[93] Bracton, f. 208 b: 'Est etiam villenagium non ita purum, sive

concedatur libero homini _vel villano_ ex conventione tenendum pro

certis servitiis et consuetudinibus nominatis et expressis, quamvis

servitia et consuetudines sunt villanae. Et unde si liber ejectus fuerit

vel villanus _manumissus vel alienatus_ (_corr. alienus_ best MSS.)

recuperare non poterunt ut liberum tenementum, cum sit villenagium et

cadit assisa, vertitur tamen in juratam ad inquirendum de conventione

propter voluntatem dimittentis et consensum, quia si quaerentes in tali

casu recuperarint villenagium, non erit propter hoc domino injuriatum

propter ipsius voluntatem et consensum, et contra voluntatem suam jura

ei non subveniunt, quia si dominus potest _villanum manumittere et

feoffare_ multo fortius poterit _ei quandam conventionem facere_, et

quia si potest id quod plus est, potest multo fortius id quod minus

est.' We have here another difficulty with the text. The wording is so

closely allied to the passage on 24 b. just quoted, and the last

sentences seem to indicate so clearly that the case of a privileged

villain is here opposed to manumission and feoffment, that the 'villanus

manumissus vel alienus' looks quite out of place. Is it a later gloss?

Even if it is retained, however, the passage points to a very material

limitation of the lord's power. The holding in question can certainly

not be described as being held 'at will.' To me the words in question

look like a gloss or an addition, although very probably they were

inserted early, perhaps by Bracton himself, who found it difficult to

maintain consistently a villain's contractual rights against the lord.

Another solution of the difficulty is suggested to me by Sir Frederick

Pollock. He thinks '_villanus manumissus vel alienus_' correct, and lays

stress on the fact, that personal condition does not matter in this

case: that even though the tenant be free or _quoad_ that lord as good

as free, the assize lies not and there shall only be an action on the

covenant. If we accept this explanation which saves the words under

suspicion, we shall have to face another difficulty: the text would turn

from _villanus (suus)_ to _villanus alienus_ and back to _villanus

(suus)_ without any intimation that the subject under discussion had

been altered.

[94] The later practice is well known. Any agreement with a bondman led

to a forfeiture of the lord's rights. It may be seen at a glance that

such could not have been the original doctrine. Otherwise why should the

old books lay such stress on the mention of heirs?

[95] Besides the case from the Note-book which I discuss in the text,

Bracton, f. 199, is in point: 'Item esto quod villanus teneat per

liberum servitium sibi tantum, nulla facta mentione de heredibus, si cum

ejectus fuerit proferat assisam, et cum objecta fuerit exceptio

villenagii, replicet quod libere teneat et petat assisam, non valebit

replicatio, ex quo nulla mentio facta est de heredibus, _quia liberum

tenementum in hoc casu non mutat statum_, si fuerit sub potestate domini

constitutus. Ut in eodem itinere (in ultimo itinere Martini de

Pateshull) in comitatu Essex, assisa noue disseisine, si Radulphus de

Goggenhal.' The villain fails in his assize and there has been no

manumission, still it seems admitted that in this case the villain has

acquired _liberum tenementum_ by the lord's act. How can this be except

on the supposition that there is a covenant enforceable by the villain

against the lord?

[96] Bract. Note-book, pl. 1814: 'Nota quod filius villani recuperat per

assisam noue disseisine terram quam pater suus tenuit in villenagio quia

dominus villani illam dedit filio suo per cartam suam eciam sine

manumissione.'

[97] F.W. Maitland tells me, that Concanen's Report of _Rowe_ v.

_Brenton_ describes _bond conventioners_ in Cornwall.

[98] Bracton, f. 6: 'Et in hoc legem habent contra dominos, quod stare

possunt in judicio contra eos de vita et membris propter saevitiam

dominorum, vel propter intollerabilem injuriam, ut si eos destruant,

quod salvum non possit eis esse waynagium suum. [Hoc autem verum est de

illis servis, qui tenent de antiquo dominico coronae, sed de aliis secus

est, quia quandocunque placuerit domino, auferre poterit a villano suo

waynagium suum et omnia bona sua.] Expedit enim reipublicae ne quis re

sua male utatur.'

[99] See my article in the L.Q.R., i. 195.

[100] Bracton, f. 196-202.

[101] Coram Rege, 15 Edw. I, m. 18: '... licet habeant alia averia per

que distringi possent distringit eos per averia de carucis suis quod est

contra statutum domini Regis.' (Record Office.)

[102] Spence, Equitable Jurisdiction, i. 136.

[103] The Mirror of Justices, p. 110, follows Britton in this matter.

This curious book is altogether very interesting on the subject of

villeinage, but as its information is of a very peculiar stamp, I have

not attempted to use it currently on the same level with other

authorities. I prefer discussing it by itself in App. III.

[104] Bracton, f. 26 b, 200. Cf. Bract. Note-book, pl. 141: 'Dicit quod

tunc temporis scilicet in itinere iusticiariorum tenuit ipse quamdam

terram in uillenagium quam emerat, et tunc cognouit quod terra illa fuit

uillenagium, et precise defendit quod nunquam cognouit se esse

uillanum.'

[105] Britton, ii. 13; Y.B. 20/21 Edw. I, p. 41: 'Kar nent plus neit a

dire, jeo tenk les tenements en vileynage de le Deen etc. ke neit a dire

ke jeo tenk les tenements ... a la volunte le Deen etc.'

[106] Bracton, f. 168.

[107] Ibid., f. 199 b.

[108] Palgrave, Rotuli Curiae Regis, ii. 192.

[109] Placitorum Abbrev. 25, 29; Note-book, pl. 88. (The father is

called Ailfricus in the Plea Roll Divers terms 2 John, 2 d., at the

Record Office.)

[110] Bract. Note-book, pl. 88.

[111] Case 70: 'Consideratum est quod terra illa est uilenagium ipsius

Hugonis (corr. Johannis), et quod si Martinus uoluerit terram tenere

faciat consuetudines quas pater suus fecit, sin autem capiat terram suam

in manum suam.'

[112] Marginal remark in the Note-book to pl. 70: 'Nota quod liber homo

potest facere uillanas consuetudines racione tenementi uillani set

propter hoc non erit uillanus, quia potest relinquere tenementum.' Comp.

Mr. Maitland's note to the case.

[113] Bracton, f. 199 b: 'Unde videtur per hoc, quod licet liber homo

teneat villenagium per villanas consuetudines, contra voluntatem suam

ejici non debet, dum tamen facere voluerit consuetudines quae pertinent

ad villenagium, et quae praestantur ratione villenagii, et non ratione

personae.'

[114] Cf. Blackstone's characteristic of copyholds: 'But it is the very

condition of the tenure in question that the lands be holden only so

long as the stipulated service is performed, quamdiu velint et possint

facere debitum servitium et solvere debitas pensiones.' (Law Tracts, ii.

153.)

[115] Bract, f. 200.

[116] Bract. Note-book, pl. 1103: 'Et ideo consideratum est quod

Willelmus conuictus est de uilenagio et si facere uoluerit predictas

consuetudines teneat illam bouatam terre per easdem consuetudines, sin

autem faciat Bartholomeus de terra et de ipso Willelmo uoluntatem suam

ut de uillano suo et ei liberatur. Cf. Mr. Maitland's note.

[117] I should like to draw attention to one more case which completes

the picture from another side. Bract. Note-book, pl. 784: 'Symon de T.

petit versus Adam de H. et Thomam P. quod faciant ei consuetudines et

recta seruicia que ei facere debent de tenemento quod de eo tenent in

uillenagio in T. Et ipsi ueniunt et cognoscunt quod uillani sunt. Et

Symon concedit eis quod teneant tenementa sua faciendo inde seruicia

quae pertinent ad uillenagium, ita tamen quod non dent plus in auxilium

ad festum St. Mich. nec per annum quam duodecim denarios scilicet

quilibet ipsorum et hoc nomine tallagii.'--The writ of customs and

services was out of place between lord and villain. The usual course was

distraint. The case is clearly one of privileged villainage, but it is

well to note that although the services are in one respect certain, the

persons remain unfree.

