PRĪMA LĒCTIŌ: Lītterae et Prōnuntiātiō.
SECUNDA LĒCTIŌ: Verbum.
Recitā, respondē, surge, cōnsīde, dīc, venī.
Quid facis? Recitō. Quid faciō? Recitās. Quid facit?
Recitat.
Recitāte, respondēte, surgite, venīte.
Quid facitis? Recitāmus. Quid facimus? Recitātis.
Quid faciunt? Recitant.
TERTIA LĒCTIŌ: Prōnōmen.
Ego interrogō, tū respondēs, ille audit.
Ego et ille surgimus; nōs stāmus.
Tū et ille cōnsīditis; vōs sedētis. Illī veniunt.
Quis docet? Magister docet. Quis discit? Discipulus
discit.
Magister etiam scrībit; discipulus spectat.
Nēmō stat, omnēs sedent. Omnēs recitant, nēmō silet.
QUĀRTA LĒCTIŌ: Interrogātiō.
Recitāsne tū? Minimē, magister, ego audiō.
Audīsne? Ita, magister, audiō.
Nōnne vōs sedētis? Sānē, magister, nōs sedēmus.
Surgitne ille an cōnsīdit? Neque surgit neque cōnsīdit,
sed stat.
Audiuntne illī an spectant? Et audiunt et spectant.
Scrībōne ego an interrogō? Nōn scrībis, sed interrogās.
Intellegitisne omnēs annōn? Intellegimus.
QUĪNTA LĒCTIŌ: Nōmen.
Quid est illud? Mēnsa est illa. Quid est hoc? Sella
est haec.
Iānua, fenestra, tabula, crēta, carta, pāgina, līttera, lingua,
dextra, sinistra, pila, camera.
Quid est illud? Nōnne scīs? Minimē, magister, nesciō.
SEXTA LĒCTIŌ: Adiectīvum.
Quālis est tabula? Quadrāta est tabula. Pila est rotunda.
Iānua et longa et angusta est, sed tabula lāta est. Crēta
alba est, lingua rubra, tabula nigra. Iānua clausa
est; fenestra nōn clausa sed aperta est. Neque haec
līttera, neque illa rubra est: haec nigra est, illa
caerulea.
Quanta est mēnsa? Māgna est mēnsa, sed sella parva.
SEPTIMA LĒCTIŌ: Cāsus Accūsātīvus.
Quid vidēs? Crētam videō, ō magister.
Pāginam tangō, sūmō, teneō, pōnō.
Ego albam crētam habeō, vōs nigram tabulam vidētis.
Discipulus iānuam aperit; nunc aperta est iānua; apertam
iānuam vidētis.
Magister fenestram claudit; nunc clausa est fenestra;
clausam fenestram vidētis.
Parvam crētam sūmō; māgnam lītteram et longam
sententiam scrībō.
Spectāte omnēs! Dextra sinistram tangit; nunc dextram
sinistra tangit.
OCTĀVA LĒCTIŌ: Adiectīvum Possessīvum.
Mea est haec crēta; meam crētam vidētis. Tua est illa
sella; tuam sellam mōnstrō. Mārcus suam sellam
habet. Nostra tabula est haec; nostram tabulam
spectāmus. Vestra camera est haec: spectāte vestram
cameram! Magister suam cameram habet.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: recitō, stō, respondeō, sedeō, surgō, faciō,
veniō.
B. Respondē:
(i) Quālis est iānua, fenestra, tabula, crēta, pila?
(ii) Quanta est mēnsa, sella, crēta, līttera B, haec sententia?
(iii) Quālem crētam teneō?
(iv) Quālem tabulam habēmus?
(v) Quālem pāginam tangis?
(vi) Quālem fenestram vidēs?
(vii) Quantam sententiam scrībis?
(viii) Quantam cameram habētis?
(ix) Cūius est crēta? camera?
(x) Cūius sellam habēs?
NŌNA LĒCTIŌ. Prīma Dēclīnātiō.
Carta Eurōpae.
Hīc est terra, illīc est aqua. Spectāte! hīc terram,
illīc aquam vidētis. Quālis est terra? Terra rubra est,
sed aqua caerulea. Nunc īnsulam mōnstrō; Corsica est
īnsula, Britannia etiam īnsula est. Britannia māgna,
Corsica parva īnsula est. Īnsulane est Ītalia? Minimē,
Ītalia nōn īnsula sed paenīnsula est. Neque Ītalia
neque Hispānia īnsula est; longa paenīnsula est Ītalia,
Hispānia ferē quadrāta paenīnsula, Graecia acūta paenīnsula.
Quālis terra est Helvētia? Helvētia neque īnsula
neque paenīnsula est, sed terra inclūsa. Britinnia est
nostra patria. Melita prōvincia nostra est. Hīc
Rōmam mōnstrō; Hispānia erat Rōmāna prōvincia;
Gallia etiam Rōmāna prōvincia erat. Nunc aliam prōvinciam
Rōmānam mōnstrō; Sicilia etiam, māgna īnsula,
prōvincia erat, sed Germānia nōn erat prōvincia.
PĒNSUM.
A. Ēdisce vocābula.
B. Scrībe respōnsa:
(i) Quid est Hispānia? Sardinia? Helvētia?
(ii) Quālis et quanta terra est Sicilia? et Ītalia?
(iii) Utra īnsula est māgna, Sardinia an Hibernia?
(iv) Utra paenīnsula est longa, Ītalia an Hispānia?
(v) Quae īnsula Rōmāna prōvincia erat?
(vi) Cūius patria est Britannia?
(vii) Cūius prōvincia est Melita?
(viii) Quālem iānuam habēs?
(ix) Quālem sententiam scrībis?
C. Scrībe interrogāta ad haec respōnsa:
(i) Pila est illa.
(ii) Linguam tangō.
(iii) Nigra est tabula.
(iv) Māgna īnsula est Britannia.
(v) Clausam fenestram vidēmus.
(vi) Vōs sedētis.
(vii) Britanniam nōn Galliam mōnstrō.
(viii) Mea est haec pāgina.
(ix) Melita est nostra prōvincia.
DECIMA LĒCTIŌ. Numerus Plūrālis.
Carta Eurōpae.
