Ankoraŭ kvar semajnoj pasis. Leonardo estis survojaĝe hejmen. La
ŝipego portanta lin preterpasis la lumturon Eddystone apud Plymouth,
ĝuste kiam la horloĝo de la fumĉambro sonis noktomezon. Li sidis
en luksa brakseĝo, ĉirkaŭita de aro da sinjoroj, plejparte Angloj
kaj germandevenaj Usonanoj. La spirito de la konversacio, en kiun li
tiriĝis iom kontraŭvole, ne plaĉis al li kaj malgajigis lin. Laŭ
sciigoj ricevitaj dum la vespero per senfadena telegrafo, malhelaj
militombroj amasiĝis ĉe la balkana horizonto, kaj, kompreneble,
la pensoj de la pasaĝeroj sin turnis al la demando pri ebleco de
tut-Eŭropa militego. Kelkaj rigardis militon kiel neeviteblaĵon;
kaj unu Germano, kiu fanfaronis, ke li sidis ĉe la piedoj de
Treitschke, kaj nun estas disĉiplo de Nietzsche, eĉ energie
asertis, ke militoj pro sia unuiga kaj nobliga efikeco estas ofte
dezirindaĵo. Li "preferis Korsikon ol Galileon" kaj "interpopolan
konflikton pri fiero kaj honoro ol la senenergiigajn doktrinojn de la
Nazaretano". Alia, kvankam malaprobante tiun diron, opiniis, ke la
kristanismo jam elĉerpiĝis.
Leonardo, kiu jam antaŭe faris paroladon pri la sanktaj celoj de
Esperantismo kaj konfesis sian kredon je la fina triumfo de la
filozofio de la amo super la filozofio de la forto, nun leviĝis
por eliri. Unuj el la sinjoroj, sur kiujn li faris pli profundan
impreson, ol li supozis, penis reteni lin.
--Certe,--diris unu el ili, ŝajnmire,--vi ne forkuros, ne refutinte
ĉi tiujn asertojn!--Ili estas ja intencaj provokoj, celantaj
vin,--riproĉetis alia.
Leonardo haltis ĉe la malsupro de la ŝtuparo, kondukanta sur
la ferdekon. Rigardante kun serioza kaj iom malgaja mieno la
diversnacianaron, li respondis:
--Kiam la fundamentaj konceptoj pri spiritaj aferoj tiom diferencas,
tiam argumentado estas plejofte nur perdo de tempo. Mi do nur volas,
responde, fari jenajn du redirojn: La kristanismo tute ne estas
elĉerpita. Male, kristanismo laŭ la prediko sur la monto ankoraŭ
ne proviĝis--nek en ekonomiaj, nek en internaciaj aferoj. Due,
militoj estas nek neeviteblaj, nek dezirindaj: Enigu la spiriton
de la Nazaretano en la internacian politikon, kaj militoj fariĝos
neeblaj; enigu ĝin en niajn sociajn kaj ekonomiajn rilatojn, kaj la
hontindaj internaj konfliktoj ĉesos. Bonan nokton, sinjoroj.
--Atinginte la jam senhoman ferdekon, Leonardo sidiĝis en ŝirmita
angulo sur salikan seĝegon. La somera nokto estis belega, sub
stelbrila ĉielo. Ĉio super kaj ĉirkaŭ li elspiris dolĉan pacon.
Ĉie,--li diris al si en la pensoj,--regas sereneco, profunda paco,
krom en la homa koro. La homara koro, same kiel la individua koro,
ĉiam sopiras al paco, tamen ĉiam rifuzas la solan, veran pacon,
kiun donas alkonformiĝo al la Dia volo.
Diskutoj pri mondpolitiko kun kosmopolitaj kunvojaĝantoj--iel
marvojaĝoj inklinigas al tiaj--konvinkis lin pli ol iam, ke mondpaco
devas veni de supre, kaj ke Esperantismo plene sukcesos nur tiam,
kiam ĝi estas inspirata de Dia amo, kaj laboras en harmonio kun la
volo de la Mondreganto.
Sed post nelonge pli personaj pripensoj ekokupis Leonardon. Post
malmultaj horoj fine devos okazi la timinda spirita batalo kontraŭ
Delfino Haverford. Malgraŭ trudiĝadantaj riproĉaj pensoj, ke
li estas tro aroganta, li ne perdis la konvinkon, ke liaj mirindaj
renkontoj kun la rusa kamparano kaj kun Roberto Travers en Ameriko,
sendube montras al li lian devon. Du aferoj, plue, tre klare
elstaris, nome, ke la batalo ne estos kontraŭ "karno kaj sango", sed
kontraŭ "spiritaroj de malbono en la ĉielejoj"; kaj ke li devos
unue elfari la batalon en sia propra koro, por akiri la necesan
spiritan forton kaj trankvilan fidon al Dia helpo. Jam de longe li
ne povis forigi el siaj pensoj antaŭtimon, ke fraŭlino Haverford
faris uzon el lia longa foresto, por malice endanĝerigi Lornan,
kaj nun, en ĉi tiu solena horo, li sentis, pli ol antaŭe, kiom li
devas gardi sian koron kontraŭ sentoj de malamo kaj flama indigno.
Antaŭ liaj internaj okuloj denove staris la impresa figuro de la
rusa religiulo kun sia plenbarba, enpensa vizaĝo kaj kun sia strange
profunda fido al la potenco de la amo. Kelkfoje li ne povis ne
deziri, ke Bazilo Musatov mem alestu por entrepreni la batalon, sed
ĉiufoje li riproĉis sin pri manko de memfido kaj manko de sindonemo
plenumi devon, tiel klare kaj tiel neeviteble kuŝantan antaŭ li. La
interna batalo estis longa kaj akra, sed kiam, en la matena krepusko,
li iris malsupren al sia kajuto, lia vizaĝo jam montris sian kutiman
trankvilon.
Li venkis sin mem, forigante el sia animo dubojn kaj timon kaj
plenigante ĝin je dezirego venki per amo. Kun trankvila memfido li
nun antaŭrigardis la renkonton kun Delfino Haverford.
