La sekvonta rakonto malkovriĝis en la dokumentaro de forpasinta Didriko
Knikerbokero, maljuna sinjoro de Nov-Jorkio, kiu tre scivolemis pri la
Nederlanda historio de la provinco kaj la kutimoj de la posteuloj de ties
originaj koloniintoj. Siajn historiajn esplorojn li entreprenis tamen
malpli inter libroj ol inter homoj. Libroj rakontis nur bedaŭrinde
malmulte pri liaj plej ŝatataj temoj. La maljunajn burĝojn tamen, kaj
precipe iliajn edzinojn, li konsideris kiel abunde informhavajn pri tiu
legenda folkloro tiel altvalora por la verfakta historio. Tial, kiam ajn
li bonŝancis renkonti aŭtentan Nederlandan familion, kompakte enfermitan
en ĝia malalttegmenta biendomo sub larĝbranĉa platano, li ĝin konsideris
kiel specon de kvazaŭ presita esplorlibro kaj ĝin studegis kun la avido de
legemulo.
La rezulto de ĉiuj tiuj esploroj estis historio pri la provinco dum la
rego de la Nederlandaj provincestroj kiun li publikigis kelkajn jarojn
poste. Ege diferencas opinioj taksantaj la literaturan kvaliton de la
verko kaj, verdire, ĝi neniel pli bonas ol taŭgas. Ĝia ĉefa valoro estas
rigora akurateco kiun efektive oni pridubis okaze de la ekapero de la
verko sed kiu pli lastatempe nepre konfirmiĝas. Ĉiuj bibliotekoj ĝin
konservas nun en siaj historiaj kolektaĵoj, juĝante ĝin verko de
sendubinda aŭtoritato.
La maljuna sinjoro mortis ne longe post la eldono de sia verko pro kio,
konsidere de tiu malesto-foresto, ni ne povas multe difekti lian restintan
bonfamon opiniante ke li pli profitdone pasigintus sian vivon plenumante
plej gravajn taskojn. Li kutimis tamen entrepreni sian ŝatokupon
siamaniere, kvankam de tempo al tempo ĝi polvotrompis la okulojn de
najbaroj kaj malĝojigis la spiriton de amikoj pri kiuj li sentis la plej
aŭtentajn respekton kaj karecon. Tiuj tamen memoras liajn erarojn kaj
malsaĝecojn "kun pli da malfeliĉo ol da kolero" kaj komencas hipotezi ke
neniam li celis vundi nek ofendi.
Kiom ajn malalttakse lin juĝas kritikantoj, altvalorajn memoraĵojn pri li
ankoraŭ retenas multaj homoj kies bonaj opinioj gravas. Inter tiuj
nombriĝas precipe iuj bakistoj kiuj eĉ entreprenis bildigi lian figuron
sur siaj Novjaraj kuketoj, efektivigante tiel lian eventualan senmortiĝon,
preskaŭ similan al tiu de homoj kies bildoj stampiĝas sur Vaterlo-medalo
aŭ Reĝin-Anjo-kvaronpenco.
* * * * *
Kiu ajn navigis kontraŭflue sur Hudsono-Rivero ne povas forgesi Katskilajn
Montojn. Ili estas distranĉita ero de la granda Apalaĉa familio kaj
vidiĝas forokcidente de la rivero, suprenŝvelante ĝis sinjora alteco,
supermoŝtante la ĉirkaŭantan pejzaĝon. Ĉiu sezona ŝanĝiĝo, ĉiu vetera
aliiĝo, verfakte ĉiu dumtaga novhoriĝo estigas malsamecon en la magiaj
koloroj kaj formoj de tiuj montoj kiujn ĉiuj bonaj edzinoj proksimaj kaj
malproksimaj konsideras kiel perfektajn barometrojn. Kiam la vetero estas
bona kaj konstanta la montoj vestiĝas blu- kaj purpurkolore kaj desegnas
siajn aŭdacajn siluetojn sur la klaran vesperan ĉielon. Foje, tamen, kiam
la ĉirkaŭanta pejzaĝo restas sennuba, ili amasigas sur siajn pintojn
grizvaporajn kapuĉojn kiuj, en la lastaj radioj de la subiĝanta suno,
brilas kaj lumiĝas glorkrone.
Ĉebaze de tiuj feaspektaj montoj povas okazi al vojaĝanto ekvidi malpezan
fumon suprenspirali el vilaĝo kies ŝindotegmentoj brilas inter la arboj
tie mem kie la bluaj kolornuancoj de la altejo fandiĝas en la freŝan
verdon de la pli proksima pejzaĝo. Eta vilaĝo de granda antikveco ĝi
estas, fondite de Nederlandaj koloniintoj dum la fruaj tempoj de la
provinco, ĉirkaŭkomence de la estrado de la bona Petro Stujvesanto (li
ripozu en paco!), kaj antaŭnelonge ankoraŭ konservante domojn kiujn la
originaj koloniintoj konstruis el malgrandaj flavaj brikoj alvenigitaj de
Nederlando, ilin provizante per fenestroj ornamitaj de lignokradaĵoj kaj
gablofasadoj protektataj de ventoflagoj.
