[466] Some of these expressions are interesting. _Balk_ is the O.N.

_balkr_; _gora_ is the spear-head or its long triangular shape, O.E.

_gar_, O.N. _geirr_. These linguistic affinities have been pointed out

to me by Mr. F. York Powell.

[467] Alvingham Priory Cart., Laud MSS. 642 (Bodleian), f. 12. Cf.

Malmesbury Cart. ii. 294; Madox, History of the Exchequer, 258.

[468] Eynsham Cart., 5, a: 'I.I. virgatarius ... Idem tenet unam

selionem terre apud Blakelond non mensuratam.'

[469] Domesday of St. Paul's, 11: 'Laurencius de hospitale dimidiam

virgatam pro 40 denariis; tres acre quas tenuit Laurencius sine servicio

inveniri non possunt.'

[470] Dunstable Priory Cart., Harleian MSS. 1885, f. 7, d. See Appendix

xiii.

[471] Elton, English Historical Review, i. 435.

[472] The expressions are not identical, but they ought both to

correspond to the ploughteam.

[473] As to all this, see Seebohm, Village Community.

[474] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Ser.), 144. v. Hide, virgate.

[475] Eynsham Cart., 4, a.

[476] Domesday of St. Paul's: 'Manerium istud secundum dictum juratorum

continet octo hidas, et hida continet sexcies viginti acras, set antiqua

inquisicio dixit, quod non consuevit continere nisi quater viginti, quia

postmodum exquisite sunt terre et mensuratae.'

[477] Inqu. post mort. 30 Henry III, N. 36: 'Extensio de terris Roberti

de Sancto Georgio (in com. Lincoln.) ... tenuit in capite de domino Rege

20 bovatas terre et dimidiam pro servicio sexte partis unius feodi

militis.... Et Robertus de Drayton tenet 2 bovatas et quartam partem

unius bovate terre de dicto Roberto per forinsecum servicium tantum,

unde 16 carucate terre faciunt feodum militis.'

[478] Rot. Hundred. ii. 631, b: '... et ad dictam villam pertinent sex

hide quarum quelibet continet 6 virgatas terre et quelibet virgata

continet 30 acras.' Ramsey Survey, Galba, E. x. 41: 'In una hydarum

istarum ... septem virgatae 4 acris minus.' Eynsham Cart., 21, a: 'Et

abbas habet in eodem manerio 4 carucatas terre et continent 16 virgatas

terre in dominico et in villenagio 16 virgatas terre.'

[479] Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 55, 284, 295, 309, 333, 373, 380;

Ely Inqu., Claudius, xi. 82, 95, 97, 121, 129, 186; Gloucester Cart.,

iii. 128, 142, 145, 196; Coram Rege, Hill. 3 Edw. I, 17, b; Eynsham

Cart., 11, a; 88, a; Rot. Hundr., ii. 605, b.

[480] Chapter-house Boxes, A. 4/22, m. 31-33.

[481] Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 354: 'Aliquando 48 acre faciunt

virgatam et aliquando pauciores.'

[482] Rot. Hundr., ii. 628, b.

[483] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Ser.), 134: '... R. de W. unam

virgatam pro 4 solidis pro omni servicio quia terra parva est.'

[484] Ibid., 113: 'Super hanc virgatam terre fuerunt olim 2 domus et pro

duabus virgatis computata fuit terra illa, sed quia non potuerant 2

homines ibi vivere, redacte ille 2 virgate ad unam, et sicut audierant

dicere 7 solidi reddebantur, sed nunquam hoc viderunt et facit idem

servitium quod alii faciunt virgarii.'

[485] O.C. Pell in the Transactions of the Cambridge Archaeological

Society, vi. 17 sqq., 63 sqq.

[486] Ely Inqu., Claudius, C xi. 30, a.

[487] Duchy of Lancaster Court Rolls, B^{le} 62, N. 750; 3, b. Burton

Cartulary, Transactions of the Staffordshire William Salt Society, pp.

22, 28.

[488] Ely Inqu., 31, b.

[489] Burton Cart. (William Salt Ser.), 22, 28. Compare Peoples, Ranks

and Laws, cap. 3 (Schmid, p. 388).

[490] Peterborough Cart., Cotton MSS., Faustina, B. iii. 97: 'Libera

wara est unus redditus et est talis condicionis quod si non solvatur ...

dupplicabitur in crastino et sic in dies.'

[491] Beaulieu Cart., 103: 'Et inveniet hominem ad gurgitem faciendum et

waram.'

[492] Rot. Hundr., ii. 323: 'Tenementum quod non est hidatum nec

feodatum.'

[493] Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 401: 'Terrae de Hulmo non sunt

distinctae per hydas vel per virgatas.' 413: 'Nescitur quot virgatae

faciunt hidam, nec quot acrae faciunt virgatam.' Cf. 405. Glastonbury

Inqu. (Roxburghe Ser.), 5: '... Nescit quantum amuntat in hida.'

[494] Ramsey Cart. i. 441: 'Terrae quae sunt extra hydam et quae non

dant hydagium.' 355: 'Virgatam extra hydam firmarius appropriavit.' 324:

'Ponere extra hydam.'

[495] Ibid. 473: 'Villata defendit, etc. versus Regem pro 10 hydis et

versus abbatem pro 11 hydis et dimidia.'

[496] Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. 38, b: 'Plena terra que

facit 12 acras de ware.'

[497] St. Alban's Formulary, Cambridge Univ., E. e. iv. 20; f. 165, a:

'Item dicunt quod quando predictus Robertus fuerit mortuus quod dominus

habebit melius animal suum pro herieto et carettam suam ferro ligatam,

omnes pullos suos, omnes porculos suos, omnes pannos suos laneos, omnia

vasa sua argentea, aenea et ferrea. Et quod filius suus postnatus

habebit terram quam pater suus tenuit et dabit pro ingressu habendo

tantum quantum unus alius extraneus et faciet eadem seruilia (sic) que

et pater suus fecit.' Ramsey Cart., i. 372: 'Erit dicta terra post

mortem patris vel matris gersummata filio juniori vel propinquiori de

sanguine secundum consuetudinem ville.'

[498] Duchy of Lancaster, B^{le} 62, N. 750, m. 2: 'Siwardus cepit unam

hidam cum dimidia virgata terre et illam tenuit usque ad obitum uxoris

sue; postea venit idem Siwardus et rogauit Hugonem fratrem suum ut

auderet remanere in terra patris sui prenominati, quia fuit sine terra.

Et idem Hugo sibi concessit, saluo iure suo. Item Siwardus cepit uxorem

... de qua habuit Robertum, Radulfum et Gunnildam. Post obitum dicti

Siwardi venit Rogerus qui fuit filius Hugonis et exigebat terram

prenominatam et per consideracionem curie fuit seisitus in predicta

terra, set quia uxor dicti Siwardi pauper fuit, consideratum sibi fuit

ut haberet iv acras de predicta terra, quantum sibi custodiret. Postea

maritata fuit et revertebant predicte acre terre dicto Rogero ut de jure

suo pertinentes ad dictam virgatam terre.' Cf Q.R. Misc. 902/77.

[499] Black Book of St. Augustine's, Cotton MSS., Faustina, A. i. 15, a:

'In Taneto sunt 45 sullung 150 acre reddentes gablum denariorum. In

festo S^{ti} Martini videlicet de unoquoque sullung reddunt de Gabulo 2

solidos 2 denarios, summa quorum facit 25 libras 105 solidos 10 denarios

obolum. Ipsi qui tenent predictos sullung reddunt in equinoctio

autumpnae de unoquoque sullung pro horsarer 16 den. et de 150 acris 12

den. Ipsi idem arant pro anererthe in purificacione de unoquoque sullung

unam acram et 150 acris 3 virgatas. Ipsi idem reddunt in festo S^{ti}

Johannis de unoquoque sullung 2 agnos separabiles et de 150 acris 1

agnum et valenciam dimidii agni. Ipsi idem reddunt in natali de

unoquoque sullung unum ferendel ordei,' etc.

[500] Ibid. 60; Suolinga de Ores: 'Heredes Salomonis de Ores tenent 8

acras ... Heredes Willelmi de Ores tenent 12 acras ... Jacobus tenet 3

acras et dimidiam perchatam ... Thomas filius G. de Hores tenet 2 acras

... Ricardus et Salomon filius Augustini ... et Willelmus filius Ricardi

tenent 2 acras et dimidiam,' etc.

[501] Augment. Off. Misc. Books, N. 57, f. 96, a: 'Johannes Bairot

heredes Hamoni Daniel, heredes Johannis hugheleyn, heredes Roberti atte

mede, heredes Walteri et Willelmi Ram et Gilbertus le Rome tenent unum

jugum et dimidium de Cukulycumbe.'

[502] Domesday of St Paul's, 38 sqq. Comp. Ramsey Cart., i. 413.

[503] Gloucester Cart., iii. 213: 'Robertus Altegreue, Willelmus Godere,

Johannes Abraham, Isabella relicta Lucae tenent unam virgatam, scilicet

quilibet eorum unum quarterium et faciunt conjunctim in omnibus sicut

unus virgatarius.' Comp. 59 201. Hereford Court Rolls (Bodleian), 3, b:

'T. Hake, Ricardus de Poluchulle et Muriel filius Galfridi pyoner tenent

unam dimidiam virgatam terre consuetudinarie.'

[504] Bury St. Edmund's Cart., Cambridge University, G. g. iv. 4. f. 35,

a: 'Johannes Knop tenet cotagium et contribuit heredi qui tenet maiorem

partem tenementorum.'

[505] Inqu. post mort. 55 Henry III, N. 33: 'Redditarii qui vocantur

selfoders.'

[506] Exch. Q.R. Anc. Misc. Court Rolls, xxi. 513. 82: 'Dicunt quod

aliquis habens virgatam terre et vendiderit omnes partes excepto

capitati domo et loco focarii, tenentes locum focarii erunt sectatores

curie et alteri non. Similiter de tenentibus dimidiam virgatam et

codsetlestoftes: semper tenentes locum focarii colligent firmam et erunt

liberi de pannagio et de aliis tallagiis et alteri tenentes partes erunt

geldabiles.' (Curia de Brigstock tenta die veneris proxima ante festum

Sancti Andree Apostoli anno [r. r. Edw. xxvij]).

[507] See Hanauer, Les paysans de l'Alsace au Moyen Age.

[508] Domesday of St. Paul's, xv. 7; Gloucester Cartulary, iii. 55, 61;

Cartulary of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6759, f. 21, b.

[509] Battle Cart. Augm. Off. Books, N. 18, f. 7, a: 'Aratra uertuntur

in terram domini.' Ely Inqu., Claudius, C. xi. 38 b, 86 b, etc.

[510] Ely Inqu., 72 b; comp. 24, b; Gloucester Cart., iii. 183.

[511] Eynsham Reg., 6, b: 'Robertus Tony tenet de domino unam virgatam

terre in bondagium ... Idem semel arabit cum vicino adiuncto.' Ramsey

Cart., i. 56. Comp. Q.R. Min. Acc., B^{le} 513, N. 97: 'Estimatur quod

communiter tres custumarii possunt facere unam carucam (tenent 20

acras).'

[512] Rot. Hundr., ii. 461, b: 'Robertus de Tony habet in villenagio

scil. Reginaldum Toni qui tenet 5 acras ... Item si ipse habeat cum uno

vel cum duobus sociis unam carucam, arabit unam selionem terre domini.'

Comp. 462, a. Add. MSS. 6159, f. 22, b: 'W.J. tenet de domino in

villenagio unum mesuagium et 10 acras terre.... Et arabit cum caruca sua

sive jungat sive non 4 acras.'

[513] Black Book of St. Augustine's, 53.

[514] Domesday of St. Paul's, 58.

[515] Augm. Off. Misc. Books, N. 57, f. 65, b. See Cartulary of Battle

Abbey (Camd. Soc.), p. 133.

[516] Ely Inqu., 185, a: '... tenent dimidium tenmanland, scilicet 60

acras terre ... Al. et M. et eorum participes tenent unum tenmanland,

scilicet 120 acras terre.' The expression may be corrupted from

t_u_nmanland, or else it may be a mark of a beginning of cultivation in

Danish times.

[517] Chapter-house Books, A. 4/22, p. 21: 'Custumarii tenent 22

virgatas quas vocant wistas.'

[518] Battle Abbey Cart., Augment. Off. Misc. Books, N. 57, f. 27, a;

comp. 15, b.

[519] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Ser.), 66, 90.

[520] Worcester Cart., 41, b.

[521] Glastonbury Inqu., 67, 70; Rot. Hundr., ii. 404, b.

[522] Gloucester Cart., iii. 207.

[523] Abingdon Cart., ii. 304: 'In dominio camerae sunt 4 hidae uno

cotsettel minus.'

[524] Glastonbury Inqu., 41: 'Robertus blundus tenet dimidiam virgatam

eodem servicio. Hec terra solet esse divisa in duo cotsetlanda, set in

tempore werre deciderunt, eo ex his duabus terris facta fuit dimidia

virgata. Si esset divisa utilius esset domino.'

[525] Domesday of St. Paul's, 19; Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 309.

[526] Gloucester Cart., iii. 61.

[527] Black Book of St. Augustine's, 57.

[528] Ibid.

[529] Domesday of St. Paul's, 49.

[530] Gloucester Cart., ii. 109.

[531] Exch. Q.R. Anc. Misc., xxi. 513/82 (Curia de Brigstock, Friday

after Annunciation, 27 Edw. I): 'Ille due dimidie rode prati ...

pertinent ad Hakermannislond, et nemo potest habere seysinam predictarum

sine breui Domini Regis.'

[532] Glastonbury Inqu., 2: 'In marisco 110 acras terrae et quoddam

molendinum, et octo deneratas terrae secus molendinum.'

[533] Madox, Exch., i. 155, n. 257: 'Duodecim tamen nummatas quas

Ordurcus tenuit ... usque ad 10 annos debemus tenere, singulis annis

reddentes ei 12 denarios ad festum S^{ti} Michaelis.'

[534] Eynsham Cart. 2, c: 'Est quoddam pratum nuncupatum Clayhurste et

continet de prato et pastura 35 acras dimidiam rodam 13 perticas. Est

ibidem ex parte australi una pecia prati et pasture et continet 10 acras

et 7 perticas et nuncupatur twelueacres que annuatim diuiditur in 12

parcellas per virgam equales, unde dominus habet uno anno i, iii, v,

vii, ix et xi, heredes le Freman et Walterus le Reue eodem anno habent

parcellas ii, iv, vi, viii, x et xii. Alio anno habet dominus parcellas

quas tenentes habuerunt et tenentes parcellas domini. Et sic annuatim

habet dominus quinque acras, tres perticas et dimidiam perticam.' Cf.

23, c: 'Memorandum quod in prato de Landemede sunt sex parcelle bundate

quarum prima parcella nuncupata Stubbefurlong continet 4 acras et

dimidiam rodam et est domini anno incarnacionis Domini impari et

tenencium anno incarnacionis Domini pari. Quandovero est tenencium,

diuiditur per sortem.'

[535] A very good instance is supplied by Williams, Rights of Common,

89, 90. Cf. Birkbeck, Sketch of the Distribution of Land in England, 19.

