_balkr_; _gora_ is the spear-head or its long triangular shape, O.E.
_gar_, O.N. _geirr_. These linguistic affinities have been pointed out
to me by Mr. F. York Powell.
[467] Alvingham Priory Cart., Laud MSS. 642 (Bodleian), f. 12. Cf.
Malmesbury Cart. ii. 294; Madox, History of the Exchequer, 258.
[468] Eynsham Cart., 5, a: 'I.I. virgatarius ... Idem tenet unam
selionem terre apud Blakelond non mensuratam.'
[469] Domesday of St. Paul's, 11: 'Laurencius de hospitale dimidiam
virgatam pro 40 denariis; tres acre quas tenuit Laurencius sine servicio
inveniri non possunt.'
[470] Dunstable Priory Cart., Harleian MSS. 1885, f. 7, d. See Appendix
xiii.
[471] Elton, English Historical Review, i. 435.
[472] The expressions are not identical, but they ought both to
correspond to the ploughteam.
[473] As to all this, see Seebohm, Village Community.
[474] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Ser.), 144. v. Hide, virgate.
[475] Eynsham Cart., 4, a.
[476] Domesday of St. Paul's: 'Manerium istud secundum dictum juratorum
continet octo hidas, et hida continet sexcies viginti acras, set antiqua
inquisicio dixit, quod non consuevit continere nisi quater viginti, quia
postmodum exquisite sunt terre et mensuratae.'
[477] Inqu. post mort. 30 Henry III, N. 36: 'Extensio de terris Roberti
de Sancto Georgio (in com. Lincoln.) ... tenuit in capite de domino Rege
20 bovatas terre et dimidiam pro servicio sexte partis unius feodi
militis.... Et Robertus de Drayton tenet 2 bovatas et quartam partem
unius bovate terre de dicto Roberto per forinsecum servicium tantum,
unde 16 carucate terre faciunt feodum militis.'
[478] Rot. Hundred. ii. 631, b: '... et ad dictam villam pertinent sex
hide quarum quelibet continet 6 virgatas terre et quelibet virgata
continet 30 acras.' Ramsey Survey, Galba, E. x. 41: 'In una hydarum
istarum ... septem virgatae 4 acris minus.' Eynsham Cart., 21, a: 'Et
abbas habet in eodem manerio 4 carucatas terre et continent 16 virgatas
terre in dominico et in villenagio 16 virgatas terre.'
[479] Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 55, 284, 295, 309, 333, 373, 380;
Ely Inqu., Claudius, xi. 82, 95, 97, 121, 129, 186; Gloucester Cart.,
iii. 128, 142, 145, 196; Coram Rege, Hill. 3 Edw. I, 17, b; Eynsham
Cart., 11, a; 88, a; Rot. Hundr., ii. 605, b.
[480] Chapter-house Boxes, A. 4/22, m. 31-33.
[481] Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 354: 'Aliquando 48 acre faciunt
virgatam et aliquando pauciores.'
[482] Rot. Hundr., ii. 628, b.
[483] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Ser.), 134: '... R. de W. unam
virgatam pro 4 solidis pro omni servicio quia terra parva est.'
[484] Ibid., 113: 'Super hanc virgatam terre fuerunt olim 2 domus et pro
duabus virgatis computata fuit terra illa, sed quia non potuerant 2
homines ibi vivere, redacte ille 2 virgate ad unam, et sicut audierant
dicere 7 solidi reddebantur, sed nunquam hoc viderunt et facit idem
servitium quod alii faciunt virgarii.'
[485] O.C. Pell in the Transactions of the Cambridge Archaeological
Society, vi. 17 sqq., 63 sqq.
[486] Ely Inqu., Claudius, C xi. 30, a.
[487] Duchy of Lancaster Court Rolls, B^{le} 62, N. 750; 3, b. Burton
Cartulary, Transactions of the Staffordshire William Salt Society, pp.
22, 28.
[488] Ely Inqu., 31, b.
[489] Burton Cart. (William Salt Ser.), 22, 28. Compare Peoples, Ranks
and Laws, cap. 3 (Schmid, p. 388).
[490] Peterborough Cart., Cotton MSS., Faustina, B. iii. 97: 'Libera
wara est unus redditus et est talis condicionis quod si non solvatur ...
dupplicabitur in crastino et sic in dies.'
[491] Beaulieu Cart., 103: 'Et inveniet hominem ad gurgitem faciendum et
waram.'
[492] Rot. Hundr., ii. 323: 'Tenementum quod non est hidatum nec
feodatum.'
[493] Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 401: 'Terrae de Hulmo non sunt
distinctae per hydas vel per virgatas.' 413: 'Nescitur quot virgatae
faciunt hidam, nec quot acrae faciunt virgatam.' Cf. 405. Glastonbury
Inqu. (Roxburghe Ser.), 5: '... Nescit quantum amuntat in hida.'
[494] Ramsey Cart. i. 441: 'Terrae quae sunt extra hydam et quae non
dant hydagium.' 355: 'Virgatam extra hydam firmarius appropriavit.' 324:
'Ponere extra hydam.'
[495] Ibid. 473: 'Villata defendit, etc. versus Regem pro 10 hydis et
versus abbatem pro 11 hydis et dimidia.'
[496] Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. 38, b: 'Plena terra que
facit 12 acras de ware.'
[497] St. Alban's Formulary, Cambridge Univ., E. e. iv. 20; f. 165, a:
'Item dicunt quod quando predictus Robertus fuerit mortuus quod dominus
habebit melius animal suum pro herieto et carettam suam ferro ligatam,
omnes pullos suos, omnes porculos suos, omnes pannos suos laneos, omnia
vasa sua argentea, aenea et ferrea. Et quod filius suus postnatus
habebit terram quam pater suus tenuit et dabit pro ingressu habendo
tantum quantum unus alius extraneus et faciet eadem seruilia (sic) que
et pater suus fecit.' Ramsey Cart., i. 372: 'Erit dicta terra post
mortem patris vel matris gersummata filio juniori vel propinquiori de
sanguine secundum consuetudinem ville.'
[498] Duchy of Lancaster, B^{le} 62, N. 750, m. 2: 'Siwardus cepit unam
hidam cum dimidia virgata terre et illam tenuit usque ad obitum uxoris
sue; postea venit idem Siwardus et rogauit Hugonem fratrem suum ut
auderet remanere in terra patris sui prenominati, quia fuit sine terra.
Et idem Hugo sibi concessit, saluo iure suo. Item Siwardus cepit uxorem
... de qua habuit Robertum, Radulfum et Gunnildam. Post obitum dicti
Siwardi venit Rogerus qui fuit filius Hugonis et exigebat terram
prenominatam et per consideracionem curie fuit seisitus in predicta
terra, set quia uxor dicti Siwardi pauper fuit, consideratum sibi fuit
ut haberet iv acras de predicta terra, quantum sibi custodiret. Postea
maritata fuit et revertebant predicte acre terre dicto Rogero ut de jure
suo pertinentes ad dictam virgatam terre.' Cf Q.R. Misc. 902/77.
[499] Black Book of St. Augustine's, Cotton MSS., Faustina, A. i. 15, a:
'In Taneto sunt 45 sullung 150 acre reddentes gablum denariorum. In
festo S^{ti} Martini videlicet de unoquoque sullung reddunt de Gabulo 2
solidos 2 denarios, summa quorum facit 25 libras 105 solidos 10 denarios
obolum. Ipsi qui tenent predictos sullung reddunt in equinoctio
autumpnae de unoquoque sullung pro horsarer 16 den. et de 150 acris 12
den. Ipsi idem arant pro anererthe in purificacione de unoquoque sullung
unam acram et 150 acris 3 virgatas. Ipsi idem reddunt in festo S^{ti}
Johannis de unoquoque sullung 2 agnos separabiles et de 150 acris 1
agnum et valenciam dimidii agni. Ipsi idem reddunt in natali de
unoquoque sullung unum ferendel ordei,' etc.
[500] Ibid. 60; Suolinga de Ores: 'Heredes Salomonis de Ores tenent 8
acras ... Heredes Willelmi de Ores tenent 12 acras ... Jacobus tenet 3
acras et dimidiam perchatam ... Thomas filius G. de Hores tenet 2 acras
... Ricardus et Salomon filius Augustini ... et Willelmus filius Ricardi
tenent 2 acras et dimidiam,' etc.
[501] Augment. Off. Misc. Books, N. 57, f. 96, a: 'Johannes Bairot
heredes Hamoni Daniel, heredes Johannis hugheleyn, heredes Roberti atte
mede, heredes Walteri et Willelmi Ram et Gilbertus le Rome tenent unum
jugum et dimidium de Cukulycumbe.'
[502] Domesday of St Paul's, 38 sqq. Comp. Ramsey Cart., i. 413.
[503] Gloucester Cart., iii. 213: 'Robertus Altegreue, Willelmus Godere,
Johannes Abraham, Isabella relicta Lucae tenent unam virgatam, scilicet
quilibet eorum unum quarterium et faciunt conjunctim in omnibus sicut
unus virgatarius.' Comp. 59 201. Hereford Court Rolls (Bodleian), 3, b:
'T. Hake, Ricardus de Poluchulle et Muriel filius Galfridi pyoner tenent
unam dimidiam virgatam terre consuetudinarie.'
[504] Bury St. Edmund's Cart., Cambridge University, G. g. iv. 4. f. 35,
a: 'Johannes Knop tenet cotagium et contribuit heredi qui tenet maiorem
partem tenementorum.'
[505] Inqu. post mort. 55 Henry III, N. 33: 'Redditarii qui vocantur
selfoders.'
[506] Exch. Q.R. Anc. Misc. Court Rolls, xxi. 513. 82: 'Dicunt quod
aliquis habens virgatam terre et vendiderit omnes partes excepto
capitati domo et loco focarii, tenentes locum focarii erunt sectatores
curie et alteri non. Similiter de tenentibus dimidiam virgatam et
codsetlestoftes: semper tenentes locum focarii colligent firmam et erunt
liberi de pannagio et de aliis tallagiis et alteri tenentes partes erunt
geldabiles.' (Curia de Brigstock tenta die veneris proxima ante festum
Sancti Andree Apostoli anno [r. r. Edw. xxvij]).
[507] See Hanauer, Les paysans de l'Alsace au Moyen Age.
[508] Domesday of St. Paul's, xv. 7; Gloucester Cartulary, iii. 55, 61;
Cartulary of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6759, f. 21, b.
[509] Battle Cart. Augm. Off. Books, N. 18, f. 7, a: 'Aratra uertuntur
in terram domini.' Ely Inqu., Claudius, C. xi. 38 b, 86 b, etc.
[510] Ely Inqu., 72 b; comp. 24, b; Gloucester Cart., iii. 183.
[511] Eynsham Reg., 6, b: 'Robertus Tony tenet de domino unam virgatam
terre in bondagium ... Idem semel arabit cum vicino adiuncto.' Ramsey
Cart., i. 56. Comp. Q.R. Min. Acc., B^{le} 513, N. 97: 'Estimatur quod
communiter tres custumarii possunt facere unam carucam (tenent 20
acras).'
[512] Rot. Hundr., ii. 461, b: 'Robertus de Tony habet in villenagio
scil. Reginaldum Toni qui tenet 5 acras ... Item si ipse habeat cum uno
vel cum duobus sociis unam carucam, arabit unam selionem terre domini.'
Comp. 462, a. Add. MSS. 6159, f. 22, b: 'W.J. tenet de domino in
villenagio unum mesuagium et 10 acras terre.... Et arabit cum caruca sua
sive jungat sive non 4 acras.'
[513] Black Book of St. Augustine's, 53.
[514] Domesday of St. Paul's, 58.
[515] Augm. Off. Misc. Books, N. 57, f. 65, b. See Cartulary of Battle
Abbey (Camd. Soc.), p. 133.
[516] Ely Inqu., 185, a: '... tenent dimidium tenmanland, scilicet 60
acras terre ... Al. et M. et eorum participes tenent unum tenmanland,
scilicet 120 acras terre.' The expression may be corrupted from
t_u_nmanland, or else it may be a mark of a beginning of cultivation in
Danish times.
[517] Chapter-house Books, A. 4/22, p. 21: 'Custumarii tenent 22
virgatas quas vocant wistas.'
[518] Battle Abbey Cart., Augment. Off. Misc. Books, N. 57, f. 27, a;
comp. 15, b.
[519] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Ser.), 66, 90.
[520] Worcester Cart., 41, b.
[521] Glastonbury Inqu., 67, 70; Rot. Hundr., ii. 404, b.
[522] Gloucester Cart., iii. 207.
[523] Abingdon Cart., ii. 304: 'In dominio camerae sunt 4 hidae uno
cotsettel minus.'
[524] Glastonbury Inqu., 41: 'Robertus blundus tenet dimidiam virgatam
eodem servicio. Hec terra solet esse divisa in duo cotsetlanda, set in
tempore werre deciderunt, eo ex his duabus terris facta fuit dimidia
virgata. Si esset divisa utilius esset domino.'
[525] Domesday of St. Paul's, 19; Ramsey Cart. (Rolls Ser.), i. 309.
[526] Gloucester Cart., iii. 61.
[527] Black Book of St. Augustine's, 57.
[528] Ibid.
[529] Domesday of St. Paul's, 49.
[530] Gloucester Cart., ii. 109.
[531] Exch. Q.R. Anc. Misc., xxi. 513/82 (Curia de Brigstock, Friday
after Annunciation, 27 Edw. I): 'Ille due dimidie rode prati ...
pertinent ad Hakermannislond, et nemo potest habere seysinam predictarum
sine breui Domini Regis.'
[532] Glastonbury Inqu., 2: 'In marisco 110 acras terrae et quoddam
molendinum, et octo deneratas terrae secus molendinum.'
[533] Madox, Exch., i. 155, n. 257: 'Duodecim tamen nummatas quas
Ordurcus tenuit ... usque ad 10 annos debemus tenere, singulis annis
reddentes ei 12 denarios ad festum S^{ti} Michaelis.'
[534] Eynsham Cart. 2, c: 'Est quoddam pratum nuncupatum Clayhurste et
continet de prato et pastura 35 acras dimidiam rodam 13 perticas. Est
ibidem ex parte australi una pecia prati et pasture et continet 10 acras
et 7 perticas et nuncupatur twelueacres que annuatim diuiditur in 12
parcellas per virgam equales, unde dominus habet uno anno i, iii, v,
vii, ix et xi, heredes le Freman et Walterus le Reue eodem anno habent
parcellas ii, iv, vi, viii, x et xii. Alio anno habet dominus parcellas
quas tenentes habuerunt et tenentes parcellas domini. Et sic annuatim
habet dominus quinque acras, tres perticas et dimidiam perticam.' Cf.
23, c: 'Memorandum quod in prato de Landemede sunt sex parcelle bundate
quarum prima parcella nuncupata Stubbefurlong continet 4 acras et
dimidiam rodam et est domini anno incarnacionis Domini impari et
tenencium anno incarnacionis Domini pari. Quandovero est tenencium,
diuiditur per sortem.'
[535] A very good instance is supplied by Williams, Rights of Common,
89, 90. Cf. Birkbeck, Sketch of the Distribution of Land in England, 19.
