Lat uns nu awer noch eenmal denken an den arm’n, verlor’n Söhn, =wo he
mit bittre Tranen sien Heimat weddersöcht=. Godd weer em noch gnädig. He
slög in sick un keem to Besinnung — lat, awers doch nich to lat. Denn as
he dor buten op’t Feld seet bi de Swien — Geld verloren, Ehr’ verloren,
Godd un Glow un Geweeten verloren — un weer so wied hendalkam’n, as en
Minsch blots hendalkam’n kann, un seet dor bi de Swienstrog un harr
Verlangen dornah, sick den Buk to füll’n mit dat Freeten, wat de Swien
kregen — so hungeri weer he — un nümms geew em wat — _dor beleew he wat_!
Dor weer dat, as seet de Düwel bi em un lach em ut: Nu sittst du schön in
de Schiet! — Nu kann di nix mehr helpen! — Nu büst du för ümmer mien! —
Un all’ns dör dien eegen Schuld!! — — Awers dor stünn ok en Engel bi em,
un dor steeg vör em op en lang’ vergeten Bild. Dat weer sien Heimat un
sien Oellernhus, sien Vader sien rein’n Disch, we he as Kind so mennigmal
an seeten harr un harr vör’t Eten de Hänn tosam’nleggt, üm to bed’n.
Un dat güng em dör un dör un keem öwer em as’n Ekel vör sick sülwst.
_Hier_ de Swienstrog un Schimp un Schann — un _dor_ sien Vader sien reine
Disch un dat schöne Oellernhus — all’ns so smuck un sauber, un all’ns
in Fred’n. O, dor is wol mennig Tran’ in’t Gras full’n, un sien armes
Hart hett opschriet vör Schann, un dat Lengen keem öwer sien Seel mit en
Gewalt, de sick dörch nix mehr trüghol’n leet.
Herut! O, blots herut ut all dat Elend un all den Smutz vun buten un
vun binnen! Un denn to Hus! to Hus to mien ole gode Vader, to de rechte
rechte Heimat, to mien Herrgodd in’n Himmel, dat ick wedder en _reinen_
Disch un en _reinen_ Rock un en _reines_ Hart un en _reine_ Seel krieg!
O, mien leewen Frünn, de Heimat lett uns nich los, un uns’ Herrgodd
lett uns ok nich los — un dat is wat vun dat Allerleewlichste in de
ganze Welt, wo uns denn vertellt ward, wo sien Vader em al vun wieden
süht un em in de Möt löppt un em üm’n Hals fallt un em en Kuß gewen
deit. Dat is de beste Trost för uns armen Minschen alltomal, dat wi en
barmhartigen, fründlichen Herrgodd in’n Himmel hebbt, de ok en armen,
sünnigen un schülligen Minschen nich verlorengahn lett. Ick kenn keen
bätern Trost un keen schöner Evangelium in de ganze hillige Schrift, un
as vör wekke Johr’n uns’ nie Kark to St. Jürgen in Flensborg bu’t wörr,
hew ick disse Geschichte utsöcht för uns’ Altorbild, un uns’ Meister
Professer Feddersen ut de Kleiseerkoog hier bi Deezbüll hett uns dat
heel fein malt. Awers wenn ick doran denken doh, dat wi hier nu vandag’
tosamenkam’n sünd to uns’ grotes Heimatfest, denn kümmt mi noch wat
anneres dorbi in’n Sinn. De verloren Söhn — so deep he ok sackt weer —
_he harr doch noch sien Heimat, un he kunn trügkam’n in sien Heimat_;
awers wenn wi nu friewillig dorför stimmen doht, dat wi dän’sch ward’n,
denn makt wi uns ole, schöne Heimat sülwst to schann un künnt nie un
nümmer wedder »to Hus« kam’n un uns an unse Heimat freu’n. Denn dat is
uns dütlich nog ümmer wedder seggt word’n: de Dän’ will keen’n Dütschen
un keen’n Freesen — he will blots »Dänen« hebb’n, un dat Ganze schall
en gliekortige dän’sche Natschonalstaat ward’n. Awer dorvör bewohr uns
Godd! — Un dorüm, wenn hier in’t Freesenland wekke wesen schull’n, de
dän’sch stimmen wüllt, blots üm ehr Geld to bargen, denn wüllt wi ehr
hüt noch eenmal ganz irnsthaftig in’t Geweeten ropen: Minsch, bedenk’,
wat du deist! Kannst du dat öwerhaupt verantworten?! — _Wo kannst du dat
verantworten vör uns’n Herrgodd in’n Himmel an sien jüngstes Gericht_,
wenn he di fragen deit, worüm du dien Heimat verköfft hest! Kann man sien
Moder verköpen? — un de Heimat is doch uns’ Moder! _Wo kannst du dat
verantworten vör dien Kinner, de nah di kamen!_ Wat wist du segg’n wenn
se di achterher fragen: »Vader, worüm sünd de Freesen in’n Süden dütsch,
un hier bi uns möt wie dän’sch wesen?« Wist du denn antworten: »Ick hew
uns’ Heimat verköfft?« Meenst du nich sülwst, dat du denn rot ward’n
mußt vör dien eegen Kinner? _Wo kannst du dat verantworten vör dien olen
Oellern, de nu mit Ehren in ehr Graw slapen!_ Wenn de eenmal opstahn an’n
jüngsten Dag un di fragen nah Hus un Heimat, wist du denn dorstahn un to
se segg’n, dat du Heimat un Modersprak un de ole Freesenort _verrad’n un
verköfft_ hest för Geld? Dor ward di doch wol nich good bi to Mod’ wesen;
denn ick glöw, di ward de Vers ut dat Freesenleed nich loslaten:
Wer de Heimat nich leewt
Un de Heimat nich ehrt,
Is een Lump
Un dat Glück in de Heimat nich wert!