[536] Gloucester Cart. iii. 67 (Extenta de Berthona Regis): 'De pastura

separabili dicunt quod Rex habet quandam moram quae continet 4-1/2 acras

et valet 4 solidos et potest sustinere 12 boves per nouem menses. Item

de pastura inseparabili dicunt quod Abbas Gloucestriae debet invenire

pasturam ad 18 boves domini Regis, et ad 2 vaccas, et 2 afros, a vigilia

Pentecostes quousque prata sint falcata, levata et cariata.' Exch. Q.R.

Treas. of Rec. 59/69: 'item dicunt quod sunt ibi de pastura separabili

50 acrae et valet acra 3 d.'

[537] Eynsham Cart. 3, b: 'Dicunt eciam quod omnia prata pasture domini

et omnes culture non seminate et [que] deberent seminari sunt separalia

per tempus predictum.' 10, b: 'Et sunt dicte pasture separales quousque

blada circumcrescentia asportentur.' A curious case is the following;

ibid., 3, b: 'Dicunt eciam quod dominus tenetur pratum suum de

Langenhurst custodire nec potest attachiare malefactores in eodem a

solis ortu usque ad occasum, aliis temporibus ... licet, et est separale

a festo annunciacionis beate Marie usque gulam Augusti.'

[538] Domesday of St. Paul's, 69: 'Non est ibi certa pastura nisi quando

terre dominice quiescunt alternatim inculte.' Cf. 59: 'Non est ibi

pastura nisi cum quiescit dominicum per wainnagium ... possunt ibi esse

4 sues cum uno verre et suis fetibus et 4 vacce cum suis fetibus si

quiescunt pasture dominice alternatim.' Rot. Hundr. ii. 768, b: 'Item

porci eius et aliorum vicinorum suorum pascent in campis dominicis extra

tassum dum bladum domini stat in campis, et post bladum domini cariatum

ibunt in campis per totum et omnes alie bestie ejus et aliorum vicinorum

suorum pascent per totum in stipulo domini sine imparcamento.'

[539] Glastonbury Cart., Wood MSS. 1 (Bodleian), f. 182, b. Cf. f. 239,

240: 'Memorandum anni 1243 de amensuratione pasture ... dicunt precise

quod ad quamlibet hidatam terre in eadem villa pertinent 16 boues ad

terram excolendam, 4 vacce, 4 averia, 50 bidentes et 6 porci ... ad unam

virgatam terre pertinent 4 boues, et 2 vacce, et 1 auerium, et 3 porci

et 12 bidentes ad tantam terram colendam et sustinendam.' Leigerbook of

Kirkham Priory, Yorkshire, Fairfax MSS. 7, f. 8 a: 'Amensuratio pasture

de Sexendale facta anno regni regis Henrici filii regis Iohannis 36^{to}

... qui dicunt per sacramentum suum quod quelibet bouata terre in

Sexendale potest sustinere duo grossa animalia, 30 oues cum sequela

unius anni, duos porcos sine sequela et 3 aucas cum sequela dimidii

anni, et non amplius.'

[540] In a case of 1233 (Note-book of Bracton, 749) it is

complained,--'Cum idem Robertus non possit aliena aueria in pasturam

illam recolligere, scil. hominum alterius religionis,' etc.

[541] Note-book of Bracton, pl. 174: 'Dicunt eciam quod in manerio de

Billingiheie, sicut inquirere possunt, sunt 12 carucate terre tam in

certa terra quam in marisco predicto, scilicet sex carucate de certa

terra et sex carucate in marisco, et in Northkime sunt sex carucate

terre et quatuor bouate tam in certa terra quam in marisco predicto, set

nesciunt aliquam distinctionem quantum sit in certa terra et quantum in

marisco nec aliquid inquirere potuerunt de metis infra mariscos illos.'

[542] Note-book of Bracton, pl. 749: 'Robertus de Spraxtona summonitus

fuit ad warantizandum Abbati de Riuallibus 42 acras terre et pasturam ad

30 uaccas cum uno tauro et 48 boues et 40 oues cum pertinenciis in

Sproxtona que tenet et de eo tenere clamat, et unde cartam Simonis de S.

auunculi sui cuius heres ipse est habet,' etc.

[543] Note-book of Bracton, pl. 818: 'Et Saherus et Matillis per

attornatos suos ueniunt et dicunt quod semper, a conquestu Anglie usque

nunc communicauerunt cum eodem Roberto et antecessoribus suis in Locke,

et idem Robertus et antecessores semper communicauerunt in terris

ipsorum S. et M. in Gaham ... et unde dicunt quod si idem Robertus uelit

se retrahere de communa quam habet in terris ipsorum, ipsi nolunt se

retrahere et dicunt quod semper communicauerunt horn underhorn ... Et

Robertus uenit et dicit quod nec ipse nec antecessores unquam communam

habuerunt in Locke nisi post gwerram et per vim etc. scil. post gwerram

motam inter regem S. et homines suos.' Spelman renders the _horn

unherhorn_ by 'horn with horn,' but the editor of Bracton's Note-book

thinks, and I believe rightly, that the phrase means a common for all

manner of horned beasts. Brunner has translated it by

'gemeinschaftlich--durcheinander.'

[544] Rot. Hundr. ii. 605, e: 'In dicto manerio 1 magnus boscus qui

continet 300 acras in quo quidem bosco homines propinquarum villarum ut

Wardeboys, Wodehirst, Woldhirst, S^{ti} Ivonis, Niddingworth et

Halliwell communicant omnes bestias suos pascendo cum sokna de

Sumersham.' Note-book of Bracton, 1194: 'Iuratores dicunt quod mora illa

ampla est et magna et nesciunt aliquas divisas quantum pertinet ad unam

uillam, quantum ad aliam.' In the case of forest land many villages

enjoyed and still enjoy rights of intercommoning over a wide space. The

case of Epping is the familiar example.

[545] Eynsham Cart. 3, b: 'Dicunt eciam quod dominus et villata de

Shyfford intercommunicant cum villatis de Stanlake, Brytlamptone et

Herdewyk a gula Augusti usque festum S^{ti} Martini, cum villatis vero

de Astone Cote et Elcforde a festo S^{ti} Michaelis usque dictum festum

S^{ti} Martini.'

[546] Note-book of Bracton, pl. 914: 'Et Thomas venit et dicit quod

nullam communam clamat in Oure, set uerum uult dicere. Certe diuise et

mete continentur inter terram Prioris de Oure et terram ipsius Thome de

Merkwrthe et quamdiu placuit eidem Priori habere aesiam in terra ipsius

Thome in Markwrthe habuit ipse Thomas aesiam in terra ipsius Prioris de

Oure, et si Prior uult subtrahere se, ipse libenter subtrahet se.'

[547] The relation between this writ and the action 'quod reddat ei

tantam pasturam' is well illustrated by a case of 1230 (Note-book of

Bracton, pl. 392): 'Ricardus de Willeye et Iohanna de Willeye summoniti

fuerunt ad respondendum Willelmo de Kamuilla quo iure communam pasture

exigunt in terra ipsius W. in Arewe, desicut idem Willelmus nullam

communam habet in terris ipsorum Ricardi et Iohanne, nec ipsi Ricardus

et Johanna seruicium faciunt quare communam habere debeant,' etc.... 'Et

quia Willelmus cognoscit quod habet communam quantamcumque licet paruam,

consideratum est quod nichil capiat per breue istud et sit in

misericordia pro falso clamore et perquirat sibi per aliud breue sicut

per breue quod reddat ei tantam pasturam,' etc. One may say that the

_Quo Jure_ was an 'actio negatoria.'

[548] Note-book of Bracton, pl. 561: 'Et quia Simon non potest dedicere

quin terra illa ubi communa est sit de 1 feodo et una uilla,

consideratum est quod ipsa communicet cum eodem Simone in terra ipsius

Simonis,' etc.

[549] Scrutton, Commons and Common Fields, 42.

[550] Page 37.

[551] Bracton, f. 223, a: 'Non debet dici communia quod quis habuerit in

alieno ... cum tenementum non habeat ad quod possit communia pertinere,

sed potius herbagium dici debet quam communia, cum hoc posset esse

personale quid.'

[552] Bracton, f. 226, b: 'Item dicere potest quod nulla communia

pertinet ad tale tenementum, quia illud fuit aliquando foresta, boscus,

et locus vastae solitudinis et communia, et iam inde efficitur assartum,

vel redactum est in culturam, et non debet communia pertinere ad

communiam, et ubi omnes de patria solebant communicare.'

[553] Bracton, f. 229, a: 'Hoc non erit intelligendum quod omni tempore,

nisi tantum temporibus competentibus, scilicet post blada asportata et

fena levata, vel quando tenementum iacet incultum et ad waractum.'

[554] Bracton, f. 228, b: 'Item eodem modo si ita feoffatus fuerit quis,

sine expressione numeri vel generis, sed ita, cum pastura quantum

pertinet ad tantum tenementum in eadem villa, talem ligat constitutio

sicut prius cum expressione: quia cum constet de quantitate tenementi,

de facili perpendi poterit de numero aueriorum, et etiam de genere,

_secundum consuetudinem locorum_.'

[555] Scrutton, 55.

[556] Cartulary of Christ Church, Harl. MSS. 1006, p. 3: 'Prior et

conventus est capitalis dominus commune pasture de B.'

[557] Ely Cart., Cotton MSS. Claudius, xi, f. iii, a: 'In L. debet

villata communicare cum suis averiis propriis cum domino Episcopo. Et si

dominus voluerit, ibidem possunt habere extranei bestias pro denariis.

Set inde habebunt liberi homines de W. quemlibet septimum denarium

preter decimum.'

[558] Registrum cellararii of Bury St. Edmunds, Cambr. Univ., Gg. iv. 4,

f. 31, b: 'Et notandum quod inquisitio super calumpnia Egidii de

Neketona clamantis quod abbas non haberet communam infra precinctum

villate de Bertone scribitur in forma (tali),' etc.

[559] Cart. of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6159, f. 21, b:

'Sciendum quod dominus potest habere in communia pasture de bosco cum

aisiamento friscorum et dominicorum domini tempore apto e bidentes per

maius centum.'

[560] Bracton, f. 228, b: 'Inprimis videndum est qualiter constitutio

illa sit intelligenda, ne male intellecta trahat utentes ad abusum ...

non omnes nec in omnibus per constitutionem restringuntur, et ideo

videndum erit utrum feoffati fuerint large, scilicet per totum, et

ubique, et in omnibus locis, et ad omnia averia et sine numero ... tales

non ligat constitutio memorata, quia feoffamentum non tollit licet

tollat abusum.'

[561] Note-book of Bracton, 1975.

[562] Note-book of Bracton, 1881. The marginal note runs: 'Nota quod

nichil includi poterit de forestis et moris licet minimum quid et quamuis

quaerens extra clausum habere possit ad sufficientiam.' And a little

higher the decision is marked as 'contra constitutionem de Merton.'

[563] See Scrutton, 63, 64.

[564] Bracton, f. 227, b: 'Quia multi sunt magnates qui feoffauerunt

milites et libere tenentes suos in maneriis suis de paruis tenementis,

et qui impediti sunt per eosdem quod commodum suum facere non possunt de

residuo maneriorum suorum.' Reference may also be made to a note on a

Plea Roll of 1221 (printed in L.Q.R. iv. 230), which shows that some

years before the statute the magnates complained that they were

prevented from assarting their pasture land by the claims of virgaters.

[565] This is directly stated by Bracton, f. 228, b; vide supra.

[566] Cartulary of Christ Church, Canterbury, Addit. MSS. 6159, f. 52,

b: 'Pastura ... de herbagiis cuiusdam vie inter curiam et ecclesiam de

Pritelwelle.' Domesday of St. Paul's, 1: 'Nulla est ibi pastura nisi in

boscis et viis.'

[567] Rot. Hundr. 613, b: 'Et omnes libere tenentes ... communicant in

bosco de A. cum omnibus bestiis suis libere per totum annum.'

[568] Eynsham Cart. 10, b: 'Est ibidem unus boscus ... cuius valor non

appreciatur pro eo quod minister regis non permittit includi si fiat

copicium, sufficiens tamen est pro housebote et heybote.' Gloucester

Cart. iii. 67: 'De boscis dicunt quod rex habet quandam costeram bosci

de fago juvene quae continet ad aestimationem 30 acras, unde rex poterit

approbare per annum dimidiam marcam, scilicet in subbosco et virgis ad

clausturam, et meremium ad carucas et alia facienda sine destructione,

et ille boscus est communis omnibus vicinis in herbagio.'

[569] Cart. of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6159, f. 28, b:

'Boscus ibi est cuius medietas est ecclesie et medietatem clamant

tenentes illius denne, ut si dominus arborem unam accipiat, ipsi aliam

accipient.'

[570] Worcester Cart. (Camden Ser.), 62, b: 'Quaelibet virgata tenet 3

feorthendels de Bruera, et dimidia virgata 1 feorthendel et dimidium.'

[571] For instance, Madox, Exch. 1, 27, n. 47: 'Habebunt turbas

sufficientes in predicta mora ad focalium fratrum ... secundum

quantitatem terrarum suarum in eadem villa.'

[572] A very remarkable instance of the way in which rights of common

were divided and arranged between lords and villains is afforded by the

Court Rolls of Brightwaltham. Maitland, Manorial Rolls, Selden Soc. ii.

172. I shall have to discuss the case in the Fifth Chapter of this

Essay.

[573] Domesday of St. Paul's, 93: 'Potest wainnagium fieri cum 12 bobus

et quatuor stottis cum consuetudinibus ville.' 75: 'Item (juratores)

dicunt quod potest fieri wainnagium totius dominici cum 2 carucis bonis

habentibus 20 capita in jugo et 2 herciatoribus cum consuetudinibus

operariorum.'

[574] Add. MSS. 6159, f. 44, a: '(Leyesdon) ... debet quelibet caruca

coniuncta arrare unam acram et habebunt 3 denarios pro acra et

quadrantem.'

[575] Glastonbury Inqu. of 1189 (Roxburghe Ser.), 64: '(Virgatarius) a

festo S^{ti} Michaelis qualibet ebdomada arat unam acram donec tota

terra domini sit culta.'

[576] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, c. xi. f. 185: 'Unusquisque

arabit per tres dies, si habeat sex boves; per duos, si habeat quatuor

boves; per unum, si habeat duos boves; per dimidium, si habeat unum

bovem.'

[577] Add. MSS. 6159, f. 53, a: 'Item debent predicte 22 virgate terre

arrare ad frumentum, ad auenam et ad warectum 113 acras et valent 56

solidos 6 denarios.'

[578] Gloucester Cart. iii. 92: 'Et quicquid araverit debet herciare

tempore seminis. Et faciet unam hersuram que vocatur landegginge et

valet 1 den.' iii. 194: 'Et debet herciare quotidie si necesse fuerit

quousque semen domini seminetur, et allocabitur ei pro operacione

manuali, et valet ultra obolum. Et quia non est numerus certus de diebus

herciandis, aestimant juratores 40 dies.'

[579] Ramsey Cart. i. 345: 'Qualibet autem septimana, a festo S^{ti}

Michaelis usque ad tempus sarclationis tribus diebus operatur,

quodcunque opus sibi fuerit injunctum; et quarto die arabit unum

sellionem, sive jungatur cum alio, sive non.'

[580] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 64: 'A die circumcisionis similiter,

excepta ebdomada Pasche, si possit per gelu, et si gelu durat per 12

dies, quietus debet esse. Si amplius durat, restituet araturam.'