[536] Gloucester Cart. iii. 67 (Extenta de Berthona Regis): 'De pastura
separabili dicunt quod Rex habet quandam moram quae continet 4-1/2 acras
et valet 4 solidos et potest sustinere 12 boves per nouem menses. Item
de pastura inseparabili dicunt quod Abbas Gloucestriae debet invenire
pasturam ad 18 boves domini Regis, et ad 2 vaccas, et 2 afros, a vigilia
Pentecostes quousque prata sint falcata, levata et cariata.' Exch. Q.R.
Treas. of Rec. 59/69: 'item dicunt quod sunt ibi de pastura separabili
50 acrae et valet acra 3 d.'
[537] Eynsham Cart. 3, b: 'Dicunt eciam quod omnia prata pasture domini
et omnes culture non seminate et [que] deberent seminari sunt separalia
per tempus predictum.' 10, b: 'Et sunt dicte pasture separales quousque
blada circumcrescentia asportentur.' A curious case is the following;
ibid., 3, b: 'Dicunt eciam quod dominus tenetur pratum suum de
Langenhurst custodire nec potest attachiare malefactores in eodem a
solis ortu usque ad occasum, aliis temporibus ... licet, et est separale
a festo annunciacionis beate Marie usque gulam Augusti.'
[538] Domesday of St. Paul's, 69: 'Non est ibi certa pastura nisi quando
terre dominice quiescunt alternatim inculte.' Cf. 59: 'Non est ibi
pastura nisi cum quiescit dominicum per wainnagium ... possunt ibi esse
4 sues cum uno verre et suis fetibus et 4 vacce cum suis fetibus si
quiescunt pasture dominice alternatim.' Rot. Hundr. ii. 768, b: 'Item
porci eius et aliorum vicinorum suorum pascent in campis dominicis extra
tassum dum bladum domini stat in campis, et post bladum domini cariatum
ibunt in campis per totum et omnes alie bestie ejus et aliorum vicinorum
suorum pascent per totum in stipulo domini sine imparcamento.'
[539] Glastonbury Cart., Wood MSS. 1 (Bodleian), f. 182, b. Cf. f. 239,
240: 'Memorandum anni 1243 de amensuratione pasture ... dicunt precise
quod ad quamlibet hidatam terre in eadem villa pertinent 16 boues ad
terram excolendam, 4 vacce, 4 averia, 50 bidentes et 6 porci ... ad unam
virgatam terre pertinent 4 boues, et 2 vacce, et 1 auerium, et 3 porci
et 12 bidentes ad tantam terram colendam et sustinendam.' Leigerbook of
Kirkham Priory, Yorkshire, Fairfax MSS. 7, f. 8 a: 'Amensuratio pasture
de Sexendale facta anno regni regis Henrici filii regis Iohannis 36^{to}
... qui dicunt per sacramentum suum quod quelibet bouata terre in
Sexendale potest sustinere duo grossa animalia, 30 oues cum sequela
unius anni, duos porcos sine sequela et 3 aucas cum sequela dimidii
anni, et non amplius.'
[540] In a case of 1233 (Note-book of Bracton, 749) it is
complained,--'Cum idem Robertus non possit aliena aueria in pasturam
illam recolligere, scil. hominum alterius religionis,' etc.
[541] Note-book of Bracton, pl. 174: 'Dicunt eciam quod in manerio de
Billingiheie, sicut inquirere possunt, sunt 12 carucate terre tam in
certa terra quam in marisco predicto, scilicet sex carucate de certa
terra et sex carucate in marisco, et in Northkime sunt sex carucate
terre et quatuor bouate tam in certa terra quam in marisco predicto, set
nesciunt aliquam distinctionem quantum sit in certa terra et quantum in
marisco nec aliquid inquirere potuerunt de metis infra mariscos illos.'
[542] Note-book of Bracton, pl. 749: 'Robertus de Spraxtona summonitus
fuit ad warantizandum Abbati de Riuallibus 42 acras terre et pasturam ad
30 uaccas cum uno tauro et 48 boues et 40 oues cum pertinenciis in
Sproxtona que tenet et de eo tenere clamat, et unde cartam Simonis de S.
auunculi sui cuius heres ipse est habet,' etc.
[543] Note-book of Bracton, pl. 818: 'Et Saherus et Matillis per
attornatos suos ueniunt et dicunt quod semper, a conquestu Anglie usque
nunc communicauerunt cum eodem Roberto et antecessoribus suis in Locke,
et idem Robertus et antecessores semper communicauerunt in terris
ipsorum S. et M. in Gaham ... et unde dicunt quod si idem Robertus uelit
se retrahere de communa quam habet in terris ipsorum, ipsi nolunt se
retrahere et dicunt quod semper communicauerunt horn underhorn ... Et
Robertus uenit et dicit quod nec ipse nec antecessores unquam communam
habuerunt in Locke nisi post gwerram et per vim etc. scil. post gwerram
motam inter regem S. et homines suos.' Spelman renders the _horn
unherhorn_ by 'horn with horn,' but the editor of Bracton's Note-book
thinks, and I believe rightly, that the phrase means a common for all
manner of horned beasts. Brunner has translated it by
'gemeinschaftlich--durcheinander.'
[544] Rot. Hundr. ii. 605, e: 'In dicto manerio 1 magnus boscus qui
continet 300 acras in quo quidem bosco homines propinquarum villarum ut
Wardeboys, Wodehirst, Woldhirst, S^{ti} Ivonis, Niddingworth et
Halliwell communicant omnes bestias suos pascendo cum sokna de
Sumersham.' Note-book of Bracton, 1194: 'Iuratores dicunt quod mora illa
ampla est et magna et nesciunt aliquas divisas quantum pertinet ad unam
uillam, quantum ad aliam.' In the case of forest land many villages
enjoyed and still enjoy rights of intercommoning over a wide space. The
case of Epping is the familiar example.
[545] Eynsham Cart. 3, b: 'Dicunt eciam quod dominus et villata de
Shyfford intercommunicant cum villatis de Stanlake, Brytlamptone et
Herdewyk a gula Augusti usque festum S^{ti} Martini, cum villatis vero
de Astone Cote et Elcforde a festo S^{ti} Michaelis usque dictum festum
S^{ti} Martini.'
[546] Note-book of Bracton, pl. 914: 'Et Thomas venit et dicit quod
nullam communam clamat in Oure, set uerum uult dicere. Certe diuise et
mete continentur inter terram Prioris de Oure et terram ipsius Thome de
Merkwrthe et quamdiu placuit eidem Priori habere aesiam in terra ipsius
Thome in Markwrthe habuit ipse Thomas aesiam in terra ipsius Prioris de
Oure, et si Prior uult subtrahere se, ipse libenter subtrahet se.'
[547] The relation between this writ and the action 'quod reddat ei
tantam pasturam' is well illustrated by a case of 1230 (Note-book of
Bracton, pl. 392): 'Ricardus de Willeye et Iohanna de Willeye summoniti
fuerunt ad respondendum Willelmo de Kamuilla quo iure communam pasture
exigunt in terra ipsius W. in Arewe, desicut idem Willelmus nullam
communam habet in terris ipsorum Ricardi et Iohanne, nec ipsi Ricardus
et Johanna seruicium faciunt quare communam habere debeant,' etc.... 'Et
quia Willelmus cognoscit quod habet communam quantamcumque licet paruam,
consideratum est quod nichil capiat per breue istud et sit in
misericordia pro falso clamore et perquirat sibi per aliud breue sicut
per breue quod reddat ei tantam pasturam,' etc. One may say that the
_Quo Jure_ was an 'actio negatoria.'
[548] Note-book of Bracton, pl. 561: 'Et quia Simon non potest dedicere
quin terra illa ubi communa est sit de 1 feodo et una uilla,
consideratum est quod ipsa communicet cum eodem Simone in terra ipsius
Simonis,' etc.
[549] Scrutton, Commons and Common Fields, 42.
[550] Page 37.
[551] Bracton, f. 223, a: 'Non debet dici communia quod quis habuerit in
alieno ... cum tenementum non habeat ad quod possit communia pertinere,
sed potius herbagium dici debet quam communia, cum hoc posset esse
personale quid.'
[552] Bracton, f. 226, b: 'Item dicere potest quod nulla communia
pertinet ad tale tenementum, quia illud fuit aliquando foresta, boscus,
et locus vastae solitudinis et communia, et iam inde efficitur assartum,
vel redactum est in culturam, et non debet communia pertinere ad
communiam, et ubi omnes de patria solebant communicare.'
[553] Bracton, f. 229, a: 'Hoc non erit intelligendum quod omni tempore,
nisi tantum temporibus competentibus, scilicet post blada asportata et
fena levata, vel quando tenementum iacet incultum et ad waractum.'
[554] Bracton, f. 228, b: 'Item eodem modo si ita feoffatus fuerit quis,
sine expressione numeri vel generis, sed ita, cum pastura quantum
pertinet ad tantum tenementum in eadem villa, talem ligat constitutio
sicut prius cum expressione: quia cum constet de quantitate tenementi,
de facili perpendi poterit de numero aueriorum, et etiam de genere,
_secundum consuetudinem locorum_.'
[555] Scrutton, 55.
[556] Cartulary of Christ Church, Harl. MSS. 1006, p. 3: 'Prior et
conventus est capitalis dominus commune pasture de B.'
[557] Ely Cart., Cotton MSS. Claudius, xi, f. iii, a: 'In L. debet
villata communicare cum suis averiis propriis cum domino Episcopo. Et si
dominus voluerit, ibidem possunt habere extranei bestias pro denariis.
Set inde habebunt liberi homines de W. quemlibet septimum denarium
preter decimum.'
[558] Registrum cellararii of Bury St. Edmunds, Cambr. Univ., Gg. iv. 4,
f. 31, b: 'Et notandum quod inquisitio super calumpnia Egidii de
Neketona clamantis quod abbas non haberet communam infra precinctum
villate de Bertone scribitur in forma (tali),' etc.
[559] Cart. of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6159, f. 21, b:
'Sciendum quod dominus potest habere in communia pasture de bosco cum
aisiamento friscorum et dominicorum domini tempore apto e bidentes per
maius centum.'
[560] Bracton, f. 228, b: 'Inprimis videndum est qualiter constitutio
illa sit intelligenda, ne male intellecta trahat utentes ad abusum ...
non omnes nec in omnibus per constitutionem restringuntur, et ideo
videndum erit utrum feoffati fuerint large, scilicet per totum, et
ubique, et in omnibus locis, et ad omnia averia et sine numero ... tales
non ligat constitutio memorata, quia feoffamentum non tollit licet
tollat abusum.'
[561] Note-book of Bracton, 1975.
[562] Note-book of Bracton, 1881. The marginal note runs: 'Nota quod
nichil includi poterit de forestis et moris licet minimum quid et quamuis
quaerens extra clausum habere possit ad sufficientiam.' And a little
higher the decision is marked as 'contra constitutionem de Merton.'
[563] See Scrutton, 63, 64.
[564] Bracton, f. 227, b: 'Quia multi sunt magnates qui feoffauerunt
milites et libere tenentes suos in maneriis suis de paruis tenementis,
et qui impediti sunt per eosdem quod commodum suum facere non possunt de
residuo maneriorum suorum.' Reference may also be made to a note on a
Plea Roll of 1221 (printed in L.Q.R. iv. 230), which shows that some
years before the statute the magnates complained that they were
prevented from assarting their pasture land by the claims of virgaters.
[565] This is directly stated by Bracton, f. 228, b; vide supra.
[566] Cartulary of Christ Church, Canterbury, Addit. MSS. 6159, f. 52,
b: 'Pastura ... de herbagiis cuiusdam vie inter curiam et ecclesiam de
Pritelwelle.' Domesday of St. Paul's, 1: 'Nulla est ibi pastura nisi in
boscis et viis.'
[567] Rot. Hundr. 613, b: 'Et omnes libere tenentes ... communicant in
bosco de A. cum omnibus bestiis suis libere per totum annum.'
[568] Eynsham Cart. 10, b: 'Est ibidem unus boscus ... cuius valor non
appreciatur pro eo quod minister regis non permittit includi si fiat
copicium, sufficiens tamen est pro housebote et heybote.' Gloucester
Cart. iii. 67: 'De boscis dicunt quod rex habet quandam costeram bosci
de fago juvene quae continet ad aestimationem 30 acras, unde rex poterit
approbare per annum dimidiam marcam, scilicet in subbosco et virgis ad
clausturam, et meremium ad carucas et alia facienda sine destructione,
et ille boscus est communis omnibus vicinis in herbagio.'
[569] Cart. of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6159, f. 28, b:
'Boscus ibi est cuius medietas est ecclesie et medietatem clamant
tenentes illius denne, ut si dominus arborem unam accipiat, ipsi aliam
accipient.'
[570] Worcester Cart. (Camden Ser.), 62, b: 'Quaelibet virgata tenet 3
feorthendels de Bruera, et dimidia virgata 1 feorthendel et dimidium.'
[571] For instance, Madox, Exch. 1, 27, n. 47: 'Habebunt turbas
sufficientes in predicta mora ad focalium fratrum ... secundum
quantitatem terrarum suarum in eadem villa.'
[572] A very remarkable instance of the way in which rights of common
were divided and arranged between lords and villains is afforded by the
Court Rolls of Brightwaltham. Maitland, Manorial Rolls, Selden Soc. ii.
172. I shall have to discuss the case in the Fifth Chapter of this
Essay.
[573] Domesday of St. Paul's, 93: 'Potest wainnagium fieri cum 12 bobus
et quatuor stottis cum consuetudinibus ville.' 75: 'Item (juratores)
dicunt quod potest fieri wainnagium totius dominici cum 2 carucis bonis
habentibus 20 capita in jugo et 2 herciatoribus cum consuetudinibus
operariorum.'
[574] Add. MSS. 6159, f. 44, a: '(Leyesdon) ... debet quelibet caruca
coniuncta arrare unam acram et habebunt 3 denarios pro acra et
quadrantem.'
[575] Glastonbury Inqu. of 1189 (Roxburghe Ser.), 64: '(Virgatarius) a
festo S^{ti} Michaelis qualibet ebdomada arat unam acram donec tota
terra domini sit culta.'
[576] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, c. xi. f. 185: 'Unusquisque
arabit per tres dies, si habeat sex boves; per duos, si habeat quatuor
boves; per unum, si habeat duos boves; per dimidium, si habeat unum
bovem.'
[577] Add. MSS. 6159, f. 53, a: 'Item debent predicte 22 virgate terre
arrare ad frumentum, ad auenam et ad warectum 113 acras et valent 56
solidos 6 denarios.'
[578] Gloucester Cart. iii. 92: 'Et quicquid araverit debet herciare
tempore seminis. Et faciet unam hersuram que vocatur landegginge et
valet 1 den.' iii. 194: 'Et debet herciare quotidie si necesse fuerit
quousque semen domini seminetur, et allocabitur ei pro operacione
manuali, et valet ultra obolum. Et quia non est numerus certus de diebus
herciandis, aestimant juratores 40 dies.'
[579] Ramsey Cart. i. 345: 'Qualibet autem septimana, a festo S^{ti}
Michaelis usque ad tempus sarclationis tribus diebus operatur,
quodcunque opus sibi fuerit injunctum; et quarto die arabit unum
sellionem, sive jungatur cum alio, sive non.'
[580] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 64: 'A die circumcisionis similiter,
excepta ebdomada Pasche, si possit per gelu, et si gelu durat per 12
dies, quietus debet esse. Si amplius durat, restituet araturam.'