La sekvintan tagon, malfrue en la posttagmezo, Leonardo staris sur
homplena fervoja perono de la stacio _King's Cross_ en Londono,
atendante la elveturon de rapida vagonaro kaj surreliĝon de
malrapida vagonaro, per kiu li intencis veturi hejmen. Li ĵus
ordonis al pakaĵisto prizorgi lian kofron kaj sin turnis al perona
librovendejo por aĉeti vesperĵurnalon, kiam voĉo, bone konata
de li, vokis lin el apuda kupeo. Tio estis la voĉo de lia amiko
kaj prokuristo, sinjoro Inman. Leonardo tre kontente alpaŝis al la
ankoraŭ nefermita kupeo por manpremi sian maljunan konfidaton, sed
la unua, kiu salutis lin, estis sinjorino en funebra vesto, sinjorino
Harding.
--Bonvenon, sinjoro Marston,--ŝi diris.--Supozeble vi ĵus
alteriĝis? Tio ja estas tre oportuna renkonto. Rapidu, mi petas, kaj
veturu kune kun ni ĝis Hitchin; nia aŭtomobilo alvenigos vin hejmen
tiel frue, kiel via malrapida vagonaro al Linkfield.
Sinjorino Harding penis paroli trankvile, sed, kvankam, kiel
sperta societulino, ŝi ordinare bone regis sian voĉon kaj sian
vizaĝesprimon, ŝi malsukcesis kaj konsciis, ke ŝi malsukcesas.
La rapideco, kun kiu ŝi parolis, la paliĝo kaj nerva spirado
videbligis--almenaŭ al la pli juna viro--profundan emocion, kiu
kvazaŭ kaptis ŝin senaverte.
--Koran dankon, sinjorino Harding,--sed ...
--Mankas la tempo por "sed-aĵoj",--interrompis lin mildavoĉe la
juristo.--Envenu rapide kaj poste, mi petas, klarigu al ni viajn
malfacilaĵojn. Apartaj motivoj igas tre konsilinde, ke vi veturu
kune kun ni.
Kelkajn minutojn poste Leonardo sidis ĉe la flanko de sinjoro Inman
kaj kontraŭ sinjorino Harding. Per simplaj, kortuŝaj vortoj li
kondolencis la amikinon pri la perdo de la edzo.
--Dankon, sinjoro Marston,--ŝi respondis kun ĝemo kaj tremetantaj
lipoj,--ankaŭ denove dankon pro via bela kondolenca letero. Ho! Kiom
malmulte ni pensis, ke li staras tiel proksime al la tombo, kiam vi
adiaŭis nin antaŭ nemultaj monatoj! Kaj vi suferis duan perdon per
la morto de via kara, maljuna amikino, fraŭlino Leggat.
--Aj!--diris Leonardo, balancante la kapon, malĝoje kaj
enpensiĝe,--ŝi estis tre kara amikino kaj neanstataŭigebla
konsilantino.
Post mallonga silento sinjoro Inman ekparolis, alprenante tonon de
juristo, kiu bedaŭras esti devigata komuniki tre malagrablan sciigon
al kliento. Sed tremeto en la voĉo montris, ke pli ol profesia
bedaŭro regas lin:
--Ĉi tiu neatendita renkonto, sinjoro Marston, estas tre oportuna.
(Mia malsanema edzino ĝuas dum kelke da tagoj la gastamon de bona
sinjorino Harding. Tio klarigas nian kuneston.) Nu, nia renkontiĝo
liveras al mi okazon, mia kara amiko, sciigi al vi tre malĝojigajn
novaĵojn. Bone estas, ke vi eksciu ilin antaŭ via reveno hejmen.
La maljuna viro haltis momenton, kaj kun profunda kunsento rigardis
Leonardon per siaj akraj sed bonkoraj okuloj.
--Lastan mardon en la nokto via fabrikejo tute forbruliĝis. Sed
tio, malfeliĉe, ne estas la plej malbona afero. La brulo okazis,
ĝuste kiam la posedaĵo estis, en la daŭro de nur du aŭ tri
tagoj, ne asekurita. Kiel vi scias, jam de kelka tempo via firmo
intencis transigi la asekuron de unu kompanio al alia. (Leonardo
jese ekbalancis la kapon.) Nu, ĉi tiu malfeliĉo okazis la tagon
antaŭ la definitiva aranĝo pri la poliso. Stranga fatalaĵo! Sed,
kara amiko, bedaŭrinde eĉ tio ne estas la tuta Ijobnovaĵo. En via
ĉirkaŭaĵo rondiras malbonaj famoj--sensencaj, kompreneble, kaj,
kiel kutime, kontraŭdiraj. Kelkaj vilaĝaj klaĉistoj rilatigas
fraŭlinon Haverford al la kaŭzo de la brulo. Oni diras, ke la plej
granda koreco ne ekzistas inter ŝi kaj ŝia duonfrato; efektive
kelkaj malkaŝe asertas, ke la jam de multaj jaroj bruletanta
malamikeco fine ekflamiĝis. Plua famo diras, ke ŝi antaŭ nelonge
vendis siajn akciojn de via firmo. Aliaj flustras, pli-malpli laŭte,
ke dum la lastaj jaroj ŝia konduto fariĝis pli kaj pli stranga, kaj
ke eble ŝi ne estas priresponda pri siaj agoj; aliaj, kontraŭe,
opinias, ke ŝi estas tre akrasenta, kalkulema kaj malmolkora virino.
Ankoraŭ aliaj diras, ke sinjoro Vincent estas tute korrompita
viro, kiu ankaŭ kondutas strange, precipe de kiam ... sed ĉi tiun
malĝojan ĉapitron sinjorino Harding pli bone al vi rakontos.
Metante manon sur la genuon de Leonardo, sinjoro Inman diris plue:
--Mi ne volas admoni vin, ne perdi la kuraĝon, sinjoro Marston,
mi konas vin tro bone, por fari tion. Vi leviĝos super ĉi tiujn
sortobatojn.