En tiu sama vilaĝo kaj en unu el tiuj samaj domoj (kiu, se ni diru la
precizan veron, estis bedaŭrinde tempoerodita kaj veterodifektita) loĝis
multajn jarojn poste, kiam la regiono restis ankoraŭ provinco de Britio,
senceremonia bonhumorulo nomiĝanta Ripo Van-Vinklo. Li estis posteulo de
tiuj Van-Vinkloj eminentiĝintaj tiel galante en la kavalirecaj tagoj de
Petro Stujvesanto kaj kunirintaj tiulastan okaze de la atako kontraŭ
Fortreso-Kristino. Li heredis tamen nur malmulte la militan karakteron de
siaj antaŭirintoj.
Mi jam priskribis lin kiel senceremonian bonhumorulon. Krom tio li estis
ankaŭ afabla najbaro kaj obeema inregata edzo. Efektive, al tiu lasta
kvalito ŝuldiĝas eble tiu spirita submetiĝemo gajninta al li tiel
universalan popularecon. Plejmulte emas lakeiĝi kaj bonvoliĝi eksterhejme
viroj jam spertintaj la disciplinon de ĉehejmaj megeroj. Iliaj
temperamentoj fleksebliĝis kaj maleebliĝis sendube en la fajra forno de
ĉehejma malfeliĉo. Ĉehejma prelego egalvaloras ĉiujn ĉepreĝejajn predikojn
kiam temas pri instrui paciencon kaj toleradon. Tial diabla edzino povas
esti konsiderata, laŭ multaj vidpunktoj, tolerebla beno. Se tio veras,
Ripo Van-Vinklo estis trioble benita.
Certe estas ke li multe plaĉis al ĉiuj bonaj edzinoj de la vilaĝo kiuj,
laŭ la kutimo de la milda sekso, apogis lin en ĉiuj familiaj disputoj kaj
neniam hezitis, priparolante tiujn aferojn okaze de vesperaj
klaĉadkunvenoj, atribui la tutan kulpon al Sinjorino Van-Vinklo. La
infanoj de la vilaĝo, siaflanke, kutimis ekkrii pro ĝojo kiam li
alproksimiĝis. Li partoprenis en iliaj ludoj, fabrikis ludilojn por ili,
scipovigis ilin flugigi kajtojn kaj ludruli globetojn kaj rakontis al ili
longajn fabelojn pri fantomoj, sorĉistinoj kaj Indianoj. Kiam li
laŭvagadis la vilaĝon, ili ĉirkaŭis lin trupe, posttirante liajn
vestaĵerojn, surgrimpante lian dorson, lin senpune priŝercante milmaniere.
Dume tra la tuta najbarejo postbojis lin nenia hundo.
La ĉefa malforto de la karaktero de Ripo estis nesuperebla malamo al ĉiuj
specoj de profitestiga laboro. Tiaĵo ne povintus rezulti pro manko da
diligento aŭ persisto ĉar li kutimis sidi sur malseka roko kun
fiŝkaptokano tiel longa kaj peza kiel Tatara lanco kaj fiŝkapti taglonge
tute senplende kvankam kuraĝigis lin la ekmordo de nepre nenia fiŝo. Li ne
hezitis porti pafilon surŝultre dum sinsekvaj horoj, pezpaŝadante tra
arbaroj kaj marĉoj, laŭmonte kaj laŭvale, cele al mortpafi kelkajn
sciurojn aŭ sovaĝajn kolombojn. Neniam li malkonsentis helpi najbaron eĉ
okaze de la plej malfacila tasko kaj dum kamparaj foiroj superis ĉiujn
konkursantojn dum maiz-senŝelig- aŭ ŝtonmur-konstru-matĉoj. Krome la
vilaĝaninoj respondecigis lin pri siaj irtasketoj kaj lin invitis plenumi
hazardajn devetojn kiujn iliaj malkomplezaj edzoj malkonsentis fari por
ili. Simplavorte, Ripo bonvolis okupiĝi pri ĉies aferoj krom siaj. Pri
siafamiliaj devoj kaj siabienaj taskoj tamen li nepre ne kapablis
interesiĝi.