Awer dor kam’n nu ja ümmer wekke Lüd un wüllt uns bang’ maken, denn se
seggt: dat hett doch keen Zweck; wi künnt stimmen, as wüllt, se nehm’n
uns doch — un wenn wi nich friewillig kamt, denn nehmt se uns mit Gewalt.
— Wat schüllt wi dorto segg’n? Ick segg: Wenn se dat wüllt, denn man to!
Awer wenn se dat doht, denn doht se grotes Unrecht, un Unrecht sleit
sien’n eegen Herrn. Denn ward uns’ Kinner nah uns opstahn un ward nich
eh’r to Ruh kam’n, bet dat Freesenland mit Blod wedder friemakt is.
* * * * *
Ick will hier keen Haß predigen, awer ick will doch de, de dat in Sinn
hebbt, wohrschu’n, dat se dat nich to wied driewt. De Freesen sünd en
hartnackiges Slag Lüd, un dor ward nich ümsünst vun se seggt, dat se en
Stück Brett in de Nack hebbt. De hebbt alltieds de Nack nich bögen wullt
— wol dat Hart vör Godd, awers nich de Nack vör de Minschen — un dat giwt
en olen Spruch ut de Tied, as in Holsteen de Lüd liev-eegen makt wörd’n.
Dor heet dat vun de Freesen: »Frasche stolte Degen deit dat Hövd to’n
Hewen drägen«, un denn sä de Holsteener: »Ick bün man en eegen Minsch«.
So sünd de Freesen, un dorüm wüllt wi unse Nahwers in Dänemark
wohrschu’n, dat se nich lichtfarig Gewalt bruken. Wo güng dat König Abel,
den Brodermöder, as he gegen de Freesen tröck? Dor müß he mit Schimp
trüg, un op de Milder Damm bi Husum, dot nehm de Raamaker Wessel Hummel
vun Pellworm sien Aext un slög em dal as’n Oss’.
Un wo güng dat Henning Pogwisch, den dän’schen Amtmann vun Tondern, as he
nah Sylt fohr, üm vun Pidder Lüng de Stüern intotrecken? De dreew dat ok
so wied; denn as Pidder Lüng mit sien Kinner bi’t Eten seet, dor spie he
in dat Kohlfatt un sä: »Nu gah an’n Trog, du Swien, un fritt!« Awers dor
kreeg Pidder Lüng em in’t Genick to faten un bög em dal un höll em Nas’
un Mund solang’ in den hitten Kohl, bet he sticken müß, un dorbi bölk he
em den olen Freesenspruch in de Ohr’n:
=Lewwer duad üs Slaav!=
So hebbt uns’ Vörfohr’n dat makt, as se un ehr Heimat anfat sünd vun
dän’sche Gewalt. Un ick glöw, de Dän’ wörr ok in disse Tied den olen
Freesenstolt wedderfinn’n, un _wenn_ wi uns ok veellicht 10-12 Johr de
Gewalt fögen un uns — still verhol’n müßten, dat wörr doch ümmer wedder
hochkam’n:
=Lewwer duad üs Slaav!=
Un dorüm segg ick nu to’n drütten Mal:
=Wi wüllt fasthol’n an unsen Kinnerglowen, un wi wüllt
fasthol’n an uns’ schönes Heimatland un wüllt unsen schönen
Freesenspruch to Ehren bringen:=
=Lewwer duad üs Slaav!=
Dat gew uns Godd!
Un nu, leewe Frünn, lat uns dat nich blots hören, lat uns ok dornah dohn!
Un so as uns’ Vöröllern 1426 in de Nikolaikark to Föhr dat maken, so lat
uns hüt hier Tügnis aflegg’n vör uns’n Herrgodd sien Altor un vör alle
Welt. Un dor frag ick jem nu:
=Schall dat wohr wesen: wüllt jem tru un fast stahn to uns’ ole
dütsche frees’sche Heimat?=
=Schall dat wohr wesen: »Tjüsch wan we wese aueral«?=
so staht nu all op un reckt de Hand op to uns’n Herrgodd för sien hillige
Altor un antwort’t: _Ja, wi wüllt!_
(De ganze Gemeen steiht op as een Mann:)
=Ja, wi wüllt!=