Multae prōvinciae sunt, ūna, duae, trēs, quattuor,
quīnque, sex, septem, octō, novem, decem. Quot
īnsulae sunt? Nōnne multās etiam īnsulās vidētis?
Ecce! multās īnsulās mōnstrō, ūnam, duās, trēs, quattuor,
quīnque, sex, septem, octō, novem, decem. Multae
et ferē innumerae sunt īnsulae.
Quot māgnae īnsulae sunt? Paucae sunt māgnae
īnsulae, trēs vel quattuor, Britannia, Corsica, Sardinia,
Sicilia.
Quantae sunt īnsulae? Māgnaene sunt omnēs? Minimē,
nōn omnēs sunt māgnae. Hīc duās īnsulās vidētis;
altera māgna, altera parva est. Sicilia et Melita, quantae
īnsulae sunt, māgnae an parvae? Altera est māgna,
altera parva.
Illīc sex prōvinciās vidētis, Britanniam, Galliam, Hispāniam,
Sardiniam, Siciliam, Graeciam. Māgnaene sunt
annōn? Nōn omnēs māgnae sunt, sed aliae māgnae,
aliae parvae sunt. Aliae terrae Rōmānae erant, aliae
barbarae erant: sed prōvincia nūlla erat barbara.
PĒNSUM.
A. Ēdisce vocābula.
B. Respondē:
(i) Quot et quae prōvinciae Rōmānae erant īnsulae?
(ii) Quot clausās fenestrās vīdēs, et quot apertās?
(iii) Spectā cartam! Quot īnsulās vidēs?
(iv) Omnēsne fenestrae clausae sunt annōn?
(v) Omnēsne lītterās māgnās scrībis annōn?
(vi) Quot lītterās scrībis, cum 'carta Eurōpae' scrībis?
(vii) Scrībe contrāria: _multae, omnēs, haec, surgunt, silēte,
respondēs_?
ŪNDECIMA LĒCTIŌ. Ordinālia.
Hōrae.
Duodecim omnīnō hōrae sunt. Māne sunt sex, prīma,
secunda et cēterae; sexta hōra merīdiēs vocātur. Sex
etiam hōrae sunt post merīdiem. Quota hōra est, cum
māne surgimus? Aut prīma aut secunda hōra est, cum
māne surgimus; secunda hōra est, cum prandēmus;
tertia hōra est, cum Latīnam linguam discimus; quārta
hōra est, cum Gallicam linguam discimus; quīnta hōra
est, cum mathēmaticam scientiam discimus; nōna ferē
est, cum lūdimus, undecima, cum cēnāmus.
Nox quattuor vigiliās habet, prīmam, secundam, tertiam,
quārtam. Aut prīma aut secunda est vigilia, cum
dormīmus; deinde trēs ferē vigiliās, novem hōrās, dormīmus
et māne iterum surgimus.
PĒNSUM.
A. Ēdisce numerōs.
B. (i) Scrībe _interrogant_.
Quot lītterae sunt?
Quot lītterās scrībis?
Quota līttera est t, r, g, n?
Quae līttera est altera, quārta, septima, nōna?
(ii) Quot hōrae sunt māne? Quot post merīdiem?
Quot omnīnō?
(iii) Quota hōra nunc est? Quota est haec lēctiō?
(iv) Quota hōra est, cum Latīnam linguam discis?
cum Gallicam linguam discis? cum mathēmaticam
scientiam discis? cum prandēs? cum
lūdis? cum cēnās? cum dormīs? cum surgis?
(v) Quot hōrās nox habet? Quot hōrās vigilia habet?
Quot sellās habēs? Quot sententiās haec pāgina
habet?
DUODECIMA LĒCTIŌ.
Praepositiōnēs: Cāsus Accūsātīvus. (Ubi?)
Carta Eurōpae.
Discipulī intrā cameram sedent; magister extrā
cameram est. Hic cameram intrat et prope tabulam
stat et ante tabulam cartam pōnit. Nēmō nunc tabulam
videt, nam post cartam tabula est, sed omnēs cartam
spectant. Magister interrogat: 'Ubi est Germānia, suprā
an īnfrā Ītaliam? Nōnne intellegitis? Spectāte, dum
hoc mōnstrō. Suprā Ītaliam est Germānia et Ītalia est
īnfrā Germāniam. Quae īnsula īnfrā Ītaliam est?'
Discipulus respondet: 'Sicilia īnsula īnfrā Ītaliam est.'
Magister dīcit: 'Bene respondēs; Ītalia igitur inter
terrās Germāniam et Siciliam iacet. Ītalia etiam est
inter paenīnsulās Hispāniam et Graeciam.'
Sicilia īnfrā Ītaliam et suprā Āfricam est: inter terrās
igitur Ītaliam et Āfricam iacet. Helvētia inter Germāniam
et Ītaliam iacet, Gallia inter Hispāniam et
Germāniam, vel inter Ītaliam et Britanniam.
Spectāte nunc īnsulās: multās vidētis. Corsica est
prope Sardiniam, Sardinia prope Corsicam. Circum
īnsulās aquam vidētis, sed circum Helvētiam terrās.
PĒNSUM
A. Dēclīnā: mōnstrō, iaceō, cēnō, prandeō, lūdō, dormiō.
B. Respondē:
(i) Ubi discipulī sedent? (intrā.)
(ii) Ubi magister stat? (extrā.)
(iii) Ubi est tabula? (post.)
(iv) Ubi cartam vidēs? (ante.)
(v) Ubi est Ītalia? (īnfrā.)
(vi) Ubi Sicilia iacet? (suprā.)
(vii) Ubi iacet Gallia? (inter.)
(viii) Ubi Britannia est? (prope.)
(ix) Ubi est aqua? (circum.)
(x) Ubi discipulus stat? (tabula.)
(xi) Ubi est Melita? (Sicilia.)
(xii) Ubi est Āfrica? (Eurōpa.)
(xiii) Inter quās paenīnsulās est Italia?
(xiv) Prope quam īnsulam Corsica iacet?
(xv) Quās terrās circum Helvētiam vidētis?
TERTIA DECIMA LĒCTIŌ.
Praepositiōnēs: Cāsus Accūsātīvus (Quō?) et Vocātīvus.
Camera.
