_ De Inûs fano et oraculo in via ad Thalamas, signis Pasiphaes et Solis
— Pephno ad mare, et insula hujus nominis, solo natali Dioscurorum —
Leuctris et memorandis ibi — signo Jovis Ithomatæ — Cardamyle et
Nereidum templo — Enope oppido, postea Gerenia dicto, Nestoris sede,
ejusque memorandis — Machaone ejusque cultu ac Podalirio — monte
Calathio et Alagonia urbe. _
Ab Œtylo ad Thalamas via in longitudinem stadia prope octoginta patet.
In via Inûs fanum et oraculum visitur. In eo futura dormientes
provident. Consulentibus enim per somniorum visa, quæ opus est, dea
denunciat. Erecta sunt ex ære signa in ea fani parte, quæ sub divo est,
Pasiphaes unum, Solis alterum. Quod in delubro ipso est, non satis se
illud aperte ostendit, coronamentis omni ex parte velatum: ex ære et
ipsum esse dicunt. Fluit e sacro fonte suavis haustu aqua: Lunæ
nuncupant. ** Thalamatis Pasiphae non est utique patrium numen. (2)
Distat a Thalamis stadi viginti Pephnos maritima civitas. Parva adjacet
insula, nihilo omnino ingenti saxo major. Ei quoque Pephnos nomen est.
In ea Castores primum in lucem editos Thalamatæ memorant: quod ipsum in
cantico quodam suo dixisse Alcmanem, me non fugit. Enutritos autem
Pephni negant, sed a Mercurio Pellanam deportatos. (3) In parva hac
insula sub divo ænea sunt ipsorum Castorum sigilla, nihilo pedalibus
majora. Ea, etsi hibernis undis vehementer saxum verberatur, loco tamen
nihil movet fluctus marinus: quod miraculo est: et illud fere haud multo
minori, quod formicæ ibi conspiciuntur vulgaribus albicante colore
dissimiles. Eam insulam suorum fuisse olim finium, contendunt Messenii:
eapropter Castores ipsos majore se quam Lacedæmonios propinquitate
attingere. (4) A Pephno stadia viginti absunt Leuctra. Quæ civitati
nominis origo, non habeo dicere. Quodsi a Leucippo, uti Messeniis
placet, Perieris filio nuncupata est, hoc illud esse arbitror, quod præ
diis ceteris Æsculapium colunt, quum Arsinoe eum Leucippi filia natum
putent. Marmorea sunt quum Æsculapii ipsius, tum Inûs diversa in parte
signa. (5) Ædes ibi erecta est Cassandræ Priami filiæ, cujus simulacrum
ab incolis Alexandræ nomine colitur. Sunt et Apollinis Carnei ligneæ
statuæ. Huic enim deo honorem ritu eodem habent, quo e Lacedæmoniis
Spartiatæ. Leuctris in arce Minervæ templum et simulacrum est. Cupidinis
in ipso oppido ædes et lucus, qui perenni aqua hieme irrigatur. Folia
vere ex arboribus quæ decidunt, ne exuberante quidem aqua alio
deferuntur. (6) Quod vero in maritima Leuctrici agri parte novi
accidisse ætate mea, scribere non gravabor. Immissus in silvam ignis
ventorum vi magnum arborum numerum exussit. In ea tunc parte, quæ
stirpibus maxime erat denudata, repertum est Ithomatæ Jovis signum ita
locatum, uti quæ dedicantur locari solent. Eo maxime testimonio nituntur
Messenii, dum Leuctra contendunt olim ad fines suos pertinuisse. Sed
nihil omnino prohibet quin, ut priscis etiam temporibus Leuctra
Lacedæmonii tenuerint, ab ipsis potuerint Ithomatæ Jovi honores haberi.
(7) Cardamyle quidem, cujus fecit mentionem Homerus, ubi dona
pollicentem Agamemnonem facit, Lacedæmoniis Spartanis paret, quum a
Messeniis eam sejunxerit Cæsar Augustus. Abest a mari Cardamyle stadia
octo, Leuctris autem sexaginta. Est ad Cardamylen non procul a litore
sacer Nerei filiarum lucus. In eum enim locum illas e mari narrant
prodiisse, ut Pyrrhum Achillis filium ad Hermiones nuptias Spartam
contendentem spectarent. In ipso oppido Minervæ ædes est et Carneus
Apollo, ut patrium est Doribus. (8) At quam urbem Enopen Homerus in
carminibus appellat, et ipsa Messenii nominis est. Facit autem nunc cum
Eleutherolaconibus: ætate nostra Gereniam nominant. In ea Nestorem sunt
qui educatum dicant; alii vero huc confugisse, capta ab Hercule Pylo.
(9) Gereniæ Machaonis Æsculapii filii monumentum et ejusdem religione
nobile fanum visitur. Nam et ab ipso Machaone morbis hominum medelas
monstrari putant. Sacram ei regiunculam Rhodon nuncupant. Simulacrum est
ex ære statu recto: caput corona cingitur, quam Ciphos patria lingua
vocant Messenii. Inferfectum ab Eurypylo Telephi filio dixit Machaonem,
qui carmina ea fecit, quæ Ilias parva dicitur. (10) Quare non ab re
illud in sacris, quo Pergami in Æsculapii fiunt, servari scio, ut, quum
hymnos a Thelepho exordiantur, nihil Eurypylo laudationis impertiant:
quin et illum in eo templo nominari nefas habent, quod scilicet eum
sciant interfectorem Machaonis fuisse. Ossa quidem Machaonis a Nestore
servata dicunt. At Podalirium, quum Ilio deleto redirent Græci,
tempestate Syrnum Cariæ incolumem delatum, ibi consedisse tradunt. (11)
In Gereniorum agro mons est Calathion, et in eo Clææ (_Calathiæ?_)
sacellum: cui specu proximum, angusto admodum aditu: sed qui
introierint, quæ admirentur, spectare possunt. A Gerenia ad superiora
jam mediterranea triginta procul stadia venientes excipit Alagonia
oppidum, annumeratum jam a me in Eleutherolaconum civitatibus. Quæ ibi
spectentur digna sunt Bacchi et Dianæ templa.