[118] Bracton, f. 208 b.

[119] Ibid., f. 200.

[120] Bract. Note-book, pl. 63: 'Dicunt quod idem W. nullum habuit

liberum tenementum quia ipse uillanus fuit et fecit omnimoda uilenagia

quia non potuit filiam suam maritare nec bouem suum uendere. 1819: R. de

M. posuit se in magnam assisam Dom. Reg. in comitatu de consuetudinibus

et seruiciis que Th. B. petit uersus eum, unde idem Th. exigebat ab

eodem R. quod redderet ei de uillenagio per annum 19 den. et aruram

trium dierum et messuram trium dierum ... et gersumam pro filia sua

maritanda et unam gallinam ad Natale et tot oua ad Pascha et tallagium

et quod sit prepositus suus. Set quia illa sunt servilia et ad

uillenagium spectancia et non ad liberum tenementum, consideratum est

quod magna assisa non iacet inter eos, set fiat inquisicio per xii,'

etc. Cf. 794, 1005, 1225, 1661.

[121] Bract. Note-book, 281: 'Et Prior dicit quod in parte bene

recordantur set in parte parum dicunt quia iuratores dixerunt quod

debuit dare xii. den. pro filia sua maritanda, et debuit plures alias

consuetudines et petierunt respectum ut assensum habere possent a domino

Roberto de Lexintona utrum hoc esset liberum tenementum ex quo sciunt

quid debuit facere et quid non et nullum respectum habere potuerunt.'

[122] Example--Bract. Note-book, pl. 1887. Fitzherbert, Abr. Villen. 38

(13 Ed. I): 'Quia predictus J. nullam probacionem producit neque sectam

et cognoscit quod ille est in seisina ... de patre predicti W. quem

potuit produxisse ad probacionem, consideratum est quod predicti W. et

R. liberi maneant.'

[123] Bracton, f. 199. The jury came in only by consent of the parties.

[124] Britton, i. 207; Fitzherbert, Abr. Villen. 37.

[125] Court Rolls of Havering atte Bower, Essex, Augment. Off. Rolls,

xiv. 38. (Curia--die Jovis proxima ante festum St. Bartholomaei Apostoli

anno r. r. Ricardi II, 21mo.) 'Inquisicio ... dicit ... quod non est

aliquis homo natiuus de sanguine ingressus feodum domini, set dicunt

quod est quidam Johannes Shillyng qui Sepius dictus fuerat natiuus. Et

dicunt ultra quod quidam Johannes Shillyng pater predicti Johannis fuit

alienigena et quod predictus Johannes Shillyng quod ad eorum cognitionem

est liber et libere condicionis et non natiuus.'

[126] Fitzherbert, Abr. Villen. 32 (H. 19 Edw. II).

[127] Ibid. 5 (13 Edw. I).

[128] Fitzherbert, l. c.: 'E ce issu fuit trie par gents de paiis ou le

maner est e nemi ou il nasquist par touts les justices.'

[129] Rotuli Parliam. ii. 192. Hargrave's argument in the Negro

Somerset's case is very good on all these points. Howell, State Trials,

xx. 38, 39.

[130] Bracton, 201; Britton, i. 202 sq.

[131] Bracton, f. 6, and on many other occasions.

[132] Co. Lit. 137, b. Cf. King Henry I's writ in favour of the

Monastery of Abingdon. Bigelow, Placita Anglo-Normannica, 96: 'Facias

habere F. abbati omnes homines suos qui de terra sua exierunt propter

herberiam curie mee.' Henry II puts it the other way, p. 220: 'Nisi sunt

in dominio meo.'

[133] A most curious pleading based on the conceptions of Glanville

occurs in a Cor. Rege case of 10 Henry III, which was pointed out to me

by F. Maitland. See App. IV. Mr. York Powell suggests that the

limitation may have originated in the fact, that in early times a man

could no more give away a slave from his family estate without the

consent of the family than he could give away the estate itself or part

of it. There was no reason for such limitation in the case of a slave

that had been bought with one's private money. Hence the necessity of

selling a slave in order to emancipate him. The conjecture seems a very

probable one, but the question remains, how such ancient practice could

have left a trace in the feudal period. The explanation in the text may

possibly account for the tenacity of the notion.

[134] Note-book, pl. 31, 343.

[135] Bracton, f. 194, 195. Bracton's text has been rendered almost

unintelligible here by the careless punctuation of his editors, and Sir

Travers Twiss' translation is as wrong and misleading as usual. I will

just give the passage in accordance with the reading of Digby, 222

(Bodleian Libr.), which is the best of all the MSS. I have seen: 'Quia

esto quod seruus uelit manumitti et cum nichil habeat proprium eligat

fidem alicuius qui eum emat quasi pro denariis suis, per talem emptionem

non consequitur emptus aliquam libertatem nisi tantum quod mutat

dominum. In re empta in primis solui debet pretium, postea sequitur

traditio rei: soluitur hic pretium pro natiuo, set nulla subsequitur

traditio, sed semper manet in uillenagio quo prius. Si tenementum

adquirat tenendum libere et heres manumissoris uel alius successor eum

eiciat, si petat per assisam et heres opponat uillenagium, et villanus

replicet de manumissione et emptione, heres triplicare poterit, quod

imperfecta fuit emptio siue manumissio eo quod nunquam in uita

uenditoris subsecuta fuit traditio, et ita talis semper remanebit sub

potestate heredis.'

[136] Note-book, pl. 1749: 'Iudicatum est quod liber sit quantum ad

heredem manumittentis et non quantum ad alios, quod iudicium non est

uerum.'

[137] Bracton, 209; cf. 7 and 200. Britton, ii. 13.

[138] Bracton, 209: 'Villenagium privilegiatum ... tenetur de Rege a

Conquestu Angliae.' Cf. Blackstone, Law Tracts, ii. 128.

[139] Madox, History of the Exchequer, i. 704: 'Tallagium dominiorum et

escaetarum et custodiarum.'

[140] Bract. Note-book, 1237 (the prior of St. Swithin denies a manor to

be ancient demesne): '... per cc annos ante conquestum Anglie [terre]

date fuerunt priori et conventui et ab aliis quam regibus.'

[141] Y.B. Trin. 49 Edw. III, pl. 8 (Fitzherbert, Abr. Monstraver. 4):

'... touts les demesnes qui fuerent en la maine Seint E. sont aunciens

demesne, mesque ils fuerent aliens a estraunge mains quant le liver de

Domesday se fist, come il avient del manor de Totenham qui fut en autre

maine a temps de Domesday fait, come en le dit livers fait mencion, que

il fuit adonques al Counte de Cestre.'

[142] Very curious pleadings occurred in 1323. Y.B. 15 Edw. II, p. 455:

'_Ber(wick)_ Ils dient en l'Exchequer que serra (_corr._ terra) R. serra

ecrit sur le margin en cas ou cest ancien demene en Domesday, mes ceo

fust escript sur le dyme foille apres sur un title terra R., mesine

(_corr._ mes une _or_ mesqe?) R. fuit escript sur le margin de chescun

foille apres, e tout ceo la est anciene demene a ceo quil nient (_corr._

dient), mes ascunes gens entendent que les terres qui furent les demenes

le Roy St. Edward sont auncien demene, e autres dient fors les terres

que le Conquerour conquist, que furent en la seissin St. Edward le jour

quil mourust sont anciene demene.' Although a difference of opinion is

mentioned it is not material, for this reason, that the entry as _Terra

Regis_, at least T.R.E., is absolutely required to prove a manor ancient

demesne. I give the entry on the Plea Roll in App. V.