Efektive li diris ke tute senutilas labori sur sia propra bieno. Ĝi estas
la plej pesta terpeceto de la tuta lando. Ĝia ĉiu enhavaĵo jam malboniĝis
kaj daŭre malboniĝos, malgraŭ lia laboro. Liaj ĉirkaŭbariloj ade
dispeciĝas. Lia bovino devojiĝas aŭ tretas la brasikbedon. Trudherboj
kreskas pli rapide en liaj kampoj ol aliloke. Pluvo ĉiam ekfalas
sammomente kiam li havas eksterdomajn taskojn por fari. Tial kvankam lia
hereda bieno ŝrumpis sub lia estrado, akreon post akreo, kaj kvankam
restis el ĝi ununura bedo da Indiana maizo kaj terpomoj, ĝi persistis esti
la plej malbone prizorgata bieno de la regiono.
Aldone liaj gefiloj estis tiel ĉifonvestitaj kaj sovaĝkondutaj kiel orfoj
apartenantaj al neniu. Lia filo Ripo, bubo naskigita laŭ la patra modelo,
promesis heredi la kutimojn kaj la vestaĵojn de la patro. Li ofte vidiĝis
postsekvante kvazaŭ ĉevalido la patrinajn kalkanojn, vestite en de la
patro forĵetita genupantalono kiun unumane kaj malfacile li bezonis reteni
supergrunde same kiel eleganta sinjorino bezonas suprenlevi sian
robtrenaĵon okaze de malbona vetero.
Ripo Van-Vinklo tamen estis unu el tiuj feliĉaj homoj kiuj, havante folan,
facile funkciantan temperamenton, ne maltrankviliĝas pri la mondo, manĝas
blankan aŭ brunan panon, depende de kiu el la du pli senzorge aŭ pli
senĝene akireblas, kaj preferus malsufiĉe manĝi pencopreze ol labori
pundosalajre. Restunte solapersone, li pasigintus sian vivon fajfante pro
perfekta kontentiĝo. Lia edzino tamen ade plenigis liajn orelojn pri
plendoj teme de lia senokupeco kaj malzorgeco kaj la ruino kiun li trudas
al sia familio. Matene, tagmeze kaj nokte ŝia lango senĉese moviĝis kaj
ĉio tio kion li diris aŭ faris estigis senmanke torenton da ĉehejma
elokventeco. Ripo disponis pri ununura respondrimedo por ĉiuj tiuj
prelegoj, respondrimedo kiu, pro ofta funkciado, finfine sin kutimigis. Li
levis la ŝultrojn, ŝancelis la kapon, suprendirektis la rigardon, tamen
nenion diris. Sed tio ĉiam instigis la edzinon pafumi novan plendosalvon.
Kutime rezultis tial ke, forkondukante siajn kunulojn, li retiriĝis al
eksterdoma sekurejo: la sola ejo kiu apartenas, verdire, al inregata edzo.
La ununura ĉehejma adepto de Ripo estis lia hundo Lupo kiu estis tiel
inregata kiel sia mastro ĉar Sinjorino Van-Vinklo konsideris ilin kiel
kunbatalantojn en senokupeco. Ŝi eĉ rigardis Lupon kun malbondeziraj
okuloj, supozante ĝin la kaŭzo de la ofta erarvagado de la mastro. Vere
estas, ke teme pri ĉiuj temperamentaj kvalitoj konvenantaj al respektinda
hundo, ĝi estis la plej kuraĝa besto iam esplorinta la arbarojn. Sed kiu
kuraĝo kapablas kontraŭstari la senĉesajn kaj ĉiosieĝantajn terurojn de
virina lango? Ekde la momento kiam Lupo eniris la domon, ĝia hupo falis,
ĝia vosto velkis ĝisplanke aŭ bukliĝis interkrure, ĝi ŝteliradis kun mieno
de pendumoto, ĵetante multajn ĝisflankajn rigardetojn al Sinjorino
Van-Vinklo. Kiam ajn ŝi eksvingetis balailon aŭ kuleregon, la hundo
alkuregis haste kaj jelpante la pordon.
La tempoj ade kaj senĉese malpliboniĝis por Ripo Van-Vinklo dume ke la
jaroj de lia geedziĝa ekzisto ade kaj senĉese plinombriĝis. Aĝo ne
malakrigas akran humoron kaj akra lango estas la sola randohava ilo kiu
pliakriĝas pro utiligo. Dum longa tempo li kutimis sin konsoli, post
eldoma forpeliĝo, partoprenante en speco de klubo de saĝuloj, filozofoj
kaj ceteraj vilaĝaj senokupuloj kiuj kunvenis sur benko staranta antaŭ
malgranda gastejo ornamita per ruĝvanga portreto pri Lia Reĝa Moŝto Georgo
la Tria. Tie ili kutimis sidi subombre daŭre de longa senzorga somertago,
parolante senentuziasme pri vilaĝaj klaĉaĵoj aŭ rakontante senfinajn
dormigajn anekdotojn pri nenio. Sed valorintus ŝtatistan salajron la
bonŝanco aŭskulti la profundajn diskutojn okazintajn fojfoje kiam malnova
ĵurnalo hazarde atingis iliajn manojn pere de preterpasinta vojaĝinto.