[581] Add. MSS. 6159, f. 49, b: 'Idem tenentes de predictis 22 et

dimidia (terris) debent arrare ad seysonam frumenti 45 acras de gable et

de qualibet terra 2 acras.' 35, b: '_Gauilherth_: Willelmus de Bergate

debet arrare dimidiam acram; Nicholaus de Jonebrigge et socii ejus unam

virgam; heredes Johannis 8 pedes; Ricardus Cutte 8 pedes ... Summa

acrarum 25 acre 1 pes. Hec debent arrare et seminare.'

[582] Rot Hundred, ii. 768, b: 'Item si habeat carucam integram vel cum

sociis conjunctam, illa caruca arabit domino 2 acras terre ad yvernagium

et herciabit quantum illa caruca araverit in die, et istud servicium

appellatur Greserthe, pro quo servicio ipse W. et omnes alii

consuetudinarii habebunt pasturas dominicas ad diem (_sic. corr._ a die)

ad Vincula S^{ti} Petri usque ad festum beate Marie in Marcio et prata

dominica postquam fenum fuerit cariatum.'

[583] Glastonbury Cart., Wood MSS. 1, f. 44, b: 'Tenens dimidiam hidam

habet 4 animalia in pascius quieta, et si plus habuerit--arabit et

herciabit pro unoquoque dimidiam acram.'

[584] Add. MSS. 6159, f. 26, b: 'De qualibet caruca arant unam acram de

averherde; et si per negligenciam alicujus remanserit acra non arata,

tunc mittet dominus semen quod sufficiat ad unam acram ad domum illius

et oportebit illum reddere bladum ad mensuram propinque acre et habebit

tum herbagium de acra assignata.' Cart. of Beaulieu, Cotton MSS. Nero,

A. xii, f. 102, b: 'Et si habeat bovem vel vaccam iunctam, arabit pro

quolibet virgo dimidiam acram ad festum S^{ti} Martini sine cibo.'

Glastonbury Inqu. of 1189, f. 116: 'De qualibet carruca debent arare ad

seminandum 7 acras, et ad warectum 7 acras, ut boves possint ire cum

bobus domini in pastura.'

[585] Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 514; T.G. 41, 173: '(Extenta manerii de

Burgo) medwelond ... debent arare tantam terram quantum habent de

prato.'

[586] Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 513, 97: 'Beinerth: 12 custumarii arabunt

6 acras terre ad semen yemale. Grasherthe: 12 arabunt cum quanto iungunt

per unum diem ad semen yemale.' Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi.

f. 30, a: 'Arabit de beneerthe si habeat carucam integram 3 rodas, et si

iungat cum aliis ipse et ille cum quo iungit assidue arabunt 3 rodas.'

Domesday of St. Paul's, 26: 'Et ad precariam carucarum arabit unam rodam

scil. quartam partem acre sine cibo.' Glastonbury Inqu. of 1189, p. 98:

'R. de Wttone tenet dimidiam hidam pro una marca et debet habere ad

preces per annum 12 homines et bis arare ad preces.'

[587] Gloucester Cart. iii. 115: 'Johannes Barefoth tenet dimidiam

virgatam terre continentem 24 acras ... et debet arare qualibet secunda

septimana a festo S^{ti} Michaelis usque ad festum Beati Petri ad

Vincula uno die ... Et praeterea debet quater arare in terra domini, et

vocantur ille arurae unlawenher[thorn]e.' Black Book of St Augustine's, Cotton

MSS. Faustina, A. i. f. 44: '... arare 18 acras ad frumentum de

godlesebene.'

[588] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi, f. 45, a: 'Preterea idem

arabit de Lentener[thorn]e dimidiam acram.'

[589] Ibid., 30, b: 'Item iste cum quanto iungit arabit de filstnerthe

eodem tempore (ante Natale) per unum diem ... Item arabit in

quadragesima tres acras et 3 rodas et araturam de filsingerhe (_sic_).

Item arabit in estate 3 acras et de beneerthe 3 rodas ut in hyeme, set

nihil arabit de filsinger[thorn]e.'

[590] Ibid., 35, a: 'Item per idem tempus arabit (ante Natale) dimidiam

acram pro fastningsede sine cibo et opere si habeat carucam integram. Et

si iungat cum aliis, tunc iste et socenarii sui cum quibus iunget

arabunt tantum et non amplius.'

[591] Custumal of Bleadon, 189.

[592] Gloucester Cart. ii. 134: 'Et facit unam aruram que vocatur

peniher[thorn]e et valet tres denarii, quia recipiet de bursa domini quartum

denarium.' Cf. ii. 162: 'Et praeterea faciet unam aruram que vocatur

yove (yoke?), scil. arabit dimidiam acram, et recipiet de bursa domini

unum denarium obolum, et valet ultra unum denarium obolum.'

[593] Gloucester Cart. iii. 80: '(Dimidius virgatarius) debet unam

aruram que vocatur radaker, scil. arare unam acram ad semen yemale, et

triturare semen ad eamdem acram, scil. duos bussellos frumenti.' On iii.

79 we have another reading for the same thing: 'Et arabit unam acram

quae vocatur Eadacre et [debet] triturare semen ad eamdem acram, et

valet arura cum trituracione seminis 4 denarios.' What is the right

term?--Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi. f. 133, a: 'Et arabit

qualibet die a festo S^{ti} Michaelis usque ad gulam Augusti dimidiam

rodam, que faciunt per totum quinque acras.... Et praeterea arabit unam

rodam de Rytnesse.'

[594] Add. MSS. 6159, f. 53, b: 'Item tota villata de Bocayng debet

falcare 12 acras prati et dimidiam, et valet 4 solidos.'

[595] Domesday of St. Paul's, 47: 'Et preter hec unaquaque domus hide

debet metere 3 dimidias acras avene et colligere unum sellionem

fabarum.'

[596] Gloucester Cart. iii. 84, 85: 'Ricardus Bissop tenet unum

messuagium et 10 acras terre ... (operabitur) in messe domini cum 24

hominibus.'

[597] Eynsham Cart. 88, b: 'Idem metet dimidiam acram bladi domini sine

cibo domini et valet opus 4 denarios et vocatur la bene. Idem faciet cum

uno homine beripam sine cibo domini et vocatur mederipe, et valet opus 4

den.... Idem veniet ad magnam bederipam domini ad cibum domini cum

omnibus famulis suis et ipse supervidebit operari in propria persona

sua. Quod si famulos non habuerit, tunc operabitur in propria

(persona).'

[598] Ramsey Cart. i. 488: 'Quaelibet domus habens ostium apertum versus

vicum tam de malmannis quam de cotmannis et operariis inveniet unum

hominem ad louebone.'

[599] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi. f. 38, b: 'Ad precariam

ceruisie inveniet omnem familiam preter uxorem domus et filiam

maritabilem.... Quod si voluerint metere propria blada metent in suis

croftis et non alibi.'

[600] Domesday of St. Paul's, 75, 76: 'Et falcare dimidiam acram

sumptibus suis et postmodum falcare cum tota villata pratum domini ita

quod totum sit falcatum, et qualibet falx habebit unum panem ... et ad

siccas precarias in autumpno inveniet unum hominem, et ad precarios

ceruisie veniet cum quot hominibus habuerit ad cibum domini.' Cf. 61.

[601] Cart. of Battle, Augment. Off. Misc. Books, N. 57, f. 36, a:

'Quilibet virgarius ... debet invenire ad quemlibet precarium

autumpnalem ad metendum 2 homines et habebunt singuli singulos panes

ponderis 18 librarum cere et duo unum ferchulum carnis precii unius

denarii, si sit dies carnis et potagium ad primum precarium. Ad secundum

uero erit panis medietas de frumento et medietas ordei et cetera alia ut

supra. Ad terciam precariam erit panis totus de frumento et cetera ut

prenotatur. Ad quartam precariam quod vocatur hungerbedrip quilibet de

tenentibus domini preter Henricum de Chaus inveniet unum hominem ad

metendum et habebunt semel in die cibum, scil. panem et potum et unum

ferculum secundum quod serviens illius loci providere placuerit, et

caseum.'

[602] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi. 166, b: 'Metet dimidiam

acram que vocatur [thorn]anc alfaker.' The name may possibly mean, that the

peasant earned the gratitude of the lord by ploughing the half-acre.

This construction would be supported by other instances of 'sentimental'

terminology. Cf. Warwickshire Hundr. Roll, Q.R. Misc. Books, N. 18, f.

94, b: 'Love-bene.' Cartul. of Okeburn, Al. Prior. 2/2, 17: 'Post

precarias consuetudinarias debet de gratia, ut dicitur, quocienscumque

precatus fuerit, (operare) per unum hominem.' Roch. Custum., ed. Thorp,

10, b: 'Et pro prato de Dodecote falcando, pro amore, non pro debito,

habebunt unum multonem et unum caseum de 4 d.'

[603] Gloucester Cart. i. 110: 'Idem Thomas cum virga sua debet

interesse operationibus quo ad metebederipas.'

[604] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 91: 'Editha tenet unam mesuagium et

unam croftam pro 6 d. et fert aquam falcatoribus.'

[605] Add. MSS. 6159, f. 53, a: 'Item sunt in dicto manerio 22 virgate

et debent invenire in proxima septimana post festum S^{ti} Michaeli, per

unum diem a mane usque ad horam meridianam 44 carecta, ad fima domini

cariandum.' Domesday of St. Paul's, 62: 'Quod si boves non habuerit vel

alia animalia ad arandum faciet aliud opus quod jussum fuerit et educet

10 plaustra de fimo post Pascha et habebit dignerium de domino et infra

hundredum portabit unum plaustrum vel duas carectatas.'

[606] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius C. xi. 38, b: 'Averagium secundum

turnum vicinorum suorum curtum et longum.'

[607] Domesday of St. Paul's, 55: 'Rogerus dives ... cum villata ad

firmam portandam Londinium facit quantum requiritur de 20 acris.'

Glastonbury Inqu. of 1189, f. 97: 'Quater faciet summagium apud

Bristolliam.' Domesday of St. Paul's, 47: 'Preterea debet hida portare 4

summagia et dimidiam per totum ab horreo domini usque ad navem ter in

anno divisim.'

[608] Add. MSS. 6159, f. 28, a: 'Item de predictis cotariis unusquisque

habet unum horsacram et de ista acra debet unusquisque invenire unum

equum ad ducendum cum aliis frumentum de firma ad Cantuariam, et pisas,

et sal, et presencia portare.'

[609] Black Book of St. Augustine's, Cotton MSS. Faustina, A. 1, f. 186:

'Nihil debent averare ad tunc, nisi res que sunt ad opus conventus et

que poni debent super ignem.'

[610] Glastonbury Inqu. of 1189, f. 65: 'W. Sp. tenet unum fordil pro 15

den. et operatur quolibet die lune per totum annum et (debet) ladiare

cum alio ferdilario sicut dimidii virgatarii.' Domesday of St. Paul's,

19: 'Omnes isti (cotarii) debent operari semel ... Debent eciam portare

et chariare.'

[611] Rot. Hundr. ii. 605, b: 'Et faciet averagium super dorsum suum ad

voluntatem domini.'

[612] Glastonbury Inqu. of 1189, f. 71: 'Portat et fugat aucas, et

gallinas, et porcos Glastonie.' Domesday of St. Paul's, 27: '(Cotarii)

isti debent singulis diebus Lune unam operacionem et portare et fugare

porcos Londoniam.'

[613] Gloucester Cart. iii. 218: 'Item, quod nullus prepositus aliquid

ab aliquo recipiat, ut ipsum ad firmam esse permittat vel ad levem ponat

operationem mutando cariagia summagia debita in operibus manualibus.'

[614] See, for instance, Glastonbury Inqu. of 1189, pp. 22, 29;

Gloucester Cart. iii. 17; Domesday of St. Paul's, 54.

[615] Cart. of Bury St. Edmunds, Harl. MSS. 3977, f. 82: '(Debet) metere

pro porcis quilibet dimidiam acram siliginis.'

[616] Black Book of St. Augustine's, Cotton MSS. Faustina, A. 1, f. 44:

'Aratum hominum de N.' Cartul. of Battle, Augm. Off. Miscell. Books, N.

18, f. 2, a: 'Forinseca servicia ... arant ... seminant.'

[617] Domesday of St. Paul's, 38: '... et furem captum in curia

custodiet et iudicatum suspendet et sparget fimum ad cibum domini.'

Ibid. 62: 'G.G. tenet 5 acras ... (debet) qualibet septimana 2 opera et

sequitur precarias in autumpno ... R.H. 5 acras per idem servicium et

preterea defendit eas versus regem.'

[618] Gloucester Cart. iii. 54: 'Debet a festo S^{ti} Michaelis usque ad

festum S^{ti} Petri ad Vincula qualibet septimana per 4 dies operari

opus manuale cum uno homine, et valet quolibet dieta obolum.'

Glastonbury Inqu. 28: 'Si est ad opus a festo S^{ti} Petri ad Vincula

usque ad festum S^{ti} Michaelis nisi festum intercurrat qualibet die

faciet unam dainam.'

[619] Add. MSS. 6159, f. 25, a; 53, b.

[620] Domesday of St. Paul's, 33: 'Singule virgate debent per annum ...

de gavelsed 3 mensuras quarum 7 faciunt mensuram de Colcester.' Black

Book of St. Augustine's, Cotton MSS., Faustina, A. i, 31, d: 'Sunt

praeterea 5 sullungi et 50 acre in eadem hamiletto qui debent bladum de

gabulo.'

[621] Domesday of St. Paul's, 6: 'Et unum quarterium de auena ad

foddercorn.'

[622] Add. MSS. 6159, 26, b: 'Et de gadercorn reddunt de quolibet

swlinge 4 coppas de puro ordeo et de presenti gallum et gallinam de

qualibet domo ... quas serviens curie debet circumeundo querere.'

[623] Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. 185, b; Bury St. Edmunds

Cart., Harl. MSS. 3977, f. 84, b.

[624] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 67 (cf. 145): 'Henricus Wlde tenet

25 acras de prato pro stacha mellis. Utilius quod esset in manu domini.'

Gloucester Cart. ii. 128: 'Honilond T.T. tenet 6 acras terre pro 8

lagenis mellis vel pretio.'

[625] Ramsey Cart. i. 300: 'Faciet etiam unam mutam (leg. mittam) et

dimidiam braesii, quam recipiet in curia pro voluntate sua bene

mundatam, et per se ipsum, et illam carriabit apud Rameseiam. Quae si

refutetur, defectum ejus propriis sumptibus in omnibus supplebit, nisi

mensura sibi tradita sit minor.'

[626] Add. MSS. 6159, f. 26, b: 'De quolibet Swlinge duos agnos reddunt

in estate. Ita quidem quod serviens curie, si invenerit agnum in

sulungis illis qui ei placuerit, accipiat eum cuiuscumque sit, et ille

ad quem pertinebit adquietacionem. Quod si agnus inventus non fuerit 8

den. dabit quando mala persolvat.'

[627] Gloucester Cart. iii. 77: 'Walterus Fremon tenet 6 acras terrae

cum mesuagio et reddit inde per annum die Apostolorum Petri et Pauli

unum multonem pretii 12 den. vel ultra, cum 12 den. circa collum suum

ligatis.'

[628] Exch. Q.R. Treas. of Rec. 59 69: 'Capones ... pro warentia.'

[629] Gloucester Cart. iii. 71: 'Propter illam gallinam conquererunt

habere de bosco domini regis unam summam bosci, quae vocatur dayesen.'

Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 513, N. 97: 'Wodehennus ... ad Natale.' Suffolk

Rolls (Bodleian), 3: 'Dicet curia quod R. debet facere domino sicut alii

custumarii, scil. oues et gallinas, quia fodit etsi non pascat.' Ely

Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi, f. 52, a: 'Redditus caponum per

annum pro aueriis tenmino pasche.'

[630] Domesday of St. Paul's, 51: 'Et ad pascha ova ad libitum tenencium

et ad honorem domini.'

[631] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 35: 'Hoc est accrementum redditus

tempore Roberti; Ordricus pro 4 retiis terre altero anno 1 soccum.'

Gloucester Cart. iii. 79: 'Walterus de Hale tenet unam acram terre et

reddit inde per annum unum vomerem ad festum S^{ti} Michaelis pretii 8

den. pro omni servitio.'

[632] Warwickshire Hundr. Roll, Exch. Q.R. Misc. Books, N. 18, f. 2, a:

'Per servicium unius radicis gyngibrii ... unius rose.'

[633] Gloucester Cart. iii. 55: 'Omnes praedicti consuetudinarii ...

debent cariare molas, scil. petras molares ad molendinum domini, vel

dabunt in communi 13 den. quadrantem.' Rot. Hundr. ii. 750, b: 'Et modo

eorum servicia convertuntur in denariis.'

[634] Add. MSS. 6159, f. 53, a: 'Barlicksilver. Item debet Willelmus de

B. per annum 6 quarteria ordei et 6 quarteria auene,' etc.

[635] Roch. Custum. 4, a: 'Dabunt eciam denarium pro falce quod anglice

dicunt sithpeni.' Glastonbury Inqu. of 1189, p. 59: 'Et dabit 4 stacas

et dimidiam frumenti ad consuetudinem et eadem die 1 denarium illi qui

colligit fualia.' Ely Reg., Cotton MSS., Claudius, C. xi. f. 82, b: 'De

bosingsiluer 1 denarium ad festum S^{ti} Martini si habeat equum et

carectam.'

[636] Add. Charters, 5, 629: '(Stephanus) retraxit et abduxit porcos

suos tempore pannagii.'

[637] Rot. Hundr. ii. 453, a: 'Memorandum quod omnes isti prenominati

tam liberi quam villani qui habent bestias precii 30 den. dant domino

predicto per annum 1 den. pro quadam consuetudine que vocatur

Wartpenny.'

[638] What may be, for instance, the explanation of the _huntenegild_,

which not unfrequently appears in the records. E.g. Gloucester Cart.

iii. 22: 'Johannes Carpentarius et relicta Kammock tenent dimidiam

virgatam terrae et faciunt idem quod praescripti, exceptis huntenesilver

et gallina.' Add. MSS. 6159, f. 23, a: 'Ricardus atte mere tenet de

domino in villenagio 20 acras terre; reddit inde per annum de unthield

ad festum purificacionis 4 sol. 5 den. ob. et ad pascham 6 d. Et ad

festum S^{ti} Michaelis 17 denarios.' The payment is a very important

one and hardly connected with hunting.

[639] Domesday of St. Paul's, 140 (Inqu. of 1181): 'Keneswetha ... summa

denariorum 10 libre et 7 sol. et obolus.' Cf. xx.

[640] Battle Cart., Augment. Off. Misc. Books, N. 18, f. 5, a: 'Juga que

sunt in sex libris in Wy.'

[641] Christ Church Reg., Harl. MSS. 1006, f. 56: 'Newerentes.'

[642] Domesday of St. Paul's, 83: 'Inferius notati tenentes terras dant

landgablum. Et si habent uxores 2 denarios de havedsot quia capiunt

super dominium boscum et aquam et habent exitum, et si non habent uxorem

vel uxor virum, dabit unum denarium. Galfridus filius Ailwardi pro terra

quondam Theodori cui non attinet 5 denarios landgabuli.' Ramsey Inqu.,

Cotton MSS., Galba E. x. f. 46, b: 'S. de W. dat pro terra sua 16

denarios et 12 denarios pro se et uxore sua.' Exch. Q.R. Min. Acc. Bk.

587, T.P.R. 8109: 'Denarii ... ad existendum in warentia.'

[643] Archaeologia, xlvii. 127: '(Soke of Rothley) Gildi hoc est quietum

de consuetudinibus servilibus quae quondam dare consueverint sicuti

Hornchild et hiis similibus.'

[644] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 4: '... unam virgatam et dimidiam et

5 acras pro 5 solidis de gabulo et 7 denariis de dono.'

[645] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 39: 'Omnes simul dant de dono 40

solidos secundum terras quas tenent.' Ibid. 5: 'Debet dare de dono

quantum pertinet de quinque libris.' Ramsey Cart. i. 46: 'De denariis

qui vocantur 20 solidi dat dimidius virgatarius 6 denarios.'

[646] Ramsey Cart. i. 440: 'Villa dat 20 solidos, qui dantur quod cum

aliquis in misericordia domini, det ante judicium sex denarios, et post,

si expectet judicium, duodecim denarios, nisi sit pro furto, vel aliqua

maxima transgressione.'

[647] Gloucester Cart. iii. 78: 'Dicta terra consuevit dare de auxilio

14 denarios et obolum qui modo allocantur consuetudinario in solutione

octo marcarum.'

[648] Exch. Q.R. Treas. Rec. 20/68: 'Item debent domino ad festum S^{ti}

Michaelis auxilium ad placitum suum et ad forinsecum servitium.'

[649] Gloucester Cart. iii. 180: 'Et dabit pro terra 6 denarios ad

auxilium. Dabit etiam auxilium pro averiis suis secundum numerum

eorundem.' iii. 50: 'Et dabit auxilium secundum numerum animalium.' iii.

208: 'Et si impositum fuerit eidem quod in taxatione auxilii aliquod

animal concelaverit, potest cogi ad sacramentum praestandum et se super

hoc purgandum. Et si per vicinos suos convictus fuerit super hoc,

puniendus est pro voluntate domini.'

[650] Gloucester Cart. iii. 203: '... omnes isti consuetudinarii de

Colne dant in communi ad auxilium 46 solidos 8 denarios.' Rochester

Custumal, 4, a: 'De omnibus decem jugis debent scotare ad donum domini

ville et ad servicium domini Regis.'

[651] Domesday of St. Paul's, 64: 'Dicunt quod manerium de Berlinge

defendit se versus regem pro duabus hidis et dimidia ... Reddunt ... pro

hidagio baillivo hundredi de Reilee 31 denarios et 13 denarios de

Wardpeni, de quibus dominicum reddit de 20 acris 2 den. et obolem pro

hidagio et 2 denarios pro Wardpeni.'

[652] Exch. Esch. Ultra Trentam, 1/49: 'Pro cornagio de feodis militum

17 sol. 8 den.'

[653] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 65: 'In die S^{ti} Martini debet

dimidiam dainam frumenti de cheriset.'

[654] Domesday of St. Paul's, 66: 'Beatrix relicta Osberti Casse tenet

15 acras et a festo S^{ti} Michaelis usque ad Vincula qualibet septimana

debet 3 operaciones nisi festum impedierit; quod si festum feriabile

evenerit in septimana die lune et aliud die mercurii, unum festum erit

ei utile, aliud domino. Quod si festum evenerit eadem septimana die

veneris, addito alio festo in alia septimana veniente, dividentur illi

duo dies inter dominum et operarium ut supradictum est.'

[655] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 64: 'A festo S^{ti} Petri ad Vincula

debent qualibet ebdomada metere uel aliud opus facere usque ad festum

S^{ti} Michaelis nisi festum intercurrat, die lune, die martis et die

mercurii.' Ibid. 62: 'Ab Hoccadei usque ad festum S^{ti} Johannis

qualibet ebdomada arabit dimidiam acram, si possit propter duritiem.'

[656] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 59: 'Willelmus filius Osanore

(tenet) unam virgatam eodem servitio, sed non potest perficere

servitium.'

[657] Domesday of St. Paul's, 51: 'Et omnes alii similiter operabuntur

sive plus teneant sive minus, pro racione 5 acrarum.' Glastonbury Inqu.

of 1189, p. 104: 'W. de H. tenet unam virgatam pro dimidia virgata ...

pro alia virgata facit sicut pro quarta parte dimidie hide.'

[658] Gloucester Cart. iii. 199: 'Et sciendum quod dominus potest

eligere utrum voluerit habere servitium predictum de Johanne Spere, uel

quod duplicet servitium R. de A. inferius inter akermannos scripti.'

[659] Rot. Hundr. ii. 757, a: 'Set isti tenentes memorati ut asserunt ad

alias consuetudines et servitia antiquitus esse consueverunt.'

[660] E.g. a comparison of the inquests contained in the Ramsey

Cartulary published in the Rolls Series with the earlier extents

contained in Cotton MS., Galba, E. x, and with the Hundred Rolls of

Huntingdonshire and Cambridgeshire, will support the opinion expressed

in the text.

[661] Seebohm, Village Community.

[662] The meaning of the expression may be gathered from the following

extracts from the Ramsey Cartulary, i. 358: 'Die autem Jovis proxima

ante Pascha et die Jovis contra festum S^{ti} Benedicti quodcunque opus

sibi fuerit injunctum operabitur.' Cf. 357: 'Et si opus fuerit, faciet

hayam in campis, habentem longitudinem duarum perticarum, et allocabitur

ei pro opere unius diei. Et die quo carriare fenum debet, ducet unam

carrectatam domi de alio feno Abbatis, uel aliud carriagium cum carrecta

faciet, si sibi fuerit injunctum.' 361: 'A gula autem Augusti usque ad

festum Sancti Michaelis qualibet septimana operabitur per unum diem

integrum, qualecunque opus sibi praecipiatur.' 365: 'Et operatur

quaelibet virgata a festo Sancti Michaelis usque ad festum Translationis

Sancti Benedicti qualibet septimana tribus diebus ... _quodcumque opus

praeceptum fuerit_; videlicet, si flagellare oportet, flagellabit infra

villam viginti quatuor garbas de frumento et siligini, de hordeo

triginta garbas, de avena triginta garbas. Extra villam flagellabit de

frumento viginti garbas, de avena viginti quatuor garbas. Nec exibit

extra hundredum ad flagellandum _nisi ex gratia_. Quodcunque _aliud

genus operis facere_ debeat, operabitur tota die si ballivus voluerit;

praeterquam in bosco, ubi si secare debeat, operabitur usque ad nonam;

et si pascere eum dominus voluerit, operabitur usque ad vesperam. Si

debeat spinas vel virgas colligere, colliget unum fesciculum, et

portabit usque ad curiam pro opere unius diei. In quadragesima autem

nullum genus operis faciet ad cibum proprium usque nonam nisi quod

herciabit tota die.' It seems quite clear that the lord has in some

cases the choice between different kinds of work, but the amount to be

required is settled once for all. When we find in the Glastonbury

Inquisition of 1189 the sentence, 'operabitur quodcumque ei praeceptum

fuerit sicut neth,' it means evident, that the peasant's work, whatever

it is, is settled according to the standard of the neat's holding.

[663] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 41: 'Et herciat semel sine mensura

aliqua ei assignata cum hoc quod habet in carruca.'

[664] Placitorum Abbreviatio, p. 212: 'Alia carta eiusdem eidem Elie

facta et heredibus suis de dicta bovata terre una cum dicto Rogero

villano suo et secta et sequela sua.' Ramsey Cart. i. 355: 'Prior de

Sancto Ivone habet ingressum in una virgata terrae per Henricum de

Kylevile, in qua tres sunt mansiones, et unus pro caeteris facit

servitium debitum manerio.'

[665] Ramsey Inqu., Cotton MSS., Galba, E. x. f. 49: 'Quicumque

acceperit pro mercede sua 18 denarios debet operari cum domino suo

tribus diebus vel dare unum denarium.' Cf. Rot. Hundr. ii. 781, b:

'_Servi_: Dabit ad exennium contra Natale 6 panes ... et venit ad

prandium domini pro predicto exennio sexta manu si voluerit.'

[666] Cotton MSS., Galba, E. x. f. 19. See Appendix xiv.

[667] Domesday of St. Paul's, Hale's Introduction, pp. xxxviii, xxxix.

[668] Gesta Abbatum (Rolls Ser.), 74. Cf. Glastonbury Inqu. of 1189, p.

145.

[669] See, for instance, the beginning of the description of

Dorsetshire.

[670] Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 587, T.P.R. 8109: 'Sciendum quod tenentes

Abbatis de Osoluestone in Donington et Byker cum pertinentiis fuerunt

semel in anno pro voluntate Abbatis ad curiam suam tenendum ibidem et

invenient eidem Abbati et toti familie sue quam secum duxerit omnia

necessaria sufficientia in adventu suo per unum diem integrum et noctem

sequentem, vel noctem precedentem et diem sequentem in esculentis et

poculentis tam vino quam cervisia, feno et prebenda pro equis eorum et

equis carucariorum salem querencium, una cum candela et ceteris costis

omnimodis inter necessaria computandis. Et si abbas non venerit facient

finem cum celerario si voluerit vel cum alii quem Abbas nomine suo

miserit ad minus 20 solidis. Et si is qui nomine Abbatis missus ibidem

fuit et finem recusauit, procurabitur ut premittitur. Et si aliquid de

necessariis in administrando defuerit, omnes tenentes qui comestum

contribuere debent die crastino in plena curia super necessariorum

defectu per senescallum calumpniabuntur et graviter amerciabuntur. Et

talis fuit consuetudo ab antiquo et habetur quolibet anno pro certo

redditu, et de quo Petrus de Thedingworth quondam Abbas de Osoluestone

et predecessores sui a tempore quo non extat memoria sub forma predicta

fuerunt seisiti.'

[671] See about this point, Hale's Introduction. It is generally very

good on the subject of the farm.

[672] Domesday of St. Paul's, 21: 'Potest wainagium fieri cum tribus

caruciis octo capitum cum consuetudinibus villate.'

[673] The Templar's Book of 1185 at the Record Office (Q.R. Misc. Books,

N. 16) is already a rental in substance.

[674] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 117: 'Nigellus capellanus tenet unam

virgatam, sed illa virgata non solet ad operacionem redigi. Cum dominus

voluerit operabitur sicut alie.' Rot. Hundr. ii. 815, a: '... dabit 8

solidos per annum pro operibus suis qui solidi poterunt mutari in aliud

servicium ad valorem pro voluntate domini.'

[675] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 29: 'G. de P. (tenet) unum mesuagium

et tres acras et dimidiam pro 2 solidis et facit sicut homines de Mera

quando sunt ad gabulum. Hoc tenementum non solet esse ad opus.' 116:

'Leviva vidua tenet dimidiam hidam; unam virgatam tenet eodem servitio;

aliam tenet pro gabulo et non potest ad operationem poni sicut alia.'

[676] Bury St. Edmund's Reg., Harl. MSS. 3977, f. 82, d: 'Omnes liberi

et non liberi dabunt festivales exceptis illis liberis qui habent

residentes sub illos.' Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 176, b: 'Abbas

et conventus remiserunt R. de W. ... omnia carriagia ... nec non et

illas custodias quae predictus R. et antecessores sui personaliter

facere consueverunt cum virga sua super bederipas ipsorum ... et super

arruras precarias que ei fieri debent in manerio de Pultone.'

[677] Custumals of Battle Abbey (Camd. Soc), p. 122.