Strange, Leonardo sentis nek surprizon, nek maltrankvilon pro sia
propra perdo; ekregis lin nur obtuza, dolora antaŭtimo, ke la dua
malĝojiga ĉapitro--konjekteble eĉ pli malĝojiga--rilatas al
Lorna. Lia vizaĝo estis pala kaj serioza. Post momento li turnis
malgajajn okulojn al sinjorino Harding, atenteme, kaj demandis:
--Nu, kian do malfeliĉan novaĵon vi havas?
Sinjorino Harding dum la rakonto de sinjoro Inman rigardis per siaj
malhele brunaj, esprimoplenaj okuloj alterne la du virojn. Ĉiu
rigardo al Leonardo nekaŝeble montris doloran maltrankvilon kaj
profundan kunsenton. Nun ŝi iomete ruĝiĝis kaj, ekskuante la
kapon, diris:
--Ne, mi ne povas ...
Ŝi kunpremis la lipojn por ĉesigi ilian tremetadon, sed ŝi ne
povis malhelpi kolektiĝon de larmoj en ŝiaj okuloj.
--Tamen rakontu, mi petas,--diris Leonardo kun peto kaj kuraĝigo en
la voĉo.
La brusto de la virino dolore laboris, kvazaŭ ŝi forte penis regi
sin. Fine ŝi respondis:
--Antaŭ tri semajnoj ... Lorna mistere malaperis, kaj malgraŭ
ĉia penegado ne estas trovita ia postesigno de la kara, kompatinda
knabino.
Ŝia voĉo kaj ŝiaj okuloj montris sinceran aflikton pro la juna
amikino kaj ne malpli pro la viro, por kies sentema koro ĉi
tiu novaĵo certe estis forta bato. Sed kiam, dirinte ĉi tiujn
vortojn, ŝi ekrigardis la vizaĝon de Leonardo, ankoraŭ alia sento
montriĝis: preskaŭ febra deziro ekscii, ĉu Lorna estas por li
nur juna, prizorgata amikino, aŭ io pli kara. Unuavide la serioza,
nemoviĝema mieno de Leonardo ankoraŭ tenis ŝin en dubo; sed iom
post iom venis al ŝi doloriga certeco.
Tumultaj sentoj ekposedis la koron de Leonardo. Subite trudiĝis al
li la konscio pri profunda, forta amo al la altanima knabino, en
kiu ĝis nun li vidis nur infanon, amindan, belan infanon, karegan,
precipe pro amo al sia mortinta patro. Amzorgon pri ŝi li ĉiam
rigardis kiel sanktan heredaĵon. Kiel torento tiu nova sento
plenigis lin. En tiu momento li komprenis, ke lia tuta feliĉo estas
kunligita kun la animo de Lorna. La bildo de la bela kaj pura knabino
staris antaŭ liaj internaj okuloj, kaj la penso, ke ŝi estas en
granda morala danĝero, teruregis lin. Denove en la pensoj li estis
en la mortoĉambro de la patro: ĉu vere,--li demandis al si,--la
antaŭmorta vizio de sinjorino Vincent realiĝis? Ĉu ankaŭ senkulpa
Lorna fariĝis viktimo de la abisma malamo de Delfino Haverford?
Diabla virino! Kiel li povos sin deteni de flama indigno kontraŭ
ŝi? Sed ĝustatempe venis al li en la memoron la bildo de la
seriozmiena rusa sanktulo, kaj la interna batalo, kiun li eltenis en
la kvieto de la pasinta nokto, sola kun Dio kaj sia propra malkovrita
animo.
Denove li venkis.
Sed tuj poste lia turmentita koro riproĉe sin demandis:--Kiom el
ĉiuj ĉi tiuj malfeliĉaĵoj mi antaŭe povus malhelpi, se mi tiam,
de la komenco, penus akiri pli klaran komprenon pri la cirkonstancoj
kaj agus konforme kun decidemo, sentime?--Tamen, senutile estas nun
ĉagreniĝi pro tio; tiom pli energie kaj sindoneme li tuj devos agi.
La sagaca, maljuna viro, kiu en la daŭro de sia longa kariero
estis konfidato--kiel profesiulo kaj kiel amiko--de tre multe da
personoj, kunsenteme rigardis la vizaĝojn de la du kunvojaĝantoj,
kaj facile divenis la sekretojn de iliaj koroj. Preskaŭ reveme
Leonardo demandis:
--Kaj ĉiuj serĉadoj estis senrezultataj; ĉu jes?
--Tute.
--Ĉu eĉ la viaj?
--Eĉ la miaj,--respondis sinjorino Harding vivece,--mi ja amas la
karan knabinon kiel ... proksiman parencon.
--Aj! kompreneble,--diris Leonardo, malgaje ekbalancante la
kapon;--kiu povas ne ami ŝin?--Post momento li aldiris kun trankvila
decidemo:--Mi trovos ŝin.
La vagonaro haltis ĉe la stacio Hitchin. Dum Leonardo prizorgis
sian pakaĵaron, sinjorino Harding iris eksteren, por paroli al sia
aŭtomobilisto. Tiun momenton uzis sinjoro Inman, por aparte paroli
al Leonardo.
--Ĉi tiu subita perdo,--li diris iom timeme,--estos por vi forta
financa streĉiĝo. Lasu min, do, fari proponon.--Leonardo ĵetis
avertan rigardon al la maljuna juristo, kiu tamen, ne atentante
ĝin, parolis plue:--En la okazo, se vi tuj bezonos kontantan monon,
vi povos fari kelkatempan uzon el sufiĉe granda sumo, kiu nun
kuŝas en la banko je via dispono. Pluan sumon de £ 500 mi atendas
post kelke da tagoj el Italujo. Tio estas la unua repago kontraŭ
la £ 2000, kiujn vi pruntis al komitato en Messina.--Leonardo
malkonsente ekskuis la kapon, sed la maljunulo ne lasis sin ĝeniĝi.
Kun pardonpeta kaj pli dezirema tono de voĉo li daŭre parolis:--Mi
ja nur konsilas, ke vi prunteprenu la monon. Pripensu, ke la vivopano
kaj la prospero de tiom da familioj dependas de baldaŭa restarigo
de via fabrikejo. Krom tio, vi mem ja foje pruntis monon al via
patra fondaĵo kaj, plue, mi estas certa, ke via mortinta patro ne
malaprobus tian interpreton de sia volo.