Magister intrā cameram sedet; Mārcus autem extrā
cameram stat. Hic iānuam pulsat, ille clāmat: 'Hūc
intrā!' Mārcus iānuam aperit, in cameram venit, ad
mēnsam it, ante mēnsam stat; tum, 'Salvē,' inquit,
'ō magister.' Ille respondet: 'Et tū salvē, Mārce; claude
iānuam, ad sellam ī, cōnsīde!' Mārcus iānuam claudit,
circum cameram ambulat, ad sellam it, cōnsīdit.
Magister nunc, 'Quīnte et Tite,' inquit, 'īte ad fenestrās!'
Illī surgunt et ad fenetrās eunt et prope fenestrās
stant. Magister ita exclāmat: 'Aperīte fenestrās!'
Fenestrās aperiunt et ad sellās redeunt.
PĒNSUM.
A. Respondē:
(i) Ubi Mārcus est? (camera.)
(ii) Quō intrat? (camera.)
(iii) Ubi stat? (mēnsa.)
(iv) Ubi ambulat? (camera.)
(v) Quō it? (sella.)
(vi) Quō Quīntus et Titus eunt? (fenestrae.)
(vii) Ubi stant? (fenestrae.)
(viii) Quō redeunt? (sellae.)
(ix) Quō Britannī eunt? (Gallia.)
B. Scrībe interrogāta ad haec respōnsa:
(i) Intrā cameram discipulī sedent.
(ii) In cameram magister venit.
(iii) Prope mēnsam est mea sella.
(iv) Inter cartam et tabulam discipulus stat.
(v) Ad fenestrās discipulī eunt.
(vi) Ad sellās redeunt.
QUĀRTA DECIMA LĒCTIŌ. II Dēclīnātiō.
Lūdus.
Lūdus est locus, ubi cottīdiē puerī discunt et magistrī
docent: lūdus multās camerās habet, ubi discipulī magistrīque
labōrant. Hic vīgintī ferē discipulōs docet et
cottīdiē multās sententiās corrigit; illī audiunt, recitant,
scrībunt; loculōs, tabellās, stilōs habent; multōs etiam
librōs habent, Anglicōs, Gallicōs, Latīnōs: aliī librī
caeruleī sunt, aliī rubrī. Circum cameram sunt quattuor
mūrī; hic mūrus iānuam habet, illa fenestrās, tertius
tabulam nigram, quārtus pīctūrās.
Extrā lūdum campus lātus iacet; campum per fenestram
vidētis; locus est, ubi puerī lūdunt et inter sē
currunt. Lūdus autem est locus, ubi nōn lūdunt sed
labōrant. Circum campum est altus mūrus.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: intrō, habeō, corrigō, eō, labōrō, currō, clāmō.
B. Respondē:
(i) Quālis est stilus, lūdus, liber, mūrus, aqua, campus?
(ii) Quālēs sunt discipulī, loculī, puerī, magistrī, pāginae,
pīctūrae?
(iii) Quālem tabellam, lūdum, stilum, campum habēs?
(iv) Quālēs librōs, mūrōs, sellās habētis?
(v) Quot magistrī cottīdiē tē docent?
(vi) Quot mūrōs camera tua habet?
(vii) Quot stilōs, librōs, campōs, tabellās habēs?
(viii) Quot puerōs circum tē vidēs?
(ix) Quis prope tē labōrat? Quem prope tē habēs?
(x) Ubi sunt mūrī?
(xi) Quid facit discipulus?
(xii) Quōmodo vocātur locus ubi labōrās? locus ubi
sedēs? locus ubi lūdis?
QUĪNTA DECIMA LĒCTIŌ.
Praepositiōnēs: Cāsus Ablātīvus. (Unde?)
Camera.
Tertia hōra est: discipulī cameram intrant, ad sellās
eunt, cōnsīdunt. Nunc magister etiam intrat et omnēs
ex sellīs surgunt et exclāmant: 'Salvē, ō magister!'
Ille crētam ā mēnsā sūmit et sententiās scrībit. Tum
cōnsīdit et 'Recitate,' inquit, 'omnēs.' Discipulī ex
tabulā recitant. Deinde magister 'Tū, Mārce!' inquit,
'ad tabulam ī et eam extergē!' Mārcus ā sellā ad
tabulam it, prope tabulam stat, tabulam exterget; tum
ā tabulā ad sellam redit. Quīntus et Titus ā sellīs ad
fenestrās eunt, fenestrās aperiunt, ā fenestrīs ad sellas
redeunt.
Magister, 'Aperīte,' inquit, 'librōs! Tu, Sextus, ex
librō recitā.' Sextus antem respondet: 'Nūllum librum
hīc habeō: extrā enim cameram est.' Magister, 'Ī igitur,'
inquit, 'ex camerā et librum tuum pete!' Sextus ex
camerā exit, librum petit, in cameram redit, ex librō
recitat. Omnēs nunc ex librīs recitant. Ūnus autem
ex discipulīs Gallus est; ex Galliā venit neque Anglicam
linguam intellegit: sed Latīnās sententiās bene recitāre
potest.
Post lūdum magister ā mēnsā abit et ex camerā exit.
Tum discipulī ā sellīs abeunt, ē lūdō exeunt, per campum
currunt, domum redeunt.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: camera, sella, discipulus, magister.
exemplī grātiā: mēnsa, -am, -ā, stilus, -um, -ō.
-ae, -ās, -īs, -ī, -ōs, -īs.
B. Respondē:
(i) Unde surgitis? (sellae.)
(ii) Unde magister crētam sumit? (mēnsa.)
(iii) Unde discipulī recitant? (tabula.)
(iv) Quō Mārcus it? (tabula.)
(v) Quō Quīntus et Titus eunt? (fenestrae.)
(vi) Unde abeunt? (fenestrae.)
(vii) Unde Sextus recitat? (liber.)
(viii) Unde Gallus venit? Germānus? Hispānus?
Ītalus?
(ix) Quō īs, cum tertia hōra est? (lūdus.)
(x) Unde post lūdum puerī exeunt? (campus.)
(xi) Quō redeunt?
SEXTA DECIMA LĒCTIŌ.
Praepositiōnēs: Cāsus Ablātīvus. (Ubi?)
Lūdus.