[581] Add. MSS. 6159, f. 49, b: 'Idem tenentes de predictis 22 et
dimidia (terris) debent arrare ad seysonam frumenti 45 acras de gable et
de qualibet terra 2 acras.' 35, b: '_Gauilherth_: Willelmus de Bergate
debet arrare dimidiam acram; Nicholaus de Jonebrigge et socii ejus unam
virgam; heredes Johannis 8 pedes; Ricardus Cutte 8 pedes ... Summa
acrarum 25 acre 1 pes. Hec debent arrare et seminare.'
[582] Rot Hundred, ii. 768, b: 'Item si habeat carucam integram vel cum
sociis conjunctam, illa caruca arabit domino 2 acras terre ad yvernagium
et herciabit quantum illa caruca araverit in die, et istud servicium
appellatur Greserthe, pro quo servicio ipse W. et omnes alii
consuetudinarii habebunt pasturas dominicas ad diem (_sic. corr._ a die)
ad Vincula S^{ti} Petri usque ad festum beate Marie in Marcio et prata
dominica postquam fenum fuerit cariatum.'
[583] Glastonbury Cart., Wood MSS. 1, f. 44, b: 'Tenens dimidiam hidam
habet 4 animalia in pascius quieta, et si plus habuerit--arabit et
herciabit pro unoquoque dimidiam acram.'
[584] Add. MSS. 6159, f. 26, b: 'De qualibet caruca arant unam acram de
averherde; et si per negligenciam alicujus remanserit acra non arata,
tunc mittet dominus semen quod sufficiat ad unam acram ad domum illius
et oportebit illum reddere bladum ad mensuram propinque acre et habebit
tum herbagium de acra assignata.' Cart. of Beaulieu, Cotton MSS. Nero,
A. xii, f. 102, b: 'Et si habeat bovem vel vaccam iunctam, arabit pro
quolibet virgo dimidiam acram ad festum S^{ti} Martini sine cibo.'
Glastonbury Inqu. of 1189, f. 116: 'De qualibet carruca debent arare ad
seminandum 7 acras, et ad warectum 7 acras, ut boves possint ire cum
bobus domini in pastura.'
[585] Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 514; T.G. 41, 173: '(Extenta manerii de
Burgo) medwelond ... debent arare tantam terram quantum habent de
prato.'
[586] Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 513, 97: 'Beinerth: 12 custumarii arabunt
6 acras terre ad semen yemale. Grasherthe: 12 arabunt cum quanto iungunt
per unum diem ad semen yemale.' Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi.
f. 30, a: 'Arabit de beneerthe si habeat carucam integram 3 rodas, et si
iungat cum aliis ipse et ille cum quo iungit assidue arabunt 3 rodas.'
Domesday of St. Paul's, 26: 'Et ad precariam carucarum arabit unam rodam
scil. quartam partem acre sine cibo.' Glastonbury Inqu. of 1189, p. 98:
'R. de Wttone tenet dimidiam hidam pro una marca et debet habere ad
preces per annum 12 homines et bis arare ad preces.'
[587] Gloucester Cart. iii. 115: 'Johannes Barefoth tenet dimidiam
virgatam terre continentem 24 acras ... et debet arare qualibet secunda
septimana a festo S^{ti} Michaelis usque ad festum Beati Petri ad
Vincula uno die ... Et praeterea debet quater arare in terra domini, et
vocantur ille arurae unlawenher[thorn]e.' Black Book of St Augustine's, Cotton
MSS. Faustina, A. i. f. 44: '... arare 18 acras ad frumentum de
godlesebene.'
[588] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi, f. 45, a: 'Preterea idem
arabit de Lentener[thorn]e dimidiam acram.'
[589] Ibid., 30, b: 'Item iste cum quanto iungit arabit de filstnerthe
eodem tempore (ante Natale) per unum diem ... Item arabit in
quadragesima tres acras et 3 rodas et araturam de filsingerhe (_sic_).
Item arabit in estate 3 acras et de beneerthe 3 rodas ut in hyeme, set
nihil arabit de filsinger[thorn]e.'
[590] Ibid., 35, a: 'Item per idem tempus arabit (ante Natale) dimidiam
acram pro fastningsede sine cibo et opere si habeat carucam integram. Et
si iungat cum aliis, tunc iste et socenarii sui cum quibus iunget
arabunt tantum et non amplius.'
[591] Custumal of Bleadon, 189.
[592] Gloucester Cart. ii. 134: 'Et facit unam aruram que vocatur
peniher[thorn]e et valet tres denarii, quia recipiet de bursa domini quartum
denarium.' Cf. ii. 162: 'Et praeterea faciet unam aruram que vocatur
yove (yoke?), scil. arabit dimidiam acram, et recipiet de bursa domini
unum denarium obolum, et valet ultra unum denarium obolum.'
[593] Gloucester Cart. iii. 80: '(Dimidius virgatarius) debet unam
aruram que vocatur radaker, scil. arare unam acram ad semen yemale, et
triturare semen ad eamdem acram, scil. duos bussellos frumenti.' On iii.
79 we have another reading for the same thing: 'Et arabit unam acram
quae vocatur Eadacre et [debet] triturare semen ad eamdem acram, et
valet arura cum trituracione seminis 4 denarios.' What is the right
term?--Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi. f. 133, a: 'Et arabit
qualibet die a festo S^{ti} Michaelis usque ad gulam Augusti dimidiam
rodam, que faciunt per totum quinque acras.... Et praeterea arabit unam
rodam de Rytnesse.'
[594] Add. MSS. 6159, f. 53, b: 'Item tota villata de Bocayng debet
falcare 12 acras prati et dimidiam, et valet 4 solidos.'
[595] Domesday of St. Paul's, 47: 'Et preter hec unaquaque domus hide
debet metere 3 dimidias acras avene et colligere unum sellionem
fabarum.'
[596] Gloucester Cart. iii. 84, 85: 'Ricardus Bissop tenet unum
messuagium et 10 acras terre ... (operabitur) in messe domini cum 24
hominibus.'
[597] Eynsham Cart. 88, b: 'Idem metet dimidiam acram bladi domini sine
cibo domini et valet opus 4 denarios et vocatur la bene. Idem faciet cum
uno homine beripam sine cibo domini et vocatur mederipe, et valet opus 4
den.... Idem veniet ad magnam bederipam domini ad cibum domini cum
omnibus famulis suis et ipse supervidebit operari in propria persona
sua. Quod si famulos non habuerit, tunc operabitur in propria
(persona).'
[598] Ramsey Cart. i. 488: 'Quaelibet domus habens ostium apertum versus
vicum tam de malmannis quam de cotmannis et operariis inveniet unum
hominem ad louebone.'
[599] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi. f. 38, b: 'Ad precariam
ceruisie inveniet omnem familiam preter uxorem domus et filiam
maritabilem.... Quod si voluerint metere propria blada metent in suis
croftis et non alibi.'
[600] Domesday of St. Paul's, 75, 76: 'Et falcare dimidiam acram
sumptibus suis et postmodum falcare cum tota villata pratum domini ita
quod totum sit falcatum, et qualibet falx habebit unum panem ... et ad
siccas precarias in autumpno inveniet unum hominem, et ad precarios
ceruisie veniet cum quot hominibus habuerit ad cibum domini.' Cf. 61.
[601] Cart. of Battle, Augment. Off. Misc. Books, N. 57, f. 36, a:
'Quilibet virgarius ... debet invenire ad quemlibet precarium
autumpnalem ad metendum 2 homines et habebunt singuli singulos panes
ponderis 18 librarum cere et duo unum ferchulum carnis precii unius
denarii, si sit dies carnis et potagium ad primum precarium. Ad secundum
uero erit panis medietas de frumento et medietas ordei et cetera alia ut
supra. Ad terciam precariam erit panis totus de frumento et cetera ut
prenotatur. Ad quartam precariam quod vocatur hungerbedrip quilibet de
tenentibus domini preter Henricum de Chaus inveniet unum hominem ad
metendum et habebunt semel in die cibum, scil. panem et potum et unum
ferculum secundum quod serviens illius loci providere placuerit, et
caseum.'
[602] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius, C. xi. 166, b: 'Metet dimidiam
acram que vocatur [thorn]anc alfaker.' The name may possibly mean, that the
peasant earned the gratitude of the lord by ploughing the half-acre.
This construction would be supported by other instances of 'sentimental'
terminology. Cf. Warwickshire Hundr. Roll, Q.R. Misc. Books, N. 18, f.
94, b: 'Love-bene.' Cartul. of Okeburn, Al. Prior. 2/2, 17: 'Post
precarias consuetudinarias debet de gratia, ut dicitur, quocienscumque
precatus fuerit, (operare) per unum hominem.' Roch. Custum., ed. Thorp,
10, b: 'Et pro prato de Dodecote falcando, pro amore, non pro debito,
habebunt unum multonem et unum caseum de 4 d.'
[603] Gloucester Cart. i. 110: 'Idem Thomas cum virga sua debet
interesse operationibus quo ad metebederipas.'
[604] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 91: 'Editha tenet unam mesuagium et
unam croftam pro 6 d. et fert aquam falcatoribus.'
[605] Add. MSS. 6159, f. 53, a: 'Item sunt in dicto manerio 22 virgate
et debent invenire in proxima septimana post festum S^{ti} Michaeli, per
unum diem a mane usque ad horam meridianam 44 carecta, ad fima domini
cariandum.' Domesday of St. Paul's, 62: 'Quod si boves non habuerit vel
alia animalia ad arandum faciet aliud opus quod jussum fuerit et educet
10 plaustra de fimo post Pascha et habebit dignerium de domino et infra
hundredum portabit unum plaustrum vel duas carectatas.'
[606] Ely Inqu., Cotton MSS. Claudius C. xi. 38, b: 'Averagium secundum
turnum vicinorum suorum curtum et longum.'
[607] Domesday of St. Paul's, 55: 'Rogerus dives ... cum villata ad
firmam portandam Londinium facit quantum requiritur de 20 acris.'
Glastonbury Inqu. of 1189, f. 97: 'Quater faciet summagium apud
Bristolliam.' Domesday of St. Paul's, 47: 'Preterea debet hida portare 4
summagia et dimidiam per totum ab horreo domini usque ad navem ter in
anno divisim.'
[608] Add. MSS. 6159, f. 28, a: 'Item de predictis cotariis unusquisque
habet unum horsacram et de ista acra debet unusquisque invenire unum
equum ad ducendum cum aliis frumentum de firma ad Cantuariam, et pisas,
et sal, et presencia portare.'
[609] Black Book of St. Augustine's, Cotton MSS. Faustina, A. 1, f. 186:
'Nihil debent averare ad tunc, nisi res que sunt ad opus conventus et
que poni debent super ignem.'
[610] Glastonbury Inqu. of 1189, f. 65: 'W. Sp. tenet unum fordil pro 15
den. et operatur quolibet die lune per totum annum et (debet) ladiare
cum alio ferdilario sicut dimidii virgatarii.' Domesday of St. Paul's,
19: 'Omnes isti (cotarii) debent operari semel ... Debent eciam portare
et chariare.'
[611] Rot. Hundr. ii. 605, b: 'Et faciet averagium super dorsum suum ad
voluntatem domini.'
[612] Glastonbury Inqu. of 1189, f. 71: 'Portat et fugat aucas, et
gallinas, et porcos Glastonie.' Domesday of St. Paul's, 27: '(Cotarii)
isti debent singulis diebus Lune unam operacionem et portare et fugare
porcos Londoniam.'
[613] Gloucester Cart. iii. 218: 'Item, quod nullus prepositus aliquid
ab aliquo recipiat, ut ipsum ad firmam esse permittat vel ad levem ponat
operationem mutando cariagia summagia debita in operibus manualibus.'
[614] See, for instance, Glastonbury Inqu. of 1189, pp. 22, 29;
Gloucester Cart. iii. 17; Domesday of St. Paul's, 54.
[615] Cart. of Bury St. Edmunds, Harl. MSS. 3977, f. 82: '(Debet) metere
pro porcis quilibet dimidiam acram siliginis.'
[616] Black Book of St. Augustine's, Cotton MSS. Faustina, A. 1, f. 44:
'Aratum hominum de N.' Cartul. of Battle, Augm. Off. Miscell. Books, N.
18, f. 2, a: 'Forinseca servicia ... arant ... seminant.'
[617] Domesday of St. Paul's, 38: '... et furem captum in curia
custodiet et iudicatum suspendet et sparget fimum ad cibum domini.'
Ibid. 62: 'G.G. tenet 5 acras ... (debet) qualibet septimana 2 opera et
sequitur precarias in autumpno ... R.H. 5 acras per idem servicium et
preterea defendit eas versus regem.'
[618] Gloucester Cart. iii. 54: 'Debet a festo S^{ti} Michaelis usque ad
festum S^{ti} Petri ad Vincula qualibet septimana per 4 dies operari
opus manuale cum uno homine, et valet quolibet dieta obolum.'
Glastonbury Inqu. 28: 'Si est ad opus a festo S^{ti} Petri ad Vincula
usque ad festum S^{ti} Michaelis nisi festum intercurrat qualibet die
faciet unam dainam.'
[619] Add. MSS. 6159, f. 25, a; 53, b.
[620] Domesday of St. Paul's, 33: 'Singule virgate debent per annum ...
de gavelsed 3 mensuras quarum 7 faciunt mensuram de Colcester.' Black
Book of St. Augustine's, Cotton MSS., Faustina, A. i, 31, d: 'Sunt
praeterea 5 sullungi et 50 acre in eadem hamiletto qui debent bladum de
gabulo.'
[621] Domesday of St. Paul's, 6: 'Et unum quarterium de auena ad
foddercorn.'
[622] Add. MSS. 6159, 26, b: 'Et de gadercorn reddunt de quolibet
swlinge 4 coppas de puro ordeo et de presenti gallum et gallinam de
qualibet domo ... quas serviens curie debet circumeundo querere.'
[623] Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. 185, b; Bury St. Edmunds
Cart., Harl. MSS. 3977, f. 84, b.
[624] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 67 (cf. 145): 'Henricus Wlde tenet
25 acras de prato pro stacha mellis. Utilius quod esset in manu domini.'
Gloucester Cart. ii. 128: 'Honilond T.T. tenet 6 acras terre pro 8
lagenis mellis vel pretio.'
[625] Ramsey Cart. i. 300: 'Faciet etiam unam mutam (leg. mittam) et
dimidiam braesii, quam recipiet in curia pro voluntate sua bene
mundatam, et per se ipsum, et illam carriabit apud Rameseiam. Quae si
refutetur, defectum ejus propriis sumptibus in omnibus supplebit, nisi
mensura sibi tradita sit minor.'
[626] Add. MSS. 6159, f. 26, b: 'De quolibet Swlinge duos agnos reddunt
in estate. Ita quidem quod serviens curie, si invenerit agnum in
sulungis illis qui ei placuerit, accipiat eum cuiuscumque sit, et ille
ad quem pertinebit adquietacionem. Quod si agnus inventus non fuerit 8
den. dabit quando mala persolvat.'
[627] Gloucester Cart. iii. 77: 'Walterus Fremon tenet 6 acras terrae
cum mesuagio et reddit inde per annum die Apostolorum Petri et Pauli
unum multonem pretii 12 den. vel ultra, cum 12 den. circa collum suum
ligatis.'
[628] Exch. Q.R. Treas. of Rec. 59 69: 'Capones ... pro warentia.'
[629] Gloucester Cart. iii. 71: 'Propter illam gallinam conquererunt
habere de bosco domini regis unam summam bosci, quae vocatur dayesen.'
Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 513, N. 97: 'Wodehennus ... ad Natale.' Suffolk
Rolls (Bodleian), 3: 'Dicet curia quod R. debet facere domino sicut alii
custumarii, scil. oues et gallinas, quia fodit etsi non pascat.' Ely
Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi, f. 52, a: 'Redditus caponum per
annum pro aueriis tenmino pasche.'
[630] Domesday of St. Paul's, 51: 'Et ad pascha ova ad libitum tenencium
et ad honorem domini.'
[631] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 35: 'Hoc est accrementum redditus
tempore Roberti; Ordricus pro 4 retiis terre altero anno 1 soccum.'
Gloucester Cart. iii. 79: 'Walterus de Hale tenet unam acram terre et
reddit inde per annum unum vomerem ad festum S^{ti} Michaelis pretii 8
den. pro omni servitio.'
[632] Warwickshire Hundr. Roll, Exch. Q.R. Misc. Books, N. 18, f. 2, a:
'Per servicium unius radicis gyngibrii ... unius rose.'
[633] Gloucester Cart. iii. 55: 'Omnes praedicti consuetudinarii ...
debent cariare molas, scil. petras molares ad molendinum domini, vel
dabunt in communi 13 den. quadrantem.' Rot. Hundr. ii. 750, b: 'Et modo
eorum servicia convertuntur in denariis.'
[634] Add. MSS. 6159, f. 53, a: 'Barlicksilver. Item debet Willelmus de
B. per annum 6 quarteria ordei et 6 quarteria auene,' etc.
[635] Roch. Custum. 4, a: 'Dabunt eciam denarium pro falce quod anglice
dicunt sithpeni.' Glastonbury Inqu. of 1189, p. 59: 'Et dabit 4 stacas
et dimidiam frumenti ad consuetudinem et eadem die 1 denarium illi qui
colligit fualia.' Ely Reg., Cotton MSS., Claudius, C. xi. f. 82, b: 'De
bosingsiluer 1 denarium ad festum S^{ti} Martini si habeat equum et
carectam.'
[636] Add. Charters, 5, 629: '(Stephanus) retraxit et abduxit porcos
suos tempore pannagii.'
[637] Rot. Hundr. ii. 453, a: 'Memorandum quod omnes isti prenominati
tam liberi quam villani qui habent bestias precii 30 den. dant domino
predicto per annum 1 den. pro quadam consuetudine que vocatur
Wartpenny.'
[638] What may be, for instance, the explanation of the _huntenegild_,
which not unfrequently appears in the records. E.g. Gloucester Cart.
iii. 22: 'Johannes Carpentarius et relicta Kammock tenent dimidiam
virgatam terrae et faciunt idem quod praescripti, exceptis huntenesilver
et gallina.' Add. MSS. 6159, f. 23, a: 'Ricardus atte mere tenet de
domino in villenagio 20 acras terre; reddit inde per annum de unthield
ad festum purificacionis 4 sol. 5 den. ob. et ad pascham 6 d. Et ad
festum S^{ti} Michaelis 17 denarios.' The payment is a very important
one and hardly connected with hunting.
[639] Domesday of St. Paul's, 140 (Inqu. of 1181): 'Keneswetha ... summa
denariorum 10 libre et 7 sol. et obolus.' Cf. xx.
[640] Battle Cart., Augment. Off. Misc. Books, N. 18, f. 5, a: 'Juga que
sunt in sex libris in Wy.'
[641] Christ Church Reg., Harl. MSS. 1006, f. 56: 'Newerentes.'
[642] Domesday of St. Paul's, 83: 'Inferius notati tenentes terras dant
landgablum. Et si habent uxores 2 denarios de havedsot quia capiunt
super dominium boscum et aquam et habent exitum, et si non habent uxorem
vel uxor virum, dabit unum denarium. Galfridus filius Ailwardi pro terra
quondam Theodori cui non attinet 5 denarios landgabuli.' Ramsey Inqu.,
Cotton MSS., Galba E. x. f. 46, b: 'S. de W. dat pro terra sua 16
denarios et 12 denarios pro se et uxore sua.' Exch. Q.R. Min. Acc. Bk.
587, T.P.R. 8109: 'Denarii ... ad existendum in warentia.'
[643] Archaeologia, xlvii. 127: '(Soke of Rothley) Gildi hoc est quietum
de consuetudinibus servilibus quae quondam dare consueverint sicuti
Hornchild et hiis similibus.'
[644] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 4: '... unam virgatam et dimidiam et
5 acras pro 5 solidis de gabulo et 7 denariis de dono.'
[645] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 39: 'Omnes simul dant de dono 40
solidos secundum terras quas tenent.' Ibid. 5: 'Debet dare de dono
quantum pertinet de quinque libris.' Ramsey Cart. i. 46: 'De denariis
qui vocantur 20 solidi dat dimidius virgatarius 6 denarios.'
[646] Ramsey Cart. i. 440: 'Villa dat 20 solidos, qui dantur quod cum
aliquis in misericordia domini, det ante judicium sex denarios, et post,
si expectet judicium, duodecim denarios, nisi sit pro furto, vel aliqua
maxima transgressione.'
[647] Gloucester Cart. iii. 78: 'Dicta terra consuevit dare de auxilio
14 denarios et obolum qui modo allocantur consuetudinario in solutione
octo marcarum.'
[648] Exch. Q.R. Treas. Rec. 20/68: 'Item debent domino ad festum S^{ti}
Michaelis auxilium ad placitum suum et ad forinsecum servitium.'
[649] Gloucester Cart. iii. 180: 'Et dabit pro terra 6 denarios ad
auxilium. Dabit etiam auxilium pro averiis suis secundum numerum
eorundem.' iii. 50: 'Et dabit auxilium secundum numerum animalium.' iii.
208: 'Et si impositum fuerit eidem quod in taxatione auxilii aliquod
animal concelaverit, potest cogi ad sacramentum praestandum et se super
hoc purgandum. Et si per vicinos suos convictus fuerit super hoc,
puniendus est pro voluntate domini.'
[650] Gloucester Cart. iii. 203: '... omnes isti consuetudinarii de
Colne dant in communi ad auxilium 46 solidos 8 denarios.' Rochester
Custumal, 4, a: 'De omnibus decem jugis debent scotare ad donum domini
ville et ad servicium domini Regis.'
[651] Domesday of St. Paul's, 64: 'Dicunt quod manerium de Berlinge
defendit se versus regem pro duabus hidis et dimidia ... Reddunt ... pro
hidagio baillivo hundredi de Reilee 31 denarios et 13 denarios de
Wardpeni, de quibus dominicum reddit de 20 acris 2 den. et obolem pro
hidagio et 2 denarios pro Wardpeni.'
[652] Exch. Esch. Ultra Trentam, 1/49: 'Pro cornagio de feodis militum
17 sol. 8 den.'
[653] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 65: 'In die S^{ti} Martini debet
dimidiam dainam frumenti de cheriset.'
[654] Domesday of St. Paul's, 66: 'Beatrix relicta Osberti Casse tenet
15 acras et a festo S^{ti} Michaelis usque ad Vincula qualibet septimana
debet 3 operaciones nisi festum impedierit; quod si festum feriabile
evenerit in septimana die lune et aliud die mercurii, unum festum erit
ei utile, aliud domino. Quod si festum evenerit eadem septimana die
veneris, addito alio festo in alia septimana veniente, dividentur illi
duo dies inter dominum et operarium ut supradictum est.'
[655] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 64: 'A festo S^{ti} Petri ad Vincula
debent qualibet ebdomada metere uel aliud opus facere usque ad festum
S^{ti} Michaelis nisi festum intercurrat, die lune, die martis et die
mercurii.' Ibid. 62: 'Ab Hoccadei usque ad festum S^{ti} Johannis
qualibet ebdomada arabit dimidiam acram, si possit propter duritiem.'
[656] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 59: 'Willelmus filius Osanore
(tenet) unam virgatam eodem servitio, sed non potest perficere
servitium.'
[657] Domesday of St. Paul's, 51: 'Et omnes alii similiter operabuntur
sive plus teneant sive minus, pro racione 5 acrarum.' Glastonbury Inqu.
of 1189, p. 104: 'W. de H. tenet unam virgatam pro dimidia virgata ...
pro alia virgata facit sicut pro quarta parte dimidie hide.'
[658] Gloucester Cart. iii. 199: 'Et sciendum quod dominus potest
eligere utrum voluerit habere servitium predictum de Johanne Spere, uel
quod duplicet servitium R. de A. inferius inter akermannos scripti.'
[659] Rot. Hundr. ii. 757, a: 'Set isti tenentes memorati ut asserunt ad
alias consuetudines et servitia antiquitus esse consueverunt.'
[660] E.g. a comparison of the inquests contained in the Ramsey
Cartulary published in the Rolls Series with the earlier extents
contained in Cotton MS., Galba, E. x, and with the Hundred Rolls of
Huntingdonshire and Cambridgeshire, will support the opinion expressed
in the text.
[661] Seebohm, Village Community.
[662] The meaning of the expression may be gathered from the following
extracts from the Ramsey Cartulary, i. 358: 'Die autem Jovis proxima
ante Pascha et die Jovis contra festum S^{ti} Benedicti quodcunque opus
sibi fuerit injunctum operabitur.' Cf. 357: 'Et si opus fuerit, faciet
hayam in campis, habentem longitudinem duarum perticarum, et allocabitur
ei pro opere unius diei. Et die quo carriare fenum debet, ducet unam
carrectatam domi de alio feno Abbatis, uel aliud carriagium cum carrecta
faciet, si sibi fuerit injunctum.' 361: 'A gula autem Augusti usque ad
festum Sancti Michaelis qualibet septimana operabitur per unum diem
integrum, qualecunque opus sibi praecipiatur.' 365: 'Et operatur
quaelibet virgata a festo Sancti Michaelis usque ad festum Translationis
Sancti Benedicti qualibet septimana tribus diebus ... _quodcumque opus
praeceptum fuerit_; videlicet, si flagellare oportet, flagellabit infra
villam viginti quatuor garbas de frumento et siligini, de hordeo
triginta garbas, de avena triginta garbas. Extra villam flagellabit de
frumento viginti garbas, de avena viginti quatuor garbas. Nec exibit
extra hundredum ad flagellandum _nisi ex gratia_. Quodcunque _aliud
genus operis facere_ debeat, operabitur tota die si ballivus voluerit;
praeterquam in bosco, ubi si secare debeat, operabitur usque ad nonam;
et si pascere eum dominus voluerit, operabitur usque ad vesperam. Si
debeat spinas vel virgas colligere, colliget unum fesciculum, et
portabit usque ad curiam pro opere unius diei. In quadragesima autem
nullum genus operis faciet ad cibum proprium usque nonam nisi quod
herciabit tota die.' It seems quite clear that the lord has in some
cases the choice between different kinds of work, but the amount to be
required is settled once for all. When we find in the Glastonbury
Inquisition of 1189 the sentence, 'operabitur quodcumque ei praeceptum
fuerit sicut neth,' it means evident, that the peasant's work, whatever
it is, is settled according to the standard of the neat's holding.
[663] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 41: 'Et herciat semel sine mensura
aliqua ei assignata cum hoc quod habet in carruca.'
[664] Placitorum Abbreviatio, p. 212: 'Alia carta eiusdem eidem Elie
facta et heredibus suis de dicta bovata terre una cum dicto Rogero
villano suo et secta et sequela sua.' Ramsey Cart. i. 355: 'Prior de
Sancto Ivone habet ingressum in una virgata terrae per Henricum de
Kylevile, in qua tres sunt mansiones, et unus pro caeteris facit
servitium debitum manerio.'
[665] Ramsey Inqu., Cotton MSS., Galba, E. x. f. 49: 'Quicumque
acceperit pro mercede sua 18 denarios debet operari cum domino suo
tribus diebus vel dare unum denarium.' Cf. Rot. Hundr. ii. 781, b:
'_Servi_: Dabit ad exennium contra Natale 6 panes ... et venit ad
prandium domini pro predicto exennio sexta manu si voluerit.'
[666] Cotton MSS., Galba, E. x. f. 19. See Appendix xiv.
[667] Domesday of St. Paul's, Hale's Introduction, pp. xxxviii, xxxix.
[668] Gesta Abbatum (Rolls Ser.), 74. Cf. Glastonbury Inqu. of 1189, p.
145.
[669] See, for instance, the beginning of the description of
Dorsetshire.
[670] Exch. Q.R. Min. Acc. Bk. 587, T.P.R. 8109: 'Sciendum quod tenentes
Abbatis de Osoluestone in Donington et Byker cum pertinentiis fuerunt
semel in anno pro voluntate Abbatis ad curiam suam tenendum ibidem et
invenient eidem Abbati et toti familie sue quam secum duxerit omnia
necessaria sufficientia in adventu suo per unum diem integrum et noctem
sequentem, vel noctem precedentem et diem sequentem in esculentis et
poculentis tam vino quam cervisia, feno et prebenda pro equis eorum et
equis carucariorum salem querencium, una cum candela et ceteris costis
omnimodis inter necessaria computandis. Et si abbas non venerit facient
finem cum celerario si voluerit vel cum alii quem Abbas nomine suo
miserit ad minus 20 solidis. Et si is qui nomine Abbatis missus ibidem
fuit et finem recusauit, procurabitur ut premittitur. Et si aliquid de
necessariis in administrando defuerit, omnes tenentes qui comestum
contribuere debent die crastino in plena curia super necessariorum
defectu per senescallum calumpniabuntur et graviter amerciabuntur. Et
talis fuit consuetudo ab antiquo et habetur quolibet anno pro certo
redditu, et de quo Petrus de Thedingworth quondam Abbas de Osoluestone
et predecessores sui a tempore quo non extat memoria sub forma predicta
fuerunt seisiti.'
[671] See about this point, Hale's Introduction. It is generally very
good on the subject of the farm.
[672] Domesday of St. Paul's, 21: 'Potest wainagium fieri cum tribus
caruciis octo capitum cum consuetudinibus villate.'
[673] The Templar's Book of 1185 at the Record Office (Q.R. Misc. Books,
N. 16) is already a rental in substance.
[674] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 117: 'Nigellus capellanus tenet unam
virgatam, sed illa virgata non solet ad operacionem redigi. Cum dominus
voluerit operabitur sicut alie.' Rot. Hundr. ii. 815, a: '... dabit 8
solidos per annum pro operibus suis qui solidi poterunt mutari in aliud
servicium ad valorem pro voluntate domini.'
[675] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 29: 'G. de P. (tenet) unum mesuagium
et tres acras et dimidiam pro 2 solidis et facit sicut homines de Mera
quando sunt ad gabulum. Hoc tenementum non solet esse ad opus.' 116:
'Leviva vidua tenet dimidiam hidam; unam virgatam tenet eodem servitio;
aliam tenet pro gabulo et non potest ad operationem poni sicut alia.'
[676] Bury St. Edmund's Reg., Harl. MSS. 3977, f. 82, d: 'Omnes liberi
et non liberi dabunt festivales exceptis illis liberis qui habent
residentes sub illos.' Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 176, b: 'Abbas
et conventus remiserunt R. de W. ... omnia carriagia ... nec non et
illas custodias quae predictus R. et antecessores sui personaliter
facere consueverunt cum virga sua super bederipas ipsorum ... et super
arruras precarias que ei fieri debent in manerio de Pultone.'
[677] Custumals of Battle Abbey (Camd. Soc), p. 122.
