñanza._ MS.

—— [Many manuscript poems in the Biblioteca Nacional de Bogotá and other

collections. Three stanzas from one of these poems, _El triunfo del

patriotismo_, quoted by J. M. Vergara y Vergara in _Hist. de la lit. en

Nueva Granada_, pp. 229, 230.]

—— Ed. _Gaceta de Santafé._ Bogotá, 1785.

—— Ed. _Papel periódico de Santafé de Bogotá_, _q.v._

—— Ed. _El redactor americano._ Bogotá, 1806.

—— Ed. _Constitución feliz._ Bogotá, 1810. Cap. XVII, iii.

Rodríguez de León (Juan). See León Pinelo (Juan de).

Rodríguez de Ocampo (Diego). _Descripción y relación del estado

eclesiástico del obispado de San Francisco de Quito.... Año de 1650._

Printed in _Relaciones geográficas de Indias_. Vol. III Appendix I,

_q.v._ Cap. X, ix.

Rodríguez Fresle (Juan). (Also known as El Carnero de Bogotá). _Conquista

y descubrimiento del Nuevo Reino de Granada de las Indias occidentales

del mar océano, y fundación de la Ciudad de Santa Fe de Bogotá, etc._

Publ. by F. Pérez, as part of _Semana literaria del comercio_. Bogotá,

1859. [L]. New edition. Bogotá, 1884. [L] Cap. X, ix.

Rojas (Arístides). _Historia patria; Estudios históricos; Origenes

venezolanos._ Caracas, 1891, etc. [L]

—— _Historia patria; Legendas históricas de Venezuela._ 2 Series.

Caracas, 1890-91. [L]

—— _Capítulos de la historia colonial de Venezuela._ Madrid, 1919. [L]

Rojas y Fuentes (José Basilio de). _Apuntes de lo acaecido en la

conquista de Chile, desde sus principios hasta el año de 1672._ Printed

in _Colección de historiadores de Chile_. Vol. XI, _q.v._ Cap. XVI, ii.

Romana y Herrera (Felipe). _Tractatus de poenitentia._ (Collection of

oral lessons given in 1737 by don Antonio Joseph de Guzmán in the Colegio

del Rosario of Bogotá). See Vergara y Vergara, _Hist. de la lit. en Nueva

Granada_. Cap. XII, ii.

Romero (Carlos A.). Ed. _Colección de libros y documentos referentes a la

historia del Perú._ Lima, 1916, etc. [L]

Rosa (José Nicolás de la). _Floresta de la Santa Iglesia Catedral de

Santa Marta._ Seville, 1756. (Dedicatory preface, 1741). 2nd edition.

Valencia del Cid, 1833. Cap. XII, vi.

Rosales (Diego de). _Historia general del reino de Chile, Flandes

indiano._ Edited ... by B. Vicuña Mackenna. 3 vols. Valparaiso, 1877-78.

[L]

—— _Historia general del reino de Chile, desde la época aborigen hasta

la gran rebelión del siglo XVII._ Published by B. Vicuña Mackenna.

Valparaiso, 1877. [L]

—— _Conquista espiritual de Chile._ MS. Cap. IX, viii.

Ruiz (Pedro). [A pamphlet on the art of flying. Lima, 1870. See

Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_.] Cap. XVII, viii.

Ruiz de Montoya (Antonio). _Conquista espiritual hecho por los religiosos

de la Compañía de Jesús en las provincial del Paraguay, Paraná, Uruguay y

Tape._ Madrid, 1639. [L]

—— _Arte de la lengua guaraní._ Containing also _Vocabulario de la lengua

guaraní; Tesoro de la lengua guaraní_. 2 pts. Madrid, 1639. [L]

—— _Arte de la lengua guaraní ... con los escolios, anotaciones del

P. Paulo Restivo, etc._ (Without _Vocabulario_ and _Tesoro_). Jesuit

Missions, S. María la Mayor. Paraguay, 1724.

—— _Vocabulario de la lengua guaraní._ Publ. separately by P. Restivo.

Jesuit Missions, S. María la Mayor. Paraguay, 1722. Cap. I; Cap. XIII, ii.

Ruiz López (Hipólito). _Quinología, o tratado del árbol de la quina

o cascarilla, con su descripción y la de otras especies de quinos

nuevamente descubiertas en el Perú, etc._ Madrid, 1792. [L]

—— _Memoria de las virtudes y usos de la raíz de la planta llamada

yallhoy en el Perú._ Madrid, 1805. [L]

—— _Memoir on the virtue and uses of the plant called Yallhoy in Peru._

Published by Lambert (A. B.) in _An illustration of the genus Chinchona,

etc._ London, 1821. [L]

—— _Memoria sobre la legítima calaguala y otros dos raíces que con el

mismo nombre nos vienen de la América meridional._ Madrid, 1805. [L]

—— _Memoir on the genuine Calaguala, etc._ Published by Lambert (A. B.)

in _An illustration of the genus Chinchona, etc._ London, 1821.

—— and Pavón (José). _Suplemento a la quinología, en el qual se aumentan

las especies de quina nuevamente descubiertas en el Perú por Don Juan

Tafalla, etc._ Madrid, 1801. [L]

—— _Flora peruviana, et chilensis, etc._ 3 vols. Madrid, 1798-1802. [L].

(The copy in the British Museum contains 28 plates from Vol. IV, the text

of which was not published.) Cap. XVII, v.

Salazar (José María). _Sacrificio de Idomeneo._

—— _Soliloquio de Eneas._

Both produced beginning of 19th century in Bogotá. See Vergara

y Vergara, _Hist. de lit. en Nueva Granada_. Cap. XVII, ii.

Sánchez (Juan Bautista). _Curso de filosofía antigua y moderna._

—— _Historia eclesiástica._

—— _De matrimonio._

—— _De la voluntad divina._

—— _La obra de los seis días._

—— _Historia de la renovación del templo de Jerusalén._

—— _Lecciones parafrásticas sobre el maestro de las sentencias._

—— _Oraciones latinas._

—— _Panegíricos y sermones morales._

See Mendiburu, _Dict. hist. biog. del Perú_. Cap. XII, vi.

Sánchez Labrador (José). _El Paraguay católico._ Pts. II and III, 2 vols.

Buenos Aires, 1910. [L]

(Parte segunda:—_Relación fragmentaria de los viajes desde la reducción

de Nuestra Señora de Belén hasta las misiones en los chiquitos y de

regreso._ Parte tercera:—_Que contiene las nociones siguientes_ I. _La de

los Eyiguayeguis._ II. _La de los chonas, varios viajes y diarios y una

breve noticia de Cuyaba._)

—— _Paraguay natural ilustrado._ 4 parts. MS.

—— _Paraguay cultivado._ 4 vols. MS. Cap. XIII, v.