In Britanniā sunt multī lūdī et campī; in lūdō multī
puerī labōrant, lūdunt in campō; innumerī igitur discipulī
in tōtā Britanniā sunt. In lūdis sunt multae
camerae, in camerīs multae sellae, in sellīs discipulī
sedent. In camerā etiam sunt quattuor mūrī; in prīmō
mūrō est iānua, in alterō fenestrae, in tertiō tabula nigra,
in quārtō pīctūrae.
Magister ā sellā surgit, crētam ā mensa sūmit, trēs
sententiās in tabulā scrībit, prīmam in summā tabula,
alteram in mediā, tertiam in īmā. Multae lītterae in
sententiā sunt, permultae in pāginā, in tōtō librō innumerae.
Nunc magister cartam Eurōpae mōnstrat. In
summā cartā est Britannia, ubi Britannī habitant; in
mediā est Helvētia, in īmā Sicilia. Graecia est ā dextrā,
ā sinistrā Hispānia. Graecī in Graeciā habitant, in
Hispāniā Hispānī. In mediā aquā multās īnsulās
vidētis.
Nunc magister in mediā camerā stat et ad sellās sē
vertit. Fenestrae sunt ā dextrā, iānua ā sinistrā, sellae
ā fronte, tabula ā tergō. Ad iānuam sē vertit: ubi sunt
fenestrae, iānua, sellae, tabula?
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: tabula nigra, campus lātus, stilus ruber, liber
māgnus.
B. Respondē:
(i) Ubi labōrās?
(ii) Ubi lūdis?
(iii) Ubi sunt camerae?
(iv) Ubi sunt sellae?
(v) Ubi sedētis?
(vi) Ubi magister sedet?
(vii) Ubi pīctūrās vidēs?
(viii) Ubi pēnsum scrībis?
(ix) Ubi magister prīmam sententiam scrībit? alteram?
tertiam?
(x) Ubi sunt pāginae?
(xi) Magister sē ad fenestrās vertit: ubi sunt fenestrae,
iānua, sellae, tabula? Ubi magister stat?
(xii) Ubi sunt Britannia, Hispānia, Gallia, Germānia,
Āfrica, Graecia?
(xiii) Ubi sunt īnsulae?
(xiv) Ubi habitant Ītalī, Helvētiī, Germānī, Gallī?
SEPTIMA DECIMA LĒCTIŌ. Concordia Adiectīvī.
Agricola Rōmānus.
In cartā appārent terra et aqua. In terrā sunt
incolae—in Galliā Gallī habitant, in Germaniā Germānī.
Hanc aquam ōceanum vocāmus, sed illam
fluvium. In Ōceanō nautae labōrant. Ister fluvius
longus est et lātus; Padus, fluvius angustus et rapidus,
per Ītaliam fluit. Prope Padum sunt clīvī altī; nūllī
agrī in summīs clīvīs sunt, sed in īmīs clīvīs multī.
Agricolae agrōs colunt. Agricola ita vocātur quia agrōs
colit; nōn enim clīvōs summōs neque silvās colit, sed
agrōs in īmīs clīvīs et in rīpā colit. Incolae Rōmānī
multōs agrōs habent neque suōs agrōs colunt: agricolae
igitur prō incolīs Rōmānīs in agrīs labōrant. Nautae
nōn in terrā labōrant, sed in Ōceanō. Britannī nautae
prō patriā Britanniā et incolīs Britannīs in Ōceanō
pūgnant.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: fluvius longus, patria nostra, incola
Rōmānus, agricola Gallus, nauta Britannus.
B. Respondē:
(i) Sī aqua circum terram est, quōmodo vocātur?
(ii) Sī per terram fluit, quōmodo vocātur?
(iii) Quid agricola colit? ubi labōrat?
(iv) Quālis fluvius est Padus? ubi fluit?
(v) Ubi sunt agrī?
(vi) Quis agrōs colit?
(vii) Quī nautae in Ōceanō pūgnant?
(viii) Quī incolae in Galliā, in Ītaliā, in Hispāniā habitant?
(ix) Quō Padus fluvius fluit? et unde?
(x) Quid vidēs in rīpīs?
(xi) Cūius in camerā labōrās?
(xii) Prō quibus Rōmānī nautae pūgnant?
DUODĒVĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Genus Neutrum.
Arma Rōmāna.
Castra Rōmāna quadrāta sunt. Rōmānī vāllum circum
castra aedificant, extrā vāllum terram fodiunt et ita
fossam faciunt. In castrīs sunt multa tabernācula; sī
tabernāculum intrāmus, arma et tēla vidēmus. Arma
sunt galea et scūtum et lōrīca. Tēla sunt hasta et
gladius et iaculum. Rōmānus iaculum acūtum iacit,
hastam longam trūdit. Cum pūgnāre vult, gladium ex
vāgīnā stringit.
Ecce! in pīctūrā Rōmānus gladium gerit; gladius ā
dextrā, nōn ā sinistrā pendet. Bracchium sinistrum
scūtum oblongum tenet; Gallus autem nōn scūtum,
sed clipeum rotundum gerit. Sī puer Britannus pūgnāre
vult, neque tēla neque arma habet, sed pūgnōs. Pūgnus
et bracchium membra sunt; alia membra sunt collum,
tergum, nāsus, oculī.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: tēlum acūtum, māgna castra.
B. Dēclīnā: pendeō, iaciō, trūdō, pūgnō, redeō.
C. Respondē:
(i) Quot colla, bracchia, oculōs, nāsōs, terga habēs?
(ii) Ubi sunt scūtum, gladius, tabernācula, vāllum,
fossa?
(iii) Quae sunt arma? quae tēla?
(iv) Quāle est scūtum? quālis clipeus?
(v) Utrum bracchium clipeum gerit?
(vi) Quid Rōmānus stringit? Quid trūdit? Quid iacit?
(vii) Quōmodo multa in ūnō campō tabernācula vocās?
(viii) Utra castra quadrāta sunt, Gallica an Rōmāna?
ŪNDĒVĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Ablātīvus Īnstrūmentī.
Arma Rōmāna.
Rōmānī, cum pūgnāre volunt, arma et tēla gerunt.