[678] Black Book of Peterborough (Camden Ser.), 164: 'In Scotere et
Scaletoys sunt undecim carrucatae ad geldum Regis et 24 plenarii villani
... Plenarii villani operantur duobus diebus in ebdomada ... Et ibi sunt
29 sochemanni et operantur uno die in ebdomada per totum annum et in
Augusto duobus diebus. Et isti villani et omnes sochemanni habent 21
carrucas et omnes arant una vice ad hyvernage et una ad tremeis.'
[679] Bracton, iv. 9. 5, f. 263: 'Est autem dominicum quod quis habet ad
mensam suam et proprie, sicut sunt Bordlands Anglice.'
[680] Madox, History of the Exchequer, i. 407: 'Concessisse unam
virgatam terrae in Husfelds, scilicet 20 acras uno anno et 20 acras
alio.'
[681] In Beauchamp, a manor of St. Paul's, London, the home farm is one
of the largest. Domesday of St. Paul's, 28: 'In dominico tam de wainagio
veteri quam de novo essarto 676 acre terre arabilis et de prato 18 acre
et de pastura 8 acras [_sic_] et in magno bosco bene vestito quinquies
20 acre et in duabus granis Dorile et Langele 16 acras.'
[682] As to the economic aspects of the subject, see Thorold Rogers,
History of Agriculture and Prices; Ashley, Introduction to the Study of
Economic History; and Cunningham, Growth of Industry and Commerce (2nd
ed.).
[683] Harl. MSS. 1006, f. 2.
[684] Ramsey Cart. (Rolls Series), i. 282: 'Quae culturae coli possunt
sufficienter cum tribus carucis propriis et consuetudine carrucarum
ville et duabus precariis carucis (corr. carucarum?), quae consuetudo ad
valentiam trium carucarum aestimatur.' Domesday of St. Paul's, 13, 14:
'Potest ibidem fieri wainagium cum 5 carucis quarum tres habent 4 boves
et 4 equos et due singule 6 equos cum consuetudinibus villate propter
(corr. praeter?) dominicum de Luffehale et alia quae remota sunt, que
tamen sunt in dispositione firmarii.' Cf. Glastonbury Inqu. of 1189, pp.
28, 107.
[685] As an instance, Bury St. Edmund's Register, Harl. MSS. 743, f.
194: '(Bucham) abbas S^{ti} Edmundi capitalis dominus ... tenet in eadem
villa preter homagium liberorum nihil.'
[686] Domesday of St. Paul's, 58.
[687] Eynsham Inqu., Chapter of Christ Church, Oxford, N. 27, f. 5, a:
'Robertus Clement ... tenet de dominicis superius mensuratis dum domino
placet unam selionem apud Weylond atte Wyche, unam selionem apud
Blechemanfurlong, tres seliones in Wellefurlong, et unam selionem apud
Groueacres pro 11 solidis per annum.'
[688] It is well known that the second book of Fleta contains a sketch
of the functions of manorial officers. In thirteenth-century MSS. we
find also a special tract on the matter entitled de Senescalcia. See
Cunningham, Growth of Industry and Commerce (2nd ed.), p. 222. Let it be
understood that I do not attempt an exhaustive survey of the subject,
but only a general indication of its bearings.
[689] Domesday of St. Paul's, 122; forms of agreement by which the
manors were let to farm in the twelfth century: 'Haec est conventio
inter capitulum Lundoniensis ecclesiae beati Pauli et Robertum filium
Alwini sacerdotis. Capitulum concedit ei Wicham manerium suum ad firmam
quamdiu vixerit et inde bene servierit. Primo quidem anno pro 58 solidis
et 4_d._ et pro una parva firma panis et cervisiae cum denariis
elemosine. Deinceps vero singulis annis pro duabus firmis brevibus panis
et cervisiae.'
[690] Exch. Q.R. Miscell.: 'Consuetudines de Aysle: memorandum quod
homagium debet eligere prepositum et dominus manerii potest eum
retinere.... Et memorandum quod homines debent habere pastorem ovilis
per electionem curie.'
[691] The duty of serving as reeve is therefore often treated as one of
the characteristic marks of serfdom; e.g. Cambr. Univ., Gg. iv. 4, f.
26.
[692] Harl. MSS. 1006, f. 18: 'Debet esse messor ad frumentum et
amerciamenta domini colligendum.'
[693] Shaftesbury Inqu., Harl. MSS. 61, f. 60: 'Arator ... debet
invenire omnia instrumenta aratri ante rotas.'
[694] Ibid., f. 54: 'Bubulci et gadince.' Glastonbury Inqu. of 1189:
'Petras bovarius ... custodit boves domini et vadit ad aratrum.'
[695] 'Hereward,' Glastonbury Inqu., 24, 105, etc.; Domesday of St.
Paul's, 53.
[696] Cartul. of Battle (Camden Ser.), f. 39, b: 'wodeward.'
[697] Bury St. Edmund's Reg., Cambr. Univ., Gg. iv. 4, f. 322, a: 'Ad
istud pertinet tenementum falcacio claustri sed cum falce lurardi.'
[698] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 36: 'Reginaldus thernebedellus tenet
dimidiam virgatam terre et summonet homines ad comitatum et hundredum.'
[699] Ibid., 7; cf. 156.
[700] Ely Cart., Cotton MSS., Claudius, C. xi, f. 15, d: 'Debet namiare
cum bedello et ceteris avermannis' (men provided with horses).
Glastonbury Inqu. of 1189, p. 31: 'Robertus de Eadwic sequitur hundredum
et comitatum ad suum costum.... Custodit preces arature et messis et
debet adjuvare ad namia capienda infra hundredum et est quietus de
pannagio.'
[701] Glastonbury Cart., Wood MSS., i. f. 92, 93; Compoti of Nicholas de
Wedergrave, who had charge of the monastery from the 21st of November,
16 Edward II, till the 12th of March, 16 Edw. II, as to the liberaciones
et conredia servientium: 'Et quod retinuit et necessarie oportuit
retinere in eadem abbathia 60 ministros et servientes pro hospitalitate
et aliis obsequiis faciendis in eadem abbathia.'
[702] Bury St. Edmund's Register, Harl. MSS., 743, f. 260: 'Scriptum
Johannis Northwold abbatis de quinque servanciis' (A.D. 1294); f. 260,
d: '... de minutis officiis.'
[703] Gloucester Cart. (Rolls Ser.), iii. 213, 214: 'Hoc intellecto quod
quandocumque placuerit loci ballivo amoveantur ab uno loco usque ad
alium ad commodum domini infra terminum, salvis eisdem liberationibus et
stipendiis prius provisis. Nec aliquis admittatur ad servitium domini
sine saluis plegiis de fideliter serviendo et de omittenda
satisfaciendo. Et moraturi tunc praemuniantur quod sibi provideant ad
morandum ... Item quod nullus famulus sit in curia cui plenum non
deputetur officium. Ita quod si unum officium suo statui sit
insufficiens in alio suppleatur defectus.'
[704] Merton College MSS., 91, f. 153: 'Coment hom deyt alower
oueraygnes en feyneson e en aust. Vous purrez bien auer sarcler 3 acres
pur un dener e auer fauche lacre de pre pur 4 deners.... E vous devez
sauer qe 5 hommes poent bien lyer et syer 2 acres le iour checune manere
de ble qe luns plus e lautre mens.... E la ou les 4 prenent 7 d. ob. le
iour e le quint pur ceo qil est lyour le iour 2 d., donqe devez donner
pur lacre 4 den. E pur ceo qen mouz de pays i ne sevent nient sier par
lacre si poet hom sauer par siours e par les jurnees ceo qil fount.
Mesqe vous reteignez les siours par les eez ceo est a sauer qe 5 hommes
ou 5 femmes le quel qe vous voudrez que home apele 5 home font un eez, e
25 hommes font 5 eez, e poent 25 hommes shyer e lier 10 acres le iour
entiers ouerables.... E si il accunte plus de jurnees qe ne fiert solon
ceste acounte, si ne lor deuez pas alower.'
[705] Glastonbury Inqu. of 1189, 16, 17.
[706] Glastonbury Inqu. of 1189, 14, 15 Cf. 13: 'Ernaldus C. tempore
episcopi Henrici habuit de quolibet preposito et quolibet firmario unum
denarium ad natale pro taliis quas inveniet eis et morsuras candelarum.'
[707] Bury St Edmund's Registrum Album, Cambr. Univ., Ee. iii. 60, f.
169, a: 'Isti habent biscum panem ... grangiator, bedellus, lurard.'
Glastonbury Cart., Wood MSS., 1, f. 126: 'Et quod habeat ... quolibet
anno de tota vita sua unam robam de secta armigerorum nostrorum et unam
robam competentem vel duas marcas pro uxore sua.' f. 142: 'Concessisse
Thome de Panis redditum unius robe annuatim recipiendi apud Glastoniam
de secta armigerorum nostrorum videlicet quartam partem panni cum
furrura agnina precii 2 solidorum uel duos solidos et si aliquo anno
armigeris nostris robas non dederimus, volumus et concedimus ... capiat
illo anno ... 20 solidos.' f. 146, d: '... tres panes, videlicet unum
panem uocatum priestlof et alterum panem uocatum bastardlof et tercium
panem uocatum seriauntlof de panetria predicti abbatis.... Et redditum
unius robe ... videlicet quartam partem unius panni de lecta
officiariorum cum furrura agnina. Et pro predicta Aluecia uxore sua unam
robam videlicet et octo virgas panni de secta secundorum clericorum cum
furrura de scurellis.'
[708] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 3. Cf. 16: 'Vinitor habet talem
liberacionem sicut prepositus grangie.'
[709] Cellarer's Register of Bury St. Edmund's, Cambr. Univ., Gg. iv. 4,
f. 49, b: 'Inquisitio generalis dicit quod omnes gersumarii debent esse
prepositi vel heywardi ad voluntatem domini nec se excusare possint
racione alicuius tenementi ut patet in curia ibidem tenta anno regis
Henrici 54^{to}. Et notandum quod quicumque est prepositus aule de
Bertone magna habebit infra manerium unum equum sumptibus domini cum una
stotte et dimidiam acram ordei de meliore post terram compostatam et
habebit stipulam pisei vel fabarum sine diminucione. Et si tenet duas
terras custumarias plenas erit quietus pro operibus suis pro una terra
et habebit ad natale domini 1 den. ad oblacionem, die purificacionis
unam candelam precii quarterii et ad carnipriuium debet participari una
perna baconis inter omnes famulos curie et ad pascham habebit 1 d. pro
oblacione sua.' Eynsham Inqu. 6: 'Et quis eorum fuerit prepositus
manerii, liber erit et quietus de omnibus servitiis et consuetudinibus
quas facit Johannes Mareys predictus, auxiliis, pannagiis et denario
S^{ti} Petri exceptis.'
[710] Suffolk Court Rolls (Bodleian), 3: 'Terra debuit custodiam clauium
conuentus.' Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. f. 26, a: 'Ad idem
tenementum pertinet esse coronarium et replegiare homines episcopi ...
et facere capciones et disseisinas infra insulam et extra.' Shaftesbury
Cart., Harl. MSS., 61, f. 60: 'Iacobus tenet 5 acras et servabit boves
excepta pestilencia et violencia.'
[711] Glastonbury Cart., Wood MSS., 1, f. 126: 'Carta abbatis Galfridi
facta Willelmo Pasturel (pistori) de terris et tenementis in
Glastonia:... reddendo inde per annum nobis et successoribus nostris
unam rosam ad festum nativitatis beati Johannis baptiste pro omni
seruicio saluo seruicio regali quantum pertinet ad tantam terram et
salvo nobis et successoribus nostris sectis curiarum nostrarum Glastonie
sicut alii liberi eiusdem uille nobis faciunt.' Glastonbury Inqu. of
1189, p. 10: 'Galterus portarius tenet tenementum suum scilicet portam
hereditarie cum his pertinentiis.' Shaftesbury Cart., Harl. MSS., 61, f.
90: 'Maria Dei gratia Abbatissa ecclesie S^{ti} Eadwardi.... Cum
dilectus noster Thurstanus portarius portam nostram cum omnibus ad eam
pertinentibus toto tempore vite sue libere et quiete et iure hereditario
possedisset et Robertus filius et heres eius, dum post eum contigit
Thomam heredem eiusdem Roberti post decessum patris eius eo quod minoris
esset etatis in custodiam nostram deuenire ... cumque ipsum diucius
tenuissemus in custodia pensatis predecessorum suorum obsequiis qui
nobis fideliter et laudabiliter ministrauerunt ... iura ad ipsum et ad
heredes eius racione custodie dicte porte pertinencia ... presenti
pagina duximus exprimenda.'
[712] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 13.
[713] Glastonbury Cart., Wood MSS., 1, f. 125: 'Carta Murielle Pasturel
facta Galfrido Abbati Glastoniensi de tenementis et redditibus
pertinentibus (ad) servanciam de la lauandrie.'
[714] Bury St. Edmund's Reg., Harl. MSS., 743, f. 270 sqq.: '... ita
tamen quod nullus obedienciariorum predictorum potestatem habeat seu
auctoritatem conferendi aliquod officium seu servanciam alicui ad
terminum vite nec statum liberi tenementi alicui in premissis de cetero
concedendi, set huiusmodi seruientes officia predicta necessaria ex
collacione predictorum obedienciariorum habentes ad voluntatem
obedienciariorum predictorum removeantur quociens necesse fuerit (A.D.
1294).'
[715] A fourth class would be composed of tenements belonging to people
personally strange to the manor. Such 'forinsec' tenants were often high
and mighty persons who had nothing to do with the agrarian arrangements
of the place. I do not speak of this class, because its position is
evidently an artificial one and of no importance for the internal
organisation of the manor, though interesting from the legal point of
view.
[716] Shaftesbury Inqu., Harl. MSS., 61, f. 45, d: 'Bubulci et Gadinci
habent sabbatum per ordinem carucarum donec eorum aretur terra.'
Glastonbury Inqu. of 1189, p. 14: 'Habebit etiam unam acram in autumpno
uno anno apud Strete et alio anno aliam acram apud Waltonam.'
[717] Glastonbury Inqu. of 1180, p. 46: 'Stephanus fil. B.... de
dominico 2 acras ad implementum terre sue.' Cf. 39: '3 acras ad
perficiendum suas 5 acras.' Ibid. 81: 'Norman de Pola dimidiam virgatam.
Totum tenementum suum est de dominico.'
[718] Ibid. 39: 'unam acram pro 4 d. ad emendacionem terre sue.'
[719] Ibid. 27: 'Robertus prepositus unam acram pro quodam soc quam
magister Alured tenuit, et dicunt juratores sic esse utilius quam esset
in cultura, quia longe est a dominico.'
[720] Domesday of St. Paul's, p. 118: 'Anno domini 1240 Hugone de S^{to}
Eadmundo existente custode manerii de bello campo homines infrascripti
tenentes terras de dominico quas vocant inlandes sine auctoritate
capituli augmentaverunt redditum assizum, ut auctoritas capituli
interveniret.'
[721] Ibid., p. 121: 'Ricardus A. non feffatus nisi per firmarium
consuevit dare annuatim 4 solidos; de cetero dabit 4 sol. 7 den. et ob.'
Cf. 52: 'Subscripti sunt feffati de pasturis et frutectis usque ad
titulum in proximum.' Add. MSS. 6159, f. 70: 'Robertus Cob tenet 5 acras
pro 25 d. per capitulum ut sit perpetuum.' Domesday of St. Paul's, 60:
'Ricardus Wor 13 acras de terra arabili et unum mariscum 10 acrarum pro
4 sol. et 10 d. et per cartam capituli.'