[678] Black Book of Peterborough (Camden Ser.), 164: 'In Scotere et

Scaletoys sunt undecim carrucatae ad geldum Regis et 24 plenarii villani

... Plenarii villani operantur duobus diebus in ebdomada ... Et ibi sunt

29 sochemanni et operantur uno die in ebdomada per totum annum et in

Augusto duobus diebus. Et isti villani et omnes sochemanni habent 21

carrucas et omnes arant una vice ad hyvernage et una ad tremeis.'

[679] Bracton, iv. 9. 5, f. 263: 'Est autem dominicum quod quis habet ad

mensam suam et proprie, sicut sunt Bordlands Anglice.'

[680] Madox, History of the Exchequer, i. 407: 'Concessisse unam

virgatam terrae in Husfelds, scilicet 20 acras uno anno et 20 acras

alio.'

[681] In Beauchamp, a manor of St. Paul's, London, the home farm is one

of the largest. Domesday of St. Paul's, 28: 'In dominico tam de wainagio

veteri quam de novo essarto 676 acre terre arabilis et de prato 18 acre

et de pastura 8 acras [_sic_] et in magno bosco bene vestito quinquies

20 acre et in duabus granis Dorile et Langele 16 acras.'

[682] As to the economic aspects of the subject, see Thorold Rogers,

History of Agriculture and Prices; Ashley, Introduction to the Study of

Economic History; and Cunningham, Growth of Industry and Commerce (2nd

ed.).

[683] Harl. MSS. 1006, f. 2.

[684] Ramsey Cart. (Rolls Series), i. 282: 'Quae culturae coli possunt

sufficienter cum tribus carucis propriis et consuetudine carrucarum

ville et duabus precariis carucis (corr. carucarum?), quae consuetudo ad

valentiam trium carucarum aestimatur.' Domesday of St. Paul's, 13, 14:

'Potest ibidem fieri wainagium cum 5 carucis quarum tres habent 4 boves

et 4 equos et due singule 6 equos cum consuetudinibus villate propter

(corr. praeter?) dominicum de Luffehale et alia quae remota sunt, que

tamen sunt in dispositione firmarii.' Cf. Glastonbury Inqu. of 1189, pp.

28, 107.

[685] As an instance, Bury St. Edmund's Register, Harl. MSS. 743, f.

194: '(Bucham) abbas S^{ti} Edmundi capitalis dominus ... tenet in eadem

villa preter homagium liberorum nihil.'

[686] Domesday of St. Paul's, 58.

[687] Eynsham Inqu., Chapter of Christ Church, Oxford, N. 27, f. 5, a:

'Robertus Clement ... tenet de dominicis superius mensuratis dum domino

placet unam selionem apud Weylond atte Wyche, unam selionem apud

Blechemanfurlong, tres seliones in Wellefurlong, et unam selionem apud

Groueacres pro 11 solidis per annum.'

[688] It is well known that the second book of Fleta contains a sketch

of the functions of manorial officers. In thirteenth-century MSS. we

find also a special tract on the matter entitled de Senescalcia. See

Cunningham, Growth of Industry and Commerce (2nd ed.), p. 222. Let it be

understood that I do not attempt an exhaustive survey of the subject,

but only a general indication of its bearings.

[689] Domesday of St. Paul's, 122; forms of agreement by which the

manors were let to farm in the twelfth century: 'Haec est conventio

inter capitulum Lundoniensis ecclesiae beati Pauli et Robertum filium

Alwini sacerdotis. Capitulum concedit ei Wicham manerium suum ad firmam

quamdiu vixerit et inde bene servierit. Primo quidem anno pro 58 solidis

et 4_d._ et pro una parva firma panis et cervisiae cum denariis

elemosine. Deinceps vero singulis annis pro duabus firmis brevibus panis

et cervisiae.'

[690] Exch. Q.R. Miscell.: 'Consuetudines de Aysle: memorandum quod

homagium debet eligere prepositum et dominus manerii potest eum

retinere.... Et memorandum quod homines debent habere pastorem ovilis

per electionem curie.'

[691] The duty of serving as reeve is therefore often treated as one of

the characteristic marks of serfdom; e.g. Cambr. Univ., Gg. iv. 4, f.

26.

[692] Harl. MSS. 1006, f. 18: 'Debet esse messor ad frumentum et

amerciamenta domini colligendum.'

[693] Shaftesbury Inqu., Harl. MSS. 61, f. 60: 'Arator ... debet

invenire omnia instrumenta aratri ante rotas.'

[694] Ibid., f. 54: 'Bubulci et gadince.' Glastonbury Inqu. of 1189:

'Petras bovarius ... custodit boves domini et vadit ad aratrum.'

[695] 'Hereward,' Glastonbury Inqu., 24, 105, etc.; Domesday of St.

Paul's, 53.

[696] Cartul. of Battle (Camden Ser.), f. 39, b: 'wodeward.'

[697] Bury St. Edmund's Reg., Cambr. Univ., Gg. iv. 4, f. 322, a: 'Ad

istud pertinet tenementum falcacio claustri sed cum falce lurardi.'

[698] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 36: 'Reginaldus thernebedellus tenet

dimidiam virgatam terre et summonet homines ad comitatum et hundredum.'

[699] Ibid., 7; cf. 156.

[700] Ely Cart., Cotton MSS., Claudius, C. xi, f. 15, d: 'Debet namiare

cum bedello et ceteris avermannis' (men provided with horses).

Glastonbury Inqu. of 1189, p. 31: 'Robertus de Eadwic sequitur hundredum

et comitatum ad suum costum.... Custodit preces arature et messis et

debet adjuvare ad namia capienda infra hundredum et est quietus de

pannagio.'

[701] Glastonbury Cart., Wood MSS., i. f. 92, 93; Compoti of Nicholas de

Wedergrave, who had charge of the monastery from the 21st of November,

16 Edward II, till the 12th of March, 16 Edw. II, as to the liberaciones

et conredia servientium: 'Et quod retinuit et necessarie oportuit

retinere in eadem abbathia 60 ministros et servientes pro hospitalitate

et aliis obsequiis faciendis in eadem abbathia.'

[702] Bury St. Edmund's Register, Harl. MSS., 743, f. 260: 'Scriptum

Johannis Northwold abbatis de quinque servanciis' (A.D. 1294); f. 260,

d: '... de minutis officiis.'

[703] Gloucester Cart. (Rolls Ser.), iii. 213, 214: 'Hoc intellecto quod

quandocumque placuerit loci ballivo amoveantur ab uno loco usque ad

alium ad commodum domini infra terminum, salvis eisdem liberationibus et

stipendiis prius provisis. Nec aliquis admittatur ad servitium domini

sine saluis plegiis de fideliter serviendo et de omittenda

satisfaciendo. Et moraturi tunc praemuniantur quod sibi provideant ad

morandum ... Item quod nullus famulus sit in curia cui plenum non

deputetur officium. Ita quod si unum officium suo statui sit

insufficiens in alio suppleatur defectus.'

[704] Merton College MSS., 91, f. 153: 'Coment hom deyt alower

oueraygnes en feyneson e en aust. Vous purrez bien auer sarcler 3 acres

pur un dener e auer fauche lacre de pre pur 4 deners.... E vous devez

sauer qe 5 hommes poent bien lyer et syer 2 acres le iour checune manere

de ble qe luns plus e lautre mens.... E la ou les 4 prenent 7 d. ob. le

iour e le quint pur ceo qil est lyour le iour 2 d., donqe devez donner

pur lacre 4 den. E pur ceo qen mouz de pays i ne sevent nient sier par

lacre si poet hom sauer par siours e par les jurnees ceo qil fount.

Mesqe vous reteignez les siours par les eez ceo est a sauer qe 5 hommes

ou 5 femmes le quel qe vous voudrez que home apele 5 home font un eez, e

25 hommes font 5 eez, e poent 25 hommes shyer e lier 10 acres le iour

entiers ouerables.... E si il accunte plus de jurnees qe ne fiert solon

ceste acounte, si ne lor deuez pas alower.'

[705] Glastonbury Inqu. of 1189, 16, 17.

[706] Glastonbury Inqu. of 1189, 14, 15 Cf. 13: 'Ernaldus C. tempore

episcopi Henrici habuit de quolibet preposito et quolibet firmario unum

denarium ad natale pro taliis quas inveniet eis et morsuras candelarum.'

[707] Bury St Edmund's Registrum Album, Cambr. Univ., Ee. iii. 60, f.

169, a: 'Isti habent biscum panem ... grangiator, bedellus, lurard.'

Glastonbury Cart., Wood MSS., 1, f. 126: 'Et quod habeat ... quolibet

anno de tota vita sua unam robam de secta armigerorum nostrorum et unam

robam competentem vel duas marcas pro uxore sua.' f. 142: 'Concessisse

Thome de Panis redditum unius robe annuatim recipiendi apud Glastoniam

de secta armigerorum nostrorum videlicet quartam partem panni cum

furrura agnina precii 2 solidorum uel duos solidos et si aliquo anno

armigeris nostris robas non dederimus, volumus et concedimus ... capiat

illo anno ... 20 solidos.' f. 146, d: '... tres panes, videlicet unum

panem uocatum priestlof et alterum panem uocatum bastardlof et tercium

panem uocatum seriauntlof de panetria predicti abbatis.... Et redditum

unius robe ... videlicet quartam partem unius panni de lecta

officiariorum cum furrura agnina. Et pro predicta Aluecia uxore sua unam

robam videlicet et octo virgas panni de secta secundorum clericorum cum

furrura de scurellis.'

[708] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 3. Cf. 16: 'Vinitor habet talem

liberacionem sicut prepositus grangie.'

[709] Cellarer's Register of Bury St. Edmund's, Cambr. Univ., Gg. iv. 4,

f. 49, b: 'Inquisitio generalis dicit quod omnes gersumarii debent esse

prepositi vel heywardi ad voluntatem domini nec se excusare possint

racione alicuius tenementi ut patet in curia ibidem tenta anno regis

Henrici 54^{to}. Et notandum quod quicumque est prepositus aule de

Bertone magna habebit infra manerium unum equum sumptibus domini cum una

stotte et dimidiam acram ordei de meliore post terram compostatam et

habebit stipulam pisei vel fabarum sine diminucione. Et si tenet duas

terras custumarias plenas erit quietus pro operibus suis pro una terra

et habebit ad natale domini 1 den. ad oblacionem, die purificacionis

unam candelam precii quarterii et ad carnipriuium debet participari una

perna baconis inter omnes famulos curie et ad pascham habebit 1 d. pro

oblacione sua.' Eynsham Inqu. 6: 'Et quis eorum fuerit prepositus

manerii, liber erit et quietus de omnibus servitiis et consuetudinibus

quas facit Johannes Mareys predictus, auxiliis, pannagiis et denario

S^{ti} Petri exceptis.'

[710] Suffolk Court Rolls (Bodleian), 3: 'Terra debuit custodiam clauium

conuentus.' Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. f. 26, a: 'Ad idem

tenementum pertinet esse coronarium et replegiare homines episcopi ...

et facere capciones et disseisinas infra insulam et extra.' Shaftesbury

Cart., Harl. MSS., 61, f. 60: 'Iacobus tenet 5 acras et servabit boves

excepta pestilencia et violencia.'

[711] Glastonbury Cart., Wood MSS., 1, f. 126: 'Carta abbatis Galfridi

facta Willelmo Pasturel (pistori) de terris et tenementis in

Glastonia:... reddendo inde per annum nobis et successoribus nostris

unam rosam ad festum nativitatis beati Johannis baptiste pro omni

seruicio saluo seruicio regali quantum pertinet ad tantam terram et

salvo nobis et successoribus nostris sectis curiarum nostrarum Glastonie

sicut alii liberi eiusdem uille nobis faciunt.' Glastonbury Inqu. of

1189, p. 10: 'Galterus portarius tenet tenementum suum scilicet portam

hereditarie cum his pertinentiis.' Shaftesbury Cart., Harl. MSS., 61, f.

90: 'Maria Dei gratia Abbatissa ecclesie S^{ti} Eadwardi.... Cum

dilectus noster Thurstanus portarius portam nostram cum omnibus ad eam

pertinentibus toto tempore vite sue libere et quiete et iure hereditario

possedisset et Robertus filius et heres eius, dum post eum contigit

Thomam heredem eiusdem Roberti post decessum patris eius eo quod minoris

esset etatis in custodiam nostram deuenire ... cumque ipsum diucius

tenuissemus in custodia pensatis predecessorum suorum obsequiis qui

nobis fideliter et laudabiliter ministrauerunt ... iura ad ipsum et ad

heredes eius racione custodie dicte porte pertinencia ... presenti

pagina duximus exprimenda.'

[712] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 13.

[713] Glastonbury Cart., Wood MSS., 1, f. 125: 'Carta Murielle Pasturel

facta Galfrido Abbati Glastoniensi de tenementis et redditibus

pertinentibus (ad) servanciam de la lauandrie.'

[714] Bury St. Edmund's Reg., Harl. MSS., 743, f. 270 sqq.: '... ita

tamen quod nullus obedienciariorum predictorum potestatem habeat seu

auctoritatem conferendi aliquod officium seu servanciam alicui ad

terminum vite nec statum liberi tenementi alicui in premissis de cetero

concedendi, set huiusmodi seruientes officia predicta necessaria ex

collacione predictorum obedienciariorum habentes ad voluntatem

obedienciariorum predictorum removeantur quociens necesse fuerit (A.D.

1294).'

[715] A fourth class would be composed of tenements belonging to people

personally strange to the manor. Such 'forinsec' tenants were often high

and mighty persons who had nothing to do with the agrarian arrangements

of the place. I do not speak of this class, because its position is

evidently an artificial one and of no importance for the internal

organisation of the manor, though interesting from the legal point of

view.

[716] Shaftesbury Inqu., Harl. MSS., 61, f. 45, d: 'Bubulci et Gadinci

habent sabbatum per ordinem carucarum donec eorum aretur terra.'

Glastonbury Inqu. of 1189, p. 14: 'Habebit etiam unam acram in autumpno

uno anno apud Strete et alio anno aliam acram apud Waltonam.'

[717] Glastonbury Inqu. of 1180, p. 46: 'Stephanus fil. B.... de

dominico 2 acras ad implementum terre sue.' Cf. 39: '3 acras ad

perficiendum suas 5 acras.' Ibid. 81: 'Norman de Pola dimidiam virgatam.

Totum tenementum suum est de dominico.'

[718] Ibid. 39: 'unam acram pro 4 d. ad emendacionem terre sue.'

[719] Ibid. 27: 'Robertus prepositus unam acram pro quodam soc quam

magister Alured tenuit, et dicunt juratores sic esse utilius quam esset

in cultura, quia longe est a dominico.'

[720] Domesday of St. Paul's, p. 118: 'Anno domini 1240 Hugone de S^{to}

Eadmundo existente custode manerii de bello campo homines infrascripti

tenentes terras de dominico quas vocant inlandes sine auctoritate

capituli augmentaverunt redditum assizum, ut auctoritas capituli

interveniret.'

[721] Ibid., p. 121: 'Ricardus A. non feffatus nisi per firmarium

consuevit dare annuatim 4 solidos; de cetero dabit 4 sol. 7 den. et ob.'

Cf. 52: 'Subscripti sunt feffati de pasturis et frutectis usque ad

titulum in proximum.' Add. MSS. 6159, f. 70: 'Robertus Cob tenet 5 acras

pro 25 d. per capitulum ut sit perpetuum.' Domesday of St. Paul's, 60:

'Ricardus Wor 13 acras de terra arabili et unum mariscum 10 acrarum pro

4 sol. et 10 d. et per cartam capituli.'

