niet is opgenomen, daar wat als zoodanig genoemd wordt toch voor
Nederlandsche lezers onbereikbaar is.
[2] Zie aanhangsel aan 't einde der inleiding.
[3] Oorspronkelijk staat hier de in 't Hollandsch slechts door
omschrijving te vertalen uitdrukking: tschjorno = zwarte, dus
niet-gezuiverde, in 't klad neergeworpen arbeid.
[4] Uit de mij verschafte ongecorrigeerde aanteekeningen van Tolstoi.
[5] Wanneer ik gebruik maak van de woorden van Tolstoi uit zijne
mij verstrekte "herinneringen", dan zal dat door aanhalingsteekens
worden aangegeven.
[6] Volgens familiegegevens stamt het geslacht Tolstoi af van
een Duitscher Dick (in 't Russisch = Tolstoi). Hoewel dit niet
in overeenstemming is met de stamboeken, is het zeer wel mogelijk
dat deze twee variaties toch één bron hebben. Het kan zijn dat het
geslacht Andrei Charjitonowitsch nog de Duitsche taal gebruikte,
dat het den achternaam Dick kreeg, en dezen naam eenvoudig in 't
Russisch vertaalde.
P. B.
[7] Toegevoegd door Tolstoi bij de nalezing van 't handschrift.
[8] Deze Gascha stierf eenige jaren geleden op het landgoed van
Tolstoi, waar zij nog langen tijd rustig gewoond heeft.
P. B.
[9] Uit de ongecorrigeerde aanteekeningen van Leo Tolstoi.
[10] Uit de mij verstrekte ongecorrigeerde aanteekeningen van Leo
Tolstoi.
[11] Dikke gelei, die men in stukken gesneden voordient.
[12] Een soort kaas, die niet gesneden maar gesmeerd wordt.
[13] Ingelascht door Tolstoi bij lezing van mijn handschrift.
[14] Dat Tolstoi's herinneringen door den schrijver ongecorrigeerd en
vooral ongeordend in 't licht zijn gegeven (zie de Inleiding) zal de
lezer al heel spoedig bemerken. Wij hebben 't onzen plicht geacht,
zij het ook aarzelend, het oorspronkelijke zoo nauwkeurig mogelijk
te volgen, zoowel wat stijl als volgorde betreft.
[15] Deze brief is in 't handschrift in het Fransch aangehaald.
[16] Een lange wagen met de zitplaatsen in de lengte.
[17] Uit de ongecorrigeerde aanteekeningen van Tolstoi.
[18] Een pleegkind (zie volgend hoofdstuk).
[19] Uit Tolstoi's ongecorrigeerde aanteekeningen.
[20] Een onnoozele.
[21] Uit de verzamelde werken van Tolstoi.
[22] De tijd van Kerstmis tot aan Drie-Koningen.
[23] Prikaztschik kan verschillende beteekenissen hebben, maar wijst
altijd op eene betrekking in den handel. Het handschrift geeft geen
verdere aanwijzing.
[24] Uit de ongecorrigeerde aanteekeningen van Leo Tolstoi.
[25] Moerawjeï = mier.
[26] Uit de ongeconigeerde aanteekeningen van L. Tolstoi.
[27] Uit de ongecorrigeerde aanteekeningen van L. Tolstoi.
[28] Uit de ongecorrigeerde aanteekeningen van L. Tolstoi.
[29] Eug. Schyler. _Herinneringen aan Tolstoi_.
[30] Uit de volledige verzameling van de werken van L. Tolstoi.
[31] Uit de volledige verzameling der werken van Tolstoi.
[32] Ingevoegd door Tolstoi bij lezing van het handschrift.
[33] Volledige verzameling van de werken van L. Tolstoi.
[34] Uit de volledige verzameling van de werken van L. Tolstoi.
[35] Het materiaal hiervoor verschafte mij de vriendschap met Djakoff
in mijn eerste studiejaar. Noot van L. Tolstoi.
[36] Volledige werken van L. Tolstoi.
[37] Toelichtingen hieromtrent vindt men in zijn werk _Kinderjaren_.
[38] Een oppasser voor kinderen.
[39] Een 90-jarige grijsaard, die op het goed woonde.
[40] Noot van L. Tolstoi. Ingelascht bij de lezing van dit handschrift.
[41] Idem.
[42]
[43] Noot van Tolstoi, ingelascht bij de lezing van dit handschrift.
[44] Uit de volledige verzameling van de werken van Tolstoi, dl. IV.
[45] Ingelascht door Tolstoi bij lezing van het handschrift.
[46] R. Löwenfeld, Gesprache mit und über Tolstoi.
[47] Ingelascht door Tolstoi bij lezing van het handschrift.
[48] Een driespan.
[49] Volledige verzameling der werken van L. Tolstoi, Dl. I.
[50] _Biecht_ (door Biroekoff fragmentarisch overgenomen).
[51] De machtigste in het dorp.
[52] Uit de volledige verzameling der werken van L. Tolstoi, Dl. II.
[53] Uit de volledige verzameling der werken van L. Tolstoi, Dl. IV.
[54] R. Löwenfeld, Gesprache mit und über Tolstoi.
[55] Ongeveer cadet.
[56] Woorden uit het Russische soldatenliedje: "Kool en brij is
ons voedsel."
[57] Eene soort limonade.
[58] In het handschrift is deze brief in 't Fransch aangehaald.
[59] In het handschrift in 't Fransch.
[60] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[61] In 't handschrift wordt deze brief in 't Fransch aangehaald.
[62] Kamp.
[63] Deze brief is in 't handschrift in 't Fransch aangehaald.