[722] Ramsay Inqu., Cotton MSS., Galba E. x. fol. 49: 'De nova
purprestura 50 acras ... quas 4 homines de dominico tenent.' Cf.
Domesday of St. Paul's, 7. 20.
[723] Glastonbury Inqu. of 1189, 111: 'Homines tenent septem virgatas
terre de dominico de terra superius nominata, in parte erat liberata in
tempore Henrici episcopi et in parte postea cum 7 acris quas Johannes
clericus tenet.' Domesday of St. Paul's, 51: 'Tenentes de dominico
antiquitus assiso.' 53: 'Dicunt eciam quod terre de dominico de novo
tradite satis utiliter tradite sunt.'
[724] Bracton, f. 220. See F.W. Maitland in the Harvard Law Review, iii.
173.
[725] Rot. Hundr. ii. 336, a: 'In firmariis Johannes clericus tenet unam
dimidiam virgatam terre ad terminum vitae suae pro 6 solidis per annum
pro omni servicio.' Cf. 344, 346. Add. MSS. 6159, p. 70: 'Hanc terram
tenuit postmodum Thomas de Retendon et cum esset conventus a capitulo
super ingressu in illa eo quod aliquando dixisset quod tenuit eam in
feodo et non posset illud monstrare et recognovit se non habere ius in
illa et reddidit eam quietam decano et capitulo qui postmodum
concesserunt eandem terram cum manso ipsi Thomae tenendum de ipsis ad
vitam suam tantum pro 2 sol. et 6 d. per annum.' Glastonbury Cart., Wood
MSS., 1, 240, a: 'Magister Nicholaus de Malmesburi rector ecclesie de
Cristemalforde ... quod cum ego recepissem terram Ricardi de Leyweye in
manerio de Cristemalforde ... ad terminum 15 annorum et uiri religiosi
Glastonie se opposuissent dicentes (dicenti?) me esse infeodatum de
terra predicta, presenti scriptura confiteor me post predictos 18 annos
in dicta terra non posse vendicare feodum nec liberum tenementum.'
[726] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 79: 'Johannes clericus ... idem
tenet unum cotsetle pro 16 d. pro omni servitio ex presto firmariorum
Reginaldi scilicet de Waltona.' Domesday of St. Paul's, 94: 'Gilbertus
filius N. tenet tres virgatas in quas Gilbertus avus suus habuit
ingressum per Theodoricum firmarium et modo reddit pro illis 36
solidos,' etc. Ibid. 40: 'Thomas filius Godrici 22 acras pro 22 d. cuius
medietas quondam Stephani, set habet eam per Ricardum firmarium,' Ibid.
25: 'Walterus de mora 14 acras pro 4 solidis et 8 d. quondam Elvine, cui
non attinet, cuius ingressus ignoratur.'
[727] Warwickshire Hundred Roll, Q.R. Misc. Books, 429, f. 13, b: 'Unde
Willelmus de Wexton tenet unum cotagium libere ad terminum vite sue pro
4 solidis metens in autumpno per 1 diem.' A peculiar case is found in
Glastonbury Inqu. of 1189, p. 69: 'Godwin palmer ... dimidiam virgatam
... ex tempore Roberti Abbatis per Thomam Cameriarum in cujus custodia
fuit tunc manerium.' (Later hand): 'Iste Godwin dedit Henrico abbati
dimidiam marcam et acrevit gabulum de 12 d. Hec convencio durabit dum
dominus Abbas erit.'
[728] Domesday of St. Paul's, 25: 'Robertus filius Roger filii
mercatoris unam acram et dimidiam pro 6 d. Item paruum augmentum pro 1
d.'
[729] Rot. Hundr. i. 451: 'Item Andreas prepositus tenet tantum terre
sicut dictus Goscelinus villanus in omnibus. Et preter hoc tenet 3 acras
pro libra cimini. Item Rogerus Doning facit sicut dictus Goscelinus in
omnibus et debet domino suo pro uno seillione terre 6 d. per annum.
Willelmus Mathew tenet eodem modo et preter hoc dat domino suo pro una
acra 4 capones precii 6 den.'
[730] Worcester Cart., 27, a: 'de forlandis. De Thoma de G. pro 5
acris.... De acra quam Symon Carpenter tenuit. De Alicia vidua pro
dimidia acra. De Johanne Roberti pro 4 buttis in crofta,' etc.
[731] Domesday of St. Paul's, p. 7 sqq.: '(Kenesworthe) isti tenent de
dominico et de essarto.' 21 sqq.: '(Erdelege) isti tenent de essarto
veteri.' 75: '(Nastox) nova essarta.'
[732] Worc. Cart., 13: 'Idem tenet assartum pro medietate fructus et
Prior invenit medietatem seminis.'
[733] The essarts of St. Paul, London, are divided into small portions
among the peasantry, and the same men own them who are possessed of the
regular holdings--all indications that the clearing was made according
to a general plan and by the whole village.
[734] Worcester Cart., 47, 48: 'de soccagiis et forlandis villanorum.'
Cf. 49.
[735] A curious species of land tenure is the so-called _rofliesland_
(rough lease?). Glastonbury Inqu. of 1189, 29: 'W. de W. tenet unum
Rofliesland eodem servicio; tota terra est in voluntate domini.' 65: 'W.
tenet 5 acras et filius suus 5 acras; unus eorum tenet carucam domini,
alter fugat boves. Terra quam filius eius tenet est Rofles.' 66: 'R.
fil. A. tenet unum ferdel de Rofliesland pro 2 solidis pro omni servicio
per camerarium.' 90: 'Idem tenet dimidiam virgatam de rofliesland pro
duobus solidis, quod utilius esset edificari.' Cf. 164, sub voce
Roflesland. The name is found often in old leases in Wilts and Somerset
as a 'Rough lease' or a 'Rowlease.' I think the term must indicate one
of those informal agreements of which I speak in the text. See also Reg.
Malmesbur. ii. 9, 10.
[736] Rot. Hundr. ii. 437: 'Symon et Petrus ... tenent de eodem Alano
unam virgatam terre et solvunt per annum 8 s. et debent arare tres
dimidias acras terre ... Adam Swetcoc tantum tenet de predicto Alano et
solvit 9 sol. 3 d. et facit per omnia sicut predicti Simon et Petrus et
tantum plus quod debet metere ... Thomas Alwyne tantum tenet de predicto
Alano et solvit 8 s. et debet arare 3 acras avene et metere duas acras,'
etc. Cf. 446, 473.
[737] Rot. Hundr. ii. 656.
[738] In Sawtrey le Moyne and Sawtrey Beaumeys (659, 660) the free
tenants are partly virgaters and half-virgaters, partly holders of small
plots. I need not say that all my quotations are of cases which might be
multiplied to any extent.
[739] The undated Survey of the Ramsey Cartulary (ii. 487) has a
different reckoning: 'Item omnes positi ad censum qui tenent virgatam,
vel dimidiam virgatam, dabunt per annum pro virgata octo solidos, vel
pro dimidia virgata quatuor solidos.' There are several other small
discrepancies with the Hundred Roll description. The document endorsed
in the Cartulary seems the earlier one, and the differences have to be
explained in all probability by some attempt on the part of the
Monastery to set up a higher rent at the time of its compilation. One
does not see the slightest ground for any reduction of the rent in
process of time. Generally speaking, the conditions described in the
Hundred Roll are more irregular than those mentioned in the Cartulary.
[740] The Ramsey Cartulary has simply: 'Et virgatarius arabit et
herciabit qualibet septimana per unum diem sicut operarius.'
[741] Rot. Hundr. ii. 348.
[742] Ib. 443, 444. Isabel, the daughter of William le Frend, is taken
as a typical half-virgater.
[743] Rot. Hundr. ii. 326.
[744] Ib. ii. 327.
[745] Ib. ii. 436.
[746] Ib ii. 438.
[747] Ib. ii. 473.
[748] Rot. Hundr. 470: '(villani) quilibet istorum tenet dimidiam
virgatam terre de predicta Elena de quibus xxx et 1 operantur in uno
anno et alii xxxij operantur in alio anno et in eodem anno quo operantur
dant domine per annum 8 d. et alii qui non operantur dant per annum
quilibet dimidius virgatarius 2 s. 10 d. et auxilium Vicecomitis 1 d.
obolum et quilibet dat obolum, quadrantem ad festum St. Michaelis.'
[749] Maitland, Select Pleas in Manorial Courts, vol. i. 95: A reeve
complains that Richer Jocelin's son and Richard Reeve and his wife have
insulted him, by saying among other things '... quod cepisse debuit
munera de divitibus ne essent censuarii et pauperes ad censum posuisse
debuit.'
[750] It might perhaps be objected that the difference in favour of the
free people ought to be explained by a depreciation of money which in
process of time lowered the value of quit rents. But the explanation
would hardly suit the age in which the Hundred Rolls were compiled. The
phenomenon mentioned in the text may be observed in all the Cartularies,
and there is no reason to think that the free rents which occur in them
are already antiquated survivals of agreements which had lost their
economic sense.
[751] Rot. Hundr. ii. 542.
[752] Ib. 348.
[753] Ib. 508.
[754] Exch. Q.R. Misc. Books, N 29, f. 11 a.
[755] Exch. Q.R. Misc. Books, N 29, f. 12: 'Idem Thomas habet ibidem 12
villanos tenentes 4 virgatas terre et dimidiam in villenagio, unde
Johannes Aylind tenet dimidiam virgatam terre pro 5 s. 8 d. faciens fenum
domini per unum diem cum uno homine, metens blada eiusdem domini per 1
diem cum uno homine, etc. Idem Thomas habet ibidem 11 liberos tenentes
11 virgatas terre et dimidiam. Unde Willelmus en la Nurne tenet dimidiam
virgatam et 4 acras terre pro 4 solidis faciens sectam ad curiam de
Bathekynton bis per annum pro omni demanda.'
[756] Bodekesham, Cambs. (R.H. ii. 487), is probably a case of molland.
The often-quoted instance of Ayllington is doubtful, although the Ramsey
Cartulary speaks of the _liber tenentes_ as _malmanni_. The expression
was probably in use for all rent-paying people, although properly a
designation of those who had commuted their services. See _Appendix XV_.
[757] R.H. ii. 349, 350: 'In Weston, Bucks, the service of the villain
virgater is estimated at 5 s. 2 d.... Elyas Clericus tenet dim. virgatam
et reddit Johanni de Patishull 1 d. Willelmus fil. Willelmi de
Ravenestone tenet dim. virgatam de eodem feodo et reddit per annum 1 d.
Thomas Acpelard tenet dimidiam virgatam terre et reddit dicto Willelmo
de Nodaris 3 d. Stephanus Elys tenet dimidiam virgatam et solvit eodem
Willelmo 2 d. Thomas Thebaud tenet dimidiam virgatam et reddit eidem
Willelmo 1 d.... Item Robertus le Cobeler tenet dimidiam virgatam terre
et solvit eodem 1 libram cimini. Omnes isti prescripti dant per annum
forinsecum et scutagium domino Willelmo de Nodaris quando currit.' Cf.
Torrington, Bucks, R.H. ii. 352.
[758] R.H. ii. 713 (Stanton, Oxon.): 'ad alternacionem cujuslibet domini
de Stanton debet recognoscere eundem dominum de uno spervario et dabit
dimidiam marcam eidem domino.'
[759] See e.g. Ramsey Cartul. i. 138, 142.
[760] R.H. ii. 402, 403.
[761] R.H. ii. 466. Cf. 609.
[762] R.H. ii. 502.
[763] R.H. ii. 484, 485.
[764] R.H. 469, 470, 475.
[765] A good specimen of the accusations which might be made against a
manorial agent is afforded by the Court-rolls of the Abbey of Ramsey.
Seld. Soc. ii. p. 95.
[766] Seld. Soc. ii. 22: 'Et dicit curia quod tenementum et una acra
servilis condicionis sunt et una acra libere.'
[767] Coram Rege, Pascha 9 Edw. I, 34, 6: 'Messarius abbatis et
messarius villate.'
[768] Okeburn Inqu. 56 (Add. MSS. 24316): 'Eligere debent unum messarium
de se ipsis et domini de ipso electo poterunt facere prepositum.'
[769] Gloucester Cart. iii. 221: 'Prepositus eligetur per communitatem
halimoti qui talem eligant qui ad suam terram propriam excolendum et
cetera bona sua discrete et circumspecte tractanda idoneus merite
notatur et habeatur, pro cuius defectibus et abmittendis totum halimotum
respondeat, nisi ubi urgens necessitas aut causa probabilis illud
halimotum coram loci ballivo rationabilem praetendere poterit
excusationem.' Cf. Walter of Henley, ed. Lamond, pp. 10, 64, 66.
[770] Seld. Soc. ii. 12: 'Nicholaus filius sacerdotis ... et Robertus de
Magedone ... in misericordia quia contradixerunt tallagium quod positum
fuit super eos per vicinos suos.' Glastonb. Inqu. of 1189, p. 33: 'Totum
manerium reddit de dono 73 solidos et 4 den. sicut homines ville illud
statuunt.'
[771] Ramsey Cart. i. 401: 'Sunt in scot et in lot et in omnibus cum
villata.' Spalding Priory Reg., Cole MSS. xliii. p. 283: 'Libere tenens
facit fossatum maris et omnes communas ville secundum quantitatem
bouatae.'
[772] Ramsey Cart. i. 398: 'Henricus le Freman solebat esse in communa
villatae, ut in tallagio et similibus. Nulla inde facit.' p. 394 (a
villager does not pay his part of the tallage), 'quod quidem tallagium
tota villata et ad magnum ipsorum gravamen hucusque persolvit.'
[773] Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 111: 'Si nul soit enfraunchi de
ses ouvrages dont la ville est le plus charge.'
[774] Add. MSS. 6159, f. 25, b: 'Dominus debet invenire duos homines
sumptibus suis coram eisdem justiciariis et villata de Rode sumptibus
suis tres homines invenient. Et hoc per consuetudinem a tempore quo non
extat memoria ut dicitur.' Cf. Domesday of St. Paul's, 15: 'Alanus
filius Alexandri de Cassingburne tres virgatas pro 20 solidis et preter
haec 10 acras de villata et 10 de dominico propter sectam sire et
hundredi quam modo non facit.'
[775] Custumal of Bleadon, 257: 'Invenit fabrum pro ferdello domino et
toti villae.'
[776] Shaftesbury Cart., Harl. MSS. 61, f. 63: 'Ibit ad scotaliam domine
sicut ad scotaliam vicinorum.'
[777] Ramsey Cart. i. 425: 'Ponitur in respectu quousque videatur
quomodo se gerat versus dominum abbatem et suos vicinos.'
[778] Seld. Soc. ii. 172: 'Ad istam curiam venit tota communitas
villanorum de Bristwalton et de sua mera et spontanea voluntate sursum
reddidit domino totum jus et clamium quod idem villani habere clamabant
racione commune in bosco domini qui vocatur Hemele et landis
circumadjacentibus, ita quod nec aliquid juris vel clamii racione
commune in bosco predicto et landis circumadjacentibus exigere,
vendicare vel habere poterint in perpetuum. Et pro hac sursum reddicione
remisit eis dominus de sua gracia speciali communam quam habuit in campo
qui vocatur Estfeld,' etc.
