Magbabasa: buut ká tingali mangotana kong kinsa kini siláng
nagsulti. Tug-anan ko ikaw, apan ayaw pagsabá. Ang lake, usá ka
ambungan olitawo, mao si Kolás, ug ang babaye, usá ka maanyag nga bulak
sa tanamang sugboanong maó si Koring (Socorro). ¿Buut ká, magbabasa,
mamati sa ilang panagsulti? Mahimo. Nunot kanako sa pagsuot sa usá
ka malabong kasagingán ug paghinay sa imong lakang aron dili kitá
hialingatan. Anaa ang duruhá ug pamatíon tá.
--Koring, ayaw paghilak. Tan-awa akó kay, bisan lain ná ang tagiya
sa imong kasing-kasing, ang katahum ug kainit sa imong tinan-awan,
nakapukaw sa akong kalag sa mga matam-is nga handumanan. Matuod akó
ang sinugdan sa imong kagul-anan ug tingali tungud kanako ikaw mamana
sa usá ka tawo nga bagos ug dili makabuhi kanimo. Apan pamati una:
kong akó ang sinugdan sa imong mga kasakit, ¿ngano mán nga dili
mahimo usab nga sinugdan sa imong kalipay? Kong atong paninguhaon,
ang kabulahanan nga atong nausik, ato gihapong igkita.
--¿Unsaon pagpaagi?--misuná si Koring.
--¿Unsaon? Masayón dá, kaayo: maguli kitá, maghinigugmaay kitá
pagbalik, ug talikdan mó si Pael.
--Ang among kaminyoon, ¿unsaon na mán lamang?
--Biyaan ug dili ipahinayón. Kong ikaw mituo nga sa mga kamut ni Pael
dili ká mabulahan, ¿unsay katungdanan mó sa pagminyo kaniya? ¿dili
bá maoy usá ka hikog ang pagpamana sa usá ka tawo nga walá higugmaa?
--Apan Kolás, si Nanay, ang nagasto ni Pael, ang ilang bugay
... ¿biyaan ba lang nako?
--¡Biyai ang tanan!--nangisog si Kolás--Ang imong Kolás makakitá pag
bahandi nga labaw nianang tanán nilang gihaylo kanimo, ug kong ikaw
mailo sa mga pagpangga sa imong ginikanan, palandunga nga duna pay
usa ka kinabuhi nga mounong ug magmanggad kanimo hangtud sa inigkanaog
mó sa lubnganan: kaná dili laín kong dili akó.
--¡Nakita ná bitaw!--mitubag si Koring--Dihay panahon nga ang mga
kasakitan ug kalipayan sa imong kasingkasing maoy kasakitan ug
kalipayan sa ako; dihay panahon nga gihigugma kó ikaw ug gipangga
sama sa pagpangga kó sa akong kinabuhi; apan, ikaw, ikaw--¡lake sa
gihapon!--gitalikdan mó akó ug gipalabí mó si Ansat. Ug karon, ¿kinsay
makapasalig nga kining imong pagsangpit kanako dili usá ka limbong?
--¿Limbong? ¿buut kag kamatuoran karon dayon?
Niini, si Kolás misibog ug dihay gikuot sa iyang hawak; usá ká kalít ug
masigang kilat mihayag ug nakita ni Koring ang kidlap sa usá ka baraw
nga gibit-bit ni Kolás. Buut unta siyá modagan tungud sa kalisang,
apan gipugngan ni Kolás ug giingon:
--Ugma sa gabii, sa ika 10 ang takna, makígkita akó kanimo pagusab
ning dapita. ¿Mahimo bá?
--¡Ang tanan mahimo tungud kanimo!--mitubag nga maisugon si Koring.
Mikilat pagbalik ug sa taliwala sa kasagingan nakita ang usá ka babaye
ug lake nga nagbulag paglakat.