Sancho (Pedro). _Relatione d’un capitano spagnuolo della conquista del

Peru._ Trans. from the original Spanish MS. and publ. by Ramusio (G. B.)

in _Navigationi et viaggi_. Vol. III, _q.v._

—— _Relación de la conquista del Perú._ Trans. into Spanish from the

Italian by J. G. Icazbalceta and publ. by him at the end of Vol. II of

his translation of Prescott’s _History of the Conquest of Peru_. _q.v._

—— _Rescate de Atahualpa. Testimonio de la acta de repartición del

rescate de Atahualpa, otorgada por el escribano P. S._ Printed in _Vidas

de españoles célebres_ by M. J. Quintana, _q.v._

—— —— Printed in _Bib. de aut. esp._, Vol. XIX, pp. 499-501, _q.v._

—— —— Printed by Mendiburu in _Dic. hist. biog. del Perú_, Vol. III, pp.

377-383, _q.v._

—— _Report on the distribution of the ransom of Atahualpa._ Translated by

Sir C. R. Markham in _Reports in the Discovery of Peru, etc._, _q.v._

San Martín (Tomás de). _Parecer de D. Fr. Matías_ (sic) _de San Martín,

obispo de Charcas, sobre si son bien ganados los bienes adquiridos por

los conquistadores, pobladores y encomenderos de Indias._ Published in

_Colección de documentos inéditos del Archivo de Indias_, _q.v._

NOTE.—The first Bishop of Charcas who wrote this memorial, the

MS. of which is in Seville, is Tomás de San Martín. Owing to a

copyist’s error the memorial, as printed, begins: “Visto por

nos Fr. _Matías_ de San Martín, maestro en santa teología y

obispo de Charcas, el gran escrúpulo, etc.” A reply by B. de

Las Casas is printed with it. Cap. III, iii.

San Nicolás (Andrés de). _Historia general de los religiosos descalzos

del orden de los ermitaños ... de San Agustín de la congregación de

España y de las Indias, etc._ Vol. I. Madrid, 1664.

—— —— Continued by others. Three volumes more appearing as follows:—Vol.

II, Madrid, 1681; Vol. III, Barcelona, 1743; Vol. IV, Saragossa, 1756.

See Medina, _Biblioteca hispano-americana_.

—— _Imagen de N.S. de Copacabana, portento del nuevo mundo, etc._ Madrid,

1663. Cap. IX, vi.

Santa y Silva (Juan José). _El mayor regocijo en Chile para sus naturales

y españoles poseedores de él._ MS. See Medina, _Lit. col. de Chile_. Cap.

IX, vii.

Santistevan Osorio (Diego de). _La Araucana, cuarta y quinta partes en

que se prosigue y acaba la historia de D. Alonso de Ercilla._ Salamanca,

1597. Barcelona, 1598. [L]. Madrid, 1735. [L]

—— _Primera y segunda parte de las guerras de Malta, y toma de Rodas._

Madrid, 1599. [L] Cap. VI, iv.

Sarmiento de Gamboa (Pedro). _Viaje al estrecho de Magallanes ... en los

años 1579 y 1580, etc._ Madrid, 1768. [L]

—— _Narratives of the voyages of P. S. de G. to the Straits of Magellan._

Transl. etc., by Sir Clements Markham. Hakluyt Society, London, 1895. [L]

—— _Segunda parte de la historia general llamada índica, etc._ First

printed from the Original MS. in Göttingen University Library and

published with introduction and notes by Richard Pietschmann. Berlin,

1906. [L]

—— _History of the Incas, etc._ Trans. by Sir Clements Markham, Hakluyt

Society, London, 1907. [L]

—— _Sumaria relación de P. S. de G., gobernador y capitán general del

estrecho de la Madre de Dios, antes nombrado de Magallanes, y de las

poblaciones en él hechas y que se han de hacer por V. M._ Published in

_Colección de documentos inéditos del Archivo de Indias_, Vol. V, _q.v._

Cap. IV, iii.

Schirmbeck (Adam). _Messis paraquariensis a patribus Societatis Jesu per

sexennium in Paraquaria collecta_ etc. Munich, 1649. [L] Cap. XIII, ii.

Schmidel (Ulrich). _Warhafftige und liebliche Beschreibung etlicher

fürnemen Indianischen Landtschafften und Insulen, die vormals in keiner

Chronicken gedacht, und erstlich in der Schiffart Ulrici Schmidts von

Straubingen mit grosser Gefahr erkündigt, und von ihm selber auffs

fleissigst beschrieben und dargethan._ First printed in _Neuwe Welt: Das

ist Wahrhafftige Beschreibunge, etc._ Frankfort-on-Main, 1567. [L]

—— —— Publ. as 2nd pt. of a book of travels, edited by Sebastian

Franck, under title _Erst Theil dieses Weltbuchs von neuen

erfundenen Landtschafften; Ander Theil dieses Weltbuchs etc._ 2 pts.

Frankfort-on-Main 1567. [L]

—— —— 2nd edition in Theodor de Bry’s collection of voyages (_America

VIIter Theil_). 1597. [L]

—— —— Latin trans. by Gothard Artus issued in Latin version of de Bry’s

Collection (_Americae Pars VII._). Nüremberg, 1599. [L]

—— _Wahrhafftige Historien einer wunderbaren Schiffart welche U. S. ...

in Americam ... gethan._ Revised and abridged edition issued by Levinus

Hulsius in his collection of voyages. Nüremberg 1599. [L]

—— _Vera historia admirandae cujusdam navigationis quam U. S. ... in

Americam confecit, etc._ Translation of Hulsius’ revised text. Nüremberg,

1599. [L]

—— _Viaje al Río de la Plata, etc._ Transl. of the Hulsius text by

Gabriel Cárdenas (Z. Cano) a pseudonym of Andrés González de Barcia (note

the anagram), 1731. (There is a question whether this was published

separately.)

—— —— Printed by A. González de Barcia in _Historiadores primitivos de

las Indias occidentales_ (_q.v._).

—— —— Printed with some corrections by P. de Angelis in _Colección de

obras y documentos rel a la hist. ... del Río de la Plata_, Vol. III,

_q.v._

—— _Histoire véritable d’un voyage curieux, fait par U. S. ... dans

l’Amérique._ A transl. of Hulsius’ version in H. Ternaux-Compans’

_Collection de voyages, relations, etc._ Vol. V, (_q.v._).

—— _Voyage of U. S. to the rivers of La Plata and Paraguay, etc._ Trans.

from the original (1567) German edition by L. L. Domínguez, and published

in _The Conquest of the River Plate_. Hakluyt Society, London, 1891. [L]

—— _Viaje al Río de la Plata ... notas bibliográficas por B. Mitre;

prólogo, traducción y anotaciones por S. A. Lafone Quevedo_, Buenos

Aires, 1903. [L]

—— See also Mondschein (J.). Cap. XIII, i.

Schumacher (Hermann A.). _Juan de Castellanos. Ein Lebensbild, aus der

Conquista-Zeit._ Published in _Hamburgische Festschrift zur Erinnerung an

die Entdeckung Amerikas_. Hamburg, 1892. [L]

Segurola (Sebastián de). _Diario de los sucesos del cerco de la ciudad de

La Paz en 1781._ Letters written in 1782, publ. in _Archivo boliviano_.

Vol. I, 268-278. _q.v._ Cap. XVI, v.

_Semanario de agricultura, industria y comercio._ Buenos Aires, Sept. 1,

1802 to Feb. 11, 1807.