Scūtīs enim sē dēfendunt; tēlīs autem, hastā, gladiō,
iaculō aliōs oppūgnant. Gallus nōn scūtō, sed clipeō
rotundō, sē dēfendit. Puer Britannus nōn tēlīs armīsque
pūgnat, sed pūgnīs; sinistrō pūgnō oppūgnat, dextrō sē
dēfendit; oppūgnāre etiam nōnnunquam dextrō potest.
Membrīs nostrīs multa facere possumus: oculīs enim
vidēmus, linguā recitāmus, bracchiīs pilam iacimus, dextrā
stilum vel crētam, cum scrībere volumus, tenēmus; stilō
in pāginā, in tabulā crētā scrībimus.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: sum, possum, volō, mē dēfendō.
B. Respondē:
(i) Quō īnstrumentō in tabulā scrībis? In pāginā?
(ii) Quibus armīs Rōmānas [Transcriber's note: Rōmānus] sē dēfendit? Gallus?
(iii) Quō membrō scrībis? recitās? pilam iacis?
(iv) Quibus membrīs vidēs? pūgnās?
(v) Utrō pūgnō tē dēfendis? alium puerum oppūgnās?
(vi) Utrō bracchiō Rōmānus scūtum tenet?
(vii) Quibus tēlīs Rōmānus oppūgnat?
(viii) Potesne sinistrā scrībere?
VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ.
Īnfīnītīvus. Cāsus Accūsātīvus. (Quamdiū? Quam longē?)
Titus Rōmam vīsit.
Procul Rōmā agricola et Titus fīlius habitant. Hic
cottīdiē ad lūdum it: bonus enim puer est et iam
Graecam linguam intellegere incipit. Suam linguam
bene dīcere potest, quia magistrī bene docēre possunt.
Nunc tredecim annōs nātus est et Rōmam īre vult.
Itaque agricola Rōmam eum dūcit. Quia Rōma procul
ab agrīs abest, ambulāre nōn possunt: equī igitur eōs
vehunt.
Cum ad portam Latīnam veniunt, ab equīs dēscendunt,
quia viae intrā mūrum inīquae sunt et angustae. Sex
deinde hōrās Rōmae manent; duās hōrās per omnēs
viās eunt et antīqua aedificia spectant; multa enim ex
templīs quadringentōs annōs aedificāta sunt. Deinde
amīcum vīsunt et apud illum prandent. Post prandium
puer spectācula spectāre vult; ad Circum Māximum
igitur eunt, et spectācula trēs hōrās spectant.
Tandem equōs prope portam Latīnam petunt et domum
redeunt.
PĒNSUM.
A. Scrībe īnfīnīntīvum et imperātīvum: ambulō, prandeō,
petō, vehō, dēscendō, absum, redeō, possum, volō,
intrō, dormiō, respondeō.
B. Respondē:
(i) Quot annōs nātus es?
(ii) Quot hōrās Latīnam linguam, Gallicam linguam,
mathēmaticam scientiam cottīdiē discis?
(iii) Quamdiū in campō lūdis?
(iv) Quot hōrās cottīdiē labōrās?
(v) Quot hōrās agricola labōrat?
(vi) In nostrā camerā quot passūs abest fenestra ā
iānuā?
(vii) In tuā camerā quot passūs mēnsa ā fenestrā abest?
(viii) Quamdiū dormīs?
(ix) Quot annōs noster lūdus aedificātus est?
C. Tū es Titus; nārrā fābulam.
ŪNA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Nōmina et Adiectīva.
Carta Rōmae.
Rōma in septem clīvīs stat. Ibi Capitōlium vidētis,
templum, ubi māgnus deus habitat. Ūnum nōs Deum
habēmus; sed Rōmānī multōs deōs habent; multa igitur
templa in māgnō oppidō sunt; dī enim suum quisque
templum habent. Ante templum stant altae columnae;
hae tēctum sustinent. Prope templum sunt multa aedificia,
alia parva, alia māgna. Mūrus validus tōtum
oppidum cingit et in hōc mūrō sunt multae portae.
Viae ex oppidō per portās dūcunt. Via Latīna per
portam Latīnam in Latium dūcit; Via Sacra praeter
forum ad Capitōlium, templum sacrum, dūcit. Forum
in mediō oppidō est. Extrā oppidum viae lātae et
aequae sunt; sed intrā mūrum angustae et inīquae.
Campī lātī et apertī sunt. In Campō Mārtiō virī puerīque
lūdunt et sē exercent. Hīc stat Circus Māximus;
ibi Rōmānī māgna spectācula vident; ibi equī currunt
et virī pūgnant. Haec spectācula Rōmānī lūdōs vocant.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: mē exerceō, dūcō, cingō.
B. Dēclīnā: vir sacer, hoc spectāculum, māgnus deus.
C. Respondē:
(i) Ubi Rōma stat?
(ii) Ubi dī habitant?
(iii) Quot deōs nōs habēmus?
(iv) Quae via ad Capitōlium dūcit?
(v) Quid columnae sustinent? Quālēs sunt?
(vi) Quid tēctum sustinet?
(vii) Quid oppidum cingit?
(viii) Quid mūrus cingit?
(ix) Quō dūcit via Latīna?
(x) Ubi virī sē exercent? Quis etiam ibi hoc facit?
(xi) Scrībe contrārium: aequus, angustus, lūdō, exeō, abeō,
campus, ager.
D. Dēscrībe Rōmam.
ALTERA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ.
Cāsus Genetīvus. Adverbium.
Camera.
Brūtus malus discipulus est; male pēnsum facit;
lentē ad lūdum ambulat et saepe sērō venit, sed cito
domum currit; nihil bene facere potest. In lūdō aut
amīcē cum propinquō discipulō lūdit aut inimīcē
pūgnat.
Hodiē Brūtus noster tranquillē in sellā Sextī dormit,
cum subitō Sextus cameram intrat et ita exclāmat: 'Ecce,
ō magister! Brūtus in meā sellā est.' Magister, 'Brūte!'
inquit, 'removē tē Sextī ex sellā et tuam in sellam
statim cōnsīde! Nunc recitā!' Brutus lentē sē removet,
sed, 'Nūllum librum,' inquit, 'hīc habeō.' Magister
respondet: 'Mūrēnae ex librō recitā!' Mūrēnae igitur
librum Brūtus capit et illīus ex librō recitāre incipit.