Leonardo respondis milde:
--Pardonu, kara sinjoro Inman; mi ne povas akcepti vian, el bona
koro venantan konsilon. Mi dankas vin; sed mi plivolas laŭlitere
plenumi la dezirojn de mia patro, kaj ĝuste en la senco, laŭ kiu
mi tiutempe faris mian promeson. Mi ne dubas, ke en la daŭro de
la ŝanĝita vivo de mia patro kelkaj okazoj prezentiĝis, kiam li
opiniis bone, modifi sian decidon. Li havis la rajton tion fari; mi
ne havas. Ne, ni devos serĉi, kaj sendube trovos, aliajn rimedojn.
Dum Leonardo parolis, sinjorino Harding revenis, sed, vidante, ke la
du viroj mallaŭte kaj gravmiene interparolas, ŝi tenis sin aparta
kaj kaŝe rigardis la malgajan vizaĝon de la amata amiko. Sincera,
virina kunsento kun la malfeliĉa viro kaj obtuza sento de perdita
espero batalis en ŝia koro pri supereco. Io nedifinebla sciigis
ŝin, ke ŝi ĝuste interpretis la doloresprimon, kiun ŝi vidis sur
lia vizaĝo; ke lia koro, malgraŭ ĉio, apartenas al Lorna. Tamen,
ŝia soleco, amoavida koro denove instigis ŝin ne tute forlasi la
esperon fine gajni lian amon.
Ili alvenis antaŭ la domo de Leonardo en Linkfield. Tuj elkuris
maljuna, blankhara Anjo, tiel rapide, kiel ŝia dikeco permesis. Ŝi
preskaŭ ne povis paroli pro eksciteco kaj manko de spiro.
--Jen vi alvenas, Leonardo, mia kara knabo,--ŝi ekkriis kun larĝe
malfermitaj kaj amplenaj okuloj,--antaŭ ol la vagonaro estas
atendata; kaj mi ankoraŭ ne tute pretigis la vespermanĝon. Ho, Dio,
kia luksa "aŭto"!
Ĝis nun la bona animo ne rimarkis la ceterajn alvenintojn:
Ho, pardonu,--ŝi diris iom ĝenate kaj penante fari gracian
klinsaluton,--bonan vesperon, sinjorino Harding, kaj bonan vesperon,
sinjoro Inman.
Leonardo elpaŝis kaj, sin klinante al la dikmalalta virino, kore
kisis ŝian vangon:
--Ne maltrankviliĝu pri la vespermanĝo, Anjo,--li diris afable,--mi
ĝojas revidi vian bonkoran vizaĝon.
Dum momento ĝoja kontenteco pri tiu ama saluto antaŭ tiaj gravaj
personoj heligis la rondan vizaĝon de la fidela domistino, sed la
serioza mieno, kiun Leonardo vane penis forrideti, revokis al ŝi
la malĝojecon de lia reveno. Kun kortuŝa amo en la okuloj ŝi
rigardis la vizaĝon de la kara zorgato kaj senvorte premis al li
la manon. Leonardo komprenis ĉion, kion volis esprimi tiu ago,
pli elokventa, ol multaj vortoj, kaj danke redonis ŝian rigardon.
La blankhara virino nun sin turnis timeme al sinjorino Harding kaj
demandis ĝentile:
--Ĉu mi povas esperi, ke vi envenos kaj prenos manĝeton?
La sinjorino en la funebra vesto rigardis enpensiĝe la sceneton
ludiĝantan ĉe la ĝardenpordo. Maltrankvilaj pensoj ŝajne okupis
ŝian kapon. Sed, aŭdante la demandon de la aminda maljunulino, ŝi
tuj vigliĝis kaj respondis kun bonkora rideto:
--Dankon, sinjorino Bond; sed ni jam malakceptis tre afablan inviton
de sinjoro Marston. Estus ja kruele akcepti, ĉar vi ambaŭ deziras
esti solaj post tia longa disiĝo. Tiom multe vi volas rakonti unu al
la alia.
Anjo estis tro honesta por kontraŭdiri tiun parolon. Efektive ŝi
estis tre kontenta, ke sinjorino Harding malakceptis ŝian inviton,
kaj ŝia malkaŝema vizaĝo tion montris. Dum la aŭtomobilisto
enportis en la domon valizon de Leonardo, akompanate de Anjo, kaj
dum sinjoro Inman sin momente okupis per nova maŝinaĵo apud la
direktilo, sinjorino Harding sin klinis al Leonardo por paroli al
li mallaŭte. Sur ŝia iomete ruĝiĝanta vizaĝo vigla observanto
vidus interbatalantajn emociojn: timon ofendi; deziron unufoje ĵeti
diskreton al la ventoj; kaj penon ne montri la profundecon de siaj
sentoj. Kune kun tio, tamen, montriĝis ĉarma, natura sincereco. Dum
momento la tuta sentoplena animo de la virino speguliĝis en ŝiaj
okuloj kaj en ŝiaj delikataj trajtoj.
--Sinjoro Marston,--ŝi flustris rapide,--povas esti, ke vi bezonos
financan helpon. En tia okazo ne rifuzu al mi la ĝojon ĝin doni. Vi
ja scias, ke ĉio, kion mi havas, estas je via dispono.
Dirinte tion, ŝi tuj residiĝis, evitante la rigardon de Leonardo,
kvazaŭ ŝi hontas pri sia maltimo kaj volas malhelpi tujan
respondon.
Amaso da pensoj traflugis la cerbon de Leonardo. Li sentis surprizon
kaj ĝenatecon, sed ne malpli dankecon kaj kompaton. Vidante, ke
sinjorino Harding ne deziras respondon en ĉi tiu momento, li nur
diris mallaŭte:
--Dankon, sinjorino Harding.