Facsimile of front page of Num. I. and an analysis of contents

in years 1802-3-4-5-6-7, given in J. T. Medina, _La imprenta en

Buenos Aires_, p. 165, etc., _q.v._ Cap. XVII, vi.

_Semanario erudito._ 34 vols. Ed. by A. Valladares de Sotomayor. Madrid,

1788. [L] Cap. XI, iii.

Serrano y Sanz (M.) Ed. _Historiadores de Indias._ Vols. I. and II. publ.

in _Nueva biblioteca de autores españoles._ Vols. XIII, XV. _q.v._

Silva (José). _Storia critica dell’ origine, progressi, e stato attuale

del Giansenismo._

—— _Storia critica dell’ opinioni filosofiche sulla causa fisica de

terremoti._

—— _Allarme della vera religione, e della sana politica contra gli

odierni attentati dell’ irreligione e dell’ anarchia._ Cap. XIV, iv.

Simón (Pedro). _Noticias historiales de las conquistas de Tierra Firme en

las Indias occidentales._ Primera parte. Cuenca, 1627. [L]

—— —— _Primera parte; edición hecha sobre la de Cuenca de 1626.

Segunda-tercera parte; publícase por vez primera sobre los manuscritos

de la Biblioteca Nacional._ Edited by Medardo Rivas. 5 vols. Bogotá,

1882-92. [L].

—— _The Expedition of Pedro de Ursúa and Lope de Aguirre in search of

El Dorado and Omagua in 1560-61._ Translated from Fray P. S.’s _Sixth

Historical Notice_ ... by W. Bollaert. Hakluyt Society, London, 1861. [L]

Cap. X, viii.

Solís y Ribadeneira (Antonio de). _Historia de la conquista de Méjico,

población, y progresos de la América septentrional, conocida por el

nombre de Nueva España._ Madrid, 1684. [L]

—— —— Printed in _Historia de la conquista del Nuevo Mundo_. Vol. I.

_q.v._

—— —— Printed in _Bib. de aut esp._ Vol. XXVIII, _q.v._

Solís y Valenzuela (Pedro de). _Epítome de la vida y muerte del

ilustrísimo doctor don Bernardino de Almansa ... arzobispo de Santafé de

Bogotá, etc._ Lima, 1646. [L]

—— _Panegírico sagrado, en alabanza del Serafín de las soledades, San

Bruno._ Lima, 1646. [L] Cap. XIV, iii.

Solórzano Pereira (Juan de). _De Indiarum jure: sive de justa Indiarum

occidentalium inquisitione, acquisitione et retentione, etc._ 2 vols.

Madrid, 1629-1639. [L]

—— _Política indiana, sacada en lengua castellana de los dos tomos

del derecho y gobierno municipal de las indias occidentales que más

copiosamente escribió en la latina ... J. d. S. P. Por el mismo autor ...

añadidas muchas cosas que no están en los tomos latinos._ Madrid, 1648.

[L]

—— _Corrigida e ilustrada con notas por ... F. Ramiro de Valenzuela._ 2

vols. Madrid, 1776. [L]

—— _Memorial o discurso informativo, jurídico, histórico, político de

los derechos, honores ... que se deben dar y guardar a los consejeros

honorarios, y jubilados, etc._ Madrid, 1642. [L] Cap. XV, ii.

Sosa (Pedro de). _Memorial del peligroso estado espiritual y temporal del

reino de Chile._ Madrid (?), 1616 (?). [L]

NOTE.—The copy in the British Museum has MS. notes by the

author. Cap. IX, vii.

Suárez (Francisco). _Commentariorum ac disputationum in tertiam partem

Divi Thomae._ Vol. I, Alcalá, 1590. Vol. II. Alcalá, 1592. Vol. III,

Salamanca, 1595. Vol. IV, Coimbra, 1602.

—— _Metaphysicarum disputationum, in quibus et universa naturalis

theologia ordinate traditur, etc._ 2 vols. Mainz, 1605. [L]

—— _Opus de virtute et statu religionis._ Vol. I. Coimbra, 1608. Vol. II,

Coimbra, 1609. Vol. III (Vols. II and III), Lyons, 1623. Vol. IV, Lyons,

1625.

—— _Tractatus de legibus, ac Deo Legislatore in decem libros

distributus._ Coimbra, 1611. Antwerp, 1613. [L]

—— _Defensio Fidei Catholicae ... adversus Anglicanae sectae errores,

cum responsione ad apologiam pro juramento fidelitatis, et praefationem

monitoriam ... Jacobi Angliae Regis, etc._ Coimbra, 1613. [L]

—— _Operis de religione tomus primus (—— quartus et ultimus). Editio

novissima, etc._ Lyons, 1630-34. [L]

—— _Opera omnia: hactenus edita._ 23 vols. Venice, 1740-51. [L]

—— —— _Editio nova a D. M. André, etc._ 9 vols. Paris, 1856-58. [L] Cap.

XI, ii.

Suárez de Figueroa (Cristóbal de). _El pasajero._ Madrid. 1617. Cap. V.

—— _Hechos de Don García de Mendoza, el Marqués de Cañete._ Madrid, 1613.

[L]

—— —— Printed by Barros Arana in _Colección de historiadores de Chile_.

Vol. V, _q.v._ Cap. V.

Tafalla (Juan). See Ruiz López (H.) and Pavón (J.) _Suplemento a la

quinología._ Cap. XVII, v.

Techo (Nicolás de). _Historia provinciae Paraquariae Societatis Jesu._

Lille, 1673. [L]

—— _The history of the provinces of Paraguay, Tucumán, Río de la Plata,

Paraná, Guaira and Urvaica, etc._ Trans. from the Latin, and publ. by

Churchill (A.) and (J.) in _A Collection of Voyages and Travels_. Vol.

IV. _q.v._ Cap. XIII, ii.

_Telégrafo mercantil (El)._ Buenos Aires, April 1st, 1801-Oct. 17th, 1802.

Facsimile of front page of first issue and an account of other

numbers given by J. T. Medina in _La imprenta en Buenos Aires_,

p. 138, etc. _q.v._ Cap. XVII, vi.

Ternaux-Compans (Henri). _Recueil de documents et mémoires originaux sur

l’histoire des possessions espagnoles dans l’Amérique, etc._ Paris, 1840.

[L]

—— _Voyages, relations et mémoires originaux pour servir à l’histoire de

la découverte de l’Amérique._ 20 vols. Paris, 1837-41. [L]

—— _Bibliothèque américaine, ou catalogue des ouvrages relatifs à

l’Amérique qui ont paru depuis sa découverte jusqu’à l’an 1700._ Paris,

1837. [L]

—— See also Oliva (Anello).

Tesillo (Santiago de). _Guerra de Chile, causas de su duración, medios

para su fin._ Madrid, 1647.

—— —— Printed in _Colección de hist. de Chile_. Vol. V, _q.v._

—— _Restauración del estado de Arauco y otros progresos militares, etc._

Lima, 1665.

—— —— Printed in _Colección de hist. de Chile_. Vol. XI, _q.v._ Cap. IX,

ix.