[143] I think only distress can be implied by the remark of Bereford J.

Y.B. 30/31 Edw. I, p. 19: 'Quant vous vendrez a loustel, fetes de vostre

archevileyn ceo qe vous vodrez.' The words are strange and possibly

corrupt.

[144] Blackstone, Law Tracts, ii. 153: 'They cannot alienate tenements

otherwise than by surrender into the lord's hand.' Bracton, 209.

[145] In a most curious description of the customs of villain sokemen of

Stoneleigh, Warwick, in the Register of Stoneleigh Abbey, I find the

following entries: 'Item sokemanni predicti filias suas non possunt

maritare sine licencia domini prout patet anno viij Regis E. filii Regis

E. per rotulum curie in quo continetur quod Matildis de Canle in plena

curia fecit finem cum domino pro ij sol. quia maritauit filiam suam

Thome de Horwelle sine licencia domini.... Item anno Regis H. lvj

continetur in rotulo curie quod Willelmus Michel fuit in misericordia

quia maritauit filiam suam sine licencia domini et similiter decenarii

fuerunt in misericordia quia hoc concelauerunt.' As to the Stoneleigh

Register, see App. VI. Another instance of merchet in an ancient demesne

manor is afforded by the Ledecumbe (Letcombe) Regis Court Rolls of 1272.

Chapter House, County Bags, Berks. No. 3, m. 12: 'Johannes le Jeune se

redemit ad maritandum et fecit finem xij sol.... Johannes Atwel redemit

filiam suam anno predicto' (Record Office).

[146] Henry II's charter to Stoneleigh Abbey: 'Quieta de schiris et

hundredis, et murdro et danegeldo, et placitis et querelis, et geldis et

auxiliis, et omni consuetudine et exactione' (Dugdale, Monasticon, v.

447).

[147] Close Roll, 12 Henry III., m. 11, d: 'Monstrauerunt domino Regi

homines de Esindene et de Beyford, quod occasione misericordiae c.

librarum, in quam totus Comitatus Hertfordie incidit coram iusticiariis

ultimo itinerantibus ... hidagium quoddam assedit vicecomes super eos ad

auxilium faciendum ceteris de comitatu ad misericordiam illam

acquietandam et inde eos distringit. Quia vero predicti homines nec alii

de dominicis domini Regis sectam faciunt ad comitatum et ea racione non

tenentur ad misericordiam ceterorum de comitatu illo acquietandam

auxilium facere aut inde participes esse, mandatum est vicecomiti

Hertfordie quod homines predictos in hidagio et demanda pacem habere

permittat' (Record Office). Placita de Quo Warranto, 777, 778: 'Non

quieti de communi amerciamento nisi tantum in Stonle.'

[148] Viner, Abr. v. Anc. Dem. C^2, 1; cf. E, 20. Madox, Hist. of

Exch., i. 418, note _l_: 'Quieti de auxilio vicecomitis et baillivorum

suorum.'

[149] Cor. Rege, Mich. 5 E. II, m. 77: '(Juratores dicunt quod homines

de Wycle) in itinere respondent per quatuor et prepositum sicut cetere

ville de corpore comitatus.' This against their claim to hold in ancient

demesne.

[150] Viner, Abr. Anc. Dem. B. 1, 4, 6.

[151] Madox, Exch., i. 412, 698.

[152] Stubbs, ii. 566, 567 (Libr. ed.); Madox, Exch., i. 751.

[153] Cor. R. M. 5 E. II, m. 77: 'Quando communitas comitatus talliatur

... predicti homines taxantur sicut ceteri villani ejusdem comitatus'

(against the ancient demesne claim).

[154] Fitzherbert, Abr. Monstauerunt, 6 (H. 32 E. III): '... quant le

roi taile les burghs a taunt come ils paia a taile pur tant il nous

distreint.' _Th._: 'Entend qe les feoffes le roy auront taile?' quasi

diceret non, 'car cest un regalte qui proprement attient al roy et a nul

auter.' _Clam._: 'Tout aura il tail il serra leue en due maner sil

auront breve hors del chauncerie al viconte, sc. quod habere facias

racionable taile.' The men of King's Ripton, Hunts., who were constantly

wrangling about their rights with the Abbot of Ramsey, the lord of the

manor, maintained that they had never been tallaged nisi tantummodo ad

opus Regis, and their claim was corroborated by an inspection of the

Exchequer Rolls (Madox, Exch., i. 757, n). Before granting a writ of

tallage to the Abbot of Stoneleigh in 1253, Henry III had an inquisition

made as to the precedents. It was found that 'Nunquam predictum manerium

de Stonle talliatum fuit postquam Johannes Rex predictum manerium dedit

predicti Abbati et Conventui' (Stoneleigh Reg., f. 25).

[155] The Law-books say so distinctly. Britton, ii. 13: 'Et pur ceo qe

teus sokemans sount nos gaynours de nos terres, ne voloms mie qe teles

gentz seint a nule part somouns de travailer en jurez ne en enquestes,

for qe en maners a queus il appendent.' Cf. Fleta, p. 4.

[156] Natura Brevium, f. 3 b (ed. Pynson).

[157] Y.B. H. 49 E. III, pl. 12 (Fitzherbert, Abr. Aunc. Dem. 42, quotes

pl. 7 instead of 12 by mistake): _Belk(nap)_, 'Verite est qe le terre

est demandable par le briefe de droit patent en le court le seigniour

apres la confirmacion (_sc._ par chartre) par ce qe le brief de droit

serra commence en le court le seignior, mes apres la confirmacion il ne

serra demande en auncien demesne par brief de droit close secundum

consuetudinem,' etc.

[158] Bracton actually calls the plea of ancient demesne an exception of

villainage, f. 200: 'Si autem in sokagio villano, sicut de dominico

domini Regis, licet servitia certa sunt, obstabit ei exceptio

villenagii, quia talis sokmannus liberum tenementum non habet quia tenet

nomine alieno.' Cf. Fitzherbert, Abr. Aunc. Dem. 32.

[159] Bract. Note-book, pl. 652: 'Non debent extra manerium illud

placitare quia non possunt [ponere] se in magnam assisam nec defendunt

se per duellum.' On the cases when an assize could be taken as to

tenements in ancient demesne, see the opinion printed in Horwood's

Introduction to Y.B. 21/22 Edw. I, p. xviii.

[160] Stoneleigh Reg., f. 76 sqq: 'Item in placito terre possunt partes

si voluerint ponere jus terre sue in duello campionum vel per magnam

assisam, prout patet in recordo rotuli de anno xlv Regis Henrici inter

Walterum H. et Johannem del Hul etc. et inter Galfridum Crulefeld et

Willelmum Elisaundre anno xx Regis Edwardi filii Regis Henrici,' etc.

[161] Bract. Note-book, 1973: 'Nota quod si manerium quod solet esse de

dominico domini Regis datum fuerit alicui et postea semel capta fuerit

assisa noue uel mortis de consuetudine, iterum capiantur assise propter

consuetudinem.'

[162] Britton, ii, 142.

[163] If the lord brings an action against the tenant, ancient demesne

is no plea, Viner, Abr., Anc. Dem. G. 4. This was not quite clear

however, because ancient demesne is a good plea whenever recovery in the

action would make the land frank fee.

[164] Y.B., M. 41 Edw. III, 22: '_Chold_: Si le seigniour disseisie son

tenaunt il est en eleccion del tenant de user accion en le court le

seigniour ou en le court le roy' (Fitzherbert, Abr. Aunc. Dem. 9). Liber

assis. 41 Edw. III, pl. 7, f. 253: '_Wichingham_: Si le tenant en

auncien demesne fuit disseisi par le seignior en auncien demesne il est

a volunte le tenant de porter lassise al comen ley ou en auncien demesne

mes e contra si le seignior soit disseisi par le tenant, il ne puit

aillours aver son recoverie que en le court le roy.'