[779] Annals of Dunstable (Annales Monast.) iii. 379, 380: 'Et prior
dicit, quod praedicta tenementa aliquo tempore fuerunt in seisina
hominum villate de Thodingdone, qui quidem homines, unanimi voluntate et
assensu, feofaverunt praedictum Simonem, praedecessorem praedicti
prioris, de praedictis tenementis, tenendum eidem Simoni et
successoribus suis in perpetuum. Jurati dicunt ... quod praedicta
tenementa aliquo tempore fuerunt in seisina praedictorum hominum
villatae de Thodingdone et quod omnes illi, qui aliquid habuerunt in
praedictis duabus placiis terrae, congregati in uno loco ad quandam
curiam apud Thodingdone tentam, unanimi assensu concesserunt praedicto
Symoni, quondam priori de Dunstaple, praedecessori prioris nunc,
praedictas placeas terrae, cum pertinentiis, tenendum eidem et
successoribus suis in perpetuum, reddendo inde eisdem hominibus et eorum
haeredibus per annum sex denarios temporibus falcacionis prati.'
[780] Madox, Firma Burgi, 54, f: '... statim visis litteris capiat in
manum Regis maneria de Cochame et Bray, quae sunt in manibus hominum
praedictorum maneriorum, et salvo custodiat, ita quod deinceps Regi
possit respondere de firma praedictorum maneriorum ad scaccarium.' 54,
g: 'Miramur quamplurimum quod 30_s._ quos monachi de Lyra de elemosyna
nostra constituta singulis annis per manus ballivorum villae vestrae,
antequam predictam villam caperitis ad firmam recipere.' Cf. Exch. i.
407, a, 412, b; Rot. Hundr. ii. 134: 'Benmore juxta Langport fuit de
dominico domini Regis pertinens ad Sumerton ubi omnes homines domini
Regis de Sumerton, Sutton, Puttem et Merne solebant communicare cum
omnimodis averiis suis, set per negligenciam villanorum de Sumertone qui
manerium tunc temporis ad firmam tenuerunt et Henricus de Urtiaco vetus
eandem moram sibi appropriavit.'
[781] Gloucester Cart. iii. 181: 'Omnes isti villani tenent de dominio
quoddam pratum quod vocatur Hay continens 23 acras et reddunt inde per
annum 23 solidos 3 denarios.'
[782] Cf. Prof. Maitland's Introduction to the rolls of the Abbey of
Ramsey. Seld. Soc. ii. 87.
[783] See the record of proceedings in the Court of the manor of
Hitchin, printed by Mr. Seebohm at the end of his volume on the 'Village
Community.'
[784] Introduction to Seld. Soc. ii. p. xvi.
[785] Add. MSS. 6159, f. 54, a: 'Visus de borchtruning.'
[786] Gloucester Cart. iii. 221; Malmesbury Cart. ii. 17. Cf.
Kovalevsky, 'History of police administration in England' (Russian),
137.
[787] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 101: 'De tidinga Estone 5 solidos
vel placita que orientur.' Cf. Maitland, Introduction to Seld. Soc. ii.
pp. xxx, xxxiii.
[788] Rot. Hundr. ii. 461, b: 'Et predicti Radulfus et Robertus habent
suas duodenas.'
[789] Y.B. 21-22 Edw. I, 399: 'Presence a vewe de franc pledge demande
par la reson de la persone, non de la tenure.'
[790] Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 100, b: 'Predictus Abbas
consensit quod omnes homines eorum de predictis villis qui fuerint
duodecim annorum et amplius faciant sectam ad predictum hundredum bis in
annis perpetuum ... exceptis omnibus bercariis, carrucariis predictarum
villarum et carrectariis cuiuscumque hominis fuerint et omnibus aliis
hominibus tam de predictis villis quam aliunde qui sunt de manupastis
ipsius abbatis qui nullam sectam facient ad predictum hundredum nisi
ibidem fuerint implacitati vel alios implacitent.'
[791] Glastonbury Cart., Wood MSS. i. f. 112: '... ne soit a la peis le
roi come tere tenaunt en diseine ou en fraunche pleivine.' f. 111:
'Serment de ceux qui entrent en diseine ... ne celeras chose qe apent a
la pei le roi de engleterre.'
[792] Introduction to Seld. Soc. ii. p. xviii.
[793] Seld. Soc. ii. p. lxx.
[794] Rot. Hundr. ii. 143: 'Ermoldus de Boys dominus de Asynton solebat
facere sectam ad Boxford ad Sockomanemot pro terra Ricardi Serle in
Cornerche, nunc illa secta subtracta per 4 annos.' The expression
'frank-halimote' occurs often, but it is evidently an equivalent to
'libera curia,' and interchanges with 'liberum manerium.' See Rot.
Hundr. ii. 69, 74, 127.
[795] Eynsham Inqu., Christ Church MSS. 15, a: 'Curia debet ibi teneri
si dominus voluerit.'
[796] Seld. Soc. ii. 49, etc.
[797] Beaulieu Cart., Harl. MSS. 748, f. 113: 'De sectatoribus
intrinsecis ... et qui habent terram in campis ... et ad forciamentum
curie omnes predicti tam liberi quam alii cum 12 burgensibus vel
pluribus venient ad curiam per racionabilem summonicionem.' Glastonb.
Cart., Wood MSS. i. 101, d: 'Ipse et heredes et homines sui de Acforde
facient bis in anno sectam ad hundredum abbatis de Nywentone et ad
afforciamentum curie.'
[798] Rot. Hundr. ii. 710, a; Ramsey Cart. i. 491.
[799] Warwick Hundred Roll, Exch. Q.R. Misc. Books, 29, p. 10: 'Quidam
de tenentibus dicunt quod nunquam fecerunt sectam.'
[800] Gloucester Cart. iii. 208.
[801] Chapter-house Box 152, No. 14: 'Hereditas de qua una secta
debetur.'
[802] Ramsey Cart. i. 412: 'Prohibitum est in plena curia, ne quis ducat
placitatores in curiam abbatis ad impediendum vel prorogandum judicium
domini Abbatis.' Gesta Abbatum (St. Alban's), 455: 'Non permittatur quod
in halimotis adventicii placitatores partes cum sollemnitate sustineant
sed communiter per bundos (i.e. bondos) de curia veritas inquiratur,
sine callumnia verborum.'
[803] Stoneleigh Reg. f. 75: 'Curia de Stonle ad quam sokemanni
faciebant sectam solebat ab antiquo teneri super montem iuxta villam de
Stonle vocatam Motstowehull, ideo sic dictum quia ibi placitabant sed
postquam abbates de Stonle habuerunt dictam curiam et libertatem pro
aysiamento tenencium et sectatorum fecerunt domum curie in medio ville
de Stonle.'
[804] Selden Soc. ii. p. 67.
[805] Introduction to Seld. Soc. vol. ii. p. 76.
[806] The Durham halimot books (Surtees Society) supply some instances.
[807] Glastonbury Inqu. of 1189, p. 33: 'De dono 73 solidos sicut
homines ville illud statuunt.'
[808] Selden Soc. ii. 36, 168.
[809] Selden Society, vol. ii. 6, 7, 8.
[810] Ibid. 31: 'Johannes Smert ... Henricus Coterel maritavit se sine
licencia domini, ideo distringantur ad faciendum voluntatem domini.'
[811] Ibid. p. 44: 'Postea taxata fuit dicta misericordia per Rogerum de
Suhtcote, Willelmum de Scaccario, Hugonem de Cumbe liberos sectatores
curie usque ad duas marcas.'
[812] Introduction to Seld. Soc. ii. p. lxv.
[813] Ibid. pp. 163, 166.
[814] Comp. Heussler, Institutionen des deutschen Privatrechts, i. 215;
ii. 622; but I cannot agree with him as the ceremony being employed only
where there was to be a 'donatio mortis causa.' In connexion with this
the part played by the Salman is misunderstood, as it seems to me.
[815] The court rolls of Common Law manors do not think it necessary to
give the particulars about the transmission of the rod. But the
description of the practice at Stoneleigh, which, though ancient
demesne, presents manorial customs of the same character as those
followed on ordinary estates, leaves no doubt as to the course of the
proceedings. See above the passage quoted on pp. 113-6. Comp. a parallel
ceremony as to freehold, Madox, Formulare, p. 54. The instance has been
pointed out to me by Prof. Maitland.
[816] See Pollock, Land-laws, 199, 208 (2nd ed.).
[817] Seld. Soc. ii. 33; insertion of a lease in the roll; p. 35: 'Lis
conquievit inter ipsos ita quod concordati fuerunt in hac forma de
voluntate domini et in plena curia ita videlicet quod predictus
Willelmus de Baggemere concessit, remisit et quietum clamavit pro se et
heredibus suis ... et hoc paratus est verificare per recordum rotulorum
seu 12 juratores ejusdem curie per voluntatem domini et senescalli.' p.
166: 'Et sciatis quod si haberem ad manus rotulos curie tempore Willelmi
de Lewes ego vobis certificarem et vobis monstrarem multa mirabilia non
opportune facta.'
[818] These points have been conclusively settled by the masterly
investigations of Brunner, Zeugen- und Inquisitions-beweis (Abhandlungen
der Wiener Akademie) and Entstehung der Schwurgerichte.
[819] Seld. Soc. ii. 41: 'Quod talis sit consuetudo manerii et quod
dicta Augnes sic venit in plena curia cum marito suo et totum jus et
clamium quod haberet vel aliquo modo habere poterit in toto vel in parte
hujus burgagii in manus domini ad opus ejusdem R. reddidit ponit super
curiam ... Et 12 juratores curie,' etc.
[820] I do not mean to say that the analytical distinctions which we
make between fact and law, between presenters to a tribunal and
assessors of a tribunal, were clearly perceived or consequently carried
out in the twelfth or thirteenth centuries. On the contrary there was a
good deal of confusion in details, and the instinctive logic of facts
had more to do in dividing and settling institutions than conscious
reasoning. Juries and assizes of the Royal Courts might be called upon
incidentally to decide legal questions, but, in the aggregate, there can
be hardly a doubt that the sworn inquests before the Royal judges were
working to provide the Courts with a knowledge of local facts and
perhaps conditions, while the manorial court gave legal decisions.
[821] Seld. Soc. ii. 41: 'Et 12 juratores curie ... dicunt super
sacramentum suum quod predicta Agnes venit in _plena curia_ et totum jus
et clamium quod aliquo modo habere potuit in dicto burgagio in manus
domini reddidit.' 42: 'Et juratores ... dicunt super sacramentum suum
quod Juliana per quam dicta Matildis petit hujusmodi messuagium nunquam
fuit seisita de ipso mesuagio, set Willelmus Ponfrayt maritus ipsius
Juliane, unde secundum consuetudinem manerii Juliana post mortem W.
mariti sui nichil poterit clamare nisi dotem in huiusmodi mesuagium
_nisi fuerit in plena curia_ una cum marito suo de huiusmodi _perquisito
conjunctim seisita_.' Cf. p. 40: 'Unde Willelmus pro _premissis in plena
curia recordatis et inrotulatis_ dat domino 10 solidos.'
[822] 4 Inst. 270, cap. 58.
[823] Y.B. 11/12 Edw. III (Rolls Ser.), p. 325, sqq.: '... les suters de
Cokam firent venir plein record ... les suiters agarderent seisine de
terre ... ila firent faux judgement.... _Stonore_: Cest usage est molt
encontre la ley, qe cesti qe doit tenir les plees ne poet pas recorder
un attourne en ple qe serra plede devant lui mesme. _Trew_: Nous voloms
averer qe les usages sont tiels, qe le seneschal de la court poet
resceivir un attourne, issint qil dei entre les suiters coment il ad
resceu un tiel attourne en tiel ple a la proschein court apres la
resceite, et vous dions qe cesti Adam qe respondi par attourne fut
resceu attourne en la manere.' Cf. Lysons, Magna Brit. i. 266. Y.B. 3
Edw. III. 29: 'Rob. le W. porta son brief de faux judgement devers un
home et sa feme, et apres le record avowe par les suters de la court de
Bloxham ... les suters agarderent qe Robert et ses plegis fuerent in le
mercie, et quod narratio sua fuit iniqua, et recordarent un nonsuit la
ou la partie fust en court, per qe nous prioms qe cel record soit
revers.' Viner, Abr. ii. A. 5, O. 6.
[824] Y.B. 11/12 Edw. III (Rolls Ser.), p. 517: '_Trew._ Le brief
suppose qe le defendant tint le ple et qil fut baillif, ou seuters
tenent le ple qe ont record; jugement de bref. Et non allocetur, quia
ipse tenet curiam et ei dirigitur breve.'
[825] Note Book of Bracton, pl. 1122: 'Preceptum fuit ballivis de
Kingestona quod in plena curia sua de Kingestona recordari facerent
loquelam ... et recordum venire facerent per quatuor qui recordo illi
interfuerunt, etc.... Ideo balliui inde sine die et Radulfus in
misericordia.' 834: 'Preceptum fuit vicecomiti quod preciperet balliuis
manerii Domini Regis de Haueringes quod recordari facerent in curia
domini Regis de Haueringes loquelam que fuit in eadem curia per breve
domini Regis ... unde predicte Agnes et Dyonisia queste fuerunt falsum
sibi factum fuisse iudicium in eadem curia et quod diligenter
inquirerent qui fuerunt illi de maneriis Domini Regis de Writele,
Neuport et Hatfeuld qui interfuerunt predicto iudicio faciendo simul cum
hominibus Domini Regis de Haueringes et illos venire facerent aput
Aueringe ad diem quem predicti homines et balliui Haueringe predicti
loquelam recordari facerent, ita quod tam predicti ballivi et homines de
Haueringe quam predicti homines de predictis maneriis recordum illud
haberent coram justiciariis aput Westmonasterium per 4 legales homines
de manerio de Aueringes et 6 de maneriis de Writele, de Neuport et de
Hatfeuldia ex illis qui recordo illi interfuerunt.... Consideratum est
quod illi de predictis maneriis falsum fecerunt iudicium et ideo omnes
de manerio in misericordia preter Willelmum Dun ... qui _noluerunt
consentire judicio_.'
[826] Stoneleigh Reg., f. 75: 'Item si aliquis deforciatur de tenemento
suo et tulerit breve Regis clausum ballivis manerii versus deforciantes,
dictum breve non debet frangi nisi in curia ... Item quando ballivus
aliquem summoneat ex precepto curie, tunc assumet secum duos sokemannos
quos voluerit pro testanda summonicione predicta ... Item qualitercumque
placitum terminetur in curia sive in deficiendo in lege vadiata sive per
non defensionem dampna sunt semper taxanda per curiam ... Item debent
sokemanni respondere per 12 coram justiciariis et coronatore domini
Regis. Et ipsi dabunt iudicia curie de Stonle ... Item nullus
adiudicabitur tenens terre nisi qui a curia tenens acceptatur per
fidelitatem et alias consuetudines licet tenens extra curiam aliquem
feoffaverit per cartam vel sine carta.'
[827] Selden Soc. ii. 122: 'Capiatur in manum domini quarta pars unius
rode prati jacens in Smalemade quam Rogerus Greylong vendidit Nicholao
le Neuman sine licencia curie.' Cf. 112: 'Praesentatum est quod Hugo
Graeleng solvit sursum extra curiam ad opus Thome Aspelon de Broucton
liberi unam portionem cuiusdam mesuagii ... Ideo preceptum quod capiatur
in manum domini.'