Thayer Ojeda (Tomás). _Las antiguas ciudades de Chile. Apuntes históricos

sobre su desarrollo y listas de los funcionarios que actuaron en ellas

hasta el año 1565._ Publ. in _Anales de la Universidad_. Santiago de

Chile, 1911. [L]

—— _Memoria histórica sobre la familia Álvarez de Toledo en Chile._

Santiago de Chile, 1902. [L].

—— _Santiago durante el siglo XVI, etc._ Published in _Anales de la

Universidad de Chile_ of Jan. and Feb., 1905, _q.v._ Cap. IV, iv.

Tobar y Buendía (Pedro). _Verdadera histórica relación del origen ... y

milagros de la imagen de Chiquinquira._ Madrid, 1695. Cap. XII, ii.

Toro (Juan Bautista). _El secular religioso, para consuelo y aliento de

los que viviendo en el siglo, pretenden lograr el cielo._ Madrid, 1721.

2nd ed., 1722. 3rd, ed. Madrid, 1778.

—— —— See also article by Caro (M. A.), entitled _Curiosidades

literarias_, in _Repertorio colombiano_. Vol. XII. No. 2. Cap. XIV, iv.

Torres (Bernardo de). _Crónica de la provincia peruana del Orden de

los Ermitaños de S. Agustín nuestro padre._ 8 books, Lima, 1657. This

contains as its 2nd part a summary of the 1st vol. of Calancha’s _Crónica

moralizada_, _q.v._ Continued by Juan Teodoro Vásquez, up to year 1721.

MS. Cap. XII, vi; Cap. XIV, iii.

Torres (Cristóbal de). _Lengua eucarística del hombre bueno, etc._

Madrid, 1665. Cap. XIV, iv.

Torres (José). _Privilegios y prerrogativas del Esposo de la Madre de

Dios._ Printed in Italian (?). See Medina, _Lit. col. de Chile_. Cap.

XIV, iv.

Torres Bollo (Diego de). _Relatio historica rerum apud Indos in Provincia

Peruana gestarum._ Rome, 1603.

—— _Breve relatione ... del Peru, circa il frutto che si raccoglie con

gli Indiani di quel regno, etc._ Rome and Milan, 1603 (?). Venice, 1604.

[L]

—— _Comentarios del Perú. Breve relación del fruto que se recoge de los

Indios._ Rome (?), 1603 (?).

—— _Brevis relatio historica regum in provincia peruana apud indos, etc._

Transl. from the Italian. Maguntia, 1604. [L]

—— _La nouvelle histoire du Pérou ... touchant les choses notables ... et

le fruit qui se recueille avec les Indiens, etc._ Paris, 1604. [L]

—— _De rebus peruanis._ Another translation from the Italian. Antwerp,

1604. [L] Cap. X, iv.

Torres Saldamando (Enrique). _Los antiguos Jesuitas del Perú._ Lima, 1882.

—— _Libro primero de los cabildos de Lima._ Lima, 1888. [L]

Tula Bazán (Pedro de). _Informe al obispo don Manuel de Alday sobre tres

puntos tocantes al uso que las mujeres hacían en Santiago de los trajes

con cola._ MS. See Medina, _Lit. col. de Chile_. Cap. XIV, iv.

Ullauri (Juan). [For account of his works, see Juan León Mera’s _Ojeada

histórico-crítica sobre la poesía ecuatoriana_.] Cap. XVII, iii.

Ulloa (Antonio de). _Relación histórica del viaje a la América Meridional

... con otras varias observaciones, etc., por D. Jorge y Santacilla._

Madrid, 1748. [L]

—— _A voyage to South America ... undertaken by A. de U. and J. J. y S._

London, 1758. [L]

—— _Noticias americanas: entretenimientos físicos históricos sobre la

América meridional, y la septentrional oriental._ Madrid, 1772. [L]

—— _Mémoires philosophiques historiques, physiques concernant la

découverte de l’Amérique._ Trans. by M.... Paris, 1787. [L] Cap. XII, i.

—— See also Juan y Santacilla (J.) and Ulloa (A. de): _Noticias secretas_.

Unánue (José Hipólito). _Observaciones sobre el clima de Lima, y sus

influencias en los seres organizados, en especial el hombre._ Lima,

1806. [L]. Madrid, 1815. [L]

—— Printed in M. de Odriozola’s _Documentos liter. del Perú_. Vol. VI.

_q.v._ Cap. XVII, v.

—— _Disertación sobre el aspecto, cultivo, comercio, y virtudes de la

famosa planta del Perú nombrada coca._ Published in _Mercurio peruano_,

1794, Vol. XI, p. 205, _q.v._

—— See also other contributions to _Mercurio peruano_.

Urquiza (Juan de). _Tractatus de profundissima sciencia_ MS. in Library

at Lima.

—— _Relación de la fundación de la real audiencia del Cuzco._ Madrid,

1795. Cap. X, vii.

Urrea (Jerónimo de). _Orlando Furioso ... traducido en romance castellano

por don I. de Urrea._ Antwerp, 1549. [L] Cap. V.

Valderrama (Adolfo). _Bosquejo histórico de la poesía chilena._ Santiago

de Chile, 1866. [L]

Valdés (José María). [Occasional poems, mostly lost. One quintilla quoted

by J. M. Vergara y Vergara in _Hist. de la lit. en Nueva Granada_.] Cap.

XVII, iii.

Valdivia (Luis de). _Arte y gramática general de la lengua que corre

en todo el reino de Chile, con un vocabulario, y confesionario....

Juntamente con la doctrina cristiana y catecismo del concilio de Lima

en español, y dos traducciones de él en la lengua de Chile, etc._ Lima,

1606. [L]. Seville, 1684. [L]

—— _Doctrina cristiana y catecismo en la lengua allentiac ... con un

confesionario, arte y vocabulario breves._ Lima, 1607.

—— _Historia de la provincia castellana de la Sociedad de Jesús._ MS.

—— _Varones ilustres de la Sociedad de Jesús._ MS. Cap. IX, vii.

Valdivia (Pedro de). _Cartas._ Five printed in Claudio Gay’s

_Documentos_. Vol. I. _q.v._ and in _Colección de historiadores de

Chile_. Vol. I. _q.v._ Two more are printed in _Proceso de Pedro de

Valdivia_ by D. Barros Arana _q.v._ Cap. IV, v.

Valera (Blas). [Wrote a history of the Incas in Latin. MS. partly

destroyed at the sacking of Cadiz in 1596. The sheets saved were used by

Garcilaso de la Vega in the compilation of his _Comentarios reales_.]

Cap. IV, ii.

Valle y Caviedes (Juan del). _Diente del Parnaso._

—— _Poesías serias y jocosas._

Both published by M. Odriozola in _Documentos literarios del

Perú_. Vol. V, _q.v._ Cap. XI, i.

Varela y Ulloa. See Nuix (J.).

Vargas Machuca (Bernardo de). _Apologías y discursos de las conquistas

occidentales._ First publ. by A. M. Fabié in _Col. de doc. inéd. para la

hist. de Esp._ Vol. LXXI, _q.v._

—— _Milicia y descripción de las Indias._ Madrid, 1599.

