OCTAVIUS: Nihil mirum est, si Averroës Ismaëlitarum religionem valere
jussit, cum etiam Christianorum ac Judaeorum leges omnes foedissime
proculcarit. Sed Avicenna, princeps in omni genere philosophiae ac
medicinae clarissimus, scribit, legem Muhammedis miserias ac
felicitatem summarum voluptatum corporis proposuisse, aliam tamen
beatitatem1 lege praestabiliorem in animo habuisse. Quae autem ex
libris Elimel Nebi, h.e. vita prophetae ejusque doctrina, et Edit el
nebi i.e. historia prophetae, recensuit Fridericus, plane apocrypha
sunt Ismaëlitis neque usquam theologis approbantur, sed imperitis
hominibus conscripta rejiciuntur, ut ea, quae a Bonaventura theologo de
vita Christi circumferuntur, cum scilicet arbores frugiferae summa
cacumina curvassent leviter, ut infanti Christo, ad poma inhianti ad
satietatem usque vesci liceret. Quae theologi christiani non magis
probant, quam innumerabiles hujusmodi fabulas, quas in aurea dicam an
ferrea lectione divorum legimus, quae referre nolim, ne nos pigeat
ineptiarum. Alcoranus, qui a collectione sic dicitur vel Alphaticianus
a distinctione capitum, quae 123 numerantur, nihil habet ineptiarum,
nihil sibi contrarium, nihil repugnans, ut putarunt Dionysius
Carthusianus et Cardinalis S. Sixti2, qui adversus legem Muhammedis
scripserunt. Mitius aliquando3 Richardus4 ordinis praedicatorum,
arabicis litteris et disciplina instructus5, tametsi quibusdam locis et
falsa simulavit et vera dissimulavit. 171 Quod autem de paradiso et
sordidis voluptatibus plerique calumniantur, satis refelluntur ex iis,
quae Azora septuagesima quinta et septima scribuntur, scilicet
adulteros et perjuros sempiternis inferorum ignibus deflagraturos, ut
clara voce testatus est ipse legislator Muhammedes. At ne foeminas
quidem a viris, dum sacra fiunt, conspici, nec in publico vultus
revelari6 patiuntur populi, qui Muhammedis legibus7 obligantur. Quod
item Christiani Muhammedem se resurrecturum spopondisse commemorant,
nusquam scriptis Ismaëlitarum ista reperies. Atque in eo ipso inter se
discrepant Christiani, quod alii quidem tertia die, alii octingentesimo
post anno resurrectionem se promisisse jactant, quasi Lycurgus alter8,
Apollinem consulturus, cives suis legibus obligaret, quousque
rediisset. Omissis igitur fabulis inanibus, si quis studiose legat
Alcoranum, nihil in9 eo reperiet, quantum quidem judico, nisi summam
erga Deum religionem, pietatem in parentes, caritatem in proximos,
benignitatem adversus tenues, justitiam in omnes assidue inculcari
videbit10.
1. Alibi: _beatitudinem_. 2. Alius: _Coeli_. 3. Alius: _aliquis_. 4.
Alii: _Ricualdus_, vel: _Ricaldus_. 5. Alibi: _divino instinctu_. 6.
Alii: _revelare_. 7. Alibi: _lege_. 8. Alibi: _ille_, vel: _olim_, vel:
_aliter_. 9. Desunt alibi sex haec sequentia verba. 10. Deest in alio
codice.
FRIDERICUS: Mirum est, Agarenos Muhammedis in coelum ascensionem sine
mulo fingere non potuisse, aut cur scalam potius non adhibuerint1, quam
jumentum2, nisi probabiliorem fore putarent mulorum in coelos3
ascensionem.