Kiel solene ili aŭskultis ties enhavaĵon trenparole deklamatan de Deriko
Van-Bumelo, la lernejestro, eleganta, lerta vireto kiu alfrontis tute
sentime la plej gigantajn vortojn de la vortaro. Kaj kiel saĝe ili
kunmeditadis pri publikaj eventoj jam okazintaj antaŭ pluraj monatoj.
La opiniojn de tiu konsilio entute estris Nikolao Vedero, vilaĝa patriarko
kaj mastro de la gastejo antaŭ kies pordo li sidis de la mateno ĝis la
nokto, moviĝante nur sufiĉadistance por resti sub la ombro de granda arbo
kaj eviti sin sunbruligi. Efektive, la najbaroj scipovis kalkuli la
taghoron laŭ liaj movoj tiel akurate kiel laŭ sunhorloĝaj indikoj. Vere
estas ke preskaŭ neniam li aŭdiĝis parolante, preferante fumi senĉese sian
pipon. Liaj adeptoj tamen (ĉar ĉiu granda homo havas siajn adeptojn)
komprenis lin bonege kaj sukcesis ekscii liajn opiniojn.
Kiam malplaĉis al li legata aŭ rakontata temo, laŭoniobserve, li fumis la
pipon arde kaj eligis mallongajn, oftajn, kolerajn blovaĵojn. Se la temo
tamen plaĉis al li, li enspiris la fumon malhaste kaj trankvile, ĝin
elblovante en malpezaj serenaj nubetoj. Foje, forprenante la pipon elbuŝe,
lasante la bonodoran vaporon kirliĝi ĉirkaŭnaze, li kapjesis solene en
signo de nepra aprobo.
El tiu sekurejo tamen Ripon tempofine forpelis lia megera edzino, subite
interrompinte la trankvilon de la kunveno kaj mallaŭdinte ties anojn. Nek
tiu eminentulo Nikolao Vedero scipovis eviti la langobatadon kiun trudis
al li la terura diablino, kondamne dirante ke la gastejestro respondecas
pri la senokupeco de ŝia edzo.
La kompatindan Ripon preskaŭ entute malesperigis la afero. Lia sola rimedo
eskapi bienan laboron kaj edzinan kriadon estis enmanigi la pafilon kaj
forvagi en la arbaron. Tie li kutimis sidiĝi arbobaze kaj dividi la
enhavaĵon de sia dorsosako kun Lupo kiun li kondolencis kiel kunviktimon
de persekutado. "Estimata Lupo," li diris, "via mastrino hundovivigas vian
vivon. Sed ne maltrankviliĝu pri tio, kara kunaĵo. Daŭre de mia vivado
neniam mankos al vi apudstaranta amiko!" Lupo vostojesis, enrigardis
sopire la mastran vizaĝon kaj, se eblas al hundoj senti kompaton, mi
opinias sincere ke tiu plenkore kunspertis la emocion.
Okaze de longa, bela, aŭtuntaga vagpromenado tiuspeca, senkonscie Ripo
surgrimpis unu el la plej altaj partoj de Katskila-Montaro kie li okupiĝis
pri sciurĉasado, sia plej ŝatata sportentrepreno, kaj la silentaj
solecejoj eĥis kaj reeĥis lian pafilbruadon. Anhelante, laciĝinte, li sin
malsuprenĵetis malfru-posttagmeze sur verdan teraltaĵon, kovritan de
montara herbaro, situantan sur klifeg-rando. Tra interarba malfermaĵo li
povis superspektadi tutan malsuprekuŝantan pejzaĝon etendiĝantan trans
multajn mejlojn da fertilaj arbaroj. Li vidis fordistance la sinjoran
Hudsonon, moviĝantan ege, ege malsupre de li laŭ sia silenta sed moŝta
fluvojo, elmontrantan reflekton de purpura nubo aŭ velon de malhasta
boateto haltinta por dormpaŭzo diversloke sur ĝia vitrobrila surfaco, tiam
malaperantan finfine en la blua altaĵaro.
Aliflanke li enrigardis profundan, sovaĝan, solecan, dikvilan abismon kies
fundon plenigis falintaj kliferoj kaj kiun apenaŭ atingis la reflektitaj
radioj de la subiranta suno. Dum kelke da tempo Ripo restis kuŝante,
primeditante tiun vidaĵon. Iompostiome la vespero antaŭenvenis. La montoj
komencis ĵeti siajn longajn bluajn ombrojn trans la valojn. Prikonsciinte
ke la ĉielo noktiĝos jam longe antaŭ ol li povos atingi la vilaĝon, li
suspiris fortasone, antaŭpensante pri la teruroj kiujn estigos por li rea
renkontiĝo kun Sinjorino Van-Vinklo.
