_ De Amphictyonum consessus origine et denominatione — populis ab
Amphictyone in commune consilium vocatis, et de Nicopolitanis ab
Augusto adjectis — triginta Amphictyonibus, qui Pausaniæ tempore
fuerunt — memorandis urbis Delphorum, templo Minervæ Pronœæ et
Massaliotarum gente — fluvio Plisto et aqua Castaliæ — sacro
Apollinis septo. _
Conventum hoc in loco Græcis constitutum plurimi putant ab Amphictyone
Deucalionis filio et ab eo convenientibus nomen Amphictyonum inditum;
Androtio vero in Attica historia scribit, in Delphicum consessum initio
e circumvicinis convenisse consiliarios, eosque qui eo convenire
solerent ἀμφιχτίονας (circumvicinos) nominatos fuisse; postmodum vero id
obtinuisse nomen quo nunc appellantur (Ἀμφιχτυόνες). (2) Ab ipso quidem
Amphictyone in commune consilium vocatos tradunt hos Græci nominis
populos, Ionas, Dolopas, Thessalos, Ænianas, Magnetas, Malienses,
Phthiotas, Dores, Phocenses et Locros Phocidi finitimos Cnemidis montis
accolas. Postea vero quam Phocenses templum diripuere, decennali jam
bello confecto, mutationem etiam sensit Amphictyonum curia, siquidem
Macedones locum in ea sunt adepti, Phocensium vero natio et ex Dorico
nomine Lacedæmonii sunt ordine moti; illi ob admissum sacrilegium, hi
quod opem Phocensibus tulissent, multa affecti. (3) Verum quum Galli
duce Brenno Delphos adorti fuissent, præ cunctis Græcis Phocenses
strenue rem gessere; quare Amphictyoniæ denuo socios esse atque in
reliquis pristinam iis contigit recuperare dignitatem. Augustus deinde
Imperator Nicopolitanis etiam qui ad Actium sunt, locum esse inter
Amphictyones voluit; Magnetas igitur, Malienses, Ænianes et Phthiotas
contribuere se Thessalis, suffragia vero quæ illorum et Dolopum fuerant
(interierat enim jam Dolopum gens), ad Nicopolitanos transferri jussit.
(4) Fuerunt ætate mea Amphictyones numero triginta. A Nicopoli,
Macedonia et Thessalis seni; ex Bœotis vero (nam et hi priscis
temporibus Thessaliæ partem tenuerunt Æolenses appellati), ex
Phocensibus item et Delphis bini; (5) unus ex vetere Dorica terra.
Mittunt præterea Locri qui Ozolæ appellantur, et qui e regione Eubœæ
sunt, unum utrique. Unus Eubœensis; e Peloponneso ab Argis, Sicyone,
Corintho et Megaris unus, et item unus Atheniensis accedit. Athenæ
quidem, Delphi et Nicopolis omnes obeunt Amphictyonum conventus; ex
ceteris autem quos enumeravimus populis per vices et stato temporis
intervallo singulæ urbes in Amphictyonum consessum conveniunt.
6. In primo urbis ingressu continentes sunt sacræ ædes quattuor; earum
una ruinosa est; vacua est altera signis et statuis; tertia Romanorum
imperatorum non sane multorum habet imagines; quarta Minervæ vocatur
Pronœæ (_Pronææ_). Signorum quod in primo templi aditu conspicitur donum
Massiliensium est, magnitudine alterum, quod intus positum, superans.
Massilienses Phocæensium in Ionia sunt coloni, eorum nempe hominum pars
qui ex Phocæa Harpagum Medum fugere. Hi quum navali pugna
Carthaginienses vicissent, occupata ea quam nunc incolunt regione ad
luculentam fortunam sunt provecti. (7) Et Massiliensium quidem æneum est
donum; aureum vero scutum a Crœso Lydorum rege dedicatum Minervæ. Pronœæ
(_Pronææ_) aiebant Delphi Philomelum eripuisse. Adjunctum est Pronœæ
(_Pronææ_) templo Phylaci sacellum herois. Hunc Phylacum inter Delphos
fama proditum est auxilium ipsis tulisse Persis irruentibus. (8) In ea
gymnasii parte, quæ sub dio est, densam aliquando silvam fuisse tradunt,
ibique Ulyssem, quum ad Autolycum venisset, una cum Autolyci filiis
venantem a sue vulnus supra genu accepisse. Flectentibus ad lævam a
gymnasio ac nihilo ferme longius quam stadia tria descendentibus fluvius
est Plistus nomine. Is ad Cirrham Delphorum navalem stationem et
proximum mare defluit. (9) Rursus a gymnasio sursum ad templum tendenti
ad viæ dexteram Castaliæ aqua præterfluit, suavis illa quidem potu.
Fonti nomen indigenam quandam mulierem dedisse ferunt; virum alii
Castalium. Panyasis autem, Polyarchi filius, in eo carmine quod de
Hercule fecit, Acheloi filiam fuisse Castaliam perhibet. Sic enim de
Hercule loquens scripsit:
Parnassi ut celeri pede saxa nivalia liquit,
Castaliæ tetigit juges Acheloidos undas.
Audivi etiam qui dicerent aquam illam Castaliæ Cephisi amnis donum esse.
Hoc Alcæus quoque versibus mandavit in proœmio in Apollinem, et haud
minimum confirmant Lilæenses, qui quum in Cephisi fontem patria quædam
bellaria et alia quæ sunt more majorum tradita statis quibusdam diebus
porriciant, eadem in Castalia rursus emergentia conspici dicunt. Urbs
ipsa Delphis quavis ex parte in clivum resupinatur. Et eodem sane est
quo oppidum situ sacrum Apollinis septum; spatio illud quidem peramplum
in suprema urbis parte eminet; scindunt se illinc multifidi exitus.