La tono de lia voĉo kaj la malgaja, enpensa skueto de lia kapo
komprenigis al ŝi, ke ŝia alvoko malsukcesis. Sento de soleco kaj
forlasiteco denove ekregis ŝian koron. Kaptante rigardon, kiun
Leonardo ĵetis en la direkto al la domo de sinjoro Vincent, kies du
turetojn oni povis vidi en kelka malproksimeco, ŝi forgesis sian
propran kordoloron. La sufero, kiun ŝi vidis sur la vizaĝo de la
amata viro, ŝajnis al ŝi senkompare pli profunda, ol ŝia propra.
* * * * *
Leonardo kaj Anjo sidis ĉe la tablo, kune vespermanĝante. De la
komenco Anjo rompis al si la cerbon, demandante sin, kiel enkonduki
la malgajan temon, kiu okupis ŝiajn pensojn, kaj kiel poste konsoli
Leonardon. Ŝi ne havis proksiman parencon nek amikon, kaj ŝia tuta
feliĉo kunligiĝis kun la bonstato de Leonardo, kiu estis ŝia
zorgato de post la morto de sia patrino. Ŝi do preskaŭ rigardis lin
kiel sian propran filon. Fine ŝi demandis timeme:
--Vi do jam scias, kio okazis, Len'?
--Jes, Anjo, ĉion.
--Nu, tio evitigas al mi la doloran taskon, sciigi vin. Kuraĝiĝu,
knabo mia. Espereble ne estas tiel malbone, kiel ŝajnas.
--Espereble; kaj mi ankoraŭ ne perdis la kuraĝon, Anjo.
--Iom pli da pudingo? Vi devas manĝi kun bona apetito, ĉar ĝi
estas ja via favorataĵo.
--Ne, Anjo, dankon; mi jam finis. Mi tre bone manĝis. Nun mi devas
eliri.
Leonardo kunfaldis sian buŝtukon, eltrinkis la teon el sia taso,
kaj leviĝis. Anjo ankaŭ leviĝis. Ame rigardante en lian seriozan
vizaĝon, ŝi diris kun ĝemo:
--Kompatinda knabino! Mi bone scias, kiom vi suferas pro ŝi. Mi
ĉiam prezentis ŝin al mi en la pensoj kiel vian estontan edzineton,
Len'; jam de la tempo, kiam ŝi estis infano kaj kisadis vin. Tio
ĉiam ŝajnis al mi la plej natura afero. Ho! mi tre, tre esperas, ke
vi trovos ŝin. Sinjoro Vincent estis tro sennervigita, kompatinda
viro, por mem entrepreni viglan serĉadon. Sed mi supozas, ke
sinjorino Harding kaj aliaj amikoj ĉi tie kaj en Londono faris sian
eblon. Ho ve! vane. Nenia postesigno de la kara knabino!
Leonardo kore premis la manon de la amema maljunulino:
--Ne tro afliktiĝu pro ŝi, nek pro mi, mia kara Anjo,--li diris
karese.--Ŝi estas sub la ama okulo de Dio, kie ajn ŝi troviĝas.
_Mi_ faros mian eblon, kaj la ceteron ni devas lasi kun _Li_.
Li eliris. Kvaronhoron poste li staris ĉe unu el la arkaĵaj
trairejoj en la alta buksa barilo, kiu apartigis la florĝardenon,
ĉirkaŭantan la domon de fraŭlino Haverford, de la granda parko.
Jam krepuskiĝis, kaj vespera silento regis ĉirkaŭ li. Paŝinte
de la herba tapiŝo sur la ŝtonetaĵan vojeton de la ĝardeno, li
ekhaltis, vekite el sia medito per la grinco de la ŝtonetoj sub la
piedoj. En la malproksimeco de ducent paŝoj staris en sia rektlinia
simpleco la domo, konstruita laŭ _Georga_ stilo[17], neklare videbla
sur malhele griza fono de nubokovrita ĉielo. La preskaŭ enuige
regulaj fenestroj estis mallumaj, nur en kelkaj mansardaj fenestretoj
rebrilis ruĝete la mortanta ardo de la okcidenta horizonto. La
silento enhavis por Leonardo ion animopreman. La tuta aero ŝajnis al
li plenigita de stranga, nedifinebla spiriteco, kvazaŭ loĝata de
misteraj, spiritaj estaĵoj. Profunde enpense kaj kun peza soleneco
en la koro, li rigardis dum kelkaj momentoj la elstaran fenestregon,
ĉe kiu li tiel ofte ekvidis la duonkuŝantan figuron de la kara
amikino, fraŭlino Leggat, kiun--ho ve--li neniam revidos ĉi sube.
En tiu ĉambro, verŝajne, nun la zorgeme antaŭrigardata renkonto
kun fraŭlino Haverford okazos. Li sentis, ke li staras antaŭ la
plej solena kaj sortoplena horo de sia vivo.
Subite li vidis lumeton en tiu salono. Iu eklumigas grandan
lampon kun rozkolora ŝirmilo. Singarde, irante sur bedobordo,
li alproksimiĝis. La figuro iranta en la ĉambro estis Delfino
Haverford mem. Antaŭe li intencis ĉirkaŭiri la domon laŭ la
veturilvojo kaj sonorigi ĉe la ĉefa pordo, sed nun li decidis, ke,
prefere ol riski malakcepton, li riskos ŝian malplaĉon per enveno
sen invito. Li do eniris per la ĝardenpordo, per kiu li kutime
eniris, kiam li vizitadis fraŭlinon Leggat. Li sin trovis en larĝa,
sed neprofunda antaŭĉambro, komunikiĝanta dekstre kun la kuirejo
kaj servistejo, kaj maldekstre, per iom longa pasejo, kun vasta
vestiblo. En ĉi tiu irejo li trafis junan servistinon, nekonatan
de li, portantan kandeletan lumigilon, per kiu ŝi, supozeble,
ĵus lumigis la lampojn en la vestiblo. La knabino, timigite de
subita alveno de nekonata viro, eligis nelaŭtan krion, premante la
liberan manon al la brusto. Leonardo ne surpriziĝis, vidante novan
servistinon. Kun escepto de maljuna domistino, sinjorino Lockhart,
kaj de la ĉefĝardenisto, neniu restis longan tempon en la servo de
la stranga, timiga virino.
