Krom la ĝustediraj radikoj, ĉi tiu verko enhavas la proponatajn
sufiksojn _aĉ_, _atr_, _iz_, kaj _oz_, kiuj utilis por anstataŭi
neoportunajn perifrazojn.
La sufikso _aĉ_ estas jam tiel ĝenerale uzata, ke ĝi ne bezonas
komentarion.
_Atr_ montras objekton, kiu havas ŝajne, aŭ parte, la econ
difinitan de la radiko. Mi uzis ĝin en la ekzemploj _flavatra_,
_grizatra_. Tiuj vortoj montras objektojn, kiuj estas kvazaŭ flavaj,
aŭ grizaj; sed tute ne «dubeflavaj», aŭ «dubegrizaj», laŭ la
esprimo nuntempe uzata: la koloro ne estas duba, ĝi estas difinita,
kaj similas al la flava aŭ al la griza.
_Iz_, kiu signifas «kovri, plenigi, smiri, aŭ ĝenerale provizi
per...», utilis por formi la vorton _elektrizi_.
Fine _oz_, signifikanta «kiu enhavas, aŭ portas multon da...»,
liveris la vortojn _anguloza_, _doloroza_, _famoza_, _fumoza_,
_furioza_, _haroza_, _konkoza_, _kotoza_, _odoroza_, _polvoza_,
_ŝlimoza_.
III.--Propraj nomoj.
La Grekaj, Rusaj kaj Turkaj nomoj, kiuj troviĝas en ĉi tiu
verko, estas fonetike transskribitaj. La ceteraj, t. e. la nomoj
apartenantaj al lingvoj skribataj per latinaj literoj, estas presitaj
laŭ ilia nacia ortografio. Ĉar multaj el la legontoj ilin konas,
oni ne enpresis ilian prononcon en la teksto mem, por ne difekti la
aspekton de tiu lasta. Por la ceteraj personoj, tiu prononco estas
montrita ĉi sube.
Oni eĉ lasis al la antaŭnomoj la formon, kiun ili havas en la
originala teksto: oni opiniis efektive, ke skribi «Johano Haris»
kaj «Jakobo Fondi», anstataŭ «John Harris» kaj «Giacomo
Fondi», estus vera difektigo de tiu teksto.
Same, oni konservis en tiu traduko la fremdajn vortojn enhavatajn
en la originala teksto, donante nur, pli sube, ilian prononcon kaj
tradukon, por la personoj, kiuj ilin ne konas. Kompreneble, ne
montrita prononco estas la sama, kiel en Esperanto.
En tiuj transskriboj, la literoj _â_, _ê_, _ô_, _û_ montras la
Francajn «nazajn vokalojn». La personoj, kiuj ilin ne konas, povas
prononci ilin _an_, _en_, _on_, _en_, anstataŭigante _n_ per _m_
antaŭ _b_, _p_, _f_ kaj _v_.
_About_ (_france_) _prononcu_: Abu.
_Aurélien_ (_fr._) Oreljê.
_Bareaud_ (_fr._) Baro.
_Barley_ (_angle_) Balej.
_Bertrand_ (_fr._) Bertrâ.
_Boryana_ (_latine_) Borjana.
_Bory de Saint-Vincent_ (_fr._) Bori dsêvêsâ.
_Brainne_ (_fr._) Bren.
_Byron_ (_a._) Bajr'n.
_Calcraft_ (_a._) Kalkraft.
_Calcutta_ (_a._) Kalkuta.
_Caliban_ (_a._) Kalib'n.
_Cavendish_ (_a._) Kav'ndiŝ.
_Charles_ (_fr._) Ŝarl.
_Daraud_ (_fr._) Daro.
_Edmond_ (_fr._) Edmô.
_Edward_ (_a._) Edŭard.
_Fancy_ (_a._) Fansi.
_Fauriel_ (_fr._) Forjel.
_Frantz_ (_germane_) Franc.
_Gaston_ (_fr._) Gastô.
_Giacomo_ (_itale_) Ĝjakomo.
_Gil Blas de Sintillane_ (_fr._) Ĵilblas d' sâtiljan.
_Gustave_ (_fr._) Gistav.
_Hippolyte_ (_fr._) Ipolit.
_Illinois_ (_a._) Ilinojz.
_John_ (_a._) Ĝon.
_Leipzig_ (_g._) Lajpcig.
_Lesage_ (_fr._) L'saĵ.
_Liverpool_ (_a._) Liv'rpul.
_Lloyd_ (_g._) Lojd.
_Macaire_ (_fr._). Maker.
_Marseille_ (_fr._) Marsej.
_Mary_ (_a._) Meri.
_Mérinay_ (_fr._) Merine.
_Moch_ (_fr._) Mok.
_Niebuhr_ (_g._) Nibur.
_Osnabruck_ (_g._) Osnabruk.
