plenforte sur liajn okulojn. Ĉe ekstremaĵo de malplenejo, cirkaŭlimigita
de la malhela arbarmuro, elstaris rokego havanta krudan naturan similecon
al altaro aŭ predikejo. Ĝin ĉirkaŭis kvar brilegaj pinarboj kies supraĵoj
bruladis dum iliaj trunkoj restis sendifekte, same kiel kandeloj okaze de
vespera kunveno. La foliaramaso superkreskinta la supron de la roko entute
brulegis, flamegante alte en la nokto kaj lumigante maltrankvile la tutan
kampon. Ĉiu pendanta branĉeto kaj folia festono brulis. Dum la ruĝa lumo
leviĝis kaj falis, multhoma kunvenintaro alterne aperis el la ombro, tiam
malaperis en ĝin, tiam renaskiĝis, por tiel diri, el la malhelo, tuj
ekpopolante la centron de la soleca arbaro.
"Seriozmiena kaj malhelvestaĵa kompanio," citis Bonulo Braŭno.
Tiaj ili estis, verdire. Inter translokiĝante flagramove tien kaj reen,
inter brilo kaj malbrilo, ensceniĝis kelkaj vizaĝoj vidotaj la sekvontan
tagon ĉe la provinca konsilikunveno kaj ceteraj kiuj, el la plej sanktaj
predikejoj de la lando, dimanĉon post dimanĉo, rigardis piapoze
ĉieldirekten kaj benigne spektadis la plenegajn sidbenkojn. Kelkaj asertas
ke la edzino de la provincestro ĉeestis. Almenaŭ ĉeestis altrangulinoj
konataj de ŝi, kaj edzinoj de estimataj edzoj, kaj amasego da vidvinoj,
kaj belaj junulinoj timantaj ke iliaj patrinoj ilin ekvidu. Aŭ blindumis
Bonulon Braŭnon la subitaj eklumoj superflagrantaj la malhelan kampon aŭ
li rekonis du dekojn el la vilaĝ-Salemaj preĝejanoj famaj pro ilia aparta
sankteco. Estimata maljuna Diakono Gukino jam alvenis kaj atendis
ĉekalkane de tiu respektinda sanktulo, sia adorata pastoro. Tamen, apud
tiuj seriozaj bonreputaciaj piuloj, tiuj preĝejaj presbiteroj, tiuj
ĉastvivaj sinjorinoj kaj rosvangaj fraŭlinoj, malpie asociiĝis diboĉemaj
viroj kaj depraviciaj virinoj, gemizeruloj adeptiĝintaj al malboncela kaj
malpura misfarado kaj eĉ suspektataj kiel krimuloj. Strange estis konscii
ke la bonaj ne apartiĝis disde la malbonaj, ke la sanktajn ne timigis la
pekintoj. Ankaŭ disiĝintaj inter siaj palvizaĝaj malamikoj estis la
Indianaj ŝamanoj, aŭ "paŭvaŭoj", kiuj jam ofte timigis sian indiĝenlandan
arbaron per pli da teruraj sorĉkantoj ol iuj ajn konataj en Brita
sorĉarto.
"Tamen kie estas Fidulino?" pensis Bonulo Braŭno kaj, dum espero eniris
lian koron, li tremis.
Cetera himnoverso ekaŭdiĝis, malrapida kaj malĝoja sonaro, tia kia plaĉas
al la piuloj, tamen kunligite al teksto esprimanta ĉion kion nia karaktero
kapablas koncepti pri pekado kaj malhele sugestante eĉ pli.
Malkompreneblaj al nuraj homoj estas la diablaj artoj. Verso post verso
kantiĝis. Tamen inter la versoj elŝvelis sovaĝeja refreno sonanta kiel la
plej profunda tono de granda orgeno. Kaj post la fina noto de tiu terura
himno ekaŭdiĝis sonarego pensiganta ke la hurlanta vento, la hastantaj
riveretoj, la muĝantaj bestoj kaj ĉiu cetera voĉo de la kakofonia sovaĝejo
intermiksiĝis kaj akordiĝis kun la voĉo de la kulpa homaro honoranta la
princon de ĉio. La kvar brulantaj pinarboj suprenĵetis pli altan flamon
kaj malklare siluetigis aĉegajn formojn kaj vizaĝojn sur la fumkronoj
ŝvebantaj super la malpia kunvenintaro. En la sama momento la surroka
fajro lanĉiĝis ruĝe supren, formante brilan arkon super sia bazo kie
figuro nun aperis. Estu dirite respektege ke la figuro multe aspektis, kaj
vestaĵe kaj kondute, kiel iu serioza religiulo de la Nov-Angliaj preĝejoj.
"Elkonduku la konvertitojn!" ekkriis voĉo kiu eĥadis tra la kampo kaj
forruliĝis en la arbaron.