[828] We hear constantly such phrases as the following: 'Quod iuncta est
secum vocat rotulos ad warrantum; ponit se super rotulos.' But we have
also: 'Et partes pecierunt quod inquiratur per villatam que dixit quod
sufficientem duxit sectam. Postea testificatum fuit per totam villatam
quod dictus Nicolaus tenebatur dicto Bartholomeo in predictis 5_d._'
(Seld. Soc. ii. 118). In one case the party relies on the evidence of
the Register of Ramsey (p. 111), which was compiled, of course, on the
basis of sworn inquests held in the different manors.
[829] Seld. Soc. ii. 112.
[830] Augment. Court Rolls, Portf. xxiii. No. 94, m. 3: 'Quod quidem per
senescallum concessum est eisdem' (the entry is omitted in Mr.
Maitland's publication).
[831] Seld. Soc. ii. 111.
[832] Augment. Court Rolls, Portf. xxiii. No. 94, m. 25 v. (the entry is
not in the Selden volume): 'Margeria que fuit uxor Nicholai de Aula de
Kingesripton venit et petit unum parvum mesuagium existens in manu
domini quod quondam fuit de mesuagio suo proprio et quod ipsa Margeria
singulis annis defendit versus dominum Abbatem, unde petit quod ius suum
super hoc inquiratur per bonam inquisicionem. Que venit et dicit ... Et
ideo preceptum eidem quod inde habeat colloquium cum domino. Et postea
colloquio habito cum domino concessum est ei quod pacifice habeat
faciendo seruicia inde debita et consueta.'
[833] Selden Soc. ii. 127.
[834] Selden Soc. ii. 173.
[835] Ibid. 94: 'Reginaldus fil. Benedicti injuste dedicit esse unus de
12 juratoribus allegando libertatem ... Dicunt eciam quod Willelmus de
Bernewell injuste allegat libertatem propter quam contradicit esse unus
de juratis.' Cf. Cor. Rege incerti anni Johann. 5: 'Predecessores sui et
ipse tenuerunt liberum tenementum et quod quidam ex juratis sunt
consuetudinarii monialium.' Cor. Rege Pascha, 9 Edw. I, 34, b:
'(Amerciamentum sochemanni) per pares vel per liberos de curia et
vicinos ad curiam venientes.'
[836] Hereford Rolls (Bodleian), 12: 'Compertum per libere tenentes quod
custumarii falso presentant ... ideo custumarii in misericordia.' Rot.
Hundr. ii. 469: 'Quatuor homines et prepositus presentabant defaltas
predictis liberis hominibus et ipsi liberi presentabant ballivis.'
[837] Seld. Soc. ii. 44.
[838] Introduction to Seld. Soc. ii. p. lxx.
[839] Seld. Soc. ii. 67.
[840] Ibid. 164.
[841] See as to all this Mr. Maitland's Introduction to the Selden
volume (ii), pp. lxix, lxx.
[842] Introd. to Selden Soc. ii. p. lxi, and following. Comp. Coram
Rege, 27 Henry III, 2: 'Dicunt quod non est aliquis liber homo in eodem
manerio nisi Willelmus filius Radulfi qui respondet infra corpus
comitatus.'
[843] Y.B. 21-22 Edw. I, 526 (Rolls Series).
[844] Comp. Mr. Maitland in his often-quoted Introduction, p. lxxi.
[845] Introduction to Seld. Soc. ii. p. lxvi.
[846] Archaeologia, vol. 47, p. 27, and following.
[847] Rot. Hundr., Cartulary of Ramsey, i.
[848] Gomme, Village Community, 162, etc.
[849] Cart. of Malmesbury (Rolls Ser.), ii. 221.
[850] A very good case in point is presented by Hitchin, because the
boundaries and the jurisdiction of the manor comprise a great number of
villages and hamlets which managed their open fields quite independently
of the central township of Hitchin, and could not but do so, as they lay
quite apart and a good way from it, as may be seen on the Ordnance Map.
And still the manor comprises 'the township of Hitchin and the hamlet of
Walsworth, the lesser manors of the Rectory of Hitchin, of Moremead,
otherwise Charlton, and of the Priory of the Biggin, being comprehended
within the boundaries of the said manor of Hitchin, which also extends
into the hamlets of Langley and Preston in the said parish of Hitchin,
and into the parishes of Ickleford, Ipolitts, Kimpton, Kingswalden, and
Offley.' (Seebohm, Village Community, 443, 444.) As Mr. Seebohm tells
me, the contrast between the central portion, that of the township,
managed in one open field system, and the outlying parts, is probably
reflected in the curious denominations of the manor as Portman and
Foreign. It is well known how frequently our surveys mention hamlets; in
many cases these annexes of townships are so widely scattered, that it
would be impossible to suppose one open field system for them.
[851] Seld. Soc. ii. 68, 90.
[852] Ibid. 162, 166.
[853] Introd. to Seld. Soc. ii. p. xxxix.
[854] 'Cest action est mixte en favour de franchise car rarement se
sustreit nul del fief de son seiniur, s'il ne soy claime frank' (p.
165).
[855] P. 168.
[856] P. 212: 'Si le defendant puisse monstrer frank cep de ses
Anncestres en la conception ou en la nativity ou puis, y' ert le
defendant tenable pur frank a touts jours tout y soyent present pere et
mere frere et cosins et tout son parenter que soy coynossent estre serfs
al actor, et tesmoignent le defendant estre serf. Le autre notability
est, que nient pluis ne fait long tenure de villeinage franchome serf
que long tenure de frank fieu ne fait home serf frank, car franchise ne
soy defait jammes par prescription de temps.' P. 166: 'Servage est un
subjection issuant de cy grand antiquite, que nul frank ceppe ne purra
estre trouve par human remembrance.' Cf. Britton, i. 196.
[857] P. 167: 'ou si son seignior luy eject de son fief, et luy done
sustenance (_corr._ ne luy done sustenance).' 294: 'Abusion est que home
puisse challenger celuy pur son naife a que il ne trova unque
sustenance, de sicome serf nest _my serf forsque tant come il est en
gard_, et de sicome nul ne poet challenger son serf pur serf tout soit
il en sa garde s'il retrouve (_corr._ ne trouve) sustenance a son serf
que luy vault mees et terre en son fief, ou il purra gaigner sa
sustenance, ou autrement luy retient en son service.' Cf. 169.
[858] Cf. p. 155.
[859] P. 166.
[860] P. 294.
[861] Ib. p. 294. 'Abusion est que serfs sont frank pledges ou pledges
de frank home.' Cf. 110.
[862] P. 169. 'Nota que villeins ne sont my serfs car serfs sont dits de
garder sicom est dit.' 295: 'Abusion est a tenir villeins serfs, et
ceste abusion merust grand destruction de poor people, grand poverty, et
grand peche.'
[863] P. 291: 'Abusion est que lon dit que villenage neste my frank
tenement ... car villein et serf ne sont my en (_corr._ un) voice, ne en
(_corr._ un) signification, eins poet chascun frank home tenir villenage
a luy et a ses heires fesant le servage et le charge del fiew.'
[864] P. 170: 'Ascuns receverent fiefs assoubs de chescun obligation
sicome per service faire ou en pure almoigne, ascuns a tenir par homage,
et en service al defense del Realme, et ascuns par villeins customes
d'arrer, over charrier, sarclir, franchir, seier, tasser, batre ou tilt
autres manners de services, et ascun foits sans reprise de manger; et
dont plusors fines sont troves levees en le tresore que font mencion de
ceux services et viles customes faire, aussi bien come autres de pluis
curtoise services, et dount tout soit que tiels gents _ne eient point de
chartres, ne monuments_ sils soient nequident engettes ou disturbes de
lour possessions a tort, _droit les succort per l'assize de novel
disseisine_ attenir en le state come devant per cy que ils puissent
_averrer que ils scavoient lour certaintie de services et doveraignes
per an come ceux que auncestres avant eux furent astrers de pluis longe
temps per case que les disseisors nen furent seigniors_.'
[865] 169: 'Villeins sont cultivers de fief demorants en villages
uplande, car de Vile est dit Villeins, de Burgh Bourghois, et de Cite
Cittizens, et de Villeins est mencion fait en le Chartre de Franchise,
ou est dit, que villein ne soit mie cy grivement amercie que sa gaigneur
ne soit a luy salve, car de serf ne fait il my mention pur ceo que ils
ount rien propre que perdrent. Et de Villeins sont lour gaignures
appelle Villenages.'
[866] 167. On the other hand it is mentioned, that serfs cannot be
devised because they are astriers and annexed to the free tenement of
the lord.
[867] 171: 'Et de _ceo soy entremist Seint Edward_ en son temps
d'enquirer de toutes les ... que luy fesoit a tiel gaignors oustre lour
droit et en fist grande vengeance. Et puis pargents que meins doulent
pecheir que faire ne duissent sont plusiours ceux villeins _par tortious
distresses chasses a faire a lour seignours le service de Rechat de
sank_, et plusors autre customes voluntaries pur mener les en servage a
lour poiar, dont _lour remedie per le ne injuste vexes per les
negligence des Royes_' (the end of the sentence is evidently omitted or
'is falling into disuse' must have been meant).--p. 305: '_abusion est
que le briefe de ne injuste vexes va issint en decline_.'
[868] It ought to be mentioned that the hundreds to which suit is due
belonged to the Church of Ely.
[869] Rot Hundr. ii. 82: 'Walterus de Pedecorthin est dominus (de
Ingwethin), in qua est una virgata terre et facit sectam ad hundredum
bis in anno, set non ad parva hundreda nec ad comitatum, nesciunt quo
warranto.' ii. 201: 'Decena de Larncynge solebat facere sectam ad dictum
hundredum de Bretford set de consensu W. de Breuse dicta decena divisa
fuit in duas partes. Ita quod una pars secta ad curiam domini de
Brawatere et alia medietas ad dictum hundredum de Bretford ad dampnum
domini dicti hundredi 5 solidorum per annum:' ii. 195: '8 homines de
homagio Johannis le Butiler in Stones et Boxham qui debent facere sectam
ad predictum hundredum subtraxerunt sectam suam ad duo hundreda
generalia per annum et unus predictorum hominum retraxit sectam suam per
totum annum debitam.'
[870] R.H. ii. 597. Cf. 469, 470.
[871] Exch. Q.R. Misc. Books A. 29, f. 64, b: 'Nota--predictus Ricardus
(de Loges) dicit se _non habere Warentum aliquem nisi per antiquam
tenuram sine carta...._ Idem Ricardus habet visum franci plegii unde
vocat ad warantum le Domesday (!) ... Idem Ricardus tenet quicquid tenet
in Soume de comite Cestrie, ut idem Ricardus dicit, per seruicium
ducendi comitem Cestrie usque curiam Regis per medietatem foreste
predicte de Kanoke, obviando ei ad pontem de Rocford ad mandatum comitis
et idem comes dabit unam sagittam barbatam dicto Ricardo et capiat in
foresta unam feram si voluerit eundo et aliam redeundo si voluerit, et
in redeundo obviabit ei ad pontem de Repelwas ad mandatum comitis et
dabit ei aliam sagittam.' Cf. Rot. Hundr. ii. 689: '[Libere tenentes]
Johanna Galard tenet in eadem dimidiam virgatam terrae de dono Willelmi
fratris sui et reddit eidem per annum 6 d. et idem Willelmus tenet _de
hereditate per defensum antecessorum suorum qui dictam dimidiam virgatam
terrae habuerunt de dono Regis cujus nomen ignoramus_.' Thomas Wyteman
tenet in eadem I virgatam terrae de Philippo de Lenettale, _et est de
confirmacione Regis, ut dicta dimidia virgata terrae prescripta_. I have
already quoted this passage in the note on the hundredors. I give it as
corrected according to the MS. in the Record Office. In the printed
version of the Hundred Rolls it has lost its meaning.
[872] R.H. ii. 477, 478. '_Libere tenentes._ Robertus de Aula tenet in
predicta villa duas virgatas terre de Abbate de Ramesaye de antiquo
conquestu et supradictas septem virgatas similiter de antiquo et facit
sectam curie bis per annum et si brevis domini Regis ibi sit faciet
sectam de tribus septimanis.... Robertus Mariot tenet 5 virgatas terre
de Roberto de Aula de feodo Episcopi Elyensis de antiquo feffamento.'
[873] Rot. Hundr. ii. 656, 660. Cf. as to the meaning of antiqua tenura,
etc. Rot. Hundr. i. 79, 354.
[874] Exch. Q.R. Misc. Books, No. 29, f. 7: 'Idem Edmundus habet libere
tenentes subscriptos. Ricardus de Hulle tenet unum mesuagium et 8 acras
terre pro 14 solidis et secta ad curiam suam ibidem de tribus septimanis
in tres septimanas (about ten similar holdings) et sciendum quod omnes
predicti debent sectam predictam et tenent _per fidelitatem et nullum
faciunt homagium_.'
[875] Bracton, f. 33 b. Madox, Formulare Anglicanum.
[876] Coram Rege, Pascha 6 Edw. I, f. 6, 6: 'Et requisitus si aliquid
scit dicere quare predictum mesuagium quod est infra predictum manerium
esse non debeat de condicione antiqui dominici Regis, utpote per
feoffamentum domini Regis vel antecessorum suorum,' etc. Cf. Placit.
Abbrev. 150 (quoted p. 113, n. 4).
[877] Besides the extracts from the Stoneleigh Register quoted on p.
113, n. 1, and p. 198, n. 1, I may be allowed to call attention to f.
76: 'Item nullus adiudicabitur tenens terre nisi _quia curia tenens
acceptatur_ per fidelitatem et alias consuetudines licet tenens extra
curiam aliquem feoffaverit per cartam vel sine carta.' Maitland,
Manorial Rolls of King's Ripton (Selden Soc. ii). p. 122: 'Capiatur in
manum domini quarta pars unius rode prati jacens in Smalemade quam
Rogerus Greyling vendidit Nicholao le Neuman _sine licencia curie_.' Cf.
as to the references to the Court-roll in case of doubt and contention.
Augmentation Off. Court Rolls, Ripton Regis, xxiii, N. 94, f. 10: 'Et
quod iuncta est secum vocat _rotulos ad Warantum_. Et predicta Mathildis
dicit quod uxor eius non est iuncta et ponit se super rotulos.' Now the
importance of the Roll is derived from the authority of the Court of
which it records the proceedings.
[878] Rot. Hundr. i. p. 104: 'Sokemanni _domini Regis de Soka de_
Piclinton tenere solebant 3 carucatas terre et unam bovatam in Brunneby
de antecessoribus Radulfi de Lacely et ipso Radulfo. De quibus
hospitalarii habent unam bovatam de dono antecessorum dicti Radulfi....
Item prior de Elreton 4 bovatas ... que sunt de tenura sokemannorum.'
These are free men under Soke, but there is not much to distinguish them
from people on ancient demesne soil. Cf. Maddox, Exch. 428, c: 'Liberi
sokemanni de Askebi et Tinton reddunt compotum de 20 marcis et I
palefridi ut Henricus de Nevill eos juste deducat de tenementis quae
tenent in eisdem villis, nec ab eis exigat consuetudines vel servitia
quae facere non solebant tempore Henrici Regis patris Regis,' etc.
Transcriber's Notes:
{a single Greek word has been transliterated}
Pg 199. n 1. [413] 'See Appendix x' changed to 'See Appendix xii'.
End of Project Gutenberg's Villainage in England, by Paul Vinogradoff