En la momento kiam li eke entreprenis malsupreniri li aŭdis malproksiman
voĉon kriegi: "Ripo Van-Vinklo! Ripo Van-Vinklo!" Li ĉirkaŭrigardis sed
nenion vidis krom korvo fluganta solece trans la monton. Opiniante ke lin
trompis iu fantazio, li forturniĝis cele denove al malsupreniri kiam li
reaŭdis tra la silenta vesperaero la saman kriadon: "Ripo Van-Vinklo! Ripo
Van-Vinklo!"
Samtempe Lupo hirtigis la dorsan hararon kaj, graŭlante mallaŭte aliris
kaŭrante la mastran flankon, enrigardante time la valeton. Nun Ripo sentis
ekregi lin malprecizan anksiecon. Li rigardis maltrankvilege en la sama
direkto kaj ekvidis strangan figuron suprenvenadi labore laŭ la rokaro,
antaŭenkliniĝante sub la pezo de iu surdorsa ŝarĝo. Surprizis Ripon vidi
homan estaĵon en tiu soleca kaj malfrekventata ejo. Supozante tamen ke
temas pri samregionano bezonanta helpon li hastis malsuprengrimpi por
apogi tiun.
Alveninte pli proksime li eĉ pli surpriziĝis pro la malkutima aspekto de
la nekonato. Tiu estis malalta kvadratformulo havanta dikan vepran hararon
kaj griziĝintan barbon. Li vestiĝis laŭ la antikva Nederlanda modo,
surportante senmanikan veŝton ĉirkaŭligitan ĉetalie kaj plurajn ĝisgenuajn
pantalonojn (el kiuj la ekstera estis ege ampleksa) ornamitajn laŭflanke
per butonvicoj kaj ĉegenue per ŝtofpufaĵoj. Li portis surŝultre pezan
bareleton, laŭŝajne plenigitan je alkoholaĵo, kaj pergeste invitis Ripon
alproksimiĝi kaj kunsubteni la ŝarĝon. Kvankam iom timida kaj malfidante
la novan konaton, Ripo konsentis kun sia kutima entuziasmo kaj, reciproke
apogante unu la alian, ili suprengrimpis laŭ mallarĝa ravineto, verŝajne
la seka fluejo de montotorento.
Dum ili suprengrimpis Ripo aŭdis de tempo al tempo longajn ruliĝantajn
sonoradojn, kvazaŭ foran tondradon, sendube elfontintajn profundan ravinon
aŭ fendegon situantan inter altaj rokoj ĝis kiuj ilia malfacila irvojo
ilin kondukis. Li paŭzis momenton, supozante ĝin la murmurado de unu el
tiuj efemeraj fulmpluvegoj tiel ofte okazantaj altamontare, tiam
antaŭeniris. Trapasinte la ravinon ili atingis amfiteatroaspektan valeton
ĉirkaŭatan de perpendikularaj klifegoj preter kies randoj pendigis siajn
branĉojn sursupraĵaj arboj, rezulte de kio la vojaĝanto nur malofte
ekvidis eretojn da blua ĉielo kaj klara vespernubo. Dum la tuta tempo Ripo
kaj lia kuniranto penadis silente ĉar, kvankam la helpanto scivolemis
ekscii por kiu celo la nekonato entreprenis porti alkoholaĵbarelon laŭ la
sovaĝa monto, tiulasta tamen havis iom strangan kaj malkompreneblan
manieron kiu estigis miron kaj bremsis interkoniĝon.
Kiam ili eniris la amfiteatron, sin ekvidigis novaj mirigaĵoj. Sur centra
ebenejo aro da malkutimaspektaj personoj kegloludadis. Ili vestiĝis en
kurioza pasintepoka modo. Iuj surportis mallongajn Renesancstilajn jakojn;
aliaj preferis senmanikajn jakojn kaj kunportis longajn tranĉilojn en siaj
zonoj; preskaŭ ĉiuj elmontris ampleksajn ĝisgenuajn pantalonojn, konforme
al la jam anoncita modo de la gvidanto.
Strangaj estis ankaŭ la mienoj. Unu havis grandan kapon, larĝan vizaĝon
kaj etajn porkajn okulojn. Alia vizaĝo ŝajnis konsisti entute el nazo kaj
kroniĝis per blanka sukerbloksimila ĉapelo ornamita de eta ruĝa kokvosto.
Ĉiuj surportis barbojn malsamformajn kaj -kolorajn.
Unu el tiuj ŝajnis esti la estro. Dika, maljuna sinjoro kun veterbatita
vizaĝo, li surportis laĉitan jakon, larĝan zonon kun mallonga kurbiĝinta
glavo, altan kronhavan ĉapelon kun plumo, ruĝajn ŝtrumpojn kaj
altkalkanumajn ŝuojn ornamitajn de kokardoj. La tuta ludantaro memorigis
Ripon pri la figuroj aperantaj en malnova Flandra pentraĵo pendanta en la
salono de Pastoro Van-Ŝajko, la vilaĝa preĝejestro, kunportita el
Nederlando epoke de la koloniado.