[722] Ramsay Inqu., Cotton MSS., Galba E. x. fol. 49: 'De nova

purprestura 50 acras ... quas 4 homines de dominico tenent.' Cf.

Domesday of St. Paul's, 7. 20.

[723] Glastonbury Inqu. of 1189, 111: 'Homines tenent septem virgatas

terre de dominico de terra superius nominata, in parte erat liberata in

tempore Henrici episcopi et in parte postea cum 7 acris quas Johannes

clericus tenet.' Domesday of St. Paul's, 51: 'Tenentes de dominico

antiquitus assiso.' 53: 'Dicunt eciam quod terre de dominico de novo

tradite satis utiliter tradite sunt.'

[724] Bracton, f. 220. See F.W. Maitland in the Harvard Law Review, iii.

173.

[725] Rot. Hundr. ii. 336, a: 'In firmariis Johannes clericus tenet unam

dimidiam virgatam terre ad terminum vitae suae pro 6 solidis per annum

pro omni servicio.' Cf. 344, 346. Add. MSS. 6159, p. 70: 'Hanc terram

tenuit postmodum Thomas de Retendon et cum esset conventus a capitulo

super ingressu in illa eo quod aliquando dixisset quod tenuit eam in

feodo et non posset illud monstrare et recognovit se non habere ius in

illa et reddidit eam quietam decano et capitulo qui postmodum

concesserunt eandem terram cum manso ipsi Thomae tenendum de ipsis ad

vitam suam tantum pro 2 sol. et 6 d. per annum.' Glastonbury Cart., Wood

MSS., 1, 240, a: 'Magister Nicholaus de Malmesburi rector ecclesie de

Cristemalforde ... quod cum ego recepissem terram Ricardi de Leyweye in

manerio de Cristemalforde ... ad terminum 15 annorum et uiri religiosi

Glastonie se opposuissent dicentes (dicenti?) me esse infeodatum de

terra predicta, presenti scriptura confiteor me post predictos 18 annos

in dicta terra non posse vendicare feodum nec liberum tenementum.'

[726] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 79: 'Johannes clericus ... idem

tenet unum cotsetle pro 16 d. pro omni servitio ex presto firmariorum

Reginaldi scilicet de Waltona.' Domesday of St. Paul's, 94: 'Gilbertus

filius N. tenet tres virgatas in quas Gilbertus avus suus habuit

ingressum per Theodoricum firmarium et modo reddit pro illis 36

solidos,' etc. Ibid. 40: 'Thomas filius Godrici 22 acras pro 22 d. cuius

medietas quondam Stephani, set habet eam per Ricardum firmarium,' Ibid.

25: 'Walterus de mora 14 acras pro 4 solidis et 8 d. quondam Elvine, cui

non attinet, cuius ingressus ignoratur.'

[727] Warwickshire Hundred Roll, Q.R. Misc. Books, 429, f. 13, b: 'Unde

Willelmus de Wexton tenet unum cotagium libere ad terminum vite sue pro

4 solidis metens in autumpno per 1 diem.' A peculiar case is found in

Glastonbury Inqu. of 1189, p. 69: 'Godwin palmer ... dimidiam virgatam

... ex tempore Roberti Abbatis per Thomam Cameriarum in cujus custodia

fuit tunc manerium.' (Later hand): 'Iste Godwin dedit Henrico abbati

dimidiam marcam et acrevit gabulum de 12 d. Hec convencio durabit dum

dominus Abbas erit.'

[728] Domesday of St. Paul's, 25: 'Robertus filius Roger filii

mercatoris unam acram et dimidiam pro 6 d. Item paruum augmentum pro 1

d.'

[729] Rot. Hundr. i. 451: 'Item Andreas prepositus tenet tantum terre

sicut dictus Goscelinus villanus in omnibus. Et preter hoc tenet 3 acras

pro libra cimini. Item Rogerus Doning facit sicut dictus Goscelinus in

omnibus et debet domino suo pro uno seillione terre 6 d. per annum.

Willelmus Mathew tenet eodem modo et preter hoc dat domino suo pro una

acra 4 capones precii 6 den.'

[730] Worcester Cart., 27, a: 'de forlandis. De Thoma de G. pro 5

acris.... De acra quam Symon Carpenter tenuit. De Alicia vidua pro

dimidia acra. De Johanne Roberti pro 4 buttis in crofta,' etc.

[731] Domesday of St. Paul's, p. 7 sqq.: '(Kenesworthe) isti tenent de

dominico et de essarto.' 21 sqq.: '(Erdelege) isti tenent de essarto

veteri.' 75: '(Nastox) nova essarta.'

[732] Worc. Cart., 13: 'Idem tenet assartum pro medietate fructus et

Prior invenit medietatem seminis.'

[733] The essarts of St. Paul, London, are divided into small portions

among the peasantry, and the same men own them who are possessed of the

regular holdings--all indications that the clearing was made according

to a general plan and by the whole village.

[734] Worcester Cart., 47, 48: 'de soccagiis et forlandis villanorum.'

Cf. 49.

[735] A curious species of land tenure is the so-called _rofliesland_

(rough lease?). Glastonbury Inqu. of 1189, 29: 'W. de W. tenet unum

Rofliesland eodem servicio; tota terra est in voluntate domini.' 65: 'W.

tenet 5 acras et filius suus 5 acras; unus eorum tenet carucam domini,

alter fugat boves. Terra quam filius eius tenet est Rofles.' 66: 'R.

fil. A. tenet unum ferdel de Rofliesland pro 2 solidis pro omni servicio

per camerarium.' 90: 'Idem tenet dimidiam virgatam de rofliesland pro

duobus solidis, quod utilius esset edificari.' Cf. 164, sub voce

Roflesland. The name is found often in old leases in Wilts and Somerset

as a 'Rough lease' or a 'Rowlease.' I think the term must indicate one

of those informal agreements of which I speak in the text. See also Reg.

Malmesbur. ii. 9, 10.

[736] Rot. Hundr. ii. 437: 'Symon et Petrus ... tenent de eodem Alano

unam virgatam terre et solvunt per annum 8 s. et debent arare tres

dimidias acras terre ... Adam Swetcoc tantum tenet de predicto Alano et

solvit 9 sol. 3 d. et facit per omnia sicut predicti Simon et Petrus et

tantum plus quod debet metere ... Thomas Alwyne tantum tenet de predicto

Alano et solvit 8 s. et debet arare 3 acras avene et metere duas acras,'

etc. Cf. 446, 473.

[737] Rot. Hundr. ii. 656.

[738] In Sawtrey le Moyne and Sawtrey Beaumeys (659, 660) the free

tenants are partly virgaters and half-virgaters, partly holders of small

plots. I need not say that all my quotations are of cases which might be

multiplied to any extent.

[739] The undated Survey of the Ramsey Cartulary (ii. 487) has a

different reckoning: 'Item omnes positi ad censum qui tenent virgatam,

vel dimidiam virgatam, dabunt per annum pro virgata octo solidos, vel

pro dimidia virgata quatuor solidos.' There are several other small

discrepancies with the Hundred Roll description. The document endorsed

in the Cartulary seems the earlier one, and the differences have to be

explained in all probability by some attempt on the part of the

Monastery to set up a higher rent at the time of its compilation. One

does not see the slightest ground for any reduction of the rent in

process of time. Generally speaking, the conditions described in the

Hundred Roll are more irregular than those mentioned in the Cartulary.

[740] The Ramsey Cartulary has simply: 'Et virgatarius arabit et

herciabit qualibet septimana per unum diem sicut operarius.'

[741] Rot. Hundr. ii. 348.

[742] Ib. 443, 444. Isabel, the daughter of William le Frend, is taken

as a typical half-virgater.

[743] Rot. Hundr. ii. 326.

[744] Ib. ii. 327.

[745] Ib. ii. 436.

[746] Ib ii. 438.

[747] Ib. ii. 473.

[748] Rot. Hundr. 470: '(villani) quilibet istorum tenet dimidiam

virgatam terre de predicta Elena de quibus xxx et 1 operantur in uno

anno et alii xxxij operantur in alio anno et in eodem anno quo operantur

dant domine per annum 8 d. et alii qui non operantur dant per annum

quilibet dimidius virgatarius 2 s. 10 d. et auxilium Vicecomitis 1 d.

obolum et quilibet dat obolum, quadrantem ad festum St. Michaelis.'

[749] Maitland, Select Pleas in Manorial Courts, vol. i. 95: A reeve

complains that Richer Jocelin's son and Richard Reeve and his wife have

insulted him, by saying among other things '... quod cepisse debuit

munera de divitibus ne essent censuarii et pauperes ad censum posuisse

debuit.'

[750] It might perhaps be objected that the difference in favour of the

free people ought to be explained by a depreciation of money which in

process of time lowered the value of quit rents. But the explanation

would hardly suit the age in which the Hundred Rolls were compiled. The

phenomenon mentioned in the text may be observed in all the Cartularies,

and there is no reason to think that the free rents which occur in them

are already antiquated survivals of agreements which had lost their

economic sense.

[751] Rot. Hundr. ii. 542.

[752] Ib. 348.

[753] Ib. 508.

[754] Exch. Q.R. Misc. Books, N 29, f. 11 a.

[755] Exch. Q.R. Misc. Books, N 29, f. 12: 'Idem Thomas habet ibidem 12

villanos tenentes 4 virgatas terre et dimidiam in villenagio, unde

Johannes Aylind tenet dimidiam virgatam terre pro 5 s. 8 d. faciens fenum

domini per unum diem cum uno homine, metens blada eiusdem domini per 1

diem cum uno homine, etc. Idem Thomas habet ibidem 11 liberos tenentes

11 virgatas terre et dimidiam. Unde Willelmus en la Nurne tenet dimidiam

virgatam et 4 acras terre pro 4 solidis faciens sectam ad curiam de

Bathekynton bis per annum pro omni demanda.'

[756] Bodekesham, Cambs. (R.H. ii. 487), is probably a case of molland.

The often-quoted instance of Ayllington is doubtful, although the Ramsey

Cartulary speaks of the _liber tenentes_ as _malmanni_. The expression

was probably in use for all rent-paying people, although properly a

designation of those who had commuted their services. See _Appendix XV_.

[757] R.H. ii. 349, 350: 'In Weston, Bucks, the service of the villain

virgater is estimated at 5 s. 2 d.... Elyas Clericus tenet dim. virgatam

et reddit Johanni de Patishull 1 d. Willelmus fil. Willelmi de

Ravenestone tenet dim. virgatam de eodem feodo et reddit per annum 1 d.

Thomas Acpelard tenet dimidiam virgatam terre et reddit dicto Willelmo

de Nodaris 3 d. Stephanus Elys tenet dimidiam virgatam et solvit eodem

Willelmo 2 d. Thomas Thebaud tenet dimidiam virgatam et reddit eidem

Willelmo 1 d.... Item Robertus le Cobeler tenet dimidiam virgatam terre

et solvit eodem 1 libram cimini. Omnes isti prescripti dant per annum

forinsecum et scutagium domino Willelmo de Nodaris quando currit.' Cf.

Torrington, Bucks, R.H. ii. 352.

[758] R.H. ii. 713 (Stanton, Oxon.): 'ad alternacionem cujuslibet domini

de Stanton debet recognoscere eundem dominum de uno spervario et dabit

dimidiam marcam eidem domino.'

[759] See e.g. Ramsey Cartul. i. 138, 142.

[760] R.H. ii. 402, 403.

[761] R.H. ii. 466. Cf. 609.

[762] R.H. ii. 502.

[763] R.H. ii. 484, 485.

[764] R.H. 469, 470, 475.

[765] A good specimen of the accusations which might be made against a

manorial agent is afforded by the Court-rolls of the Abbey of Ramsey.

Seld. Soc. ii. p. 95.

[766] Seld. Soc. ii. 22: 'Et dicit curia quod tenementum et una acra

servilis condicionis sunt et una acra libere.'

[767] Coram Rege, Pascha 9 Edw. I, 34, 6: 'Messarius abbatis et

messarius villate.'

[768] Okeburn Inqu. 56 (Add. MSS. 24316): 'Eligere debent unum messarium

de se ipsis et domini de ipso electo poterunt facere prepositum.'

[769] Gloucester Cart. iii. 221: 'Prepositus eligetur per communitatem

halimoti qui talem eligant qui ad suam terram propriam excolendum et

cetera bona sua discrete et circumspecte tractanda idoneus merite

notatur et habeatur, pro cuius defectibus et abmittendis totum halimotum

respondeat, nisi ubi urgens necessitas aut causa probabilis illud

halimotum coram loci ballivo rationabilem praetendere poterit

excusationem.' Cf. Walter of Henley, ed. Lamond, pp. 10, 64, 66.

[770] Seld. Soc. ii. 12: 'Nicholaus filius sacerdotis ... et Robertus de

Magedone ... in misericordia quia contradixerunt tallagium quod positum

fuit super eos per vicinos suos.' Glastonb. Inqu. of 1189, p. 33: 'Totum

manerium reddit de dono 73 solidos et 4 den. sicut homines ville illud

statuunt.'

[771] Ramsey Cart. i. 401: 'Sunt in scot et in lot et in omnibus cum

villata.' Spalding Priory Reg., Cole MSS. xliii. p. 283: 'Libere tenens

facit fossatum maris et omnes communas ville secundum quantitatem

bouatae.'

[772] Ramsey Cart. i. 398: 'Henricus le Freman solebat esse in communa

villatae, ut in tallagio et similibus. Nulla inde facit.' p. 394 (a

villager does not pay his part of the tallage), 'quod quidem tallagium

tota villata et ad magnum ipsorum gravamen hucusque persolvit.'

[773] Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 111: 'Si nul soit enfraunchi de

ses ouvrages dont la ville est le plus charge.'

[774] Add. MSS. 6159, f. 25, b: 'Dominus debet invenire duos homines

sumptibus suis coram eisdem justiciariis et villata de Rode sumptibus

suis tres homines invenient. Et hoc per consuetudinem a tempore quo non

extat memoria ut dicitur.' Cf. Domesday of St. Paul's, 15: 'Alanus

filius Alexandri de Cassingburne tres virgatas pro 20 solidis et preter

haec 10 acras de villata et 10 de dominico propter sectam sire et

hundredi quam modo non facit.'

[775] Custumal of Bleadon, 257: 'Invenit fabrum pro ferdello domino et

toti villae.'

[776] Shaftesbury Cart., Harl. MSS. 61, f. 63: 'Ibit ad scotaliam domine

sicut ad scotaliam vicinorum.'

[777] Ramsey Cart. i. 425: 'Ponitur in respectu quousque videatur

quomodo se gerat versus dominum abbatem et suos vicinos.'

[778] Seld. Soc. ii. 172: 'Ad istam curiam venit tota communitas

villanorum de Bristwalton et de sua mera et spontanea voluntate sursum

reddidit domino totum jus et clamium quod idem villani habere clamabant

racione commune in bosco domini qui vocatur Hemele et landis

circumadjacentibus, ita quod nec aliquid juris vel clamii racione

commune in bosco predicto et landis circumadjacentibus exigere,

vendicare vel habere poterint in perpetuum. Et pro hac sursum reddicione

remisit eis dominus de sua gracia speciali communam quam habuit in campo

qui vocatur Estfeld,' etc.