Male autem recitat et magister ita exclāmat: 'Ō īgnāvē
discipule, stultē semper omnia facis neque unquam
studiōsē labōrās. Nōlī tam īgnāvus esse. Cēterī hūius
lūdī discipulī suōs semper habent librōs, tū autem nunquam
habēs tuum. Exemplum ab illīs cape! Tū semper
illōrum in sellīs sedēs, illōrum librōs habēre vīs. Venī
ad mē!' Ō miserum Brūtum! Dum timidē surgit
et ad mēnsam magistrī lentē appropinquat, inimīcī
ēius spectāculum laetī spectant. 'Properā!' inquit
magister, et ferulam sūmit.
PĒNSUM.
A. Adiectīva scrībe ad haec adverbia: male, lentē, inimīcē,
tranquillē, studiōsē.
B. Adverbia scrībe ad haec adiectīva: bonus, amīcus,
īgnāvus, miser.
C. Contrāria scrībe ad haec vocābula: bene, lentē, studiōsus,
laetus, semper.
D. Respondē:
(i) Sī fluvius lentus est, quōmodo fluit?
(ii) Sī Ōceanus tranquillus est, quōmodo nauta Ōceanum
trānsit?
(iii) Sī sērō ad lūdum venīs, quōmodo ambulās?
(iv) Quōmodo studiōsī puerī labōrant?
(v) Quōmodo cum amīcō lūdis?
(vi) Quōmodo contrā inimīcum pūgnās?
(vii) Quālis puer īgnāvē labōrat?
(viii) Quālis puer male omnia facit?
(ix) Quālēs agricolae agrōs bene colunt?
(x) Quōmodo lūdōs spectās?
E. Respondē:
(i) Cūius est haec camera?
(ii) Cūius est hic lūdus?
(iii) Quōrum est hic campus?
(iv) Quōrum patria est Britannia? Gallia? Germānia?
(v) Cūius librum habēs?
(vi) Cūius in sellā sedēs?
(vii) Cūius ex librō recitās?
(viii) Cūius stilō nunc scrībis?
(ix) Cūius sella ante tuam sellam est?
(x) Cūius sella post tuam est?
(xi) Cūius sella prope tuam est?
(xii) Quōrum sellās circum tuam vidēs?
(xiii) Cūius in sellā Brūtus dormit?
(xiv) Quōrum in sellīs cēterī puerī sedent?
(xv) Cūius ex librō Brūtus recitat?
(xvi) Quōrum ex librīs cēterī puerī recitant?
(xvii) Quōrum librōs bonī puerī habent?
(xviii) Cūius ad mēnsam Brutus appropinquat?
F. Tū es Brūtus; nārrā fābulam dē tē.
TERTIA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Cāsus Datīvus.
Camera.
Puerī magistrō sententiās suās dant; magister sententiās
corrigit et puerīs reddit; puerī eī grātiās agunt,
omnēs praeter Brūtum; nam hic nūllās notās accipit et
magistrō ita dīcit: 'Cūr nūllās notās mihi dās? Cūr
nūllae notae mihi sunt?' Huīc magister ita respondet:
'Quia multa in sententiīs tuīs vitia sunt, tibi nūllās
notās dō. Hīs autem puerīs multās dō, quia hōrum in
sententiīs pauca vitia sunt. Tū, Mārce, sententiās tuās
nōbīs recitā!' Brūtus, 'Eheu,' sibi dīcit; Mārcus autem
sententiās cēterīs puerīs recitat. Tum magister pulchrum
librum ā mēnsā sūmit et puerīs mōnstrat et 'Vōbīs,
ō puerī,' inquit, 'semper praemia dō, sī bene pēnsa facitis.
Hodiē Marcō praemium dō. Venī, Mārce, et hunc librum
accipe!' Laetus Mārcus librum ā magistrō accipit et ita
eī exclāmat: 'Māximās grātiās, ō magister, tibi agō!'
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: nota, magister, lūdus, deus, arma, praemium.
B. Dēclīnā: ego, tū, sē, hic, ille, is.
C. Respondē:
(i) Cuī sententiās dās?
(ii) Cuī sententiās tuās reddō?
(iii) Quibus magister sententiās puerōrum reddit?
(iv) Quibus sententiās vestrās reddō?
(v) Unde notās accipis?
(vi) Cuī grātiās agis?
(vii) Sī tibi stilum dō, cuī nunc stilus est?
(viii) Sī magister tibi praemium dat, quid dīcis?
(ix) Sī tē interrogō, cuī respondēs?
(x) Quālī puerō magister praemium dat?
(xi) Quibus magister librum mōnstrat?
(xii) Quibus magister notās dat?
(xiii) Cuī Brūtus, 'Eheu,' dīcit?
(xiv) Quibus Mārcus sententiās recitat?
(xv) Unde notās accipit?
D. Scrībe in onmibus persōnīs:
Ego magistrō librum meum mōnstrō.
QUĀRTA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Cāsus Ablātīvus. (Quandō?)
Diēs Puerī Britannī.
Puer Britannus prīmā hōrā ē lēctō surgit. Ex cubiculō
ad prandium dēscendit. Tum domō ad lūdum it.
Ibi trēs vel quattuor hōrās labōrat. Prīmum linguam
Gallicam discit, deinde Anglicam, postrēmō scientiam
mathēmaticam. Tandem ē lūdō exit et domum ad
secundum prandium redit. Ūnam hōram domī manet.
Post prandium iterum ad lūdum venit. Decimā hōrā
in campum exit. Vesperī domum ad cēnam redit.
Post cēnam pēnsum facit. Mox dormīre vult. Prīmā
igitur vigiliā sē in lēctum iacit. Brevī sē somnō dat,
et trēs vigiliās dormit. Prīmā hōrā gallus cantat; cum
gallus cantat, puer nōn iam dormit; sed ē lēctō statim
surgit; saepe etiam ante hanc hōram surgit, nam in lēctō
manēre nōnvult. Cottīdiē māne surgit, merīdiē prandet,
vesperī cēnat, noctū dormit.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā: nauta bonus, haec cēna, hoc vitium, ille puer.
B. Respondē:
(i) Quandō ē lēctō surgis?
(ii) Quandō tē in lēctum iacis?
(iii) Quandō tē somnō dās?