La plej stranga aspekto de la afero, laŭ Ripo, estis tio ke, kvankam la
ludantoj verŝajne distriĝis, ili elmontris la plej seriozajn mienojn kaj
estigis la plej misteran silenton, fariĝante la plej malfeliĉa festantaro
kiun li iam vidis. Interrompis la silenton de la okazaĵo nenio krom la
bruo de la kugloj kiuj, ruliĝante, eĥis laŭmontare kiel muĝantaj
tondrojkrakoj.
Kiam Ripo kaj lia kuniranto atingis ilin, subite tiuj ĉesis ludi kaj
fiksrigardis la novalvenintojn kun tiel statumaniera senmoviĝo kaj tiel
strangaj, krudaj, senentuziasmaj mienoj ke la koro de Ripo ŝanceliĝis en
lia brusto kaj liaj genuoj intermarteliĝis. Lia kunulo nun malplenigis la
bareleton je ties enhavaĵo, elverŝante tiun en grandajn flakonojn kaj
indikante pergeste ke Ripo ilin disdonu al la ludantaro. Temante kaj
tremante, li obeis. Tiuj trinkis la alkoholaĵon en nepra silento, tiam
reaktivigis sian ludadon.
Iompostiome malpligrandiĝis la miro kaj anksieco de Ripo. Li eĉ kuraĝis,
kiam neniu lin rigardis, gustumi la trinkaĵon kiu, li ekkonsciis, havis
preskaŭ la saman saporon kiel bonkvalita Holando-Ĝino. Li estis denaska
soifulo kaj baldaŭ ne rezistis al la tento denove trinki. Unu ĉerpo
invitis ceteran kaj li ripetis tiel ofte siajn vizitojn al la flakono ke
tempofine liaj sensoj superfortiĝis, liaj okuloj naĝumis en la kapo kiu
gradon post grado antaŭenkliniĝis ĝis kiam finfine li profunde ekdormis.
Vekiĝinte, li konsciis situi sur la sama verda altaĵo de kie li unuafoje
ekvidis la maljunulon suprengrimpadi el la valeto. Li frotis la okulojn:
matena suno brilis; la birdoj saltetis kaj kvivitis; aglo radflugis supre,
alfrontante puran montozefiron. "Certe," pensis Ripo, "mi ne dormis ĉi-tie
la tutan nokton!" Li ekmemoris la antaŭdormajn okazintaĵojn: la strangulon
kun la alkoholaĵbareleto; la montoravinon; la sovaĝan retiriĝejon inter la
rokoj; la veaspektan kugloludantaron; la flakonon. "Ho, tiu flakono! Tiu
abomena flakono!" pensis Ripo. "Kiun senkulpigaĵon mi rakontu al Sinjorino
Van-Vinklo?"
Li ĉirkaŭrigardis, serĉante sian pafilon, sed anstataŭ pura, bonoleita
birdofusilo li trovis malnovan musketaĉon lin apudkuŝantan: rustotavolo
kovris ĝian paftubon, ĝia seruro forfalis, ĝian fuston vermoj elmanĝis. Li
nun suspektis ke la seriozmienaj festintoj de la montaro lin priŝercis
kaj, dozinte al li fortan alkoholaĵon, forŝtelis lian pafilon. Aldone,
Lupo malaperis sed eblas ke ĝi forvagis ĉasante sciuron aŭ perdrikon. Li
fajfvokis la hundon kaj kriegis ĝian nomon, sed la entrepreno entute
senrezultiĝis. La eĥooj resonigis liajn fajfojn kaj kriegojn sed alvenis
nenia hundo.
Li elektis reviziti la scenejon de la pasintvespera kapriolado, kaj
renkontonte tie restintan distriĝinton, informiĝi ĉe tiu pri siaj pafilo
kaj hundo. Ekstariĝinte por survojiĝi, li sentis rigidon en la artikoj kaj
malfacilecon en sia irkapablo. "Ĉi-tiuj montaraj litoj ne konvenas al mi,"
pensis Ripo, "kaj se tiu ludaventuro spertigos al mi reŭmatismon,
Sinjorino Van-Vinklo min pagigos altpreze."
Iom malfacile li atingis la valeton kaj trovis la ravinon laŭ kiu li kaj
lia kunulo suprengrimpis la antaŭan vesperon. Surprizege, monta rojo nun
fluis ŝaŭme malsupren laŭ la ravino, saltante de roko al roko, plenigante
la valeton je babilumaj murmuradoj. Li sukcesis tamen suprengrimpaĉi laŭ
ties bordoj, antaŭenpenigante tra densaĵoj de betulo, sasafraso kaj
hamamelido, foje stumblante aŭ implikiĝante en la sovaĝaj vitoj
spiraligintaj siajn buklojn aŭ ĉirojn de arbo al arbo kaj etendintaj
kvazaŭan kaptoreton laŭ lia irvojo.