—— —— Printed in _Colección de libros que tratan de Amér. raros o

curiosos_, Vols. VIII and IX, _q.v._

—— Several MSS. in British Museum. Cap. II, i.

Vásquez (Francisco). _Relación verdadera de todo lo que sucedió en la

jornada de Omagua y Dorado.... Trátase ansimismo del alzamiento de

don Fernando de Guzmán, y Lope de Aguirre, y de las crueldades destos

perversos tiranos._ Printed in _Nueva biblioteca de autores españoles_

XV. (_Historiadores de Indias II._) _q.v._ Cap. X, ii.

Vásquez (Juan Teodoro). _Crónica de la provincia peruana_, etc.

Continuation up to 1721. 2 vols. MS. See Torres (Bernardo). Cap. XII, vi.

Vásquez de Contreras (Diego). _Orlando Furioso ... traducido en prosa

castellana por D. V. de C._ Madrid, 1585. [L] Cap. V.

Vega Carpio (Lope Felix de). _Arauco domado._ ff. 77-101 of a collection

entitled: _Parte veinte de las comedias de Lope de Vega_. Barcelona,

1630. [L] Cap. VI, iv.

Velasco (Juan de). _Historia del reino de Quito en la América meridional.

Año de 1789._ 3 pts: i., _La historia natural_, ii. _La historia

antigua_, iii. _La historia moderna_. First publ. Quito, 1841-44. [L]

—— _Histoire du royaume de Quito._ A transl. of pt. ii of the above publ.

in 1840 by H. Ternaux-Compans in his _Voyages, relations et mémoires,

etc._ Vols. XVIII, XIX, _q.v._

—— _Description du royaume de Quito._ Extracts from pt. iii of the above

publ. in 1840 by H. Ternaux-Compans in his _Recueil de documents et

mémoires, etc._ _q.v._

—— _Viaggi, relazioni e memorie relative al regno de Quito._ Transl. of

Pt. ii. of the above publ. in 1840 in F. C. Marmocchi’s _Raccolta di

viaggi, etc._ Vol. X. _q.v._ Cap. XVII, iii.

—— [For specimens of his verse, see Mera (J. L.), _Ojeada

histórico-crítica sobre la poesía ecuatoriana_].

Velasco (Martín). _Arte de sermones._ Cadiz, 1675. Cap. XI, iii.

Velásquez Altamirano (Gutierre). _Del oficio y potestad del vicario del

príncipe, y gobierno universal de las Indias._ MS. in Library of D.

Lorenzo Ramírez de Prado. Cap. XV, iii.

Venegas (Alonso Mesía). See Mesía Venegas (A.).

Ventura Travada (Diego). _El suelo de Arequipa convertido en cielo._

First published by M. Odriozola in _Documentos literarios del Perú_. Vol.

X, _q.v._

Vergara Azcárate (José de). _El sacerdote instruido._

—— _Historia de las capellanías fundadas por laicos y religiosos en este

arzobispado._

—— _Sermones morales y doctrinales._

—— _Historia de Gedeón, Ester y la casta Susana._

—— _De las reliquias y veneración de los santos._

—— _Cuestiones del cabildo de Santafé._

—— _Reparos dignos de atención en la erección de parroquias._

See Vergara y Vergara, _Hist. de lit. en Nueva Granada_. Cap.

XIV, iv.

Vergara Azcárate (Fernando de). _Resoluciones morales, o explicación de

los contratos en común y en particular._

—— _Cuestiones canónicas._

—— _Sermones de la Santísima Virgen y de los Santos._

—— _Breve noticia de la congregación de Nuestra Señora del Socorro._

—— _Dictamen de prudencia de nuestro padre San Ignacio de Loyola._

—— _Novena de San Agustín, doctor de la Iglesia._

See Vergara y Vergara, _Hist. de lit. en Nueva Granada_. Cap.

XIV, iv.

Vergara y Caycedo (Felipe). _Vindicación del angélico Dr. Tomás de Aquino

sobre el misterio de la concepción de María._

—— _Elementos de filosofía natural que contienen los principios de la

física, demostrados por las matemáticas, y confirmados con observaciones

y experiencias._

—— [Many other works all in MS. See Vergara y Vergara, _Hist. de lit. en

Nueva Granada_.] Cap. XVII, i.

Vergara y Vergara (José María). _Historia de la literatura en Nueva

Granada._ Bogotá, 1895. Sec. ed. Bogotá, 1905. [L]

Vicuña Mackenna (Benjamín). _Historia crítica y social de la ciudad de

Santiago, 1541-1868._ 2 vols. Valparaiso, 1869. [L]

—— _Chile. Relaciones históricas._ Santiago de Chile, 1877-1878. [L]

—— _Bibliografía americana, estudios y catálogo ... de la biblioteca

americana coleccionada por el Sr. G. Beeche._ Valparaiso, 1879. [L]

—— _Obras completas._ 40 vols. Santiago de Chile, 1876. [L]

Viescas (Ramón). [Wrote lyric poetry. See Mera (J. L.), _Ojeada

histórico-crítica sobre la poesía ecuatoriana_, where several poems are

printed.] Cap. XVII, iii.

Villagra (Gaspar de). _Historia de la Nueva Méjico._ (Poem in 34 cantos).

Alcalá de Henares, 1610. [L]

Villamor (Pablo de). _La vida de la Madre Francisca del Niño Jesús._

Madrid, 1723. Cap. XII, ii.

Villarroel (Gaspar de). _Gobierno eclesiástico-pacífico, y unión de los

dos cuchillos pontificio y regio._ 2 vols. Madrid 1656-7. [L]. Madrid,

1737. [L]

—— _Primera parte de las historias sagradas y eclesiásticas morales._ 3

vols. Madrid, 1660.

—— _Judices comentariis literalibus cum moralibus aphorismis illustrati._

Madrid, 1626. [L]

—— _Semana Santa: tratado de los comentarios, dificultades y discursos

literales y místicos sobre los evangelios de la Cuaresma._ Vol. I,

Lisbon, 1631; vol. II, Lisbon, 1632; Vol. III, Seville, 1634.

—— —— Complete edition 3 vols. Madrid, 1662. Cap. XIV, iii; Cap. XV.

Xuárez (Gaspar). See Juárez.

Xerés (Francisco de). See Jerez.

Xeréz (Francisco de). See Jerez.

Xufré del Águila (Melchor). See Jufré del Águila.

Yapuguay, Nicolás. _Explicación del catecismo en lengua guaraní (con

dirección del P. Pablo Restivo)_ 3 pts. Printed by Jesuit Mission. Pueblo

de S. María la Mayor. Paraguay, 1724. [L]

—— _Sermones y ejemplos en lengua guaraní._ Printed by the Jesuit Mission

in Pueblo de St. Francisco Javier. Paraguay, 1727. Cap. I.

Yupangui. See Castro Tito Cusi Yupangui (Diego de).

Zabálburu (Francisco). See _Nueva colección de documentos inéditos para

la historia de España y de sus Indias_.