Aŭdinte tiun alvokon, Bonulo Braŭno antaŭenpaŝis el la arbarombro kaj
alproksimiĝis la kultanaron kun kiu li sentis abomenan fratecon pro la
simpation kiu spertis pri ili ĉiu malicaĵo de lia koro. Preskaŭ li
povintus ĵuri ke invitis lin antaŭenveni la formo de lia mortinta patro
mem, rigardante malsupren ekde fumkrono, dum virino havanta malklarajn
trajtojn de senespero etendis ĵetgeste la brakon por lin averti ne
antaŭenveni. Ĉu estis lia patrino? Sed nepre mankis al li la povo retiriĝi
ununuran paŝon aŭ rezisti, eĉ pensade, kiam la pastoro kaj bona maljuna
diakono Gukino mankaptis liajn brakojn kaj lin kondukis al la flambrila
rokaltaro. Tien alvenis ankaŭ la magra formo de vualita virino, kondukita
inter Gudino Klojso, tiu pia instruistino pri la katekismo, kaj Martino
Karjero, kiu antaŭe ricevis la promeson de la diablo ke ŝi fariĝu Reĝino
de Infero. Nebridita virinaĉo estis ŝi. Kaj jen staris la prozelitoj sub
la fajra baldakeno.
"Bonvenon, miaj infanoj!" diris la malhela figuro, "al la komunio de via
raso. Vi finrekonis, jam tiel junaĝe, vian naturon kaj vian destinon.
Karaj infanoj miaj, rigardu malantaŭ vi!"
Ili turniĝis kaj, kvazaŭ vidate flagrante en tavolo da flamoj, ekmontriĝis
la diablokultanoj, portante survizaĝe malhele brilantajn bonvenridetojn.
"Jen," daŭrigis la zibelkolora formo, "ĉiuj tiuj respektataj de vi ekde
via junaĝo. Vi juĝis ilin pli sanktaj ol vi mem kaj kaŭris antaŭ propra
pekado, ĝin komparante kun iliaj vivoj de bonfarado kaj preĝemaj
ĉieldirektaj aspiradoj. Tamen jen ili staras ĉiuj partoprenante en mia
adoranta asembleo. Ĉi-nokte vi ekrajtos ekscii iliajn sekretajn farojn:
kiel grizbarbaj presbiteroj de la preĝejo flustris diboĉajn vortojn al la
junaj servistinoj de siaj domoj; kiel multaj virinoj, sopirante surporti
vidvinajn lamentovestaĵojn, havigis trinkaĵon al siaj edzoj je la
enlitiĝhoro, tiumaniere ebligante tiujn sperti siajn lastajn dormadojn sur
iliaj senoj; kiel senbarbaj junuloj hastis heredi la riĉecon de siaj
patroj; kaj kiel belaj fraŭlinoj--ne ruĝiĝu, karulinoj miaj--elfosis etajn
tombojn en la ĝardeno kaj invitis min, kiel ununuran gaston, ĉeesti la
enterigon de la bebo. Pere de la kompato kiun viaj homaj koroj sentas pri
pekado, vi spurtrovos ĉiujn ejojn--ĉu preĝejajn, dormĉambrajn, stratajn,
kampajn aŭ arbarajn--kie krimo okazis kaj vi ekĝojos prikonsciante ke la
tuta tero estas ununura pekomakulo, ununura sangejo. Eĉ pli ol tio. Okazos
al vi penetri, en ĉiu sino, la profundan misteron de pekado, la fonton de
ĉiuj malicaj artoj, kaj kiu senelĉerpiĝe provizas homojn per pli da
malbonaj instigoj ol kapablas okazigi en konkreta farado la kunigita
homara povaro, la tuta nepra potenco mia. Kaj nun, miaj infanoj, rigardu
vin unu la alian."
Kiam ili plenumis la peton, laŭ la fajrbrilo de la inferdevenaj torĉoj la
mizerulo ekvidis sian Fidulinon, kaj la edzino sian edzon, tremantajn
ambaŭ antaŭ tiu malsankta altaro.
"Jen, ĉi-tie vi staras, miaj infanoj," diris la figuro en profundaj kaj
solenaj tonoj, preskaŭ malĝojaj pro ilia senespera aĉeco, kvazaŭ lia iama
anĝela naturo povus daŭre prilamenti nian mizeran rason. Dependante unu de
la koro de la alia, vi jam ankoraŭ esperis ke virto estas pli ol nura
revo. Nun vi estas sentrompigitaj. Malico estas la naturo de la homaro.
Necesas ke malico estu via sola feliĉo. Bonvenon denove, miaj infanoj, al
la komunio de via raso."
"Bonvenon!" ripetis la diabloadorantoj en unu kriego de senespero kaj
triumfo.
Kaj jen ili staris, la sola paro, laŭŝajne, ankoraŭ hezitanta sur la rando
de malbonfarado en ĉi-tiu malhela mondo. Natura baseno kuŝis en la roko.