Tempofine li atingis la lokon kie antaŭe la ravino eniris la klifojn en la
direkto al la amfiteatro sed restis tie neniaj indikaĵoj pri tia
malfermaĵo. La rokoj estigis altan nepenetreblan muron super kiu la
kaskado alvenis falante en tavolo da pluma ŝaŭmo, trafante malsupre larĝan
profundan basenon nigrigitan per la ombroj de la ĉirkaŭanta arbaro. Ĉi-tie
tial necesis ke Ripo haltu. Denove li alvokis voĉe kaj fajfe sian hundon.
Respondis al li nur la grakado de aro da senokupaj korvoj, distriĝante
alte en la aero super seka arbo apudstaranta sunan klifegrandon kaj kiuj,
sekuraj en sia altejo, ŝajnis malsuprenrigardi kaj primoki la konfuzon de
la malbonŝanca viro.
Kion fari? La mateno forpasadis kaj Ripo ege malsatis ĉar mankis al li iu
ajn matenmanĝo. Li malĝojiĝis pro la perdo de hundo kaj pafilo. Li timegis
renkonti sian edzinon. Sed ne decas ke homo malsatmortu en la montaro. Li
skuis la kapon, surŝultrigis la rustan armilon kaj, korsuferante pro ĝeno
kaj anksieco, ekhejmeniris.
Dum li alproksimiĝis la vilaĝon li renkontis plurajn homojn sed rekonis
neniajn. Tio lin surprizis ĉar li opiniis koni ĉiujn tiuregionanojn.
Cetere, ili vestiĝis malsammode kiel lia kutimo. Ĉiuj lin fiksrigardis
reciproke surprizite kaj senescepte frotis la mentonon lin ekvidinte. La
konstanta ripetado de la gesto instigis Ripon senatente ĝin imiti, post
kio li ekkonsciis, mirindege, ke lia barbo aktuale plilongiĝis je unu
piedo.
Nun li jam eniris la antaŭkvartalojn de la vilaĝo. Aro da strangaj
geknaboj lin postkuris, kriegante primokante, indikante perfingre lian
grizan barbon. Aldone la hundoj, neniun el kiuj li identigis kiel antaŭan
konataĵon, postbojis lin dum li preterpasis. La vilaĝo mem ŝanĝiĝintis. Ĝi
estis pli granda kaj pli dense enloĝata. Aperis loĝdomvicoj kiujn li
neniam antaŭe vidis. Malaperintis aliaj domoj kiujn antaŭe li frekventis.
Super la pordoj estis skribitaj strangaj nomoj. Ĉe la fenestroj
elmontriĝis strangaj vizaĝoj. Ĉio strangis.
Sian menson li nun malfidis. Li komencis dubi ĉu li kaj la ĉirkaŭanta
mondo ne estas sorĉitaj. Certe tiu-ĉi estas lia denaska vilaĝo kiun li
forlasis nur hieraŭ. Jen elstaras Katskila Montaro. Jen mezdistance
preterfluas la arĝenta Hudsono. Jen situas ĉiu monteto, ĉiu valeto precize
same kiel ĉiam antaŭe. Ripo ege perpleksiĝis. "Tiu hieraŭvespera flakono,"
li pensis, "malfeliĉe konfuzis mian kompatindan kapon!"
Nur iom malfacile li trovis la vojon alirantan lian propran domon kiun li
alproksimiĝis kun silenta miro, atendante ĉiun momenton aŭdi la stridan
voĉon de Sinjorino Van-Vinklo. Li ekkonsciis ke la domo ege malkomponiĝis:
la tegmento enfalis; la fenestroj disiĝis; la pordoj disĉarniriĝis.
Duongrade malsatmortinta hundo aspektanta iom kiel Lupo kaŭraĉis proksime
al ĝi. Ripo alvokis la beston laŭnome, sed tiu knaris, vidigis la dentojn
kaj foriris. Efektive tio estis malafablega ofendo. "Eĉ mia hundo,"
suspiris la malbonŝanca Ripo, "min forgesis!"
Li eniris la domon, kiun, verdire, Sinjorino Van-Vinklo ĉiam antaŭe
enbonordigis. Ĝi estis malplena, mizera, verŝajne forlasita. Tiu dezerteco
venkis ĉiujn geedzajn timojn liajn. Laŭte li alvokis siajn edzinon kaj
infanojn. Dummomente lia voĉo sonigis la solecajn ĉambrojn. Tiam denove
ĉio silentis.