[165] Stoneleigh Register: 'Item anno regni Regis Eduardi filii Regis

Henrici vij Ricardus Peyto tulit breue de recto versus abbatem de Stonle

et alios de tenementis in Fynham in curia de Stonle.' There are several

instances in the Court Rolls of King's Ripton, Hunts. See App. V.

[166] Bract. Note-book, 834: 'Preceptum est vicecomiti quod preciperet

ballivis manerii Dom. Regis de Haueringes quod recordari facerent in

Curia Dom. Regis de H. loquelam que fuit in eadem curia per breue Dom.

Regis inter,' etc.: 652 is to the same point. I must say, however, that

I do not agree with Mr. Maitland's explanation, vol. ii. p. 501, n. 4:

'John Fitz Geoffrey (the defendant pleading ancient demesne) cannot

answer without the King. Tenet nomine alieno. Bract. f. 200. The

privileges of tenants in ancient demesne are the King's privileges.'

John Fitz Geoffrey is the King's _firmarius_, and the other defendants

vouch him to warranty. After having pleaded to the jurisdiction of the

Court he puts in a second plea, 'salvo predicto responso,' namely, that

the tenement claimed is encumbered by other and greater services than

paying 15_s._ to hold freely. This is clearly the farmer's point of view,

and as such, he cannot answer without the king. I lay stress on the

point because a person pleading ancient demesne, although not holding

_nomine proprio_ in strict law, is compelled to answer without the King

in the manorial court and by the manorial writ.

[167] I need not say that the 'little writ' did not lie against the King

himself. No writs did. Cp. Fleta, p. 4.

[168] Y.B., 11/12 Edw. III, 325 (Rolls Ser.).

[169] I shall have to speak of the constitution and usages of the court

in another chapter.

[170] Actions on statutes could not be pleaded in ancient demesne

because, it was explained, the tenantry not being represented in

parliament, were no parties in framing the statute; Viner, Abr. Anc.

Dem. E. 19. Another explanation is given in Y.B., H. 8 Edw. II, p. 265.

[171] As a matter of course, any question as to whether a manor was

ancient demesne, and whether a particular tenement was within the

jurisdiction of it, could be decided only in the high courts.

[172] Viner, Abr., I. 21.

[173] Y.B., H. 3 Edw. III, 29: '_Caunt_: Si le jugement soit une foitz

revers, la court auncien demesne ad perdu conusance de ce ple a touts

jours.'

[174] Stoneleigh Reg.: 'Item si contingat quod error sit in iudiciis

eorum et pars ex eorum errore gravetur contra consuetudines, pars

gravata habebit breve Regis, ad faciendum venire recordum et processum

inter partes factos coram justiciariis domini Regis de Banco; qui

justiciarii inspecto recordo et processu quod erratum est in processu

iusto iudicio emendabunt et ipsos sokemannos propter errorem et falsum

iudicium secundum quantitatem delicti ad multam condempnabunt.'

[175] Bract. Note-book, 834: 'Et illi de curia qui veniunt quesiti, si

unquam tale factum fuit judicium in prefata curia, et quod ostendant

exemplum, et nichil inde ostendere possunt, nec exemplum nec aliud.'

[176] Y.B., 11/12 Edw. III, p. 325 (Rolls Ser.): '_Stonore_: Dit qe

toutz les excepcions poent estre salve par usage del manoir forspris un,

cest a dire qe la ou il egarde seisine de terre par defalte apres

defalte la ou le tenant avait attourne en court qe respoundi pur lui.'

Cf. Y.B., H. 3 Edw. III, 29, and T. 3 Edw. III, 29.

[177] Bract. Note-book, pl. 834 and 1122 concern the royal manors of

Havering and Kingston.

[178] I say against all men, because in the case of a stranger's

interfering with the privileged villain's rights, it was for him to

prove any exemption, e.g. conveyance by charter, which would take the

matter out of the range of the manorial court.

[179] Britton, ii. 13: 'Et pur ceo qe nous voloms qe ils eyent tele

quiete, est ordeyne le bref de droit clos pledable par baillif del maner

de tort fet del un sokeman al autre, qe il tiegne les plaintifs a droit

selom les usages del maner par simples enquestes.'

[180] Natura brevium, f. 4 b (ed. Pynson).

[181] Stoneleigh Reg.: 'Si dominus a sokemanis tenentibus suis exigat

alias consuetudines quam facere consueuerunt quum manerium fuit in

manibus progenitorum Regis eos super hoc fatigando et distringendo,

prefati tenentes habent recuperare versus dominum et balliuos suos per

breve Regis quod vocatur Monstraverunt nobis homines de soka de Stonle,'

etc.

[182] Viner, Abr. Anc. Dem. C^2, 3.

[183] Fitzherbert, Abr. Monstraverunt, 5 (P. 19, Edw. III): '_Seton_:

Cest un cas a par luy en cest breue de Monstrauerunt qe un purra sue pur

luy e tous les autres del ville tout ne soient pas nosmes en le breve e

par la suite de un tous les autres auront auantage et cesty qe vient

purra estre resceu e respondra par attourne pur touts les auters coment

qe unque ne resceu lour attournement; issint qe cest suit ne breue nest

semblable a auter.'

[184] As it was the peasants had the greatest difficulty in conducting

these cases. In 1294 some Norfolk men tried to get justice against Roger

Bigod, the celebrated defender of English liberties. They say that they

have been pleading against him for twenty years, and give very definite

references. The jury summoned declares in their favour. The earl opposes

them by the astonishing answer that they are not his tenants at all. It

all ends by the collapse of the plaintiffs for no apparent reason; they

do not come into court ultimately, and the jurors plead guilty of having

given a false verdict; see App. VII. In the case of the men of Wycle

against Mauger le Vavasseur, to which I have referred several times, the

trial dragged on for five years; the court adjourned the case over and

over again; the defendant did not pay the slightest attention to

prohibitions, but went on ill-treating the tenantry. At last he carried

off a verdict in his favour; but the management of the trial certainly

casts much suspicion on it. Cf. Placitorum Abbreviatio, 303.

[185] Madox, History of the Exch., i. 723, c, d; 724, e; 725, f.

[186] Bract. Note-book, pl. 1237: 'Homines prioris S^{ti} Swithini ...

questi fuerunt Dom. Regi.'

[187] Madox, Exch., i. 725, u; the 'Monstraverunt' of the men of King's

Ripton quoted above on the question of tallage. This matter of tallage

could certainly be treated as an alteration of services, and sent for

trial to the Common Bench.

[188] Exch. Memoranda, Q.R. 48/49 Henry III, m. 11. The position of the

castle of Bamborough was certainly a peculiar one at the time. Cf. Close

Roll, 49 Henry III, m. 7, d.

[189] Exch. Memoranda, Q.R. Trin. 20 Edw. I, m. 21, d. I give the

documents in full in App. VIII. The petitioners are not villains, but

they are tenants of base tenure. They evidently belong to the class of

villain socmen outside the ancient demesne, of which more hereafter.

[190] Placitorum Abbrev. 25: 'Consideratum est quod constabularius de

Windesore de quo homines de Bray questi fuerunt quod ipse vexabat eos de

serviciis et consuetudinibus indebitis et tallagia insueta ab eis

exigebat accipiat ab eis tallagia consueta et ipsi homines alia servicia

et consuetudines quas facere solent faciant.' (Pasch. et Trin., 1 John.)

[191] Madox, Exch. i. 411, u: 'Homines de Branton reddunt compotum de x

libris, ut Robertus de Sachoill eis non distringat ad faciendum ei alias

consuetudines quam Regi facere consueverunt dum fuerunt in manu sua.'

(Pipe Roll 13 Jo., 7, 10 b, Devenesc).