(iv) Quandō prandēs?
(v) Quandō cēnās?
(vi) Quandō linguam Latīnam discis?
(vii) Quid māne discis? (prīmō, deinde, postrēmō.)
(viii) Quis prīmā hōrā cantat?
(ix) Quandō tū cantās?
(x) Quid māne facis? Quid merīdiē? Quid noctū?
C. Quid cottīdiē facis?
QUĪNTA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ.
Tempus Praeteritum Imperfectum.
Diēs Puerī Rōmānī.
Puer Rōmānus prīmā hōrā ē lēctō surgēbat; deinde
in oppidum ad lūdum ībat, ubi magister eum Latīnam
linguam et Graecam linguam et scientiam mathēmaticam
docēbat. Nōnnunquam puer īgnāvus erat; tum magister
eum feriēbat, sed puer Rōmānus nunquam lacrimābat.
Post lūdum domum redībat; merīdiē prandēbat. Post
prandium in Campō Mārtiō lūdēbat aut in silvīs agrīsque
errābat. Silvae in summō clīvō erant, agrī in īmō.
Prīmā vigiliā post cēnam in lēctum sē iaciēbat somnōque
sē dabat.
Nōnnunquam etiam diē fēstō puer Rōmānus ōtium
agēbat neque in lūdum ībat. Tum tōtus populus ad
templa deōrum conveniēbat, virī fēminaeque aderant,
puerī puellaeque cantābant et deōs laudābant. In
templō dīs sacrificābant et multās victimās caedābant.
Post sacrificium victimās sacrās edēbant.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā tempus imperfectum: laudō, doceō, lūdō,
iaciō, feriō, eō, sum.
B. Complē sententiās: e.g. Hodiē labōrō; herī labōrābam.
(i) Hodiē ad lūdum venīmus.
(ii) Hodiē in hāc sellā sedēs.
(iii) Hodiē Mārcus prīmā hōrā surgit.
(iv) Hodiē domum redeō.
(v) Hodiē ille in lēctō manet.
(vi) Hodiernum pēnsum longum est.
(vii) Hodiē tempus praesēns dēclīnātis.
(viii) Quid facitis hodiē, Ō puerī?
(ix) Hodiē nōs in silvīs errāmus.
(x) Hodiē puerī Latīnam discunt.
C. Respondē:
(i) Quandō puerī Rōmām ōtium agēbant?
(ii) Quō tōtus populus conveniēbat?
(iii) Quis aderat? Quis cantābat? Quem puellae laudābant?
(iv) Quot victimās Rōmānī caedēbant?
(v) Quis eās edēbat? Quandō?
(vi) Quem magister Rōmānus feriēbat?
SEXTA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ. Tempus Futūrum.
Ōtium Puerī Britannī.
Crās ōtium agēmus. Quō ībitis? Mārcus per agrōs
silvāsque errābit, ibique multa vidēbit. In agrīs appārēbunt
taurī, vaccae, āgnī, asinī, equī. Taurōs autem
vītābit Mārcus, quia saevī sunt, sed vaccae appropinquābunt
diūque eum spectābunt. Āgnī eum fugient, quia
timidī erunt, et in extrēmō agrō salient. Equī asinīque,
sī Mārcus nōn clāmābit, appropinquābunt, quia cibum
accipere volent. Sī cibum Mārcus habēbit, illīs dare
poterit. Tum caelum obscūrum erit; Mārcus silvam
intrāre nōlet. Sī autem silvam intrābit, quid ibi audiet?
quid vidēbit? Hoc, sī manēre volētis, posthāc aliquandō
vōbīs dīcam, cum alteram fābulam nārrābō.
Mārcus tamen silvam nōn intrābit, sed ex agrīs exībit
domumque redībit. Ibi cēnābit et in lēctum sē iaciet.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā, tempus futūrum hōrum verbōrum: errō,
habeō, dīcō, fugiō, saliō, redeō, possum, volō.
B. Complē sententiās XXV B., e. g. Hodiē labōrō: crās
labōrābō.
C. Respondē:
(i) Quis mox in Ōceanō pūgnābit? (Britannī.)
(ii) Quid aliquandō vōbīs nārrābō?
(iii) Quid crās in lūdō discētis?
(iv) Quis vōs in lūdō crās docēbit?
(v) Quandō tē in lēctum iaciēs?
(vi) Quandō crās ad prandium dēscendēs?
(Vii) Volēsne crās bene labōrāre?
(viii) Quid aperiēs, cum cameram intrāre volēs?
(ix) Quid sūmēs, cum scrībere volēs?
(x) Ubi errābis, cum ōtium agēs?
(xi) Quis trāns Ōceanum crās ībit? (multī nautae.)
(xii) Quid aliquandō audiēs?
SEPTIMA ET VĪCĒNSIMA LĒCTIŌ.
Cum–praepositiō. Cum–coniūnctiō.
Pūgna.
Ōlim Rōmānus cum Hispānō Massiliam ībat: subitō
ex silvā duo Gallī exsiliunt eōsque longīs hastīs oppūgnant.
Rōmānus et Hispānus statim gladiōs stringunt
et dēfendere sē incipiunt. Alter Gallōrum Hispānum
in fluvium propinquum hastā trūdit; ille mortuus ad
īmum fluvium cōnsīdit. Rōmānus, quia nunc sine
sociō pūgnābat, circum sē spectābat: haud procul
aberat parvus mūrus: hūc currit, sē post murum pōnit,
Gallōs exspectat. Tum prīmus appropinquat, et, cum
hastam trūdit, Rōmānus eam vītat et Gallum gladiō
ferit. Statim ille mortuus cadit. Deinde alter Gallus,
cum socium mortuum videt, tergum vertit. Rōmānus
clāmat et sine morā super mūrum salit. Mox Gallum
sinistrā capit et gladiō caedit. Ita sōlus ambōs Gallōs
occīdere poterat.
Rōmānus Massiliam abit; Gallī autem alter cum alterō
humī iacēbant et, sī nēmō illōs inveniet, semper ibi
iacēbunt.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā in tempore praesentī: capiō, inveniō;
in tempore futūrō: exspectō, occīdō;
in tempore imperfectō: iaceō, absum.
B. Respondē:
(i) Quōcum ad lūdum venīs?
