Schoon de aantekeningen van voorgaande Geschiedenissen, zonder
kennisse der gelegentheid van Landen en Steden, in 't naleezen
noch nuttig, noch aangenaam kunnen zyn, zo 'er niet iets nevens of
voor dezelve gemelt word: zo mogen de leezers ook niet met al te
langwylige verhandelingen derzelve opgehouden worden; dewyl anders
zo een beschryvinge op zich zelve en hier van afgescheiden vereischt,
die men de Landbeschryvinge noemt.
Waarom wy, tot verstand van de voorverhaalde Geschiedenissen, hier
van iets behoevende by te brengen, met een bloote verdeelinge van
de Landstreek, en een optellinge van Steden en Dorpen in iedere
afdeelinge, zonder van de beschryvinge iets te mogen aanroeren,
den eisch der voorgaande bladeren geacht voldaan te hebben.
De Landstreek van deze Provincie word in drie gedeeltens afgedeelt,
als Oostergo, Westergo en Zevenwouden. In voorige tyden bestond het
in de twee eersten alleen; die ook elk den naam van een Graafschap
by zommige Schrijvers hebben gevoert, en mogelijk ook in der daad
zyn geweest, zonder dat de Wouden als een byzonder deel wierden
aangemerkt. En zyn zo genaamt naar de Goën of Dorpen, in de Ooster-
of Westerverdeeling gelegen; en de Wouden, om de veelheid van 't
geboomte, dat eertyds mogelyk meerder is geweest, als hedendaags: en
zo wat verlatynt zynde, wierden Estrachia, Westrachia en Forestensis
genaamt, by de Schryvers in die taal.
Deze Leden worden elk in een getal van mindere verdeelingen
onderscheiden, die wy Grietenyen noemen, naar de Bevelhebbers van ieder
gedeelte, die men een Grietman noemt, dat zo veel is als Overheer,
want gritte, greet, en greut, is groot te zeggen. Elke Grieteny vervat
een zeker getal Dorpen onder zich, staande onder de regeering van een
Grietman. De Steden zyn 11 in getal, rustende elk op haar eigen recht;
maakende te zamen in zaaken van regeering het vierde Lid van Staat. In
't optellen van welke Dorpen, doordien zy naar de verscheidentheid
der byzondere spraaken (dialecten) of anderzins ook verscheiden worden
genoemt, zo komt in bedenkinge, welke wyze gevoegelijkst mag gevolgt
worden: want van de benaaminge der zelve zyn zommige gebruikelyk,