Het was in de Meimaand, de wind blies nog koud; maar «de lente is er,»
zeiden boomen en planten, bosch en beemd; het wemelde van bloemen,
tot zelfs in de boomgaarden, en daar bepleitte de lente zelve haar
zaak; zij predikte van een kleinen appelboom: daaraan zat een enkele
tak, frisch en bloeiend, met fijne, rozeroode knoppen als bezaaid,
die op het punt waren zich te ontsluiten; hij wist zeer goed, hoe
schoon dit was, want het zit in het blad zoowel als in het bloed;
daarom verwonderde het hem ook niet, toen er een deftig rijtuig voor
hem stilhield en de jonge gravin zei, dat een appeltak het prachtigste
was, wat men zien kon; het was de lente zelve in haar heerlijkste
openbaring. De tak werd afgebroken, zij nam dien in haar fijne hand
en beschaduwde hem met haar zijden parasol,--toen reden zij naar het
kasteel, waarin zich hooge zalen en prachtige kamers bevonden; heldere,
witte gordijnen hingen er voor de ramen, en heerlijke bloemen stonden
er in schitterende, doorzichtige vazen, en in een daarvan, die als
uit versch gevallen sneeuw gesneden was, werd de appeltak tusschen
frissche, lichte beuketakken gestoken; het was een lust om hem te zien.
Nu werd de tak trotsch, en dat is immers menschelijk!
Er kwamen menschen van verschillende soort in de kamer, en al naardat
zij iets golden, durfden zij hun bewondering te kennen geven. Eenigen
zeiden niets, anderen weer te veel, en de appeltak begreep, dat er een
onderscheid tusschen verschillende planten en gewassen bestaat. «Enkele
zijn voor den pronk en andere om te voeden; er zijn er ook zulke,
die men geheel zou kunnen missen,» dacht de appeltak, en daar hij vlak
voor het open raam stond, waaruit hij in den tuin en op het land kon
zien, had hij bloemen en planten genoeg om te bekijken en daarover
na te denken; daar stonden rijke en arme, eenige zelfs te armoedige.
«Arme, verstooten planten!» zei de appeltak; «er bestaat toch een
onderscheid! Hoe ongelukkig moeten zij zich gevoelen, als zij ten
minste zoo gevoelen als ik en mijns gelijken. Wel bestaat er een
onderscheid; maar dat moet er ook wezen; want anders waren zij immers
allemaal gelijk!»
En de appeltak zag met een zeker medelijden inzonderheid op een
soort van bloemen neer, die in menigte op de velden en aan de
slooten stonden. Niemand maakte er een ruiker van; zij waren veel te
alledaagsch, ja, men kon ze zelfs tusschen de straatsteenen vinden. Zij
schoten als het ergste onkruid te voorschijn en droegen den leelijken
naam: paardenbloemen.
«Arme, verachte plant!» zei de appeltak, «je kunt er niets tegen doen,
dat je dien leelijken naam, dien je draagt, gekregen hebt. Maar met
de planten is het evenals met de menschen: er moet onderscheid wezen!»
«Onderscheid!» zei de zonnestraal en kuste den bloeienden appeltak,
maar kuste ook de gele paardenbloemen buiten op het land; alle broeders
van den zonnestraal kusten ze de arme bloemen zoowel als de rijke.
De appeltak had nooit over Gods oneindige liefde jegens alles,
wat er leeft en zich beweegt, nagedacht, hoe veel schoons en goeds
er verborgen, maar niet vergeten kan liggen,--doch ook dat was
menschelijk!
De zonnestraal, de straal des lichts wist het beter: «Je ziet niet
ver, je ziet niet duidelijk!--Wat is de verachte plant, die je vooral
beklaagt?»
«De paardenbloem!» zei de appeltak. «Nooit wordt daarvan een ruiker
gemaakt, zij wordt met voeten getreden; er zijn er te veel van, en als
zij in het zaad schieten, dan vliegen zij als klein gesneden wol over
den weg en hechten zich aan de kleeren der menschen. Onkruid is het,
maar ook dat moet er zijn.--Ik ben er werkelijk zeer dankbaar voor,
dat ik niet een van die bloemen geworden ben!