[779] Annals of Dunstable (Annales Monast.) iii. 379, 380: 'Et prior

dicit, quod praedicta tenementa aliquo tempore fuerunt in seisina

hominum villate de Thodingdone, qui quidem homines, unanimi voluntate et

assensu, feofaverunt praedictum Simonem, praedecessorem praedicti

prioris, de praedictis tenementis, tenendum eidem Simoni et

successoribus suis in perpetuum. Jurati dicunt ... quod praedicta

tenementa aliquo tempore fuerunt in seisina praedictorum hominum

villatae de Thodingdone et quod omnes illi, qui aliquid habuerunt in

praedictis duabus placiis terrae, congregati in uno loco ad quandam

curiam apud Thodingdone tentam, unanimi assensu concesserunt praedicto

Symoni, quondam priori de Dunstaple, praedecessori prioris nunc,

praedictas placeas terrae, cum pertinentiis, tenendum eidem et

successoribus suis in perpetuum, reddendo inde eisdem hominibus et eorum

haeredibus per annum sex denarios temporibus falcacionis prati.'

[780] Madox, Firma Burgi, 54, f: '... statim visis litteris capiat in

manum Regis maneria de Cochame et Bray, quae sunt in manibus hominum

praedictorum maneriorum, et salvo custodiat, ita quod deinceps Regi

possit respondere de firma praedictorum maneriorum ad scaccarium.' 54,

g: 'Miramur quamplurimum quod 30_s._ quos monachi de Lyra de elemosyna

nostra constituta singulis annis per manus ballivorum villae vestrae,

antequam predictam villam caperitis ad firmam recipere.' Cf. Exch. i.

407, a, 412, b; Rot. Hundr. ii. 134: 'Benmore juxta Langport fuit de

dominico domini Regis pertinens ad Sumerton ubi omnes homines domini

Regis de Sumerton, Sutton, Puttem et Merne solebant communicare cum

omnimodis averiis suis, set per negligenciam villanorum de Sumertone qui

manerium tunc temporis ad firmam tenuerunt et Henricus de Urtiaco vetus

eandem moram sibi appropriavit.'

[781] Gloucester Cart. iii. 181: 'Omnes isti villani tenent de dominio

quoddam pratum quod vocatur Hay continens 23 acras et reddunt inde per

annum 23 solidos 3 denarios.'

[782] Cf. Prof. Maitland's Introduction to the rolls of the Abbey of

Ramsey. Seld. Soc. ii. 87.

[783] See the record of proceedings in the Court of the manor of

Hitchin, printed by Mr. Seebohm at the end of his volume on the 'Village

Community.'

[784] Introduction to Seld. Soc. ii. p. xvi.

[785] Add. MSS. 6159, f. 54, a: 'Visus de borchtruning.'

[786] Gloucester Cart. iii. 221; Malmesbury Cart. ii. 17. Cf.

Kovalevsky, 'History of police administration in England' (Russian),

137.

[787] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 101: 'De tidinga Estone 5 solidos

vel placita que orientur.' Cf. Maitland, Introduction to Seld. Soc. ii.

pp. xxx, xxxiii.

[788] Rot. Hundr. ii. 461, b: 'Et predicti Radulfus et Robertus habent

suas duodenas.'

[789] Y.B. 21-22 Edw. I, 399: 'Presence a vewe de franc pledge demande

par la reson de la persone, non de la tenure.'

[790] Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 100, b: 'Predictus Abbas

consensit quod omnes homines eorum de predictis villis qui fuerint

duodecim annorum et amplius faciant sectam ad predictum hundredum bis in

annis perpetuum ... exceptis omnibus bercariis, carrucariis predictarum

villarum et carrectariis cuiuscumque hominis fuerint et omnibus aliis

hominibus tam de predictis villis quam aliunde qui sunt de manupastis

ipsius abbatis qui nullam sectam facient ad predictum hundredum nisi

ibidem fuerint implacitati vel alios implacitent.'

[791] Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 112: '... ne soit a la peis le

roi come tere tenaunt en diseine ou en fraunche pleivine.' f. 111:

'Serment de ceux qui entrent en diseine ... ne celeras chose qe apent a

la pei le roi de engleterre.'

[792] Introduction to Seld. Soc. ii. p. xviii.

[793] Seld. Soc. ii. p. lxx.

[794] Rot. Hundr. ii. 143: 'Ermoldus de Boys dominus de Asynton solebat

facere sectam ad Boxford ad Sockomanemot pro terra Ricardi Serle in

Cornerche, nunc illa secta subtracta per 4 annos.' The expression

'frank-halimote' occurs often, but it is evidently an equivalent to

'libera curia,' and interchanges with 'liberum manerium.' See Rot.

Hundr. ii. 69, 74, 127.

[795] Eynsham Inqu., Christ Church MSS. 15, a: 'Curia debet ibi teneri

si dominus voluerit.'

[796] Seld. Soc. ii. 49, etc.

[797] Beaulieu Cart., Harl. MSS. 748, f. 113: 'De sectatoribus

intrinsecis ... et qui habent terram in campis ... et ad forciamentum

curie omnes predicti tam liberi quam alii cum 12 burgensibus vel

pluribus venient ad curiam per racionabilem summonicionem.' Glastonb.

Cart., Wood MSS. i. 101, d: 'Ipse et heredes et homines sui de Acforde

facient bis in anno sectam ad hundredum abbatis de Nywentone et ad

afforciamentum curie.'

[798] Rot. Hundr. ii. 710, a; Ramsey Cart. i. 491.

[799] Warwick Hundred Roll, Exch. Q.R. Misc. Books, 29, p. 10: 'Quidam

de tenentibus dicunt quod nunquam fecerunt sectam.'

[800] Gloucester Cart. iii. 208.

[801] Chapter-house Box 152, No. 14: 'Hereditas de qua una secta

debetur.'

[802] Ramsey Cart. i. 412: 'Prohibitum est in plena curia, ne quis ducat

placitatores in curiam abbatis ad impediendum vel prorogandum judicium

domini Abbatis.' Gesta Abbatum (St. Alban's), 455: 'Non permittatur quod

in halimotis adventicii placitatores partes cum sollemnitate sustineant

sed communiter per bundos (i.e. bondos) de curia veritas inquiratur,

sine callumnia verborum.'

[803] Stoneleigh Reg. f. 75: 'Curia de Stonle ad quam sokemanni

faciebant sectam solebat ab antiquo teneri super montem iuxta villam de

Stonle vocatam Motstowehull, ideo sic dictum quia ibi placitabant sed

postquam abbates de Stonle habuerunt dictam curiam et libertatem pro

aysiamento tenencium et sectatorum fecerunt domum curie in medio ville

de Stonle.'

[804] Selden Soc. ii. p. 67.

[805] Introduction to Seld. Soc. vol. ii. p. 76.

[806] The Durham halimot books (Surtees Society) supply some instances.

[807] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 33: 'De dono 73 solidos sicut

homines ville illud statuunt.'

[808] Selden Soc. ii. 36, 168.

[809] Selden Society, vol. ii. 6, 7, 8.

[810] Ibid. 31: 'Johannes Smert ... Henricus Coterel maritavit se sine

licencia domini, ideo distringantur ad faciendum voluntatem domini.'

[811] Ibid. p. 44: 'Postea taxata fuit dicta misericordia per Rogerum de

Suhtcote, Willelmum de Scaccario, Hugonem de Cumbe liberos sectatores

curie usque ad duas marcas.'

[812] Introduction to Seld. Soc. ii. p. lxv.

[813] Ibid. pp. 163, 166.

[814] Comp. Heussler, Institutionen des deutschen Privatrechts, i. 215;

ii. 622; but I cannot agree with him as the ceremony being employed only

where there was to be a 'donatio mortis causa.' In connexion with this

the part played by the Salman is misunderstood, as it seems to me.

[815] The court rolls of Common Law manors do not think it necessary to

give the particulars about the transmission of the rod. But the

description of the practice at Stoneleigh, which, though ancient

demesne, presents manorial customs of the same character as those

followed on ordinary estates, leaves no doubt as to the course of the

proceedings. See above the passage quoted on pp. 113-6. Comp. a parallel

ceremony as to freehold, Madox, Formulare, p. 54. The instance has been

pointed out to me by Prof. Maitland.

[816] See Pollock, Land-laws, 199, 208 (2nd ed.).

[817] Seld. Soc. ii. 33; insertion of a lease in the roll; p. 35: 'Lis

conquievit inter ipsos ita quod concordati fuerunt in hac forma de

voluntate domini et in plena curia ita videlicet quod predictus

Willelmus de Baggemere concessit, remisit et quietum clamavit pro se et

heredibus suis ... et hoc paratus est verificare per recordum rotulorum

seu 12 juratores ejusdem curie per voluntatem domini et senescalli.' p.

166: 'Et sciatis quod si haberem ad manus rotulos curie tempore Willelmi

de Lewes ego vobis certificarem et vobis monstrarem multa mirabilia non

opportune facta.'

[818] These points have been conclusively settled by the masterly

investigations of Brunner, Zeugen- und Inquisitions-beweis (Abhandlungen

der Wiener Akademie) and Entstehung der Schwurgerichte.

[819] Seld. Soc. ii. 41: 'Quod talis sit consuetudo manerii et quod

dicta Augnes sic venit in plena curia cum marito suo et totum jus et

clamium quod haberet vel aliquo modo habere poterit in toto vel in parte

hujus burgagii in manus domini ad opus ejusdem R. reddidit ponit super

curiam ... Et 12 juratores curie,' etc.

[820] I do not mean to say that the analytical distinctions which we

make between fact and law, between presenters to a tribunal and

assessors of a tribunal, were clearly perceived or consequently carried

out in the twelfth or thirteenth centuries. On the contrary there was a

good deal of confusion in details, and the instinctive logic of facts

had more to do in dividing and settling institutions than conscious

reasoning. Juries and assizes of the Royal Courts might be called upon

incidentally to decide legal questions, but, in the aggregate, there can

be hardly a doubt that the sworn inquests before the Royal judges were

working to provide the Courts with a knowledge of local facts and

perhaps conditions, while the manorial court gave legal decisions.

[821] Seld. Soc. ii. 41: 'Et 12 juratores curie ... dicunt super

sacramentum suum quod predicta Agnes venit in _plena curia_ et totum jus

et clamium quod aliquo modo habere potuit in dicto burgagio in manus

domini reddidit.' 42: 'Et juratores ... dicunt super sacramentum suum

quod Juliana per quam dicta Matildis petit hujusmodi messuagium nunquam

fuit seisita de ipso mesuagio, set Willelmus Ponfrayt maritus ipsius

Juliane, unde secundum consuetudinem manerii Juliana post mortem W.

mariti sui nichil poterit clamare nisi dotem in huiusmodi mesuagium

_nisi fuerit in plena curia_ una cum marito suo de huiusmodi _perquisito

conjunctim seisita_.' Cf. p. 40: 'Unde Willelmus pro _premissis in plena

curia recordatis et inrotulatis_ dat domino 10 solidos.'

[822] 4 Inst. 270, cap. 58.

[823] Y.B. 11/12 Edw. III (Rolls Ser.), p. 325, sqq.: '... les suters de

Cokam firent venir plein record ... les suiters agarderent seisine de

terre ... ila firent faux judgement.... _Stonore_: Cest usage est molt

encontre la ley, qe cesti qe doit tenir les plees ne poet pas recorder

un attourne en ple qe serra plede devant lui mesme. _Trew_: Nous voloms

averer qe les usages sont tiels, qe le seneschal de la court poet

resceivir un attourne, issint qil dei entre les suiters coment il ad

resceu un tiel attourne en tiel ple a la proschein court apres la

resceite, et vous dions qe cesti Adam qe respondi par attourne fut

resceu attourne en la manere.' Cf. Lysons, Magna Brit. i. 266. Y.B. 3

Edw. III. 29: 'Rob. le W. porta son brief de faux judgement devers un

home et sa feme, et apres le record avowe par les suters de la court de

Bloxham ... les suters agarderent qe Robert et ses plegis fuerent in le

mercie, et quod narratio sua fuit iniqua, et recordarent un nonsuit la

ou la partie fust en court, per qe nous prioms qe cel record soit

revers.' Viner, Abr. ii. A. 5, O. 6.

[824] Y.B. 11/12 Edw. III (Rolls Ser.), p. 517: '_Trew._ Le brief

suppose qe le defendant tint le ple et qil fut baillif, ou seuters

tenent le ple qe ont record; jugement de bref. Et non allocetur, quia

ipse tenet curiam et ei dirigitur breve.'

[825] Note Book of Bracton, pl. 1122: 'Preceptum fuit ballivis de

Kingestona quod in plena curia sua de Kingestona recordari facerent

loquelam ... et recordum venire facerent per quatuor qui recordo illi

interfuerunt, etc.... Ideo balliui inde sine die et Radulfus in

misericordia.' 834: 'Preceptum fuit vicecomiti quod preciperet balliuis

manerii Domini Regis de Haueringes quod recordari facerent in curia

domini Regis de Haueringes loquelam que fuit in eadem curia per breve

domini Regis ... unde predicte Agnes et Dyonisia queste fuerunt falsum

sibi factum fuisse iudicium in eadem curia et quod diligenter

inquirerent qui fuerunt illi de maneriis Domini Regis de Writele,

Neuport et Hatfeuld qui interfuerunt predicto iudicio faciendo simul cum

hominibus Domini Regis de Haueringes et illos venire facerent aput

Aueringe ad diem quem predicti homines et balliui Haueringe predicti

loquelam recordari facerent, ita quod tam predicti ballivi et homines de

Haueringe quam predicti homines de predictis maneriis recordum illud

haberent coram justiciariis aput Westmonasterium per 4 legales homines

de manerio de Aueringes et 6 de maneriis de Writele, de Neuport et de

Hatfeuldia ex illis qui recordo illi interfuerunt.... Consideratum est

quod illi de predictis maneriis falsum fecerunt iudicium et ideo omnes

de manerio in misericordia preter Willelmum Dun ... qui _noluerunt

consentire judicio_.'

[826] Stoneleigh Reg., f. 75: 'Item si aliquis deforciatur de tenemento

suo et tulerit breve Regis clausum ballivis manerii versus deforciantes,

dictum breve non debet frangi nisi in curia ... Item quando ballivus

aliquem summoneat ex precepto curie, tunc assumet secum duos sokemannos

quos voluerit pro testanda summonicione predicta ... Item qualitercumque

placitum terminetur in curia sive in deficiendo in lege vadiata sive per

non defensionem dampna sunt semper taxanda per curiam ... Item debent

sokemanni respondere per 12 coram justiciariis et coronatore domini

Regis. Et ipsi dabunt iudicia curie de Stonle ... Item nullus

adiudicabitur tenens terre nisi qui a curia tenens acceptatur per

fidelitatem et alias consuetudines licet tenens extra curiam aliquem

feoffaverit per cartam vel sine carta.'

[827] Selden Soc. ii. 122: 'Capiatur in manum domini quarta pars unius

rode prati jacens in Smalemade quam Rogerus Greylong vendidit Nicholao

le Neuman sine licencia curie.' Cf. 112: 'Praesentatum est quod Hugo

Graeleng solvit sursum extra curiam ad opus Thome Aspelon de Broucton

liberi unam portionem cuiusdam mesuagii ... Ideo preceptum quod capiatur

in manum domini.'