[192] Dugdale, Monasticon. v. 443; Stonleigh Reg. f. 14 b. Cf. Court

Rolls of Ledecumbe Regis (Chapter House, County Bags, Berks, A. 3):

'Anno domini MCCLXVIII, solverunt homines de Ledecumbe Regis C. sol. ad

scaccarium domini Regis, pro redditu domini Regis et predicti homines

habent residuum in custodia sua excepta porcione prioris Montis Acuti de

tempore suo et porcione prioris de Bermundseye de tempore suo.' The

manor had been let in fee farm to the monks of Cluny, who demised it to

the Prior of Montacute, who in his turn let it to the Prior of

Bermondsey.

[193] Stoneleigh Reg. f. 15 a: 'Totam sokam de Stonleya et omnes

redditus et consuetudines et rectitudines quas Henricus rex pater noster

ibi habuit salua regali justicia nostra. Uigore quarum chartarum

prefatus Abbas et conventus habent et possident totam sokam de Stonle

que quondam pertinuit ad le Bury (_sic_) in dicta soka existens

edificatum, ubi quidam comes quondam de licencia Regis moram traxit. Qui

locus nunc edificiis carens vocatur le Burystede iuxta Crulefeld prout

fossatis includitur, et est locus nemorosus.'

[194] Stoneleigh Reg. f. 13 a: 'Isti duo tenent (burgagia in Warrwick)

per seruicium sustinendi unum plumbum in manerio de Stonle competens

monasterio Regis.'

[195] Placita de Quo Warranto, 778: 'Item clamat quod Ballivus dom.

Regis in manerio de Stonleye nullam faciet districtionem seu

attachiamenta sine presencia Ballivi Abbatis.'

[196] See App. VI.

[197] Stoneleigh Reg. 13 a: 'W.W. tenet unum burgagium per seruicium

inveniendi domino regi seniori domino de Stonle quartam partem unius

tripodis.'

[198] King's Ripton Court Rolls, Augment. Off. Rolls, xxiii. 94, m. 10:

'Dicta Matildis optulit se versus Margaretam Greylaund de placito dotis,

que non venit. Ideo preceptum est capere in manum domini Regis

medietatem mesuagii etc.--pro defectu ipsius Margarete. Eadem Matildis

optulit se uersus Willelmum vicarium--qui non uenit. Ideo preceptum est

capere in manum domini Regis medietatem quinque acrarum terre etc.

(Curia de Riptone Regis die Lune in festo sanctorum Protessi et

Marciniani anno [r. r. E. xxiv. et J. abb. x]); m. 10, d.--Qui venit et

quantum ad aliam acram dicit, quod non est tenens set quod Abbas

seysiuit illam in manum suam. (Curia--in festo Assumpcionis--anno supra

dicto).' In the first case the seizure corresponds to the 'cape in

manum' of a freehold. As there could be no such thing in the case of

villainage, and the procedural seizure was resumption by the lord, the

point is worth notice and may be explained by the King's private right

still lingering about the manor. The last case is one of escheat or

forfeiture.

[199] Stoneleigh Reg. 75 v: 'Item si aliquis deforciatur de tenemento

suo et tulerit breve Regis clausum balliuis manerii versus deforciantes,

dictum breve non debet frangi nisi in curia.'

[200] Natura brevium, 13: 'Balliuis suis.'

[201] Britton, i. 221: 'Rois aussi ne porrount rien aliener les dreits

de lour coroune ne de lour reaute, qe ne soit repellable par lour

successours.'

[202] Stoneleigh Reg. 30: 'Nos attendentes, quod huiusmodi alienaciones

et consuetudinum mutaciones eciam in nostri et heredum nostrorum

preiudicium et exheredacionem cedere possent, si manerium illud in manus

nostras aliquo casu deuenerit sustinere nolumus sicut nec debemus

manerium illud aut ea que ad illud pertinent aliter immutari quam esse

solebant temporibus predictis.'

[203] The writs are directed sometimes to the bailiffs of the Archbishop

of Canterbury and of the Duke of Albemarle, who had the manor in custody

for King Richard II, but in the twenty-third year they are inscribed to

the King's bailiffs. (Augmentation Court Rolls, xiv. 38). As to the

trial mentioned in the text see App. IX.

[204] Stoneleigh Reg. 11 a: 'Precipio tibi quod sine dilacione deliberes

Abbati de Stonleia omnes terras et tenuras quas ego dedi et carta mea

confirmaui. Et de terra quam rustici uersus calumpniantur et quam ego ei

dedi et concessi, inquire si rectum in ea habuerunt et si rectum in ea

habent, dona eis rusticis alibi in terra mea excambium ad valenciam.'

[205] Bracton, f. 209: 'Ad quemcumque manerium peruenerit.'

[206] Madox, Firma Burgi, 54; Pipe Rolls, passim. Cf. Rot. Cur. Regis

Ric., p. 15: 'Homines de Kingestone--c. sol. ... pro respectu tenendi

villam suam ad eandem firmam quam reddere solebant tempore Henrici

Regis.'

[207] Madox, Exch. 1437, z: 'Homines de Lechton x marcas pro habenda

inquisicione per proxima halimota et per legales milites et alios

homines de visneto, quas consuetudines ipsi fecerunt tempore Henrici

Regis Patris.' (Pipe Roll. 4 John.) Cf. 442, a: 'Homines de Stanleya

reddunt compotum de uno palefrido, ut inquiratur per sacramentum

legalium hominum, quas consuetudines et quae servitia homines de manerio

de Stanleia facere consueverunt Regi Henrico patri Ricardi Regis dum

essent in manu sua.' (Pipe Roll, 9 John.)

[208] Y.B., Trin., 49 E. III, pl. 8 (Fitzherbert, Abr. Monstrav. 4):

'_Han._ mist auant record de Domesday qui parla _ut supra_:--_Terra

sancti Stephani_ en le title qui parla de ceo maner que il fuit en sa

maine. Et auxi il mist auant chartre le Roy que ore est, par quel le roy

reherse quil ave viewe la chartre le roy Henri le primer, et reherce

tout le chartre, et ceo chartre voilet que Henri aue viewe par ceo

parolle _inspeximus_ la chartre le roy William Conquerour qui aue done

graunte e confirme mesme le manor a un Henri Butle, a luy, et a ces

heirs a ceo iour, quel chartre issint volent _inspeximus cartam domini

Edwardi Regis Anglie_ issint par le recorde et par les chartres est

expressement reherce par le roy qui ore est, que William Conquerour fuit

en possession de ceo maner, Seinct Edward auxint, en quel cas ceo serra

aiudge auncient demesne tantamont come si la terre ust estre en la main

Seint Edward par expresse parolx en le Domesday. _Belknap_: Le comen

fesance de chartres est de faire parolle en le chartre _dedimus

concessimus et confirmauimus_ et uncore le chartre est bon assets al

part, mesque le roy nauer riens a ceo temps, issint que riens passe par

ceo paroll _dedimus_ mes il auer par parole de confermement, issint que

il nest my proue par ce chartre que ils auoient la possession, pur ceo

que les chartres poient estre effectuels a auter entent, scilicet, en

nature de confermement, et auxi ces chartres fait par Seint E. et W.

Conquerour ne sont my monstres a ore pur record, issint que mesque il

furent monstre, et auxi purroit estre proue que le maner fuit en lour

possession, nous ne puissomus pas aiudger la terre auncien demesne, pur

ceo que auncien demesne sera aiudge par le liuer de domesday qui est de

record, et nemy en autre maner. Et puis les plaintifs fuerent nonsues.'

[209] Fitzherbert, Abr. Cause de remover ple, 18 (Y.B., M., 21 Edw.

III): '_Wilby_: Il conuient que il count en le _monstrauerunt_ que il

luy distreint pur auters customes que ses auncestres ne fecerunt en

temps W. Conquerour, cas le _monstrauerunt_ ne gist pas forsque en cas

ou plusiours services sont demandez que ces auncestres ne solent faire

en cel temps.'

