_ Cur Tegeatæ Apollini Agyieo signa dedicaverint, enarratur — de Cydone,
Gortyne et Catreo Tegeatarum et Cretensium diversa narratio — de
Rhadamantho — quattuor signis Apollinis Agyiei et aliis templis ac
signis Tegeæ — cultu Jovis Clarii — reliquis Tegeæ memorandis. _
Apollini vero Agyieo signa ob hujusmodi causam Tegeatæ dedicasse
feruntur: Apollinem et Dianam aiunt ubique gentium de iis hominibus
sumpsisse pœnas, qui Latonam dum uterum ferret errabundam in terras
ipsorum venientem contempsissent. (2) Quare quum ii quos nominavimus dii
in Tegeatarum quoque terram venissent, Scephrum Tegeatæ filium clam cum
Apolline collocutum esse. Ibi Limon (erat hic quoque de Tegeatæ liberis)
in suspicionem venit, fuisse clandestinum illum sermonem aliud nihil
quam sui criminationem; impetu itaque facto fratrem occidit; (3) sed mox
Dianæ sagittis confixus justas ejus cædis pœnas dedit; tum Tegeates et
Mæra ex tempore sacrum quidem utrique deo fecerunt; verum postea quum
atrox soli sterilitas incesseret, consulentibus e Delphici Apollinis
penetralibus responsum allatum est, lugendum esse Scephrum. Quamobrem in
Agyiei sacris et alia in Scephri honorem faciunt, et virgo Dianæ
sacerdos unum quempiam insectatur, Dianam dum Limonem persequeretur
simulans. (4) Aiunt etiam de Tegeatæ liberis qui reliqui erant ultro in
Cretam migrasse, Cydonem, Archedium [_Catreum?_), Gortynem; a quibus
urbes nominatæ fuerint, Cydonia, Gortyn, Catreus. Cretenses tamen
neutiquam huic Tegeatarum sermoni assentientes Cydonem Acacallide Minois
filia et Mercurio genitum dicunt; at Catreum Minois, Rhadamanthi
Gortynem filios fuisse. (5) De Rhadamantho quidem Homerus prodidit in
Protei et Menelai colloquio, in Elysios campos Menelaum esse venturum,
quo multo prius Rhadamanthus jam venerit. Cinæthon vero versibus
mandavit Rhadamanthum Vulcani, Vulcanum Tali, Talum Cretis filium
fuisse. Sunt sane Græcorum narrationes quum in plerisque, tum in iis
maxime quæ ad gentilitates pertinent, inter se dissidentes. (6) Agyieo
apud Tegeatas signa quattuor; singula a singulis tribubus posita sunt.
Tribuum ipsarum nomina perhibentur, Clareotis, Hippothoitis,
Apolloneatis, Athaneatis; sic appellatæ ab agri sorte quam liberis Arcas
proposuit suis, et simul ab Hippothoo Cercyonis filio. (7) Est præterea
Tegeæ Cereris et Proserpinæ fanum, quas Carpophoros (_Frugiferas_)
nominant. Prope Veneri cognomine Paphiæ templum dedicavit Laodice, cui
Agapenor pater, is qui bello Trojano Arcadum dux fuit; Paphi tamen illa
vixit, uti alio est a nobis loco prius explicatum. Ab eo templo non
longe absunt Bacchi delubra duo, Proserpinæ ara, Apollinis ædes cum
inaurato simulacro. (8) Ea omnia Chirisophus fecit, Cretensis patria, de
cujus ætate et magistro comperti nihil habemus. Longior certe Gnosi apud
Minoem Dædali commoratio Cretenses in signorum etiam opificio
nobilitavit. Adsistit Apollini ipse Chirisophus e marmore. (9) Habent
Tegeatæ quoque aram, quam vocant communem Arcadum. Est ibi Herculis
simulacrum; in femore vulnus cernitur, quod in prima cum Hippocoontis
filiis dimicatione accepit. Excelsior quidam locus, in quo complures
illas Tegeatæ aras habent, Clarii dicitur Jovis; cognomen manifestum est
a sortitione Arcadis filiorum ductum. (10) Festos dies quotannis eo in
loco agitant Tegeatæ; ac Lacedæmonios quidem, eo se sacro occupatis, cum
exercitu fines aliquando invasisse memorant; multa vero quum se
effunderet e cœlo nix, præ frigore hostes graviter sub armis laborasse;
interea se clam illis ignes accendisse; moxque frigoris incommodo
liberatos armis arreptis hosti occurrisse et superiores prœlio
discessisse. Conspicatus et alia Tegeæ sum, Alei domum, Echemi sepulcrum
et in pila incisam Echemi cum Hyllo pugnam. (11) A Tegea in Laconicum
agrum pergentibus ad lævam viæ est Panis ara, est etiam Jovis Lycæi.
Restant adhuc templorum fundamenta. Aræ quidem hæ a muris absunt stadia
duo. Progressi stadia ferme septem ad Limnatidis Dianæ pervenient. In ea
æde ex ebeno signum est. Operis forma cujusmodi quæ a Græcis Æginæa
appellatur. Absunt hinc stadia circiter decem Dianæ Cnaceatidis templi
ruinæ.