[828] We hear constantly such phrases as the following: 'Quod iuncta est

secum vocat rotulos ad warrantum; ponit se super rotulos.' But we have

also: 'Et partes pecierunt quod inquiratur per villatam que dixit quod

sufficientem duxit sectam. Postea testificatum fuit per totam villatam

quod dictus Nicolaus tenebatur dicto Bartholomeo in predictis 5_d._'

(Seld. Soc. ii. 118). In one case the party relies on the evidence of

the Register of Ramsey (p. 111), which was compiled, of course, on the

basis of sworn inquests held in the different manors.

[829] Seld. Soc. ii. 112.

[830] Augment. Court Rolls, Portf. xxiii. No. 94, m. 3: 'Quod quidem per

senescallum concessum est eisdem' (the entry is omitted in Mr.

Maitland's publication).

[831] Seld. Soc. ii. 111.

[832] Augment. Court Rolls, Portf. xxiii. No. 94, m. 25 v. (the entry is

not in the Selden volume): 'Margeria que fuit uxor Nicholai de Aula de

Kingesripton venit et petit unum parvum mesuagium existens in manu

domini quod quondam fuit de mesuagio suo proprio et quod ipsa Margeria

singulis annis defendit versus dominum Abbatem, unde petit quod ius suum

super hoc inquiratur per bonam inquisicionem. Que venit et dicit ... Et

ideo preceptum eidem quod inde habeat colloquium cum domino. Et postea

colloquio habito cum domino concessum est ei quod pacifice habeat

faciendo seruicia inde debita et consueta.'

[833] Selden Soc. ii. 127.

[834] Selden Soc. ii. 173.

[835] Ibid. 94: 'Reginaldus fil. Benedicti injuste dedicit esse unus de

12 juratoribus allegando libertatem ... Dicunt eciam quod Willelmus de

Bernewell injuste allegat libertatem propter quam contradicit esse unus

de juratis.' Cf. Cor. Rege incerti anni Johann. 5: 'Predecessores sui et

ipse tenuerunt liberum tenementum et quod quidam ex juratis sunt

consuetudinarii monialium.' Cor. Rege Pascha, 9 Edw. I, 34, b:

'(Amerciamentum sochemanni) per pares vel per liberos de curia et

vicinos ad curiam venientes.'

[836] Hereford Rolls (Bodleian), 12: 'Compertum per libere tenentes quod

custumarii falso presentant ... ideo custumarii in misericordia.' Rot.

Hundr. ii. 469: 'Quatuor homines et prepositus presentabant defaltas

predictis liberis hominibus et ipsi liberi presentabant ballivis.'

[837] Seld. Soc. ii. 44.

[838] Introduction to Seld. Soc. ii. p. lxx.

[839] Seld. Soc. ii. 67.

[840] Ibid. 164.

[841] See as to all this Mr. Maitland's Introduction to the Selden

volume (ii), pp. lxix, lxx.

[842] Introd. to Selden Soc. ii. p. lxi, and following. Comp. Coram

Rege, 27 Henry III, 2: 'Dicunt quod non est aliquis liber homo in eodem

manerio nisi Willelmus filius Radulfi qui respondet infra corpus

comitatus.'

[843] Y.B. 21-22 Edw. I, 526 (Rolls Series).

[844] Comp. Mr. Maitland in his often-quoted Introduction, p. lxxi.

[845] Introduction to Seld. Soc. ii. p. lxvi.

[846] Archaeologia, vol. 47, p. 27, and following.

[847] Rot. Hundr., Cartulary of Ramsey, i.

[848] Gomme, Village Community, 162, etc.

[849] Cart. of Malmesbury (Rolls Ser.), ii. 221.

[850] A very good case in point is presented by Hitchin, because the

boundaries and the jurisdiction of the manor comprise a great number of

villages and hamlets which managed their open fields quite independently

of the central township of Hitchin, and could not but do so, as they lay

quite apart and a good way from it, as may be seen on the Ordnance Map.

And still the manor comprises 'the township of Hitchin and the hamlet of

Walsworth, the lesser manors of the Rectory of Hitchin, of Moremead,

otherwise Charlton, and of the Priory of the Biggin, being comprehended

within the boundaries of the said manor of Hitchin, which also extends

into the hamlets of Langley and Preston in the said parish of Hitchin,

and into the parishes of Ickleford, Ipolitts, Kimpton, Kingswalden, and

Offley.' (Seebohm, Village Community, 443, 444.) As Mr. Seebohm tells

me, the contrast between the central portion, that of the township,

managed in one open field system, and the outlying parts, is probably

reflected in the curious denominations of the manor as Portman and

Foreign. It is well known how frequently our surveys mention hamlets; in

many cases these annexes of townships are so widely scattered, that it

would be impossible to suppose one open field system for them.

[851] Seld. Soc. ii. 68, 90.

[852] Ibid. 162, 166.

[853] Introd. to Seld. Soc. ii. p. xxxix.

[854] 'Cest action est mixte en favour de franchise car rarement se

sustreit nul del fief de son seiniur, s'il ne soy claime frank' (p.

165).

[855] P. 168.

[856] P. 212: 'Si le defendant puisse monstrer frank cep de ses

Anncestres en la conception ou en la nativity ou puis, y' ert le

defendant tenable pur frank a touts jours tout y soyent present pere et

mere frere et cosins et tout son parenter que soy coynossent estre serfs

al actor, et tesmoignent le defendant estre serf. Le autre notability

est, que nient pluis ne fait long tenure de villeinage franchome serf

que long tenure de frank fieu ne fait home serf frank, car franchise ne

soy defait jammes par prescription de temps.' P. 166: 'Servage est un

subjection issuant de cy grand antiquite, que nul frank ceppe ne purra

estre trouve par human remembrance.' Cf. Britton, i. 196.

[857] P. 167: 'ou si son seignior luy eject de son fief, et luy done

sustenance (_corr._ ne luy done sustenance).' 294: 'Abusion est que home

puisse challenger celuy pur son naife a que il ne trova unque

sustenance, de sicome serf nest _my serf forsque tant come il est en

gard_, et de sicome nul ne poet challenger son serf pur serf tout soit

il en sa garde s'il retrouve (_corr._ ne trouve) sustenance a son serf

que luy vault mees et terre en son fief, ou il purra gaigner sa

sustenance, ou autrement luy retient en son service.' Cf. 169.

[858] Cf. p. 155.

[859] P. 166.

[860] P. 294.

[861] Ib. p. 294. 'Abusion est que serfs sont frank pledges ou pledges

de frank home.' Cf. 110.

[862] P. 169. 'Nota que villeins ne sont my serfs car serfs sont dits de

garder sicom est dit.' 295: 'Abusion est a tenir villeins serfs, et

ceste abusion merust grand destruction de poor people, grand poverty, et

grand peche.'

[863] P. 291: 'Abusion est que lon dit que villenage neste my frank

tenement ... car villein et serf ne sont my en (_corr._ un) voice, ne en

(_corr._ un) signification, eins poet chascun frank home tenir villenage

a luy et a ses heires fesant le servage et le charge del fiew.'

[864] P. 170: 'Ascuns receverent fiefs assoubs de chescun obligation

sicome per service faire ou en pure almoigne, ascuns a tenir par homage,

et en service al defense del Realme, et ascuns par villeins customes

d'arrer, over charrier, sarclir, franchir, seier, tasser, batre ou tilt

autres manners de services, et ascun foits sans reprise de manger; et

dont plusors fines sont troves levees en le tresore que font mencion de

ceux services et viles customes faire, aussi bien come autres de pluis

curtoise services, et dount tout soit que tiels gents _ne eient point de

chartres, ne monuments_ sils soient nequident engettes ou disturbes de

lour possessions a tort, _droit les succort per l'assize de novel

disseisine_ attenir en le state come devant per cy que ils puissent

_averrer que ils scavoient lour certaintie de services et doveraignes

per an come ceux que auncestres avant eux furent astrers de pluis longe

temps per case que les disseisors nen furent seigniors_.'

[865] 169: 'Villeins sont cultivers de fief demorants en villages

uplande, car de Vile est dit Villeins, de Burgh Bourghois, et de Cite

Cittizens, et de Villeins est mencion fait en le Chartre de Franchise,

ou est dit, que villein ne soit mie cy grivement amercie que sa gaigneur

ne soit a luy salve, car de serf ne fait il my mention pur ceo que ils

ount rien propre que perdrent. Et de Villeins sont lour gaignures

appelle Villenages.'

[866] 167. On the other hand it is mentioned, that serfs cannot be

devised because they are astriers and annexed to the free tenement of

the lord.

[867] 171: 'Et de _ceo soy entremist Seint Edward_ en son temps

d'enquirer de toutes les ... que luy fesoit a tiel gaignors oustre lour

droit et en fist grande vengeance. Et puis pargents que meins doulent

pecheir que faire ne duissent sont plusiours ceux villeins _par tortious

distresses chasses a faire a lour seignours le service de Rechat de

sank_, et plusors autre customes voluntaries pur mener les en servage a

lour poiar, dont _lour remedie per le ne injuste vexes per les

negligence des Royes_' (the end of the sentence is evidently omitted or

'is falling into disuse' must have been meant).--p. 305: '_abusion est

que le briefe de ne injuste vexes va issint en decline_.'

[868] It ought to be mentioned that the hundreds to which suit is due

belonged to the Church of Ely.

[869] Rot Hundr. ii. 82: 'Walterus de Pedecorthin est dominus (de

Ingwethin), in qua est una virgata terre et facit sectam ad hundredum

bis in anno, set non ad parva hundreda nec ad comitatum, nesciunt quo

warranto.' ii. 201: 'Decena de Larncynge solebat facere sectam ad dictum

hundredum de Bretford set de consensu W. de Breuse dicta decena divisa

fuit in duas partes. Ita quod una pars secta ad curiam domini de

Brawatere et alia medietas ad dictum hundredum de Bretford ad dampnum

domini dicti hundredi 5 solidorum per annum:' ii. 195: '8 homines de

homagio Johannis le Butiler in Stones et Boxham qui debent facere sectam

ad predictum hundredum subtraxerunt sectam suam ad duo hundreda

generalia per annum et unus predictorum hominum retraxit sectam suam per

totum annum debitam.'

[870] R.H. ii. 597. Cf. 469, 470.

[871] Exch. Q.R. Misc. Books A. 29, f. 64, b: 'Nota--predictus Ricardus

(de Loges) dicit se _non habere Warentum aliquem nisi per antiquam

tenuram sine carta...._ Idem Ricardus habet visum franci plegii unde

vocat ad warantum le Domesday (!) ... Idem Ricardus tenet quicquid tenet

in Soume de comite Cestrie, ut idem Ricardus dicit, per seruicium

ducendi comitem Cestrie usque curiam Regis per medietatem foreste

predicte de Kanoke, obviando ei ad pontem de Rocford ad mandatum comitis

et idem comes dabit unam sagittam barbatam dicto Ricardo et capiat in

foresta unam feram si voluerit eundo et aliam redeundo si voluerit, et

in redeundo obviabit ei ad pontem de Repelwas ad mandatum comitis et

dabit ei aliam sagittam.' Cf. Rot. Hundr. ii. 689: '[Libere tenentes]

Johanna Galard tenet in eadem dimidiam virgatam terrae de dono Willelmi

fratris sui et reddit eidem per annum 6 d. et idem Willelmus tenet _de

hereditate per defensum antecessorum suorum qui dictam dimidiam virgatam

terrae habuerunt de dono Regis cujus nomen ignoramus_.' Thomas Wyteman

tenet in eadem I virgatam terrae de Philippo de Lenettale, _et est de

confirmacione Regis, ut dicta dimidia virgata terrae prescripta_. I have

already quoted this passage in the note on the hundredors. I give it as

corrected according to the MS. in the Record Office. In the printed

version of the Hundred Rolls it has lost its meaning.

[872] R.H. ii. 477, 478. '_Libere tenentes._ Robertus de Aula tenet in

predicta villa duas virgatas terre de Abbate de Ramesaye de antiquo

conquestu et supradictas septem virgatas similiter de antiquo et facit

sectam curie bis per annum et si brevis domini Regis ibi sit faciet

sectam de tribus septimanis.... Robertus Mariot tenet 5 virgatas terre

de Roberto de Aula de feodo Episcopi Elyensis de antiquo feffamento.'

[873] Rot. Hundr. ii. 656, 660. Cf. as to the meaning of antiqua tenura,

etc. Rot. Hundr. i. 79, 354.

[874] Exch. Q.R. Misc. Books, No. 29, f. 7: 'Idem Edmundus habet libere

tenentes subscriptos. Ricardus de Hulle tenet unum mesuagium et 8 acras

terre pro 14 solidis et secta ad curiam suam ibidem de tribus septimanis

in tres septimanas (about ten similar holdings) et sciendum quod omnes

predicti debent sectam predictam et tenent _per fidelitatem et nullum

faciunt homagium_.'

[875] Bracton, f. 33 b. Madox, Formulare Anglicanum.

[876] Coram Rege, Pascha 6 Edw. I, f. 6, 6: 'Et requisitus si aliquid

scit dicere quare predictum mesuagium quod est infra predictum manerium

esse non debeat de condicione antiqui dominici Regis, utpote per

feoffamentum domini Regis vel antecessorum suorum,' etc. Cf. Placit.

Abbrev. 150 (quoted p. 113, n. 4).

[877] Besides the extracts from the Stoneleigh Register quoted on p.

113, n. 1, and p. 198, n. 1, I may be allowed to call attention to f.

76: 'Item nullus adiudicabitur tenens terre nisi _quia curia tenens

acceptatur_ per fidelitatem et alias consuetudines licet tenens extra

curiam aliquem feoffaverit per cartam vel sine carta.' Maitland,

Manorial Rolls of King's Ripton (Selden Soc. ii). p. 122: 'Capiatur in

manum domini quarta pars unius rode prati jacens in Smalemade quam

Rogerus Greyling vendidit Nicholao le Neuman _sine licencia curie_.' Cf.

as to the references to the Court-roll in case of doubt and contention.

Augmentation Off. Court Rolls, Ripton Regis, xxiii, N. 94, f. 10: 'Et

quod iuncta est secum vocat _rotulos ad Warantum_. Et predicta Mathildis

dicit quod uxor eius non est iuncta et ponit se super rotulos.' Now the

importance of the Roll is derived from the authority of the Court of

which it records the proceedings.

[878] Rot. Hundr. i. p. 104: 'Sokemanni _domini Regis de Soka de_

Piclinton tenere solebant 3 carucatas terre et unam bovatam in Brunneby

de antecessoribus Radulfi de Lacely et ipso Radulfo. De quibus

hospitalarii habent unam bovatam de dono antecessorum dicti Radulfi....

Item prior de Elreton 4 bovatas ... que sunt de tenura sokemannorum.'

These are free men under Soke, but there is not much to distinguish them

from people on ancient demesne soil. Cf. Maddox, Exch. 428, c: 'Liberi

sokemanni de Askebi et Tinton reddunt compotum de 20 marcis et I

palefridi ut Henricus de Nevill eos juste deducat de tenementis quae

tenent in eisdem villis, nec ab eis exigat consuetudines vel servitia

quae facere non solebant tempore Henrici Regis patris Regis,' etc.

Transcriber's Notes:

{a single Greek word has been transliterated}

Pg 199. n 1. [413] 'See Appendix x' changed to 'See Appendix xii'.

End of Project Gutenberg's Villainage in England, by Paul Vinogradoff

Villainage in England: Essays in English Mediaeval History · 第 12 / 12 章