Zamacola (Juan Domingo de). _Derrotero desde Buenos Aires a Arequipa._

—— _Historia de Nuestra Señora de Cayma._

—— _Sucesos de las revoluciones de las provincias del Perú desde 1780

hasta 1785._

—— _Relación del terremoto experimentado en Arequipa el 13 de Mayo de

1780, y una descripción del volcán Misti._

—— _Diario de la visita del obispo D.P.T. Chávez de la Rosa, por las

provincias de Tarapacá, Tacna y Moquegua._

—— _Relación de la fundación del pueblo de San Fernando en el valle de

Socabaya._

—— _Historia descriptiva y geográfica de Arequipa y territorio de su

comprensión desde el emperador Inca, Mayta Capac, que la fundó._

—— _El porque de los médicos._

—— _El peor es nada_ (satire on idleness).

—— _Arte de chupar tabaco_ (satire on women who smoke, reproving luxury

and the use of artificial colours on the face).

See Mendiburu, _Dic. hist. biog. del Perú_. Cap. XVI, v.

Zamora (Alonso de). _Historia de la provincia de S. Antonino del Nuevo

Reino de Granada del orden de Predicadores compuesta por el M. R. P. M.

F. Alonso de Zamora._ Barcelona, 1701. [L] Cap. XII, ii.

Zárate (Agustín de). _Historia del descubrimiento y conquista de la

provincia del Perú._ Antwerp, 1555. [L] 2nd edition Seville, 1577. [L]

—— —— Printed by A. González Barcia in _Colección de hist. primit. del

Perú_. Vol. III, _q.v._

—— —— Printed in _Bib. aut. esp._ Vol. XXVI, _q.v._

—— _Le historie del Signor A. de Z. dello scoprimento et conquista del

Peru, etc._ Trans. by S. A. Ulloa. Venice, 1563. [L]

—— _The strange and delectable history of the discoverie and conquest of

Peru._ Trans. by T. Nicholas. London, 1581. [L]

—— _Histoire de la découverte et de la conquête du Perú._ Trans. by

Seigneur de Citry et de la Guette. Paris, 1716. [L] Cap. III, vi.

Zea (Francisco Antonio). _Avisos de Hebéfilo a los jóvenes de los dos

colegios sobre la inutilidad de sus estudios presentes, etc._ Published

in _Papel periódico de Santafé_ de Bogotá. Nos. 8 and 9 (for April 1 and

8, 1791). _q.v._

—— [Poem on the _Dos de Mayo 1808_, quoted by Vergara y Vergara in _Hist.

de la lit. en Nueva Granada_, pp. 273-4.]

—— _Colombia constituida._ Poem in blank verse. Paris, 1822.

—— _Varios discursos._ Caracas, 1825. [L]

—— [Various official documents on Colombian affairs. [L]]

—— Ed. _El semanario de agricultura._

—— Ed. _El mercurio de España._ Cap. XVII, i, ii.

Zinny (Antonio). _Historia de los gobernadores de las provincias

argentinas desde 1535 hasta 1810._ 3 vols. Buenos Aires, 1879-82. [L]

Cap. XV, iv.

FOOTNOTES

[1] It is entitled _Doctrina cristiana y catecismo para instrucción en

nuestra santa fe, con un confesionario, y otras cosas necesarias para los

que doctrinan_.

[2] Other publications issued in the missions of Paraguay were the

following: _Manuale ad usum patrum Societatis Jesu_, 1721; _Vocabulario

de la lengua Guaraní_, 1722; _Arte de la lengua Guaraní_, by Padre

Antonio Ruiz de Montoya, 1724; _Explicación del catecismo en lengua

Guaraní_, by Nicolás Yapuguay, 1724; _Sermones y ejemplos en lengua

Guaraní_, by Nicolás Yapuguay, 1727; _Carta de Antequera al obispo

Palos_, 1727.

[3] Medina, José Toribio, _La imprenta en Quito_, Santiago de Chile,

1904, viii.

[4] Quesada, Vicente G. _La vida intelectual en la América española

durante los siglos xvi, xvii, y xviii_, p. 83.

[5] _Novísima recopilación de las leyes de España_, lib. viii, tit. XV,

ley 1.

[6] _Recopilación de leyes de los reinos de las Indias_, lib. I, tit.

xxiv, ley 2. Madrid 1681.

[7] See the author’s _Spanish Dependencies in South America_, chaps. IX

and XIII.

[8] For a general view of the expulsion of the Jesuits see the author’s

volume on _Spain’s Declining Power in South America_, chap. IV.

[9] An account of the rise of Potosí and some phases of its life as a

mining town are given in the author’s _Spanish Dependencies in South

America_, II, chap. I.

[10] In 1646 a number of pamphlets that had been issued in 1552 at

Seville, were reprinted at Barcelona. These were: 1. _Brevísima

relación._ 2. _Treinta proposiciones pertenecientes al derecho que la

iglesia y los príncipes cristianos tienen contra los infieles._ 3. _Una

disputa entre el dicho obispo y el doctor Ginés de Sepúlveda._ 4. _Un

tratado... sobre la materia de los indios que se han hecho ... esclavos._

5. _Remedios ... por la reformation de los indios._

The following are titles of translation in point: _Tears of the Indians_:

Being an Historical and true Account of the Cruel Massacres and

Slaughters of above Twenty Millions of innocent People. Committed by the

Spaniards in the Islands of Hispaniola, Cuba, Jamaica, etc. As also, in

the Continent of Mexico, Peru and other Places of the West-Indies, To the

total destruction of those countries. Written in Spanish by Casaus, an

Eye-witness of those things. London, 1656. _Popery Truly Displayed in its

Bloody Colours_; Or, a Faithful Narrative of the Horrid and Unexampled

Massacres, Butcheries, and all manner of Cruelties, that Hell and Malice

could invent, committed by the Popish Spanish Party on the Inhabitants

of West-India. Together with the Devastations of several Kingdoms of

America with Fire and Sword, for the Space of Forty and Two Years, from

the time of the first Discovery by them. Composed first in Spanish by

Bartholomew de Las Casas, a Bishop there, and an Eye-Witness of most of

these Barbarous Cruelties. London, 1689.

[11] This is printed, together with the _Brevísima relación_ and a

number of other documents by Las Casas, in Fabié’s _Vida y escritos de

Don Fray Bartolomé de las Casas_, vol. II. Vargas Machuca’s book on

the militia was published in Madrid in 1599. The author was governor

and captain-general of the island of Margarita. It is called _Milicia

y descripción de las Indias_, and is in some sense the art of war as

applied to affairs in the colonies.

[12] _Historia general y natural de las Indias_, cap. XXIII. A complete

edition of the _Historia general_ work was issued by the Royal Academy of

History in Madrid in 1851. The _Sumario_ is included in the first volume

of _Historiadores primitivos de las Indias_, Madrid, 1849. An important

account of Oviedo is found in _Vida y escritos de Gonzalo Fernández de

Oviedo y Valdés_, by José Amador de los Ríos, prefixed to the Academy’s

edition of Oviedo’s _Historia general_. Reference may also be made

to Barros Arana’s _Obras completas_, VIII, 3-11. See also Harrisse,

_Biblioteca americana vetustísima_, 340.

