_ Signa ex decima Marathoniæ pugnæ dedicata — donaria Argivorum —
Tarentinorum donaria et de urbe Tarento ex oraculo condita narratio
— de Tarante. _
In basi quæ est subter (_prope?_) equum Durium inscriptio indicat, signa
ex decima Marathoniæ pugnæ dedicata. Ea sunt Minerva et Apollo, et ex
iis qui imperium gesserunt Miltiades, ex iis vero qui heroum nomine
celebrantur, Erechtheus, Cecrops et Pandion; Celeus etiam et Antiochus,
quem suscepit Hercules ex Meda Phylantis filia; tum Ægeus et de Thesei
filiis Acamas: hi etiam tribubus Atheniensium ex Apollinis Delphici
oraculo cognomina dedere: porro Melanthi filius Codrus, Theseus et
Phyleus; ab his tamen non acceperunt tribus nomina. Atque hos quidem,
quos percensuimus, Phidias fecit, et omnino de Marathoniæ pugnæ decima
sunt. Antigonum postea et ejus filium Demetrium ac simul Ptolemæum
Ægyptium Delphos miserunt; hunc benevolentia adducti, illos metu. (3)
Sunt non procul ab illo equo alia etiam donaria Argivorum, ii videlicet
duces qui Polynicis partes secuti Thebas oppugnatum iere, Adrastus
Talai, Tydeus Œnei filius, Prœti etiam nepotes, Capaneus Hipponoi et
Eteoclus Iphis filius, Polynices item et Hippomedon ex Adrasti sorore
genitus. Positus est illic Amphiarai etiam currus: in eo Baton stat
Amphiarai auriga et eidem etiam generis necessitudine conjunctus: eorum
postremus est Halitherses. (4) Opifices horum fuere Hypatodorus et
Aristogiton. Dedicatos Argivi dicunt de manubiis ejus victoriæ, qua ipsi
ad Œnoen Argolicæ terræ urbem Atheniensibus adjuvantibus de Lacedæmoniis
potiti sunt. Ex eadem, opinor, pecunia eos etiam dedicarunt Argivi, qui
sunt a Græcis Epigoni (_posteri_) appellati. Eorum enim sunt ibi positæ
imagines, Sthenelus et Alcmeon ætatis causa, ut mihi quidem videtur,
Amphilocho præpositus. His adjuncti Promachus, Thersander, Ægialeus et
Diomedes. Inter Diomedem et Ægialeum medius est Euryalus. (5) Sunt ex
adverso aliæ statuæ. Eas miserunt Argivi quum in Messeniis restituendis
Thebanos et Epaminondam juvissent. Statuis his repræsentantur heroes:
Danaus regum Argivorum longe potentissimus, Hypermnestra utpote sola
inter sorores manibus pura, prope eam Lynceus et omne sequens eorum
genus, quod ad Herculem et altius etiam ad Perseum adscendit. (6) Jam
Tarentinorum equi ænei et captivæ feminæ dona sunt, quæ Messapiis
(barbara gente, finitimis suis) victis miserunt; Ageladæ sunt Argivi
opera. Tarentum quidem coloniam Lacedæmonii deduxere duce Phalantho
Spartano. Huic coloniam deducturo Delphis oraculum redditum est, quum ex
æthra pluviam animadvertisset, tunc se agri et urbis compotem fore. (7)
In præsenti tamen neque ipse responsum commentatus, neque quenquam
interpretum consulens, classe in Italiam applicuit. Ibi quum Barbaros
vicisset, neque tamen vel urbe vel agro ullo potiri posset, oraculi ei
in mentem venit memoria, ac sibi quod fieri nullo pacto posset dei voce
significatum suspicari cœpit; quod scilicet nunquam eventurum esset ut
puro serenoque cœlo (_quam_ æthram _Græci vocant_) plueret. Hunc uxor
animum despondentem (consecuta enim domo fuerat) amanter multis modis
solabatur, et ejus aliquando caput genibus sustentanti, dum pediculos
legit, lacrimæ præ mariti amore ob adversos ejus casus et irritam spem
mulieri obortæ. (8) Quare effusius flens viri caput perfudit. Tunc
primum evolutæ sunt oraculi ambages: Æthra enim uxori nomen erat. Ea
itaque nocte quæ diem illum consecuta est, Tarentum, barbarorum urbem
maritimam maximam et opulentissimam, cepit. Tarantem quidem heroem
Neptuni et indigenæ Nymphæ filium fuisse dicunt; ab eo vero nomen
impositum et urbi et flumini. Eodem enim fluvius quo urbs nomine vocatur
Taras.