De Herr hett woll dat steenerne Krütz sehn, dat am Wege steiht, wo
man van der Löbnitzer Mähl nach Redbas geiht. Da lag vör dissem een
Steen, de was in twee Stücken tersprungen. Den hebben se wegnahmen,
as de Fürst Hessenstein de prächtige Redbasser Brügg buwen let; un
dat is schad, denn de Steen hedd wat in sick, un't was eene Geschicht
mit em, woran sick Mennigeen spegeln un wobi jeder Wandersmann, de
vörbiging, sine goden Gedanken hebben kun; un he was recht een
Wahrnagel för de Deewe un för alle falschen Nachtslikers. Nu he
äwerst weg is, ward et woll to swind vörgäten sin, un wer weet, wo
lang dat Krütz noch steiht, denn nu is de Tid da, wo se alles
umkehren un dat Olde vörachten.
Vör langen langen Tiden, lang vör Minschengedenken, wahnde in Redebas
een Wewer, dat was een groter Schelm. He wewerde äwerst nich
veel--denn sin Wewstohl stund jümmer still--äwerst he grep to eener
Kunst, wodör man een lustig Lewen holden un swind rik warden kann; un
de Düwel hedd to sinem Gespinst den Inslag makt, un nu mag de arme
Stacker tosehn, wo he dat Netz utrawweln will, dat he sick sülwst
wewt hett. Des Nachts, wenn de ehrlichen Lüde slapen, was min Wewer
jümmer flink mit sinen Gesellen up den Beenen, un fette Swin un Gös,
de de Bur den annern Morgen tohauen wull, un Schinken un Mettwurst un
mennig swarer Immenrump un blanker Schepel Weiten kam int Hus, un
nüms wußte, up wat för eenem Wege. Dat äwerst wüßten alle Lüde im
Dörp, datt de Wewer ful was as de Oss üm Wihnachten un datt he fedder
lewde as de Schult un Vörwalter. Un se munkelden woll unner sick, he
were een Deef un Röwer un stünd' ook mit dem olden Draken im Vörbund,
de em alles todröge; äwerst bewiesen kunn em't keener. Nu begaff
sick't eenes Dages, datt unser Meister Urian mit sinem Gesellen dem
Löbnitzer Möller eene Nacht in de Mähl brok, un datt jeder sinen Sack
Weiten furtdrog. Glik drup kam de Möller mit sinem Burschen, un se
funden de Mähl apen un den Weiten weg un lepen up den Wegen herut, ob
se nüms gewahr warden künnen. Un se kemen ook up den Redbasser Weg
un packten unsern Wewer, de mit sinem Weiten up eenem groten Steen
satt; de Gesell äwerst was wiet vörut. De Möller un de Mählenbursch
nehmen nu unsern Wewer tüschen sich un prügelden en deeg af, un darup
müßt he sinen Weiten wedder upsacken un mit gewaltigem Pusten un
Stänen nah Löbnitz bet an dat Möllerhus dregen. Da hölden se en fest,
denn se meenden ganz säker; datt he de Weitendeef were. Un den
annern Vörmiddag was groter Gerichtsdag to Löbnitz. Un de Wewer hölt
sick stif und lögnede alles, un lede sware Klag up den Möller un den
Mählenburschen, datt se en as eenen Deef festholden, up der Landstrat
slagen un em sinen egnen Weiten afnahmen hedden. "Denn"--schreide
he--"ditt is min Sack (he hedd äwerst sinen egnen Sack mit sinem
Namenteken mitnahmen un den Weiten darin schüddet) un de Weiten darin
is min Weiten, den ick mi gistern Awend van dem Buren to Holthof
köfft hew. Un wenn ji't nich glöwen willt, so schickt hen un latet
den Buren halen un fragen, un wenn he seggt, datt ick den Weiten van
em nich köfft hew, will ick nu un ewig een Schelm heten." Un se
schickten nah'm Holthof, un de Bur sede ut, as de Wewer bedürt hedd;
denn he stack ook mit drin un was een Afflegger un Deewshehler. Un
nu wüßte de Richter keenen annern Rat, he hölt den Wewer woll för
eenen Deef, äwerst he kunn em't nich up't Lif seggen, un darüm müßt
he en tom Swur laten. Un he nam den Möller un den Mählenburschen un
den Wäwer, un se gingen mit eenanner to dem Steen un dem Krütz up der
Heid am Wege, wo de Möller en packt hedd, un da vörmahnde he den
Wewer noch eenmal, Gott de Ehre to laten, wenn he sündigt hedd, un
leewer sine Sünd to bekennen un de Straf to liden, as eenen falschen
Eid to dhon un ewig in der Höll to braden. "Denn"--sede he un sach
den Schelm dabi sehr ernsthaftig an--"disse Steen wat woll tügen
gegen di, wenn du falsch swerst, un disse Durnbüsche warden de Köpp
äwer di tohop stecken un Weh und Zeter äwer di schreien." De Wewer
äwerst let sick nicks anfechten, he makte sin Hart fast un verschot
keene Min un schwur frisch weg, datt he unschuldig were an des
Möllers Dör un Weiten, un sprack mit frecher luder Stimm: "Lat dissen
Steen in Stücken springen, un wenn et een muntlos Kindeken weet, datt
ick de Deef bün, lat et oogenblicklich dat Wurt gewinnen." Un da
gingen se van dem Steen weder nach Löbnitz torügg, un de Spruch was:
De Möller un de Mählenbursch müßten dem Wewer Afbidde dhon un för den
Schimp un de Släge hundertföftig Daler betalen und alle Kosten stahn.