[13] _Relación de los sucesos de P. D. en las provincias de Tierra Firme_

in Fernández de Navarrete’s _Colección de los viajes y descubrimientos

... del siglo xv_, vol. iii.

[14] Markham’s translation of Andagoya’s _Narrative_.

[15] See _Historiadores primitivos de las Indias occidentales_, vol. III,

1749; Italian edition, Venice, 1556; English translation by Sir Clements

R. Markham, London, 1872.

[16] This quotation is from Means’ translation, _An Account of the

Conquest of Peru_, The Cortés Society, New York, 1917, 128-130. The

Spanish title is _Relación de la conquista del Perú_, escrita por

Pedro Sancho, secretario de Pizarro y escribano de su ejercito. On the

distribution of the spoils of Peru, see _Libro primero de cabildos de

Lima_, edited by Enrique Torres Saldamando, vol. III, 121-130; Mendiburu,

_Dic. hist. biog. del Perú_, vol. III; See also Markham’s _Reports on the

Discovery of Peru_, 131-143. Oviedo, _Hist. gen. y nat. de las Indias_,

lib. XLVI, cap. xv-xxii; _Bib. de aut. esp._ vol. XIX, 499-501; Zárate,

_Hist. del Perú, in Bib. de aut. esp._, vol. XXVI, 474-480.

[17] _Colección de documentos inéditos del Archivo de las Indias_, vol.

VII, 348-362.

[18] _Life and Acts of Enríquez de Guzmán_, Markham’s Introduction, xx.

[19] For this letter see _The Life and Acts of Don Alonso Enríquez de

Guzmán_, London, 1862, pp. 140-153.

[20] _Ibid._ 78.

[21] Diego Fernández was known as Palentino. His history of Peru was

reprinted by Odriozola in Lima in 1876. The second volume of the

_Colección de libros y documentos referentes a la historia del Perú

contains a Relación de la conquista del Perú y hechos del Inca Manco

II_ by Tito Cusi Yupangui, edited by Carlos A. Romero, Lima 1916.

_De rebus Indicis_, by Cristóbal Calvete de Estrella, is one of the

earliest writings in Latin on the Indies. Ercilla found it worthy of

recommendation in these lines of _La Araucana_:

El coronista Estrella escribe al justo

De Chile y del Pirú en latín la historia,

Con tanta erudición, que será justo

Que dure eternamente su memoria;

Canto IV, Oct. 70.

Barros Arana in his _Historia de Chile_, vol. II, 267, n., regarded it of

so little value that even if it had been completed and corrected it would

have been hardly worth printing. The manuscript in incomplete form is in

possession of the Academy of History of Madrid.

In the thirteenth volume of the _Colección de libros españoles raros o

curiosos_ appeared in 1879 a number of narratives dealing with South

American affairs. The first is an account of the siege of Cuzco, and the

second is an account of Girón’s rebellion.

[22] Zárate’s _Historia_ was reprinted in Seville in 1577, and again

by Barcia in 1749. An English translation by T. Nicholas was issued

in London in 1581; a Dutch translation at Amsterdam in 1596; a French

translation at Paris in 1716.

[23] Pedro de Alvarado had served under Cortés in Mexico; had been

governor of Guatemala; went southward with five hundred men to take

Quito, pretending to believe it was outside of Pizarro’s territory; found

Almagro in possession of the region; and agreed to withdraw on condition

of receiving a payment of one hundred thousand pesos.

[24] See Markham’s translation of Cieza de León’s _Crónica del Perú_,

Hakluyt Society.

[25] Cieza de León, _La Crónica del Perú_, cap. 110.

[26] _Conquest of Peru_, vol. II, 297.

[27] _Tercero libro de las guerras civiles del Perú, el cual se llama

la guerra de Quito._ A translation of Cieza de León’s _Guerra de Quito_

into English was made by Sir Clements R. Markham, and published for the

Hakluyt Society in London in 1913.

[28] The title of this work is: _Relación ... de los desasosiegos

sucedidos en Perú después de la muerte del Sr. Virrey D. Antonio de

Mendoza ... por el licenciado Juan Fernández_. It was published by J. F.

Pacheco in his _Colección de documentos inéditos del Archivo de Indias_,

vol. III, p. 246.

[29] Andrés Hurtado de Mendoza, 1556-1561; Diego López de Zúñiga y

Velasco, 1561-1564; Lope García de Castro, 1564-1569; Francisco de

Toledo, 1569-1581; Martín Enríquez, 1581-1583; Fernando de Torres y

Portugal, 1585-1590; García Hurtado de Mendoza, 1590-1596; Luis de

Velasco, 1597-1604.

[30] It was reprinted in Seville in 1591; at Barcelona the same year;

at Madrid in 1608 and 1610; in Italian at Venice in 1596; in French at

Paris in 1597; in Dutch at Haarlem in 1598; in Latin at Paris in 1598,

and in 1600, 1606, and 1616; in Latin at Frankfort in 1602 and 1603; in

German at Frankfort in 1601; in English at London in 1604. There is also

reported a Flemish translation of 1617.

The following are some of his other works: _De natura novi orbis, ...

et de promulgatione evangelii apud barbaros, sive de procuranda Indorum

salute_, Salamanca, 1589; _De vera Scripturae interpretandae ratione, ac

de Christo in Scripturis revelato_, Rome, 1590; _Sumario del concilio

provincial, que se celebró en la Ciudad de los Reyes, el año 1567_,

Madrid, 1591; _Concilium limense celebratum anno 1583_, Madrid, 1591; _De

temporibus novissimis_, Lyons, 1592.

[31] From the translation by Edward Grimston, London, 1604, Book III,

Chap. X; republished by the Hakluyt Society, London, 1880.

[32] _Ibid._ Book IV, ch. XVII.

[33] _Ib._ Book IV, chap. XXII. As to the traffic in coca in the single

city of Potosí, our author makes the following statement: “The traffic of

coca in Potosí doth yearly mount to above half a million of dollars, for

that they use foure score and tenne or foure score and fifteen thousand

baskets every year.”

[34] _First Part of the Royal Commentaries of the Yncas_, Markham’s

translation, vol. I, 62.

[35] _Royal Commentaries_, Markham’s translation, vol. I, 77. He was,

moreover, able to make use of earlier writings, such as those of Cieza de

León, Zárate, López de Gómara, and Acosta, and also of the papers of the

missionary, Blas Valera, that were afterwards destroyed in 1594 at the

sacking of Cadiz by the English.

[36] A mutilated translation into English, by Sir Paul Rycaut, was

published in 1688; a French translation, by M. J. Bardouin, in 1798; and

a German translation, by G. C. Böttger, in 1798 at Nordhausen.

[37] Barros Arana, _El Inca Garcilaso de la Vega_, in his _Obras

completas_, vol. VIII, 151-158; Bancroft, _History of the United States_,

ed. 1834, vol. I, 66; Winsor, _Narrative and Critical History_, vol. II,

1921, 290; Julia Fitzmaurice-Kelly, _El Inca Garcilasso de la Vega_,

published by The Hispanic Society of America, 1921.