--Ne ektimiĝu,--li diris afable, alprenante preskaŭ gajan
tonon,--vi estas nova helpantino ĉi tie--ĉu ne?--kaj vi ne konas
min. Mi estas malnova konato ĉi tie. Marston estas mia nomo. Mi
deziras paroli kun fraŭlino Haverford. Kiel fartas sinjorino
Lockhart?
Iom dubeme kaj ankoraŭ premante la manon sur la brusto, la knabino
respondis:
--Sinjorino Lockhart fartas sufiĉe bone, sinjoro. Sed ho! vi vere
teruregis min!
--Mi tre bedaŭras tion, fraŭlino. Kiajn timemajn korojn knabinoj
nuntempe havas! Nu, trapasante la ĝardenon, mi ekvidis fraŭlinon
Haverford en la salono de mortinta fraŭlino Leggat. Se vi bonvolos
antaŭiri, mi sekvos vin tien.
Kontenta pri la ĝentileco de la noblaspekta sinjoro, pri kiu ŝi jam
aŭdis multajn laŭdojn, la servistino ridetis bonhumore kaj kondukis
Leonardon tra la granda vestiblo ĝis la fino de mallonga, flanka
koridoro. Leonardo sekvis ŝin de proksime. Ekfrapinte, ŝi larĝe
malfermis la pordon, dirante iom mallerte kaj timeme:
--Fraŭlino Haverford, se plaĉas al vi, sinjoro Marston volas paroli
kun vi.
Ne atendante inviton, Leonardo eniris la ĉambron. La mastrino
leviĝis de brakseĝo kaj, ignorante la vizitanton, tre malbonhumore
rigardegis la knabinon.
--Vi devus scii, Marta,--ŝi diris severe,--ke konvenas konduki
vizitantojn en la antaŭĉambron; ne ĉi tien.
--Ne riproĉu la knabinon, fraŭlino Haverford,--milde diris
Leonardo,--riproĉu min. Mi trapasis la parkon kaj envenis per la
ĝardenpordo por ŝpari tempon. Tre grava, urĝa afero venigas min.
Tuj kiam la servistino eliris, la sinjorino sin turnis al la veninto.
Ŝia mieno estis forpela kaj spitema.
Leonardo iris kelkajn paŝojn antaŭen. Rigardante en ŝian malmolan
vizaĝon, trofrue maljuniĝintan, li ekkonsciis ĉe si animforton
kaj trankvilon, kiuj ŝajnis al li mirindaj, misteraj: Nenian
malinklinon, nenian malbonvolon li sentis, nur fortegan deziron gajni
tiun virinon, kaj vidi ŝin liberigita el ŝia terura animstato. Eĉ
la penso pri Lorna dum kelka tempo forlasis lin.
--Nu, kion vi volas?--fraŭlino Haverford demandis malvarme.--Ĉu vi
venas por informiĝi pri la brulado?
--Ne, fraŭlino Haverford. De kiam mi ekiris por veni ĉi tien, la
afero pri la brulado eĉ ne unu fojon eniris mian kapon. Pli gravaj
aferoj alvenigis min; aferoj, kiuj tuŝas vin pli intime.--Leonardo
parolis serioze, sed trankvile, fiksante dezireman rigardon sur la
vizaĝon de la virino, kiun apuda, sur alta piedestalo staranta lampo
hele lumigis. Tamen lia voĉo ne estis sen signoj de profunda emocio.
Lia tuta animo, ŝajne, transiris al ŝi.--Efektive?--fraŭlino
Haverford rediris, penante reteni la saman malamikan tonon. Sed la
neordinare grava sintenado de Leonardo kaj lia rimarkeble sincera
voĉtono jam, malgraŭ ĉio, scivoligis ŝin.
--Jes, kaj la prepara pripensado pri ĉi tiu interparolo kaŭzis al
mi profundan koresploron.
La virino aspektis iom surprizita, kaj en ŝiaj grizaj okuloj
montriĝis maltrankvila, malkonfidema rigardo:--Vi estas
strangulo,--ŝi diris kolere,--kia ŝanĝo do survenis vin?
--Granda ŝanĝo, efektive. Gravajn lecionojn mi ellernis, de kiam mi
vidis vin la lastan fojon. Unu lecionon mi lernis pli profunde, nome,
ke la plej granda potenco en la mondo estas la amo. Kontraŭ vera amo
eĉ supernatura malamo ne povas stari.
Tuj fraŭlino Haverford rediris:
--Ĉu vere vi venis ĉi tien neinvitite, por tedi min per tiaj
ridinde altsonaj filozofiaĵoj?--Ŝi parolis akravoĉe, penante
per morda mokrido montri sian malestimon. Tamen ŝi ne povis tute
kaŝi tremeton en la voĉo, nek malserenan rigardon en la okuloj.
La eksterordinare solena mieno kaj la penetrema rigardo de la viro
maltrankviligis ŝin.
--Ne; mi ne volas tedi vin. Tio estis nur preludo, preparilo. Mi
estas portanto de sendaĵo de persono, kiun ni en la daŭro de multaj
jaroj supozis mortinta.--Leonardo eksilentis, turnante dum momento la
okulojn preskaŭ reveme al la fenestra pordo.
--De kiu, do?
--Ĉu vi povas elporti la novaĵon? Mi ekvidis en Ameriko viron, aŭ,
pli ĝuste mi ekaŭdis la voĉon de viro, kiun mi tuj rekonis kiel la
voĉon de sinjoro Travers.
--Vi mensogulo!--fraŭlino Haverford ekkriegis, tremante pro
ekscito.--Silentu! Mi _scias_, ke li mortis. Mi _scias_!
--Aŭskultu, trankvile, fraŭlino Haverford. Tio, sendube, aspektas
kiel fantaziaĵo, tamen ĝi estas veraĵo sen eĉ la plej malgranda
dubo. Aŭskultu, mi tre petas; malgraŭ via plej absoluta certeco, mi
konvinkos vin.
--Neniam!
