Het was snerpend koud, het sneeuwde en begon al donker te worden; het
was de laatste avond van het jaar. In deze koude en in deze duisternis
liep op straat een klein, arm meisje blootshoofds en barrevoets. Toen
zij het huis uitging, had zij wel is waar pantoffels aangehad; maar
wat hielp dat? Het waren heel groote pantoffels, die haar moeder tot
dusverre gedragen had, zoo groot waren zij. De kleine echter verloor
deze, toen zij over de straat heen snelde, omdat er twee rijtuigen
verschrikkelijk hard voorbijreden. De eene pantoffel was niet weer
te vinden, en de andere had een jongen opgeraapt en snelde er mee
weg. Daar liep nu het kleine meisje op bloote voeten, die rood en blauw
van de kou waren. In een oud schort droeg zij een heelen voorraad
lucifersdoosjes, en een daarvan hield zij in de hand. Niemand had
er den heelen dag een van haar gekocht, niemand had haar zelfs een
aalmoes gegeven.
Sidderend van koude en honger sloop de arme kleine voort als een
beeld van jammer en ellende!
De sneeuwvlokken bedekten haar lang blond haar, dat in prachtige
lokken op haar schouders neergolfde; maar daaraan dacht zij niet. Al de
ramen waren helder verlicht, en het rook heerlijk naar ganzengebraad;
want het was oudejaarsavond. Ja, daaraan dacht zij.
In een hoek, die gevormd werd door twee huizen, waarvan het eene
een weinig meer dan het andere vooruitsprong, zette zij zich op haar
hurken neer. Haar voetjes had zij naar zich toe getrokken; maar nu
werd zij nog kouder, en naar huis durfde zij niet; zij had immers
geen enkel doosje lucifers verkocht en bracht geen cent mee. Van
haar vader zou zij zeker slaag krijgen, en te huis was het ook koud;
boven zich hadden zij slechts het dak, waardoor de wind heenfloot,
al mochten de grootste reten ook met stroo en lompen dichtgestopt zijn.
Haar handjes waren bijna geheel van de kou verstijfd. Ach! een
enkel lucifertje zou haar wel goed doen, als zij er maar een uit
een doosje durfde nemen, dit tegen den muur afstrijken en zich de
vingers daaraan warmen. Zij haalde er een uit! O, wat glom, wat
brandde dit! Het was een warme, heldere vlam, als een lichtje, toen
zij er haar handen bovenhield; het was een wonderbaar lichtje! Het
scheen het kleine meisje werkelijk toe, alsof zij bij een groote,
ijzeren kachel zat. Wat brandde het vuur daarin, welk een heerlijke
warmte gaf het van zich! De kleine strekte haar voeten reeds uit,
om ook deze te warmen; maar--daar ging het lichtje uit, de kachel
verdween, zij hield slechts een klein stompje van het afgebrande
lucifertje in de hand.
Een tweede werd tegen den muur afgestreken; het gaf licht, en waar het
schijnsel op den muur viel, werd deze doorzichtig als een sluier; zij
kon in de kamer zien. Over de tafel lag een wit tafellaken uitgespreid;
daarop stond prachtig porseleinen vaatwerk, en heerlijk dampte de
gebraden gans, die met appelen en gedroogde pruimen opgevuld was. En
wat nog prachtiger om te zien was; de gans sprong van den schotel
naar beneden, waggelde over den vloer, met mes en vork in de borst,
en kwam naar het arme meisje toe. Daar ging het lucifertje uit, en
nu bleef slechts de dikke, vochtige, koude muur over. Zij stak nog
een lucifertje aan. Daar zat zij nu onder den heerlijken Kerstboom;
deze was nog grooter en prachtiger dan die, welken zij door de glazen
deur bij den rijken koopman gezien had. Duizenden lichten brandden
er op de groene takken, en bonte prenten, zooals die, welke er voor
de winkelramen te zien waren, zagen op haar neer. De kleine strekte
haar beide handjes er naar uit: daar ging het lucifertje uit. De
Kerstlichtjes stegen al hooger en hooger: zij zag ze nu als sterren
aan den hemel; een daarvan viel naar beneden en vormde een lange,
vurige streek.
«Nu sterft er iemand!» dacht het kleine meisje; want haar oude
grootmoeder, de eenige, die haar ooit had liefgehad, maar die nu dood
was, had haar verteld, dat er, als er een ster naar beneden valt,
een ziel tot God opstijgt.
Zij streek weer een lucifertje tegen den muur af, het werd weder
helder, en in den glans daarvan stond haar oude grootmoeder, helder
en glinsterend, vriendelijk en liefderijk.
«Grootmoeder!» riep de kleine uit. «Och, neem mij mee! Ik weet, dat
ge weer verdwijnt, als het lucifertje uitgaat; ge verdwijnt evenals
de warme kachel, evenals het heerlijke ganzengebraad en de groote,
prachtige Kerstboom!» En zij streek al de lucifers uit het doosje
af, want zij wilde haar grootmoeder zoo graag bij zich houden.--En
de lucifers schitterden met zulk een glans, dat het helderder werd
dan midden op den dag; haar grootmoeder was vroeger nooit zoo mooi,
zoo groot geweest; zij nam het kleine meisje op haar arm, en beiden
vlogen in glans en vreugde hoog boven de aarde, oneindig hoog; en
daar boven was noch koude, noch honger, noch angst, zij waren bij God!
Maar in den hoek, tegen den muur aangeleund, zat in den kouden
morgenstond het arme meisje met roode wangen en met een glimlach om
de lippen,--doodgevroren op den laatsten avond van het oude jaar. De
nieuwjaarszon ging over het kleine lijkje op. Verstijfd zat het kind
daar met de lucifers, waarvan een doosje geheel opgebrand was. «Zij
heeft zich willen warmen!» zei men. Niemand had er eenig vermoeden
van, wat al schoons zij gezien had, in welk een glans zij met haar
grootmoeder het nieuwe jaar ingetreden was.