[210] Coram Rege, Tr. 3 Edw. I, m. 14, d: 'Et unde predicti homines (de

Kyngesripton) queruntur quod temporibus Cnout regis quo manerium illud

fuit in manu dicti antecessoris sui tenuerunt tenementa sua per seruicia

subscripta, videlicet reddendi pro qualibet virgata terre 5 solidos,

etc. Et omnes antecessores sui tenuissent tenementa sua per predicta

seruicia usque ad conquestum Anglie, et a conquestu usque ad tempus

regis Henrici aui regis Johannis aui domini regis nunc, usque ad tempus

cuiusdam Abbatis de Rameseye Roberti Dogge nomine qui tempore Henrici

Regis distrinxit antecessores suos ad dandum relevium pro voluntate sua,

etc. Et Abbas dicit quod non debet eis ad hoc breue respondere, quia

desicut in narracione sua non faciunt mencionem quod ipsi extitissent in

tali statu in quo fuerunt tempore regis Knout, quem statum ipsi clamant

habere, tempore aliorum regum de quo memoria haberi possit nec de quo

breue de recto currit nec aliqua verificacio per patriam fieri

possit.... Et Reginaldus et alii bene cognoscunt quod ipse Abbas et

predecessores sui exstiterunt in seysina percipiendi ab ipsis et

antecessoribus suis predicta seruicia indebita a tempore predicti

Henrici regis. Set desicut istud breue quod conceditur in fauorem

dominicorum domini Regis non habet prescriptionem temporis, petunt

judicium si [racione?] alicujus longiqui termini debeant ab actione

excludi sua.'

[211] Y.B., M., 15 Edw. II, p. 455: '_Bereford_: Coment puit cest brief

vous servir la ou il (the defendant) dist qe luy et ces predecessors ont

este de vous et de vos auncestres (seisi) de tout temps come, etc., et

vos ont taille, etc. Devoms nous enguerre (enquerre _corr._) si vos

feistes touz services en temps le Roy S^t. Edward, ou non de temps que

vos avez pris title? _Devon_: Sir navyl (nanyl _corr._), mais nous

disons qe touz les tenants qui tindrent en temps S^t. Edward tinderent,

etc. (par certains services) ... tanqe a ore xv ans devant le brief

purchace etc. e ceo puit home enquere.'

[212] Y.B., 21/22 Edw. I, 499 et sqq.

[213] Coram Rege, Pasch. 1 Edw. II, m. 26: 'Postquam idem manerium ad

manus antecessorum predicti Maugeri deuenit usque ad tempus memorie,

videlicet temporibus regum Ricardi, Johannis et statum illum toto

tempore predicto pacifice continuaverunt et habuerunt.' Coram Rege, M. 5

Edw. II, m. 77: 'Unde queruntur quod cum ipsi homines et eorum

antecessores tempore Regum Anglie progenitorum domini Regis nunc,

videlicet tempore Regis Willelmi Conquestoris et Willelmi Regis filii

sui et eciam tempore Regis Henrici primi solebant tenere terras suas per

quaedam certa seruicia videlicet,' etc.

[214] I will here cite Bract. Note-book, pl. 1237, as an instance,

although there is hardly any call for quotation on this point.

[215] Law of Copyhold, 8. Cf. the same author's Tenures in Kent, 182.

[216] Blackstone, Law Tracts, ii., especially pp. 128, 129.

[217] Bracton: 'liberi de condicione ... tenentes villenagium.' Britton:

'hommes de franc saunc.'

[218] Stoneleigh Reg., 75: 'Item si quis de voluntate et assensu domini

facto fine cum domino voluerit dare tenementum suum ad opus alicuius,

ueniet in curia cum virga et sursum reddet huiusmodi tenementum ad manum

domini sine carta ad opus ementis vel cui datur et ballivus domini

habitis prius herietis et aliis de iure domino debitis dictum tenementum

emptori seu cui dabitur et heredibus suis secundum consuetudinem manerii

habendum et tenendum liberabit in (cum _corr._?) virga. Et dictus

recipiens tunc faciet finem cum domino prout possunt conuenire.... Item

extraneus non debet vocari ad warantum in placito terre in curia de

Stonle quia sokemanni non possunt feoffare alios per cartas cum ipsi

nullas habeant de rege. Set si quos feoffauerint de licencia domini sine

carta, ipsos feoffant secundum consuetudinem manerii prout continetur in

rotulo curie de anno xx Regis Edwardi filii Regis Edwardi in placito

terre inter,' etc.

[219] Placitorum Abbrev. 233, Berks. Cf. Britton, i. 287, note c.

[220] Bracton, f. 7.

[221] Jurate et Assise, 45 Henry III, Placitorum Abbr., p. 150: 'Et

Galfridus de Praule bene cognoscit quod predictum manerium est antiquum

dominicum Dom. Regis set dicit quod predictum tenementum est liberum

tenementum ita quod assisa debet inde fieri.... Dicit enim quod ipse

feofatus est de predicto tenemento de quodam Willelmo Harold per cartam

suam quam profert.... Et juratores quesiti si antecessores ejusdem

Willelmi feofati fuerunt per cartam vel si aliquis de tenura illa unquam

placitaverunt per diversa brevia vel non, dicunt quod non recolunt.'

[222] Stoneleigh Reg., 12: 'Fuerunt eciam tunc quatuor natiui siue serui

in le lone quorum quilibet nouum mesuagium et unum quartronum terre cum

pertinenciis per seruicia subscripta videlicet leuando furcas, etc. ...

et debebant ... redimere sanguinem suum et dare auxilium domino ad

festum S^{ti}. Michaelis scilicet ayde et facere braseum Domini et alia

seruicia seruilia.' As to some details, see Dugdale, Antiquities of

Warwickshire, i. 176.

[223] Coram Rege, Pasch. 1 Edw. II, m. 26: '(Maugerus) defendit vim et

injuriam quando, etc. Et dicit quod qualitercunque iidem homines

asserant se et antecessores suos tenentes, etc. certa seruicia dominis

de Wycle antecessoribus ipsius Maugeri et sibi fecisse et facere debere,

quod omnes antecessores sui domini de eodem manerio extiterunt seisiti

de predictis hominibus et eorum antecessoribus tenentibus tenementa quae

ipsi modo tenent ibidem ut de uillanis suis taillabilibus alto et basso

ad voluntatem ipsorum dominorum et redempcionem sanguinis et alia

villana seruicia et incerta et villanas consuetudines faciendo a tempore

quo non extat memoria.... Et predicti homines dicunt quod ipsi sunt

tenentes de antiquo dominico, etc., prout curie satis liquet et quod

omnes tenentes in dominico Regis per certa seruicia et certas

consuetudines tenent et tenere debent, quidam per maiora et quidam per

minora secundum consuetudinem, set semper per certa,' etc. Coram Rege,

Mich. 5 Edw. II, m. 77, v: 'Nec dedici potest quia tenentes de antiquo

dominico certa seruicia et certas consuetudines tenentur facere et non

ad voluntatem dominorum.'

[224] Y.B., M., 15 Edw. II, p. 455: '_Bouser_: Auxint bien sont tenans

en auncien demesne ascuns vileins et ascuns autres come ailleurs et les

sokemans plederent par le petit brief de droit et les vileyns nient.

_Herle_: Il semble que assets est il traverse de votre brief, car vous

dites que vous tenez par certeyn service ... et il dit que vous estes

son vilein et que il et ses predecessors ont este seisiz de tailler vous

et vos auncestres haut et bas, etc. Et stetit verificare.' Cf. Bract.

Note-book, pl. 1230.