--Tamen. Kvankam mi nur ekvidis lin de malantaŭe en la daŭro de
malmultaj sekundoj, io en mi, interna impulso, se vi volas, min pelis
sekvi lin. Antaŭa, eksterordinara travivaĵo, sendube preparis
min por tiu okazaĵo, en kiu mi nur povas vidi providencan gvidon.
Malgraŭ diversaj malfacilaĵoj kaj kontraŭaĵoj, mi sekvis lin ĝis
izola loko en malproksima sovaĝejo en Meksikio. Mi tuj rekonis lin.
Dum Leonardo parolis, la vizaĝo de fraŭlino Haverford alprenis,
iom post iom, eĉ pli teruran aspekton, ol tiun kiun li vidis en
ĝi antaŭ kelke da monatoj en la kontoro; sed en la nuna okazo, kun
furioza, duonfreneza malamego miksiĝis rigardo de timego, kvazaŭ
de konsternita sovaĝa besto. Ŝia brusto forte laboris; ŝiaj lipoj
malfermiĝis, kvazaŭ ŝi volas eligi krion, sed ne povas ĝin fari,
kaj ŝiaj fingroj nerveme pugniĝis. La virino similis al minacanta
furio. La koron de Leonardo profunda kompato regis kaj dezirego
eltiri ŝin el tiu terura animsklaveco. Alpaŝante, li metis manon
sur la altan dorson de brakseĝo, sin klinis iom antaŭen, kaj
parolis plue kun trankvila fervoro:
--Dufoje mia vivo estis en granda danĝero. Nenian penegon, nenian
oferon mi taksis tro granda pro vi. Aŭskultu; mi ne eraris. Dum mia
resaniĝo post preskaŭ mortiga ponardvundo, farita de fanatikulo, ni
ofte priparolis okazintaĵojn, kiujn nur li povas scii. Malkaŝe li
rakontis al mi sian vivon, kaj klarigis la motivon, kiu instigis lin
ŝajnigi, ke li mortis. Tion li jam tre dolore bedaŭras. Li alprenis
novan nomon, David Hill, sub kiu li estas bone konata kiel egiptologo
kaj mez-amerika antikvisto. En Meksikio li nuntempe sin okupas per
tre gravaj esploroj de antaŭhistoriaj konstruaĵoj. Unu vorton
plu,--li diris, vidante, ke fraŭlino Haverford volas interrompi
lin.--Malfeliĉe mi ne povis konsentigi lin akompani min ĉi tien ...
--Ha! Kompreneble ne,--ŝi interĵetis kun malbela mokrido.
Egalanime Leonardo daŭrigis:--Mi eluzis mian tutan elokventecon,
vane. Sed li donis al mi ĉi tiun palpeblan atestaĵon de sia
vivanteco.
Li elprenis el ĉebrusta poŝo grandformatan leteron kaj prezentis
ĝin al ŝi. Sur ĝia adresflanko estis skribita per firma, profesia
skribmaniero la nomo kaj adreso de fraŭlino Haverford. Ĉi tiu
senvorte kaj senmove rigardegis la leteron. Post kelke da momentoj
Leonardo, ankoraŭ tenante ĝin en la etendita mano, montris al
ŝi ankaŭ ĝian dorsan flankon. Sur ĝi troviĝis granda, ruĝa
sigelo el sigelvakso kaj jenaj vortoj: "La subskribanto volonte
atestas, ke la adreso sur la antaŭa flanko skribiĝis sub liaj
okuloj de sinjoro, bone konata de li dum la lastaj ok jaroj kiel
doktoro David Hill, sed kies vera nomo, laŭ lia propra aserto, estas
Roberto Travers. La subskribanto mem enfermis ĉi kune leteron,
skribitan de iu "Delfino" kaj fotografaĵon de la pridirita sinjoro
Travers, alinome sinjoro Hill, kaj sigelis la koverton per oficiala
sigelo de la ŝtata Muzeo. Mia animo eterne perdiĝu, se tio ne estas
senkolorigita veraĵo. La 22an de junio 1914, Pedro Garcia, direktoro
de la ŝtata Muzeo de Meksikio."
Pesa, korprema silento regis en la vasta ĉambro. Leonardo
antaŭsentis, ke nun komenciĝos terura batalo kun misteraj,
superhomaj potencoj, elvokanta tutan lian spiritan energion. Dum
ankoraŭ kelke da minutoj la virino rigardegis la koverton kun
ruĝiĝantaj okuloj. Subite ŝi eltiris ĝin rapidmove el la mano de
Leonardo kaj volis ĝin malfermi, sed ŝiaj manoj tro forte tremis.
Ŝia tuta korpo skuiĝis. Leonardo reprenis la leteron kaj, ne
difektante la sigelon, malfermis ĝin. El ĝi li prenis kunfalditan
leteron el rozkolora papero kaj nefinitan fotografaĵon de viro kun
malgrasa vizaĝo, delikate ĉizitaj trajtoj, kaj neesprimeble malgaja
rigardo en la okuloj. Ambaŭ objektojn li metis sur la tablon antaŭ
la preskaŭ ĝis frenezeco konfuzitan virinon. Momenton poste ŝi
ekkriis:
--Mensogoj! Fripona penado rabi al mi la solan komforton!
--Kial mi farus tion?
Leonardo ne sciis, ĉu ŝi aŭskultis lin; en la daŭro de kelke da
minutoj ŝi elverŝis torenton da disaj, pli-malpli nekompreneblaj
diraĵoj, miksitaj kun teruraj blasfemoj. Leonardo profunde
kortuŝiĝis de doloro kaj kompato. Uzante tutan sian volforton
kaj penante superregi ŝian animon per elfluo de kompatema amo, li
ekprenis ambaŭ ŝiajn manradikojn:
--Fraŭlino Haverford,--li diris firme, sed kun eksterordinara
amemo;--aŭskultu ...
La virino eksilentis, sed tuj komencis furioze barakti. Per ŝajne
superhoma forto ŝi liberigis la maldekstran manon kaj faris rapidan
movon kun la videbla intenco, frakasi la lampon. Tion Leonardo
feliĉe malhelpis per denova ekpreno de ŝia mano. Fraŭlino
Haverford nun iom kvietiĝis, kaj la baraktado post ne longe tute
ĉesis.
