SALOMO: Graviter tamen peccatur ab iis, qui daemones metuunt, gravius
etiam qui colunt, ne vapulent, quasi daemones arbitri ac judices essent
poenarum, quae irrogantur. Quae detestabilis impietas inde manavit,
quod Beelzebub mundi hujus principem arbitrantur. Hinc Manichaeorum,
qui duos mundi principes statuerunt, profligatissima pestis. Quorsum
enim Deus ad Pharaonem: _Ut intelligas_, inquit, _quod terrae dominus
sum_1. Item: _Leviathan iste, quem formasti ad illudendum ei_, nisi ut
persuasum habeamus, dominatum elementaris mundi aeque ac coelestium
corporum, angelorum ac daemonum penes Deum aeternum esse. Illudit autem
Leviathano, cum ea quae daemonum officiis corrupta sunt ac detrita vel
afflicta, continua bonitate ac potestate excitat2. Nam quo plures
Pharao daemoniacus Israëlitarum masculos trucidabat ac populum sibi
inservire cogebat, ne Deum coleret, eo magis ac magis populus mirabili
foecunditate abundabat. Ita quoque quo plures formae materiae fluentis
a daemonibus corrumpuntur, eo magis se divina foecunditas in iis
recreandis ac regenerandis ostendit. Quod autem Leviathano illudit
vates his verbis3: _Quomodo cecidisti de coelo Lucifer, aurorae fili,
ad terram afflictus, cum tamen jactares te coelum conscensurum ac
sellam in sublimi et excelsa siderum regione collocaturum, ad plagam
Aquilonis, ut elatus praepotenti Deo aequalis fieres, ad inferos tamen
detractus, in lacum rejectus._ Item4: _An ille est, qui tremefacit
terram, qui regna concussit, qui orbem deserto similem reddidit, urbes
excidit?_ Habet haec oratio obscuritatem, cui lux afferri potest, si
dicamus, aurorae filium Leviathanum eo modo, quo alibi prima rerum
origine conditus dicitur et alibi primogenitus, sive praefectus mortis
vel corruptionis i.e.5 בְכוֹר מָוֶת appellatur, quoniam ut privatio
habitum, 84 sic aurora solem, tenebrae lucem antecesserunt. Item
tremefacere terram, imperia quatere, urbes funditus exscindere, orbem
solitudini reddere, non congruit divinae majestati, sed vastatori,
carnifici, lictori; quod dicitur etiam ad inferos dejectus esse,
significat angelorum ac coelestium siderum interitum non permitti
Leviathano sive Asmodaeo, sed in lacu, ut Jesaias6, vel in mare, ut
apud Jobum7, vel in fluvios, ut Ezechiel8, i.e. in hac fluxa
elementorum regione grassari et a coelestium aditu prohiberi. Huc enim
pertinet9, quod Satan in concilio angelorum a Deo rogatus, unde
veniret, respondit, se terram circumivisse; dixit non coelum.
1. Exodus 9, 29. Psalm. 104 (103) 26. 2. Alii: _excedat_, vel:
_recreat_. 3. Jesaias 14, 12 sqq. 4. Jesaias 14, 16 sqq. 5. Job. 18,
13. 6. Jesaias 14, 15. 7. Job. 11, 22 sq. 8. Ezech. 29, 3. 9. Job. 1, 7
sqq.
CURTIUS: Illud est, ni fallor, quod Graeci veteres, qui fabulis omnia
complerunt, Junonem aëris praesidem furias prohibere ajunt, quominus in
coelum evolare queant, i.e. daemones e nubibus ab angelis praecipites
deturbari et in fluminibus1 deorsum cum tonitru delapsos sublunaria
haec corpora perdere ac corrumpere.