En over het land huppelde een troep kinderen. Het jongste daarvan was
nog zoo klein, dat het door een der oudere gedragen moest worden. Toen
het tusschen de gele bloemen in het gras neergezet werd, lachte
het luid van vreugde, trappelde met zijn voetjes, wentelde zich
in de rondte, plukte slechts de gele bloempjes en kuste ze met een
bekoorlijke onschuld. De grootere kinderen braken de bloemen van de
lange stelen af, bogen deze rond en schakelden ze aan elkaar vast,
zoodat daarvan een ketting ontstond; eerst een voor den hals, toen
een, om dien over de schouders en om het lijf te hangen, en toen nog
een, om dien op de borst en op het hoofd vast te maken; dat was een
pracht van groene schakels en kettingen! Maar de grootste kinderen
grepen de uitgebloeide bloem voorzichtig bij den steel vast, waarop
de gevederde zaadkroon stond: deze losse, luchtige wollen bloem,
die een echt kunststuk is, hielden zij voor den mond, om haar in eens
geheel uit te blazen, en wie dat kon, kreeg, zooals grootmoeder zei,
nieuwe kleeren voordat het jaar ten einde was.
De verachte bloem was bij deze gelegenheid een profetes.
«Zie je wel?» zei de zonnestraal. «Zie je haar schoonheid, zie je
haar macht?»
«Ja, voor kinderen!» antwoordde de appeltak.
En een oude vrouw kwam op het land en groef met haar stomp, bot mes
rondom de wortels der plant en haalde deze uit den grond; van eenige
van die wortels wilde zij koffie zetten, de andere wilde zij aan den
apotheker verkoopen.
«Schoonheid is toch iets hoogers!» zei de appeltak. «Slechts de
uitverkorenen komen in het rijk van het schoone! Er bestaat een
onderscheid tusschen de verschillende planten, evenals er een
onderscheid tusschen de verschillende menschen bestaat!»
De zonnestraal sprak van Gods oneindige liefde, die zich in het
geschapene openbaart, en van alles, wat leven heeft, en van de gelijke
verdeeling van alle dingen in tijd en eeuwigheid.
«Ja, dat is nu uw meening!» zei de appeltak.
Er kwamen menschen in de kamer, en de jonge schoone gravin kwam ook;
zij, die den appeltak in de doorzichtige vaas neergezet had, waar het
zonlicht scheen; zij bracht een bloem, of wat het anders wezen mocht,
mee, het voorwerp werd door drie of vier groote bladeren verborgen
gehouden, die als een zakje daaromheen zaten, opdat geen tocht of
windvlaag daaraan schade zou toebrengen, en het werd zoo voorzichtig
gedragen, als dit met een appeltak nooit gebeurd was. Voorzichtig
werden nu de groote bladeren verwijderd, en men zag de fijne, gevederde
zaadkroon van de gele, verachte paardenbloem. Deze was het, die zij
zoo voorzichtig afgeplukt had, zoo zorgvuldig droeg, opdat niet een
van de vele fijne vezeltjes, waaruit zij bestaat en die los zitten,
zou wegwaaien. Ongedeerd droeg zij deze en bewonderde haar schoonen
vorm, haar eigenaardig samenstel, haar schoonheid, die zoo in den
wind zou verwaaien.
«Zie eens, hoe verwonderlijk liefelijk God haar gemaakt heeft!»
zeide zij. «Ik wil haar met den appeltak tegelijk uitschilderen;
dezen vinden allen zoo onbeschrijfelijk schoon, maar ook deze arme
bloem heeft op een andere wijze even veel van den goeden God gekregen;
hoe verschillend zij ook wezen mogen, toch zijn zij beiden kinderen
in het rijk der schoonheid!»
De zonnestraal kuste de verachte bloem en den bloeienden appeltak,
welks bladeren daarbij schenen te blozen.