(ii) Quot cum amīcīs herī lūdēbās?
(iii) Quot cum magistrīs crās labōrābis?
(iv) Quot puerī tēcum in camerā adsunt?
(v) Cum pilā lūdis, quōcum lūdis?
(vi) Uter sine sociō erat, Gallus an Rōmānus?
C. Respondē per coniūnctiōnem cum: e. g. Cum cēnō,
ad mēnsam sedeō.
(i) Quandō ad mēnsam sedēs?
(ii) Quandō ad tabulam stās? (scrībere.)
(iii) Quandō 'Salvē, magister!' dīcēs? (intrāre.)
(iv) Quandō silēbis? (respōnsum nescīre.)
(v) Quandō in silvīs errātis? (ōtium agere.)
(vi) Quandō dormīs? (in lēctō iacēre.)
D. Tū es Rōmānus; dēscrībe pūgnam.
DUODĒTRĪGĒNSIMA LĒCTIŌ. Tempus Perfectum.
Vīta Puerī Britannī.
Gāius duodecim annōs nātus est. Nōndum longam
vītam vīxit, sed tamen multa vīdit et audīvit; multa
cōgitāvit et didicit; multa bene et pauca, ut spērō,
male fēcit. Multōs annōs lūsit, paucōs annōs labōrāvit.
Magistrī eum legere et scrībere docuērunt. Multōs iam
librōs lēgit, multās fābulās audīvit; nunc igitur linguam
Anglicam bene recitat et bene dīcit. Multa pēnsa scrīpsit
et nōnnūllās epistulās; fābulamne etiam scrīpsit? Iam
Gallicam linguam discere incēpit; ad Galliam igitur
mox īre et pulchra oppida Gallōrum spectāre poterit.
Saepe cum amīcīs cucurrit, pilam iēcit, per silvās errāvit;
nunc igitur validus est et rōbustus.
Vōsne, O puerī, etiam haec fēcistis? Lēgistisne et
scrīpsistis? Vīdistisne multa et audīvistis? Lūsistisne
et labōrāvistis? 'Ita, nōs etiam haec omnia fēcimus;
inter nōs cucurrimus, pilam iēcimus, per silvās errāvimus.'
Tū, Quīnte, silēs; nōnne tū etiam haec fēcistī?
An semper tantum labōrāvistī? 'Ego etiam, magister,
haec et alia fēcī; in fluviō enim saepe ante prandium
natāvi; aliīne puerī in fluviō natāvērunt? Ad lūdum
etiam cottīdiē adfuī; multī autem puerī saepe āfuērunt.'
Quīntus praemium accipiet.
PĒNSUM.
A. Dēclīnā tempus perfectum: natō.
B. Scrībe prīmam persōnam, singulārem et plūrālem,
temporis perfectī: labōrō, doceō, dīcō, audiō, eō,
faciō, absum; et secundam persōnam: cōgitō,
vīvō, videō, discō, currō, addō, adsum, trānseō.
C. Respondē:
(i) Īvistīne hōc annō ad theātrum?
(ii) Trānsiistīne unquam Ōceanum?
(iii) Quotiēs hōc anno in lūdō nōn adfuistī?
(iv) Quīntamne et trīgēnsimam lēctiōnem iam lēgistis?
(v) Quis agrum colere didicit? (agricolae.)
(vi) Quis pēnsum fēcit? (nōs omnēs.)
(vii) Validus nunc es; quid anteā fēcistī?
(viii) Sententia scrīpta est; quid fēcistī?
(ix) Iānua clausa est, fenestra aperta; quid fēcit aliquis?
(x) Pensum recitāre bene scīs; quid fēcistī?
(xi) Stilum teneō; quid fēcī?
(xii) Stilus nunc in mēnsā iacet; quid fēcī?
(xiii) Nunc humī iacet; quid fēcī?
(xiv) Pēnsa vestra corrēcta sunt; quid magister fēcit?
D. Quid iam in lūdō fēcistī? Quid extrā lūdum?
ŪNDĒTRĪGĒNSIMA LĒCTIŌ.
Tempus Praeteritum et Supīnum.
Britannia victa.
Iūlius Caesar ad Britanniam vēnit, quod Britannōs
vincere et nostram patriam imperiō Rōmānō addere
volēbat. Britannī ad ōram dēscendērunt Rōmānōs
spectātum. Capillī eīs longī erant et flāvī, bracchia
caerulea; neque multa vestīmenta gerēbant. Rōmānī
autem contrā barbarōs inimīcē adīre incēpērunt; illī
igitur domum fūgērunt, quia arma sēcum nōn habēbant.
Iacula gladiōs clipeōs sūmpsērunt et ad pūgnam rediērunt.
Diū patriam dēfendērunt, sed Caesar eōs tandem vīcit.
Rēgulus igitur Britannōrum ad Rōmanōs pācem petītum
vēnit. Tum Iūlius Caesar ad Ītaliam rediit et
victōriam populō Rōmānō ita nārrāvit: 'Ad novam
īnsulam Ōceanum trānsiī; Britannia vocātur. Bona est
terra Britannōrum; hanc terram cēpī. Validī sunt barbarī
et bene pūgnant; hōs vīcī. Spectāte, Ō Rōmānī,
meōs captīvōs; hī erunt vestrī servī; vestra erit hōrum
terra. Vēnī, vīdī, vīcī.'
PĒNSUM.
A. Scribē Partēs Prīncipālēs hōrum verbōrum: spectō,
doceō, petō, aperiō.
B. Respondē:
(i) Quō cōnsiliō ad lēctum īs?
(ii) Quō cōnsiliō ad mēnsam īs?
(iii) Quō cōnsiliō in campum īs?
(iv) Cūr Iūlius ad Britanniam vēnit?
(v) Quō cōnsiliō Britannī ad ōram dēscendērunt?
(vi) Dēscrībe antīquōs Britannōs.
(vii) Cūr Britannī domum fūgērunt?
(viii) Quid sūmpsērunt?
(ix) Cūius erat victōria?
(x) Quō cōnsiliō rēgulus ad Iūlium īvit?
(xi) Cuī Iūlius victōriam nārrāvit?
(xii) Quibus verbīs victōriam nārrāvit?
C. Tū es antīquus Britannus: fābulam nārrā.