_ De Locris confinibus Phocensium et de eorum denominatione mira et
varia narratio — Amphissa urbs — memoranda Amphissæ et initia
celebrata pueris qui Ἄναχες appellantur — Locrorum urbes, Myonia
ejusque memoranda — Œanthea ejusque memoranda ac Naupactus — carmina
Naupactia et memoranda Naupacti — templi Æsculapii rudera. _
Ager Locrorum qui sunt Ozolæ vocati, juxta Cirrham Phocidi contiguus
est. De hujus populi cognomine diversa sunt ac dissidentia inter se quæ
audivi; referam pariter omnia. Orestheo Deucalionis filio regnum in hac
regione obtinenti canis pro catulo lignum peperit. Id quum Orestheus
defodisset, vere appetente vitem ex ea materia enatam tradunt. A ramis
(ὄζοις) itaque ex eo ligno editis nomen gentem duxisse. (2) Narrant alii
Nessum, qui portitoris ad Evenum amnem operam viatoribus navabat, non
statim ab Hercule accepto vulnere occubuisse, sed intra hujus terræ
fines effugisse. Ibi quum animam efflasset, a tetro insepulti cadaveris
odore noxam aerem contraxisse. Tertius quidam dissipatus est sermo,
graviter olentem vaporem e fœtida cujusdam fluminis aqua exhalari;
quartus dicentium asphodelum illic plurimam gigni, e cujus florum odore
* *. (3) Narrantur etiam primos ibi homines fuisse indigenas; eos, quum
vestem texere nondum didicissent, velare corpora solitos ad frigus
propulsandum ferarum recentibus coriis, pilo extrorsum converso quo
vestitus plus decoris haberet: oportuisse itaque consimilem tergoribus
odorem cutem ipsorum redolere. (4) Stadiûm centum viginti itinere
Delphis abest Amphissa, Locrorum urbs maxima et nobilissima; sed
Ozolarum quod nominis pudebat, cum Ætolis censeri se maluerunt, ac
probabilem sane rationem habet quod aiunt, quum Romanus Imperator Ætolos
suis sedibus excitatos Nicopolim transferret (ut scilicet coloniam illam
inquilinis locupletaret), majorem Ætolicæ plebis partem se Amphissam
recepisse. Sed ab ipsis originibus civitas hæc Locrorum fuit; et nomen
ei quidem inditum ab Amphissa, quam a Macare Æoli filio genitam Apollo
adamavit. (5) Multis est urbs operibus exornata, sed omnium quæ memoriæ
commendentur dignissima, Amphissæ monumentum, et item Andræmonis; una
cum eo sepultam dicunt Gorgen uxorem, Œnei filiam. In arce est Minervæ
ædes cum æneo signo quod erecto statu est. Deportatum a Thoante ab Ilio
credi volunt e Trojana præda exemptum. Mihi certe id minus persuadent.
(6) Docuimus etiam in superiore hujus historiæ parte, Samios homines
Rhœcum Philæi et Theodorum Teleclis filium primos omnium æris fundendi
rationem accuratiorem monstrasse: iidem primi æs conflarunt. Nullum
tamen Theodori opus quod fuerit ex ære fabricatum reperire usquam potui.