Haste li eliris la domon kaj ege rapide survojiĝis en la direkto al sia
antaŭa distriĝejo, la vilaĝa gastejo. Ankaŭ tiu malestis. Anstataŭis ĝin
disfalema ligna konstruaĵego kun gapantaj fenestregoj el kiuj kelkaj estis
rompitaj kaj riparitaj per malnovaj ĉapeloj kaj subjupoj. Super la pordo
estis pentritaj la vortoj: "Unio-Hotelo, de Jonatono Dolitlo". Anstataŭ la
arbego antaŭe ombradinta la antikvan trankvilan Nederlandan gastejeton nun
elstaris tie alta nuda stango suprekronita de iu similanta ruĝan dormĉapon
kaj malsuprenpendante de kiu flirtadis flago sur kiu estis desegnita
malkutima kunigaĵo da steloj kaj strioj. Tio ĉio strangis kaj
malkompreneblis.
Sur la signo tamen li rekonis la rubenruĝan vizaĝon de Reĝo Georgo sub kiu
li tiel ofte antaŭe fumis trankviligan pipon. Sed eĉ tiu-ĉi kurioze
metamorfoziĝintis. La ruĝan mantelon anstataŭis blu- kaj ĉamkoloraĵo. Ne
sceptron sed glavon retenis la mano. Deklivangulan ĉapelon portis la kapo.
Sube, pentrite en grandaj literoj, aperis la nomo: GENERALO VAŜINGTONO.
Laŭkutime ĉirkaŭ la pordo homamaso kunpremiĝis sed Ripo rekonis nenian
vizaĝon. Ŝajne la karaktero mem de la homoj ŝanĝiĝis. Ĝi havis aktivan,
okupatan, disputeman kvaliton anstataŭ la kutimaj flegmo kaj dormema
trankvilo. Vane li serĉis la saĝan Nikolaon Vederon, kun lia larĝa vizaĝo,
duobla mentono kaj bela longa pipo, eligantan ne sencelajn diskursojn sed
tabakajn fumnubojn. Vane li serĉis Van-Bumelon, la lernejestron, dise
informantan pri la enhavaĵo de malnovega ĵurnalo. Anstataŭe maldika
galulo, kun poŝoj plenigitaj je flugfolioj, bombastadis fervore pri
civitanrajtoj, elektoj, kongresanoj, libereco, Bunker-Monteto, herooj de
sepdek ses kaj aliaj vortoj kiuj konsistigis por la mistifikita Sinjoro
Van-Vinklo nepre Babelan ĵargonon.
La aspekto de Ripo, kun lia longa grizigita barbo, lia rusta pafilo, lia
kruda vestaĵaro kaj la armeo da virinoj kaj infanoj lin postsekvantaj
ĉekalkane baldaŭ atentigis la tavernajn politikistojn. Ili ĉirkaŭamasiĝis
lin, okulkontrolante lin ege scivoleme de kapo al piedo. La oratoro
alvenis lin hastacele kaj, iom lin apartigante, demandis "por kiu partio
li votis?" Ripo lin fiksrigardis kun senpensa stulteco. Alia malalta sed
aktiva uleto altiris lian brakon kaj leviĝinte piedpinten, demandis
apudorele "ĉu li estas Federalisto aŭ Demokrato?" Same kiel antaŭe Ripo ne
sukcesis kompreni la demandon. Sciŝajna sinadmira maljunulo, surportante
deklivangulan ĉapelon, malfermis vojon tra la homamaso, dum la trapasado
perkubute situigante apartajn homojn dekstra- kaj maldekstraflanken. Sin
ekstariginte antaŭ Van-Vinklo, arkiginte unu brakon, ripoziginte la alian
sur sian lambastonon, samtempe dum liaj akravidaj okuloj kaj akrangula
ĉapelo kvazaŭ penetris la animon mem de la reveninto, li demandis gravtone
"kio lin alvenigis al la elekto kunportantan pafilon surŝultre kaj
postsekvatan de kanajlaro kaj ĉu li celas estigi tumulton en la urbo?"
"Ho, ve! Sinjoroj," lamentis Ripo, iom konsternite, "mi estas simpla
pacema viro, denaska ĉi-lokano, lojala servanto de la reĝo, Dio benu lin!"
La ĉirkaŭantoj eligis ĝeneralan kriegon. "Lojalisto! Lojalisto! Spiono!
Rifuĝinto! Forigu lin! Li haste foriru!" Nur ege malfacile la sinadmiranto
surportanta la oblikvangulan ĉapelon repacigis la spektantaron kaj,
dekoble plisoleniginte la frunto, denove demandis al la nekonata kulpinto
kial li tien alvenis kaj kiun li serĉas? La kompatindulo deklaris humile
ke li nepre ne celas estigi malbonon, alveninte nur serĉe de kelkaj
najbaroj antaŭe frekventintaj la tavernon.
"Nu, kiuj ili estas? Ilin nomu."