Der wierne ris trije einepyltsjes, dy swommen mei inoar yn ien greate
poel, alle trije krekt en allike great en alle trije hiene hja sidene
manteltsjes om fen fearkes. Jouns den naem in moai bûnt ropeintsje se
ûnder de wjukken en gyng mei hjar yn ’e wal sitten ûnder de wylgenbeam
en moarnsier, as de hearlike sinne opgyng yn ’t Easten, den kipen de
lytse kopkes al wer ta memme plûm út. Hja wierne alle trije krekt en
allyk fen komôf en klean en ienselde greate poel wie hjar wrâld en
ûnder ien en diselde memmewjuk hiene hja hjar thús.
Hja waerden greater en de âldste krige in krol yn ’e nekke. Hy woe der
op út, de wrâld fen ’e poel wie him fierst to lyts, der bistie noch in
greatere, dy-t hy net koe en dochs sjen woe. Syn mem siet neist him yn
it lange simmergêrs en rette it him ôf. En syn migen en sibben kamen,
éarken lyk as hy, mei wirdige kroantsjes op ’e kop en moddereinen en
bergeinen, in hiel gearset en kwêkjende hâlden se him it biswierlike
fen syn plan foar. Hy skodholle allinne mar en op in moaije simmermoarn
do fleach hy foart en waerde wei yn ’t kleare blau fen de loft as in
nietich wyt stipke, it herte fol plannen, droegen op ’e wjukken fen
langstme.
It lytse ropeintsje hâldde nou noch mar twa berntsjes mear oer. Dy
waerden ek great en like moai as mem alear west hie; it iene wie in
éarke mei in brún fewielen buiske oan en ’t oare wie nei de mem
útskaeid, och sa ’n ljeaf lyts ropeintsje wie it. En jouns krûpen hja
mei hjar trijen efter it âlde hout op in skobbe strie forside en der
slepten hja den de hiele lange soele simmernacht. Mar op in duer koe de
brune éarke der gjin frede mei ha, det ientoanige libben hinge him de
kiel út en yn oerlech mei syn mem frege hy de wiisten fen syn folk om
ried. It waerde der nou in hiele poel fol greaten en lytsen en hy dreau
yn ’t foarmidden om en harke dernei, hwet de âldsten en ’e wiisten
seine en nei de ried fen syn mem, hwent der roan hy fier mei. Hy scoe
der den ek mar ris op út, mar earst woe hy wissichheit ha, det hy gjin
ongemak hâlde scoe en hy bitocht him noch wiken lang en do-t hy einliks
op reis gyng, wist hy goed it paed en hofolle as ’t koste en hwer
goefrjeonen wennen. Syn mem brocht him oan ’e mar ta en do bleau hja
der de hiele middei op in driûwtille sitten, as hy ek noch werom komme
scoe. Mar hy hie him goed bitocht en noch ris wer bitocht... hy liet de
moedfear net sa gau hingje.
De tredde bleau by mem. De wrâld fen ’e poel wie hjar greaternôch; hja
hie gjin langstme nei it ûnbikende en gjin kreft genôch yn ’e wjukken
om fierder to fleanen as hjar foarsaten. Yn dy greate poel, der hja
sels lyts west hie, dreauwne letter ek hjar einepyltsjes om hjar hinne
en hja hat noait fierder west as yn ’t boutúntsje fen ’e boer en op ’e
strjitwei, as de ikels foelen by ’t hjerst.
[Illustration: ienselde greate poel wie hjar wrâld]
It ropeintsje, det se ienkear alle trije ûnder hjar wjukjes kûstere
hie, waerde âld en losfearrich en joech hjar nei sitten en iten yn ’e
smoute fen ’e sleatswâl. Mar sims, as der hiele kloften wylde einen
foarby fleagen, sloech hja de wjukjes ek noch wol ris efkes út en
bisochte om hjar op to jaen, sa ’s by âlds. Mar sei! de âlderdom hie
hjar wjukken koárt, hja floddere allinne mar mear in eintsje boppe de
groun om en it blau fen ’e loft bleau oneinige fier boppe hjar! O hwet
scoe se oars graech hjar bern yn ’e mjitte fleane wolle, dy-t om
fierrens tein wierne en ring werom komme moasten, hwent it waerde
hjerst.
Einliks... der droech de Súdwesterstoarm de âldste wer nei hûs ta,
oansketten en bloeddrich kniesd. Hy kaem thús om to stjerren... Hy
wiste nou alles, alles fen ’t libben en ’e wrâld, mar fen al syn hoop
en moed en kreft, hwer hy mei foarttein wie, naem hy neat oars wer mei
nei hûs as in hertewoune, dy-t him de dea dwaen scoe, dy earme fûgel,
dy-t heech flein wie en tofolle leauwd hie oan alles, hwet moai en goed
wie yn ’e greate wrâld.
En syn âlde mem gyng mei him nei it fierste plakje ta yn ’e reiden en
der naem hja him noch ris wer ûnder ’e wjuk, krekt as ’r in lyts
pyltsje wie en sa is hy stoarn.
...Do-t de beanhearre ek oer in greate mar waeide, bigoan de
foarsichtige om hûs to tinken. It wie nou al lange jierren lyn, sont hy
syn mem sjoen hie, hy woe ek noch wol ris oer ’e poel driûwe, der ’t hy
berne wie. Hy wie in ryk man waen yn ’e frjemdte en in wiis man en ’e
tûkste jager krige him net ûnder skot, yn ien wird, hy hie it fier
brocht yn ’e wrâld en wie de baes oer in hiele femylje fen lytsen en
greaten. Al wie ’t ek noch sa lang lyn, hy wist it paed noch wol nei
hûs ta en op in goede dei, do fleagen se op, it hiele lytse fearre
folkje. Underweis die hy ek noch hwet hânnel en bistelde as in
foarsichtich man plakken for de weromreis. Hy wie fet waen en eptich en
eigenwiis en do-t se tichte by hûs kamen en hy al de plakjes út syn
jonkheit werom seach, waerde hy der net iens oars fen.
De goede dagen dêrre yn ’e frjemdte hiene it ljeaflike oantinken oan
syn âldershûs útwiske.
En do-t de hiele smite yn ’e poel delstreake, fielde syn âlde mem det.
It die hjar sear en hja is stil wei-waen yn ’e reiden, hwer hjar âldste
bern fen syn lange reis en syn lijen útrêstte.