[38] _The Royal Commentaries_, Hakluyt Society, London, vol. II, 305.

[39] _Ibid._ vol. II, 317.

[40] The full title of this part of Sarmiento’s work is _Segunda parte de

la historia general llamada índica la qual por mandado del Excelentísimo

Francisco de Toledo, Virrey, Gobernador y Capitán General de los reinos

del Perú y Mayordomo de la casa real de Castilla, compuso el Capitán

Pedro Sarmiento de Gamboa_. See reproduction of 2nd title page of

Sarmiento’s MS. opposite.

[41] When one was acclaimed sovereign Inca, the _llantu_, or fringe, was

placed on his head, this act forming part of a ceremony corresponding to

a royal coronation. Other features of the ceremony were fastening over

the Inca’s shoulders the _yacolla_, or mantle, and clasping about his

wrist the _chapana_ or bracelet.—See Markham, _The Incas of Peru_, 292.

[42] Sarmiento, _History of the Incas_, Hakluyt Society, London, 1907,

chap. XVIII.

[43] _History of the Incas_, chap. LXIX.

[44] Markham, _Narratives of the Rites and Laws of the Yncas_, p. 152,

Hakluyt Society, London, 1873.

[45] _Ibid._ p. 155.

[46] See the viceroy’s decree in _Colección de libros y documentos

referentes a la historia del Perú_, vol. I, 193-195.

[47] _Ibid._ chap. XXIII.

[48] See Markham’s translation in the Hakluyt Society’s volume called

_Narratives of the Rites and Laws of the Yncas_.

[49] _Literatura colonial de Chile_, vol. II. Five of these letters

are printed in Claudio Gay’s _Documentos_, I, and in _Colección de

historiadores de Chile_, I. The dates of these are September 4, 1545,

June 15, 1548, October 15, 1550, October 26, 1552, September 25, 1561.

A letter written to Charles V, July 9, 1549, and another to Fernando

Pizarro, September 4, 1545, are printed in Barros Arana, _Proceso de

Pedro de Valdivia_.

[50] Medina, _Historia de la literatura colonial de Chile_, II, 15;

Barros Arana, _Hist. de Chile_, II, 437; _Biblioteca de escritores de

Chile_, I, 14.

[51] Medina, _Lit. col. de Chile_, II, 14.

[52] Barros Arana, _Hist. de Chile_, vol. II, 436, note.

[53] Marmolejo, _Historia del reino de Chile_, cap. XXIII.

[54] Medina, _Lit. col. de Chile_, vol. II, 22.

[55] _Colección de historiadores de Chile_, vol. VI.

[56] Ducamin, Jean, _L’Araucane_, Paris, 1909, XII. See, however,

particularly the volume containing a life of Ercilla in the magnificent

edition of the poem published by José Toribio Medina:—_La Araucana....

Edición del centenario ilustrada con grabados, documentos, notas

históricas y bibliográficas y una biografía del autor_, 5 vols. Santiago

de Chile, 1910-1918.

[57] Figueroa’s account of this affair, _Hechos de Don García de

Mendoza_, p. 103, is translated in Ticknor’s footnote, _History of

Spanish Literature_, II, 433.

[58] I sing neither of women, nor love, nor the gallantry of enamoured

knights, nor the pledges, the delights, the tenderness of amorous

passion and solicitude, but the valour, the exploits, the prowess of

those intrepid Spaniards who by the sword placed the heavy yoke upon the

untamed neck of Arauco.

I shall declare also especially noteworthy acts of a people who never

obeyed a king, its daring and memorable enterprises, which with reason

merit celebration, its rare stratagems, its praiseworthy resolutions that

greatly magnify the Spaniards, since no conqueror is more esteemed than

that one where the vanquished is renowned.

[59] And I, who have given to the world without stint the best years of

my life, and always by a headlong course have pursued my vain hopes,

having seen how little advantage I have derived, how much I have offended

God, and, recognising my error, give here the reason why I weep and sing

no more.

[60] Medina, in his _Edición del centenario_ of the poem, gives

(_Ilustración x_) a detailed account of all the editions which have

appeared, and his work should be consulted by all students of the

subject. The dates of the first editions of the three parts of the

poem are given above. In 1597 a revised and augmented edition of the

whole work appeared in Madrid. It is on this edition, which contains

37 instead of 35 cantos, that all subsequent texts have been based. In

his _Ilustración xiii_, Medina prints a complete table of variants and

additions. It is significant of the contemporary popularity of the poem

that it was actually the sixteenth (of one or more parts) to be printed

in Spain or the Netherlands. It should be noted that the seventeenth

edition mentioned by Medina, which also appeared in 1597 in Antwerp, does

not contain the alterations and additions of the Madrid edition of that

year. It may be added that Medina notices forty-eight editions of _La

Araucana_, the last having the date 1911.

[61] _La Araucana_, Cant. XIII, Oct. 44-57; XIV, Oct. 13.

[62] He was a young and noble warrior, of dignified bearing, a man of

authority, grave and severe, a friend and guardian of every right, a

rigid and inflexible advocate of justice, of a great stature, massive

shoulders and chest, adroit, skilful, powerful and agile, wise, cunning,

keen, resolute, and cool and calm in unforeseen exigencies.

[63] “Caciques, defenders of the state, no desire for command persuades

me to regret to see you pretenders, to an honour to which I was justly

entitled; because, on account of my age, you see, señores, that I am

about to depart for the other world; but the love I have always shown you

has moved me to give you good counsel.

“Why do we pretend to honourable offices and to be held in high esteem,

since we cannot deny to the world that we have been subdued and

conquered? And being still oppressed by the Spaniards we do not wish

to inquire into this matter. It would be better to turn this vehemence

against the proud enemy in battle.

“How great is your fury, O Araucanos, which, without your knowing it,

is carrying you on to perdition? Why are you turning your hands against

your fellows and not using them in resistance against the tyrant? The

Christians are at your gates, and you are turning the sword against

yourselves. If the desire to die moves you, let it not be in a state so

low and dejected.

“Turn your arms and enraged minds against the breasts of those who have

plunged you into dire servitude, and subjected you to an ignominious

condition manifest to all the world. Throw off from your neck the

shameful yoke; thus show your courage and your strength. Pour out the

blood that remains to you only to redeem us from this state.

“It does not grieve me to observe the ardour of your spirit; rather it

invigorates me; but I fear that your courage badly governed may depart

from the right path; that, discord having come back among us, you may

destroy your country with its force, then, if this must be, cut first

this old throat.

“This enfeebled body, tormented by the blows of fortune, awaits only

the sharp edge of the sword, since no such misfortune has overtaken it.

That life is indeed fortunate which is sealed by an early death. But,

considering only our public welfare, I wish here to utter my opinion.

“You are equal in valour and strength; Heaven has accorded to you

equality in birth; it has made among you an equal partition of lineage,

of station and of riches; and each of you, individually, by his courage

and greatness of spirit might govern the world. This precious gift, not

recognized by you, has brought you to this present situation.

Spanish colonial literature in South America · 第 22 / 23 章