[225] Bracton, 209: 'Item est manerium domini regis et dominicum in

manerio, et sic plura genera hominum in manerio, vel quia ab initio vel

quia mutato villenagio.' The meaning of this badly worded passage is

made clearer by a comparison with f. 7: 'In dominico domini regis plura

sunt genera hominum; sunt enim ibi servi sive nativi ante conquestum, in

conquestu, et post, et tenent villenagia et per villana servitia et

incerta qui usque in hodiernum diem villanas faciunt consuetudines et

incertas et quicquid eis preceptum fuerit (dum tamen licitum et

honestum).... Est etiam aliud genus hominum in maneriis domini regis, et

tenent de dominico et per easdem consuetudines et servitia villana, per

quae supradicti (villani socmanni) et non in villenagio, nec sunt servi

nec fuerunt in conquestu, ut primi, sed per quandam conventionem quam

cum dominis fecerunt.' Cf. Elton, Tenures of Kent, 180.

[226] Fitzherbert, Abr. Monstrav. 3 (Pasch. 41 Edw. III). '_Kirt_: Les

tenements queux ils teignent fuerent en auncien temps entre les maines

les villeins queux deuirrent sans heire perque les tenements fuerent

seisies en maine le seigneur et puis le senescal le seigneur lessa mesme

ceux terres par rolle a mesme ceux ore tenants a tener a volunte del

seigneur fesaunt certain services; issint ne sont ils forsque tenants a

volunte le seigneur.'

[227] Natura Brevium, f. 105. Cf. 16.

[228] Y.B., 21/22 Edw. I, p. 499: 'Treis maners de gents.'

[229] Bracton, f. 209: Fitzherbert, Monstrav. 3 (Pasch. 41 Edw. III):

'_Belknap_: Mesmes les tenementz en auncien temps fuerent en mains le

petit sokmans, et eux fierent teux services comme gents de petits

sokemans fierent en auncien temps et eux les teignent comme gents de

petit sokmans.'

[230] Stoneleigh Reg., 32: 'Et quod in eodem manerio sunt diuerse tenure

secundum consuetudinem manerii illius totis temporibus retroactis

usitatam, videlicet quidam tenentes eiusdem manerii tenent terras et

tenementa sua in sokemanria de feodo et hereditate de qua quidem tenura

talis habetur et omni tempore habebatur consuetudo, videlicet quod

quando aliquis tenens eiusdem tenure terram suam alicui alienare

uoluerit, veniet in curiam coram ipso Abbate vel eius senescallo et per

uirgam sursum reddat in manum domini terram sic alienandam.... Et si

aliquis terram aliquam huiusmodi tenure infra manerium predictum per

cartam uel sine carta absque licentia dicti Abbatis alienauerit aliter

quam per sursum reddicionem in curia in forma predicta, quod terra sic

extra curiam alienata domino dicti manerii erit forisfacta in perpetuum.

Dicunt eciam quod quidam sunt tenentes eiusdem manerii ad voluntatem

eiusdem Abbatis. Et si quis eorundem tenencium terram sic ad voluntatem

tentam alienauerit in feodo, quod liceat dicto Abbati terram illam

intrare et illam tanquam sibi forisfactam sibi in perpetuum retinere.'

[231] A comparison of the data in the Stoneleigh Register and in the

Roll is given in App. VI. Cf. Bract. Note-book, pl. 834: 'Legales

homines de manerio de Havering.'

[232] Coram Rege, Mich. 5 Edw. I, m. 77: '(Juratores) quesiti si

predicti Margeria et alii et omnes antecessores a tempore quo non extat

memoria terras suas successiue de heredibus in heredes tenuerint uel

ipsi aut aliquis antecessorum suorum sunt vel fuerint aduenticii, dicunt

quod ignorant.'

[233] Court Rolls of King's Ripton, Augment. Off. xxiii. 94, m. 7:

'Memorandum quod concessum est Rogero de Kenlowe habendum introitum ad

Caterinam filiam Thome prepositi cum uno quarterio terre in villa de

Ryptone Regis pro duabus solidis in gersuma, ita tamen quod mortua dicta

Katerina ille qui propinquior est heres de sanguine predicte Katerine

gersumabit dictum quarterium terre secundum consuetudinem manerii et

ville.' A. r. r. Edw. xxiii, m. 8, v: 'Nicholaus de Aula reddit sursum

unam dimidiam acram terre ad opus Willelmi ad portam de Broucton.... Et

preceptum preposito respondere de exitibus eiusdem terre quia est

extraneus.... Johannes Arnold reddit sursum duas rodas terre ad opus

Hugonis Palmeri.... Et preceptum est quod ponatur in seysinam, quia est

de sanguine de Riptone Regis.'

[234] Court Rolls of King's Ripton, Augment. Off. xxiii. 94, m. 15:

'Curia de Kingsripton tenta die Jovis proxima post translacionem S^{ti}.

Benedicti anno r. r. E. xxix^n et dom. Joh. [abb. xv. Venit] Willelmus

fil. Thome Unfroy de Kingesripton et reddidit sursum in manibus

senescalli totum jus quod [habuit] in illis tribus acris terre in campis

de Kingesriptone quondam Willelmi capellani de eadem [villa ad opus

filiorum] Rogeri de Kellawe _extranei_ legitime procreatorum de Katerina

filia Thome prepositi que est de con[dicione sokemannorum?] _bondorum_

de Kingesripton.... Rogerus de Kellawe extraneus qui se maritauit cuidam

Katerine filie Thome prepositi de Kingesripton que est de nacione et

condicione eiusdem ville venit et petiit in curia nomine filiorum suorum

ex legitimo matrimonio exeuntium de corpore prefate Katerine illas vi

acras terre.... (Juratores dicunt) quod nichil inde sciunt nec aliquid

super isto articulo presentare volunt ad presens. Et sic infecto negocio

maximo contemptu domini et balliuorum suorum extra curiam recesserunt.

Et ideo preceptum est balliuis quod die in ... faciant de eisdem juratis

xl solidos ad opus domini.'

[235] Stoneleigh Reg., 30 (Edward II injunction): 'Et quidam forinseci

qui sokemanni non sunt auctoritate sua propria et per negligenciam dicti

Abbatis et conuentus, ut dicitur, a quibusdam sokemannorum illorum

quasdam terras et tenementa alienaverunt. Nos igitur super premissis

plenius certiorari uolentes assignavimus vos una cum his, quos vobis

associaveritis, ad inquirendum qui sokemanni huiusmodi terras et

tenementa ibidem alienauerunt huiusmodi forinsecis aut extrinsecis et

quibus,' etc. Cf. the Statute of 1 Richard II, Stat. 1. cap. 6. It was

altogether a dangerous transaction for the socmen, because they were

risking their privileges thereby. It must have been lucrative.

[236] Placitorum Abbrev., p. 270 (Coram Rege, Mich. 7/8 Edw. I): 'Et

eciam comperto in libro de Domesday quod non fit aliqua mencio de

sokemannis set tantummodo de villanis et servis et eciam comperto per

inquisicionem quod multi eorum sunt adventicii quibus tenementa sua

tradita fuerunt ad voluntatem dominorum suorum ... consideraverunt quod

predictus Galfridus eat inde sine die et quod predicti homines teneant

tenementa predicta in predicto manerio per servilia servicia si

voluerint, salvo statu corporum suorum, et quod de cetero non possunt

clamare aliquod certum statum et sint in misericordia pro falso clameo.'

[237] Bract. Note-book, pl. 1237.

[238] Bracton, f. 7.

[239] Dialogus de Scaccario, i. 10: 'Post regni conquisitionem, post

justam rebellium subversionem, cum rex ipse regisque proceres loca nova

perlustrarent, facta est inquisitio diligens, qui fuerint qui contra

regem in bello dimicantes per fugam se salvaverint. His omnibus et item

haeredibus eorum qui in bello occubuerunt, spes omnis terrarum et

fundorum atque redituum, quos ante possederant, praeclusa est; magnum

namque reputabant frui vitae beneficio sub inimicis. Verum qui vocati ad

bellum nec dum convenerant, vel familiaribus vel quibuslibet necessariis

occupati negotiis non interfuerant, cum tractu temporis devotis

obsequiis gratiam dominorum possedissent, sine spe successionis, sibi

tantum pro voluptate (voluntate?) tamen dominorum possidere coeperunt.