Ĉu ĝi enhavis akvon ruĝigitan per la nebularda luno? Ĉu temis pri sango?
Ĉu pri likvaĵa flamo? Ĉi-ene la formo de la malico mergis la manon kaj sin
pretigis kuŝigi la baptosignon sur iliajn fruntojn por ke ili partoprenu
en la mistero de la pekado, pli konsciante pri la sekreta pekado de aliaj,
kaj fara kaj pensa, ol ili povus nun prikonscii propran pekadon. La edzo
direktis solan rigardon al sia palvizaĝa edzino kaj Fidulino al li. Kiujn
malpurajn mizerulojn la sekvonta rigardo elmontrus unu al la alia dum ili
tremaĉas samtempe pri tio kion ili vidas kaj tio kion ili vidigas?
"Fidulino! Fidulino!" ekkriis la edzo. "Suprenrigardu, ĉieldirekten, kaj
kontraŭstaru la maliculon!"
Ĉu Fidulino obeis li ne sciis. Apenaŭ finparolinte, li konsciis troviĝi
meze de trankvila nokto kaj soleco, aŭskultante ventomuĝadon forkvietiĝi
pezmove tra la arbaro. Li ŝanceliĝis kontraŭ la rokon, sentis ties
malvarmon kaj malsekon. Dume, pendanta arbobranĉeto, antaŭe entute
flamanta, aspergis lian vangon per ege malvarma roso.
La sekvintan matenon juna Bonulo Braŭno eniris malrapide la straton de
vilaĝo Salemo, ĉirkaŭrigardante fikse kiel mistifikito. La bona maljuna
pastoro, piedpromenante laŭlonge de la tombejo por naskigi matenmanĝan
apetiton kaj primediti sian predikon, aljuĝis benon al Bonulo Braŭno,
preterpasante. La junulo fortiriĝis disde la respektata sanktulo kvazaŭ
dezirante eviti anatemon. Maljuna Diakono Gukino preĝis ĉehejme kaj la
sanktaj vortoj de lia preĝo aŭdiĝis tra la malfermata fenestro. "Al kiu
Dio la sorĉisto povas preĝi?" diris Bonulo Braŭno. Gudino Klojso, tiu
bonega altaĝa Kristanino, staris en la fruhora sunlumo de sia
fenestrolataĵo, katekizante knabineton alportintan al ŝi pindon da
novmatena lakto. Bonulo Braŭno forkaptis la infanon kvazaŭ el la alpreno
de la diablo mem. Ĉirkaŭirante la stratangulon apud la kunvendomo, li
ekvidis la kapon de Fidulino kun ties rozkoloraj rubandoj, kiu elspektadis
anksie, kaj kiu tiel ĝojiĝis ekvidinte lin ke ŝi kuris saltpaŝe laŭ la
strato kaj preskaŭ kisis la edzon antaŭ la tuta vilaĝo. Tamen Bonulo
Braŭno enrigardis severe kaj malfeliĉe ŝian vizaĝon kaj preterpasis
sensalute.
Ĉu Bonulo Braŭno ekdormis en la arbaro kaj nur prisonĝis sovaĝan
sorĉistinkunvenon?
Tiel estu, se vi deziras. Tamen estis sonĝo, ho, ve!, enhavanta malican
aŭguron por Bonulo Braŭno. Severa, malĝoja, malhelmiene meditema,
malfidema, eĉ senespera viro li fariĝis ekde la nokto de tiu timiga sonĝo.
En dimanĉo, kiam la preĝejanaro kantis sanktan psalmon, li ne povis
aŭskulti ĉar konkuranta himno pri pekado atingis en laŭta hasto liajn
orelojn, superbruante la karan melodion. Kiam la pastoro parolis el la
predikejo kun forto kaj arda elokvenco, kun lia mano sur la malfermita
Biblio, pri la sanktaj veroj de nia religio, kaj pri sanktulecaj vivoj kaj
triumfaj mortoj kaj pri estonta feliĉego aŭ nedirebla mizero, tiam Bonulo
Braŭno paliĝis, timante ke la tegmento falu tondrobrue sur la grizan
blasfemanton kaj la aŭskultantojn. Ofte, vekiĝinte subite je noktomezo, li
fortiriĝis disde la sino de Fidulino. Matene kaj vespere, kiam la familio
surgenuiĝis por preĝi, li kuntiris la brovojn grimacamiene kaj rigardis
severe sian edzinon kaj forturniĝis. Kaj kiam li finvivis post longa tempo
kaj transportiĝis al sia tombo kiel aĝogriza kadavro, akompanate de
Fidulino, nun maljunulino, kaj gefiloj kaj genepoj, en bona procesio, kaj
ne malmultaj najbaroj, nenian esperplenan verson oni ĉizis sur lian
tomboŝtonon ĉar lia mortohoro estis Malĝojo.