In Dianæ vero Ephesiæ, qua ad cellam itur quæ picturas continet, super
ara Dianæ cui Protothroniæ cognomen, septum est e lapidibus structum;
eminent ex eo et alia signa et feminæ cujusdam effigies in extremo
septo; Rhœci ea opus est, Noctem Ephesii vocant. (7) Jam vero ea Minerva
quæ Amphissæ visitur, simulacrum hoc tum aspectu vetustius, tum arte
rudius. Initia quoque celebrant Amphissenses deorum quos Anaces pueros
appellant. Quinam dii sint Anaces pueri, variat hominum opinio. Alii
Dioscuros, Curetas alii; qui plus intelligendo se assecutos putant,
Cabiros esse censent. (8) Hujus cognominis Locrorum aliæ sunt urbes;
superiore quam Amphissa est loco mediterranea versus Myonia; abest ab
Amphissa stadia triginta. Hæc civitas Myonensium illorum est qui in
Olympia clypeum Jovi dedicarunt. Præcelso loco oppidum situm est. Lucus
est apud Myonenses et ara deorum Milichiorum (_Mitium_). His nocturna
fiunt sacra, in quibus ante solis exortum carnes victimarum absumere
eodem in loco solenne habent. Neptuno supra urbem sacra area est;
Posidonium appellant. In ea est Neptuni ædes, sed ætate mea jam nullum
reliquum fuit simulacrum. (9) Interius igitur hi quam Amphissenses
habitant; mari autem proxima est Œanthea, cui finitima Naupactus. Præter
Amphissam alii omnes Locrorum populi sub ditione sunt Achæorum
Patrensium, quibus hunc honorem Augustus Imperator habuit. Œantheæ est
Veneris fanum, et paulum supra oppidum lucus mistim cupresso et pino
condensus. In ipso luco Dianæ templum et signum. Obsoleverunt vetustate
picturæ parietum, neque ex illis quicquam restat spectabile. (10)
Appellatam urbem a femina vel a nympha suspicor. Quod quidem Naupactum
attinet, traditum scio Dores qui sunt Aristomachi filios secuti, hoc in
loco classem ædificasse qua in Peloponnesum transmiserunt, et a navium
compactu urbi nomen datum. De Naupactiis ipsis, quemadmodum Messeniis
qui in Ithomen montem secesserant quando terræ motu Sparta afflicta
erat, Naupactum Locris ereptam in qua habitarent Athenienses
assignaverint, atque uti post cladem Atheniensium ad Ægospotamos
Messenios Naupacto quoque ejecerint Lacedæmonii; hæc satis copiose a
nobis exposita sunt in eo libro quem de rebus Messeniorum conscripsimus.
Coactis itaque Messeniis Naupactum deserere, rursus Locri in unum
convenientes eam occuparunt. (11) Jam quæ a Græcis Naupactia carmina
dicuntur, attribuuntur ea vulgo Milesio homini; sed Charon Pythe filius
auctorem eorum perhibet Naupactium Carcinum; quæ Lampsaceni sententia
nobis quoque probatur. Nam quæ tandem ratio afferri potest, quamobrem
carmini quod in feminas Milesius homo fecisset, Naupactiorum nomen sit
inditum? (12) Est Naupacti ad mare Neptuni ædes. Stat signum ex ære
factum. Est etiam Dianæ delubrum cum signo e candido lapide, jaculantis
habitu. Deæ cognomen Ætola. Veneri in spelunca suos habent honores; vota
ei nuncupant et aliis de causis, sed inprimis viduæ mulieres sibi a dea
alteras nuptias exposcunt. (12) Æsculapii fanum jam nihil est præter
rudera; sed a fundamentis illud olim erexit vir privatus Phalysius. Ei
aliquando graviter ex oculis et fere usque ad cæcitatem laboranti, qui
Epidauri colitur deus Anyten misit illam quæ carmina composuit, cum
tabulis obsignatis. Eas per visum in quiete mulier sibi accipere visa
fuerat, sed vero eventu res est comprobata. Quum enim evigilasset, in
manibus suis obsignatum libellum invenit. Naupactum igitur quum
appulisset, jubet Phalysium amoto signo literas perlegere. Ille primo
putare literas a se aspici non posse qui oculis captus esset; in spem
deinde erectus salutare sibi fortasse aliquid ab Æsculapio apportari,
tabulis resignatis in ceras aspexit et simul se oculorum calamitate
levatum sensit, et Anytæ, quæ ei in illis tabulis scripta fuerat,
pecuniam expendit bis mille nummûm aureorum.
INDEX<br />NOMINUM ET RERUM.