_Pascal_ (_fr._) Paskal.
_Pellisson_ (_fr._) Pelisô.
_Pleyel_ (_fr._) Plejel.
_Philip_ (_a._) Filip.
_Piccadilly_ (_a._) Pikadili.
_Piacenza_ (_it._) Pjaĉenza.
_Pont-Audemer_ (_fr._) Pôtodmer.
_Pradier_ (_fr._) Pradje.
_Rebecca_ (_a._) Rebeka.
_Reynault_ (_fr._) Reno.
_Robert_ (_fr._) Rober.
_Scholl_ (_fr._) Ŝol.
_Schultz_ (_a._) Ŝulc.
_Scott_ (_a._) Skot.
_Sharper_ (_a._) Ŝarper.
_Sheffield_ (_a._) Ŝefild.
_Simons_ (_a._) Sajmons.
_Suniono_, malnova internaciigita nomo de promontoro
(lat., _Sunium_; novgreke, _Kolonnais_).
_Ternes_ (_fr._) Tern.
_Vendôme_ (_fr._) Vâdom.
_Vincennes_ (_fr._) Vêsen.
_Walter_ (_a._) Ŭot'r.
_Washington_ (_a._) Ŭasingt'n.
_William_ (_a._) Ŭiljam.
_Wolfgang_ (_g._) Volfgang.
_Wyse_ (_a._) Ŭajz.
_Yorkshire_ (_a._) Jorkŝajr.
_Zimmerman_ (_g._) Cim'rman.
IV.--Fremdaj vortoj.
_All right_ (ol rajt), Angle: Bone!
_Babuŝo_ (Turke, _babuŝ_, el la Persa _pa-puŝ_; fr. _babouche_),
speco de orienta pantoflo.
_Belle Jardinière_ (bel ĵardinjer), la «Bela Ĝardenistino» nomo
de konata Pariza vestaĵmagazeno.
_Cant_ (kant), Angle: speciala hipokrita prudeco.
_Brutta carogna_ (bruta karonja), Itale: malbela putraĵo.
_Ĉibuĝi_, la servisto, kiu zorgas pri la _ĉibuk'_.
_Ĉibuk_, speco de Turka pipo.
_Falankso_, en antikva Grekujo, trupo de peze armita infanterio;
moderne, burĝa gvardio.
_Fanar_, Greka kvartalo de Konstantinoplo, kie sidas multaj bankoj.
_Foreign Office_ (Forejn Ofis), Angla nomo de la ministrejo de
eksteraj aferoj.
_Franko_, nomo, kiun la Orientanoj donas al la Okcident-Eŭropanoj.
_Frondo_, Franca civila milito (1648-1653).
_Gutten Morgen_, germane: Bonmatenon!
_Halali_, (fr., g., el la identa malnovgreka militkrio), kornsignalo,
kiu signifas, ke la ĉasita besto estas kaptita.
_Kanĝiar_, granda ponardo, uzata en Turkujo kaj precipe en Albanio.
_Khan_, orienta gastejo.
_Khanĝi_, mastro de _Khan_.
_Klepto_, greko: rabisto.
_Kafeĝi_, en Oriento, la servisto, kiu preparas la kafon.
_Lasting_, Angla vorto: speco de lanaĵo.
_Lloyd_ (lojd), nomo de diversaj ŝipasekuraj aŭ marveturaj
kompanioj.
_Milordo_, nomo, kiun la sudaj kaj orientaj popolanoj donas al
fremduloj, kiujn ili volas flati (angle, _mylord_, mia lordo).
Ŝajnis pli bone, konservi tiun nomon, ol diri «lordo».
_Nargileo_, orienta pipo kun akvujo.
_Nil admirari_, latine: miri pri nenio.
_One_, _two_ (ŭan, tu), Angle: unu, du.
_Palikaro_, soldato de la Greka militantaro dum la milito de
liberigo; oni nomas ankoraŭ tiel la Grekojn, kiuj konservis la
nacion veston kun fustenjupo.
_Papas_, greke: pastro.
_Pickles_ (pik'lz), Angle: legomoj konfititaj en vinagro.
_Rahat-lokum_, orienta konfitaĵo el rozoj.
_Rhaki_, orienta brando.
_Romaiko_, Greka nacia danco.
_Square_ (skŭer), Angle: ortangula placo, plej ofte kun arboj kaj
floroj. Oni proponis por ĝi la vorton «skvaro».
_Stadio_, aŭ _Novstadio_, Greke: kilometro.
_Times_ (tajmz), Angle: tempo. Nomo de fama ĵurnalo.
_Tre_, _quatro_, _cinque_ (tre, kŭatro, ĉinkŭe), Itale: tri, kvar,
kvin.
_Yankee Doodle_ (Janki Dudl), Usona nacia kanto.
_Yes_ (jes), Angle: jes.