--Aŭskultu,--Leonardo rediris milde,--sinjoro Travers ne trovis
vian leteron, kiu nun tie kuŝas, ĝis antaŭ kelkaj semajnoj. Tio
kaŭzis ja la bedaŭrindan disiĝon. Ĉu vi ankoraŭ ne komprenas,
ke vi terure trompiĝis kaj eraris? Enlasu nur denove en vian koron
purigan, liberigan amon. Enfluo de ĉionvenkanta Dia amo povas elpeli
el ĝi ĉion malindan kaj malpuran. Vin turnu al Li.
Subite Delfino Haverford eligis ĝemon, kvazaŭ ŝia koro rompiĝas,
kaj falus teren, se Leonardo ne subtenus ŝin:--Ho mia Dio!--ŝi
plorĝemis kaj tuj poste senkonsciiĝis.
Leonardo levis la virinon kaj ŝin kuŝigis sur apudan kanapon. Li
rigardis ŝian vizaĝon kun profunda dankeco kaj granda malpeziĝo
de la koro. Jam ŝiaj malmolaj trajtoj komencis malstreĉiĝi, kaj
iom post iom ili alprenis pli naturan, trankvilan aspekton. Dum
li ĉirkaŭrigardis, serĉante revivigilon, fraŭlino Haverford
malfermis la okulojn kaj duonleviĝis, reve rigardante en la
spacon. Ŝia vizaĝo kaj ŝia tuta teniĝo montris lacecon, kaj dum
kelkaj momentoj ŝi ŝajne ne sciis, kie ŝi estas. Fine, ekvidante
Leonardon, ŝia rigardo subite ŝanĝiĝis; konfuziĝo kaj teruro
ekregis ŝin: la tuta, malbela, kruela realaĵo subite staris antaŭ
ŝia tremanta animo:
--Ho, mia Dio,--ŝi ripetis mallaŭte,--kompatu min.
--Li kompatas kaj pardonos,--solene diris Leonardo.
--Sed, sinjoro Marston, ĉu vi ne sentas en via koro abomenon?
--Ne; ĝojon kaj dankecon.
Delfino Haverford klinis la kapon kaj, kun manoj kunfalditaj sur la
genuoj, enpensiĝe rigardis la plankon. Silente, rapide sinsekvantaj
larmoj fluis sur ŝiaj vangoj, kaj de tempo al tempo ŝi skuetis
la kapon, kvazaŭ ŝi estas senparola pro miro. Ankaŭ la koro de
la viro pleniĝis de miro kaj pia timo. Li ne rompis la silenton;
fari tion ŝajnis al li profanaĵo. Post kelke da minutoj fraŭlino
Haverford levis la larme malsekajn okulojn al Leonardo, kaj kun
kortuŝa respektego diris:
--Kia homo vi estas; kaj kiomege mi ŝuldas al vi!
Leonardo preskaŭ ne aŭdis kaj ne atentis la vortojn de Delfino. Lia
kapo jam estis okupita de aliaj pensoj, kaj lia vizaĝo ree akceptis
malgajan, zorgoplenan aspekton. Kun tremeto en la voĉo, sed milde,
li demandis:
--Kie estas Lorna? ... Mi amas la knabinon kun la tuta forto de mia
animo.
La demando ŝajne ne surprizis ŝin. Malrapide ŝi leviĝis de la
kanapo, apogis sin per tremanta mano sur la tablo kaj, rigardante la
plankon, diris mallaŭte, preskaŭ preĝe:
--Ho, la kompatema Dio donu, ke ankoraŭ ne estu tro malfrue.--Sin
turnante al Leonardo, ŝi aldiris:--Ŝi estas en kaŝejo, en izola
domego en _Cornwall_, en la danĝeraj ungegoj de tiu fanatikulo kaj
trompulo Heilman. Ho ve, tio estas mia faro! Ŝi estas unu el la
senkulpaj viktimoj de mia blinda furiozo.--Kiom mi abomenas min mem!
--Ĉu vi scias, kie troviĝas tiu domego en Cornwall?
--Ne precize; ie proksime de malgranda vilaĝo, nomata, mi pensas,
Padmin aŭ Padmore. La plej proksima fervoja stacio estas Falbridge.
Leonardo elprenis sian poŝhorloĝon kaj post mallonga kalkulo diris:
--Mi tuj foriros. Eble mi trafos la "lakto"-vagonaron el Hitchin kaj
la fruan ĵurnalvagonaron en Londono al Cornwall.
--Per tuta mia koro mi deziregas, ke vi sukcesu trovi ŝin. Sed
estu singarda. Sinjoro Heilman estas ruza kaj, mi timas, danĝera,
senskrupula kontraŭulo.
--Lorna kelkafoje parolis pri li, sed ĉiam iom nevolonte, kiel tre
altanima, progresema instruanto kun, supozeble, iuj novaj religiaj
ideoj, kaj mi ĉiufoje, serioze avertis ŝin, ne lasi sin ensorĉiĝi
en unu el la multaj, nove elkovitaj kredaĵoj, kiuj en la nuna tempo
ja estas la plej granda spirita danĝero. Ĉu li estas sintrompulo?
--Iam li estis. Lia historio estas, laŭ tiuj, kiuj lin plej bone
konas, historio de viro, erarigita de eksterordinara imagopovo,
malbone regata, kaj de troa sinaltigo, kiuj igis lin vidi en li mem
apartan, sanktan ilon dian, sanktiganta ĉion en kontakto kun li.
--Strange,--diris Leonardo mire,--tuj kiam mi aŭdis pri la malapero
de la knabino, tiu persono ankaŭ venis al mi en la pensojn...
--Kune kun mi; ĉu ne?
--Jes; mi devas konfesi, jam de longe mi tre timis, ke ĉi tie grava
morala danĝero minacas ŝin. Sed pri tio ni parolos en pli oportuna
okazo. Mi devas jam forrapidi; kaj vi bezonas solecon kaj meditadon.