Dat hedden se noch to ehrem Schaden; de Wewer äwerst strek dat Geld
in un lachte in sin Füstken, nam sinen Weitensack up den Puckel un
plegde sick eenen goden Dag van dem Roof un van dem glücklichen
Geldfang.
Nu was't to spad em totoropen: "Holl up! Holl up!" he was to dicht
van den Doiwelsstricken bestrickt, un kunn nich mehr herut; sin Wagen
was loslaten, un lep störtlings bargaf. He dref dat lichte Handwark
noch een paar Jahr un wurd een Perddeef un Stratröwer un Mörder un
strek an Galgen un Strick oft hart vörbi. Toletzt äwerst wurde he in
Rostock fast mit mehrern siner Gesellen, un da kam et ut, datt he vör
drei Jahren in Kenz een Hus anstaken hedd, worin eene olde Frau un
drei Kinder vörbrennt weren. De arme Sünder wurd nu utlewert nah
Redebas, wo he to Hus was, un sin Urtel wurd spraken: He schull an
dem Pal vörbrennt warden. As he hier satt, dachten se in Löbnitz un
Redbas wedder an den Weitensack un wo he sick an dem Steen up der
Heid losswaren hedd. Un de Königliche Amtmann un de Schult leten dat
Holt, worup he verbrennen schull, dahenführen un richteden em an dem
Steen sinen letzten fürigen Stol up. Un da hett sick begewen, as he
in der heeten Qual satt un sinen letzten Lewensschrei van sick gaf,
datt et unner dem brennenden Holte klungen hett, as wenn een Kind
weent. Un alle Minschen, de dabistunden, hebben sick vörwundert un
vörfiert äwer de Kinderstimm, un een old Wif hett seggt: "Da hett mal
eene Mordhand een Kind in de Erd scharrt, un dat rührt sick nu in
siner Gruft." Äwerst de Mählenbursch van vörmals, de nu Möller in
Karnin was un dabistund, reep ganz lude, datt alle Lüd et hürden: "Ne!
keene arme Sündersche hett ehr Kind da in de Erd vörgraben, da hett
de Schelm up dat Evangelienbook sin falsch Wurt ingraben, un dat mütt,
damit de Wahrheit an den Dag kümmt, unner der Erd herutschreien:
'Wewer, du hest Gott belagen.' Un nu will'n wi sehn, wo't mit dem
Steen utsüht." Un de Möller vörtellde de ganze Geschicht van dem
Weitensack un wat de Richter bi dem Steen seggt hed un wo sehr he den
Wewer up sine ewige Seligkeit vörmahnt hedd, un up wat Wise un mit
wat för Wurden de Wewer sick darup vörswaren hedd. Un de Lüde
vörstaunden sick un keener kunn een Wurt spreken vör Schrecken. Un
as de arme Sünder vörbrennt was un nicks as Asch un Knaken äwrig
weren, da trat de Möller to dem Steen un rakte mit dem Stock de Asch
weg van dem Steen, un süh! de Steen was terborsten un in twee Stücken
zersprungen. Un alle Lüde seden: "Seht! dat is Gotts Finger", un
gingen in Furcht un Zittern to Hus. Äwerst ob van allen den, de
dabistunden, ook nich eener mal stahlen hett, daför will ick nich
godstahn; denn so ward et woll in disser Welt bliwen, so lang se
steiht.