[64] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[65] Uit de volledige verzameling der werken van L. Tolstoi, Dl. II.
[66] Kozakken-meisje.
[67] De vrouw van een barin = heer.
[68] Jonge wijn.
[69] In het handschrift is deze brief in 't Fransch aangehaald.
[70] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[71] Eene lichte spijs, die altijd na gebruik van drank wordt gegeten.
[72] In het handschrift in het Fransch aangehaald.
[73] Iemand die alles durft en alles kan.
[74] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[75] Het tijdschrift _De Tijdgenoot_.
[76] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[77] Een poed is 16 kilo, 379 gram.
[78] Al deze brieven zijn in het handschrift in het Fransch aangehaald.
[79] Zoo heette toen het verhaal _Sewastopol in Mei_.
[80] Blijkbaar is hier sprake van Tolstoi's verhaal _Sewastopol in
Mei 1855_.
[81] Eerste bundel geschriften van J. S. Toerghenjeff.
[82] Eene _Artél_ is een genootschap van soldaten, arbeiders,
handwerkslieden, enz., die eene gemeenschappelijke tafel, dikwijls
ook eene gemeenschappelijke kas hebben, en meestal samenwonen. In de
groote steden bestaan artélen met gecompliceerde organisaties, groote
kapitalen en vèrstrekkende macht, waarbij het genootschap solidair borg
blijft en waakt voor de belangen van elk zijner leden. Zoo bijv. de
beurs-artélen te Petersburg en Moskou, die de geheele koopmanschap
met hoogere en lagere beambten omvatten.
[83] R. Löwenfeld, _Graaf L. N. Tolstoi._
[84] Paul Boyer, _Le Temps_, 28 Aug. 1901.
[85] A. Fet. _Mijne herinneringen_, Deel 1, Bladz. 105.
[86] De volledige werken van D. W. Grigorowitsch, Deel XII.
[87] Alexander Iwanowitsch Herzen (1812-1870) was de natuurlijke
zoon van een rijken edelman Jakofleff en ontleende zijn' naam aan
_Herzens-kind_. Zijne moeder was eene Duitsche: Luise Haag.
[88] G. P. Danilewski, _Reis naar Jasnaja Paljana_, in de
Geschiedkundige Mededeelingen van Maart 1886.
[89] E. Garschin. _Herinneringen aan I. S. Toerghenjeff_, in de
Geschiedkundige Mededeelingen, November 1883.
[90] _Herinneringen_ van A. Golowatschewa Panajewa.
[91] Toerghenjeff stierf in 1883.
[92] Eerste verzameling brieven van Toerghenjeff, Bladz. 27.
[93] Eerste verzameling brieven van I. S. Toerghenjeff, Blz. 33.
[94] Eerste verzameling brieven van Toerghenjeff, Blz. 32.
[95] Uit de gedenkschriften van Tolstoi.
[96] _Biecht_.
[97] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[98] Eerste verzameling brieven van I. S. Toerghenjeff.
[99] Uit de Papieren van Droezjinin. Petersburg, 1884.
[100] De eerste van deze twee brieven aan zijne tante was geheel,
de tweede gedeeltelijk in het Fransch geschreven.
[101] Deze brief was in 't Fransch geschreven.
[102] A. Fet. _Mijne Herinneringen_ 1848-1889.
[103] A. Fet, _Mijne Herinneringen_ 1848-1889.
[104] Tolstoi noemde zijne tante, de onlangs overleden gravin
A. A. Tolstaja, schertsenderwijze "Grootmoedertje".
[105] Iw. Zacharjin (Jakoenin). Herinneringen aan gravin
A. A. Tolstoi. _Europeesche Bode_, Jan. 1904.
[106] Zie zijn _Familiegeluk_.
[107] Barina is de vrouwelijke vorm van barin = heer.
[108] Uit de gedenkschriften van Tolstoi.
[109] A. Fet, _Mijne Herinneringen_, Blz. 237.
[110] _Sawremjennik_ 1858, Deel 72, Bladz. 300.
[111] In Fet's _Herinneringen_ is dit avontuur abusievelijk opgegeven
als in Januari 1858 te hebben plaats gehad.
[112] A. Fet, _Mijne Herinneringen_.
[113] in het handschrift in het Fransch.
[114] Het volk.
[115] Joefan was een bijzonder flinke knecht, en daarnaar noemde
Tolstoi den zwaren grondarbeid: "Joefanstwo".
[116] 1 desjatin = 4800 M2.
[117] De interessante bijzonderheden van deze reis ontleenen wij
aan R. Löwenfeld: _Graaf L. N. Tolstoi, zijn leven en zijn werken_,
en brachten zoo noodig eenige verbeteringen aan met gebruikmaking
van brieven, door Tolstoi aan zijne bloedverwanten geschreven.
[118] De vrouw van Djakoff.
[119] In het handschrift is deze brief in het Fransch aangehaald.
[120] In het handschrift in het Fransch aangehaald.
[121] L. N. Tolstoi, _Volksontwikkeling_.
[122] L. Tolstoi. _Verzamelde werken_, deel IV.
[123] Deze aanhalingen zijn genomen uit L. Tolstoi's _Verzamelde
Werken_, deel IV.
[124] Koemies is een drank, die bereid wordt uit de melk van een zeker
soort paarden, en in Rusland heilzaam wordt geacht voor borstlijders.
[125] Een Russische wagen; in Bokhara ook: eene tent.
[126] Barstwo--overheersching van den barin (heer).
End of Project Gutenberg's Tolstoi's leven, by Pavel Ivanovich Biroekoff