Succedente vero tempore cum dominis suis odiosi passim a possessionibus

pellerentur, nec esset qui ablata restitueret, communis indigenarum ad

regem pervenit querimonia, quasi sic omnibus exosi et rebus spoliati ad

alienigenas transire cogerentur. Communicato tandem super his consilio,

decretum est, ut quod a dominis suis exigentibus meritis interveniente

pactione legitima poterant obtinere, illis inviolabili jure

concederentur; ceterum autem nomine successionis a temporibus subactae

gentis nihil sibi vendicarent.'

[240] Stoneleigh Reg., 4 a: 'Que quidem maneria existencia in

possessione et manu domini regis Edwardi per universum regnum vocantur

antiquum dominicum corone regis Anglie prout in libro de Domesday

continetur.'

[241] 'Loquebantur de tempore S^{ti} Edwardi Regis coram W. de Wilton.'

[242] The men of King's Ripton.

[243] I do not think there is any ground for the suggestion thrown out

by M. Kovalevsky in the Law Quarterly, iv. p. 271, namely, that the law

of ancient demesne was imported from Normandy. Whatever the position of

the villains was in the Duchy, Norman influence in England made for

subjection, because it was the influence of conquest. It must be

remembered that in a sense the feudal law of England was the hardest of

all in Western Europe, and this on account of the invasion.

[244] Stubbs, Const. Hist. i. 454: 'In those estates, which, when they

had been held by the crown since the reign of Edward the Confessor, bore

the title of manors in ancient demesne, very much of the ancient popular

process had been preserved without any change, and to the present day

some customs are maintained in them which recall the most primitive

institutions.' I shall have to speak about the mode of holding the

courts in another chapter.

[245] Brunner, Entstehung der Schwurgerichte, has made an epoch in the

discussion of this phenomenon.

[246] I shall treat at length of the Norman Conquest in my third essay.

[247] Leg. Will. Conq. i. 29 (Schmid, p. 340).

[248] Thorold Rogers has made great use of this last class of manorial

documents in his well-known books.

[249] Bracton, 271 b.

[250] Bracton, 124.

[251] Cartulary of Malmesbury (Rolls Series), ii. 186: 'Videlicet quod

prefatus Ricardus concessit praedictis abbati et conventui et eorum

tenentibus, tam rusticis, quam liberis--quod ipsi terras suas libere pro

voluntate sua excolant.'

[252] As to the Warwickshire Hundred Roll in the Record Office, see my

letter in the Athenaeum, 1883, December 22.

[253] Rot. Hundred. ii. 471, a: '_Libere tenentes_ prioris de

Swaveseia.... Henricus Palmer--1 mesuagium et 3 rodas terre reddens 12

d. et 2 precarias. _Servi_ Adam scot tenet 10 acras reddens 4 s. et 6

precarias.... _Cotarii_....'

[254] Rot. Hundred. ii. 715, a: 'In _servitute_ tenentes. Assunt et

ibidem 10 tenentes qui tenent 10 virgatas terre in _villenagio_ et

operantur ad voluntatem domini et reddunt per annum 25 s.'

[255] Rot. Hundred. ii. 690, 691: 'Villani--servi--custumarii. Et tenent

ut villani, ut servi, ut libere tenentes.' Rot. Hundred. ii. 544, b: 'De

custumariis Johannes Samar tenet 1 mesuagium et 1 croft ... per

servicium 3 sol. 2 d. et secabit 2 acras et dim., falcabit per 1 diem.

De servis. Nicholaus Dilkes tenet 15 acras--et faciet per annum 144

opera et metet 2 acras. De aliis servis ... De cotariis ... De aliis

cotariis.'

[256] Rot. Hundred. ii. 528, a: 'Henr. de Walpol habet latinos (_corr.

nativos_), qui tenent 180 acras terre et redd. 10 libr. et 8 sol. et 4 d.

et ob. Nomina eorum qui tenent de Henrico de Walpol in _villenagio_.'

Chapter House, County Boxes, Salop. 14, c: 'Libere tenentes ...

Coterelli ... Nativi.'

[257] Hale, in his Introduction to the Domesday of St. Paul's, xxiv,

speaks of the 'nativi a principio' of Navestock, and distinguishes them

from the villains. 'The ordinary praedial services due from the tenentes

or villani were not required to be performed in person, and whether in

the manor or out of it the villanus was not in legal language "sub

potestate domini." Not so the nativus.' Hale's explanation is not

correct, but the twofold division is noticed by him.

[258] Domesday of St. Paul's, 157 (Articuli visitationis): 'An villani

sive custumarii vendant terras. Item, an _nativi custumarii_

maritaverunt filias--vel vendiderint vitulum--vel arbores--succidant.' A

Suffolk case is even more clear. Registrum cellararii of Bury St.

Edmunds, Cambridge University Gg. iv. 4, f. 30, b: 'Gersumarius vel

custumarius qui _nativus_ est.... Antecessor recognovit se nativum

domini abbatis in curia domini regis.'

[259] Cartulary of Eynsham in Oxfordshire, MS. of the Chapter of Christ

Church in Oxford, N. 27, p. 25, a: 'In primis Willelmus le Brewester

_nativus domini_ tenet de dictis prato et terris...'

[260] Eynsham Cartulary, 49. b: 'Johannes Kolyns nativus domini tenet 1

virgatam terre cum pertinenciis in bondagio.'

[261] Cartulary of St. Mary of Worcester (Camden Series), 15. a:

'Nativi, cum ad aetatem pervenerint nisi immediate serviant

patri--faciant 4 benripas et forinsici similiter.' Survey of Okeburn,

Q.R. Anc. Miscell. Alien Priories, 2/2: 'Aliquis nativus non potest

recedere sine licencia neque catalla amovere nec extraneus libertatem

dominorum ad commorandum ingrediat sine licentia.'

[262] Domesday of St. Paul's, 80: 'Nativi a principio. Isti tenent

terras operarias.'

[263] Queen's Remembrancer's Miscellanies, 902-62: 'Rotuli de libertate

de Tynemouth, de liberis hominibus, non de nativis.'

[264] Queen's Remembrancer's Miscellanies, 902-77: 'Nativi de

Sebrighteworth (Proavus extraneus).' See App. X.

[265] Warwickshire Hundr. Roll, Queen's Remembrancer's Miscellaneous

Books, 29, 19, b: 'Johannes le Clerc tenet 1 virg. terre pro eodem sed

est libere condicionis.' Augment. Off., Duchy of Lancaster, Court Rolls,

Bundle 32, 283: 'Unum mesuagium et 19 acre terre in Holand que sunt in

manu domini per mortem W. qui eas tenuit in bondagio. Ipse fuit liber,

quia natus fuit extra libertatem domini.'

[266] Glastonbury Inquisitions of 1189 (Roxburghe Series), 48: 'Radulfus

niet tenet dimidiam virgatam.'

[267] Glastonbury Inquis. (Roxburghe Series), 26: 'Rogerus P. tenet

virg. terre: pro una medietate dat. xxx d. et pro alia medietate

operatur sicut neth et seminat dimidiam acram pro churset et dat

hueortselver.' Ibid. 22: 'Osbertus tenet 1 virgatam terre medietatem pro

ii sol. et dono et pro alia medietate operatur quecumque jussus fuerit

sicut neth.' Cartulary of Abingdon (Rolls Series), ii. 304: 'Illi sunt

neti de villa. Aldredus de Brueria 5 sol. pro dimidia hida et arat et

varectat et seminat acram suo semine et trahit foenum et bladum.' Ibid.

ii. 302: 'Bernerius et filius suus tenent unam cotsetland unde reddunt

cellario monachorum 6 sestaria mellis et camerae 31 d.'--'_De netis._

Robertus tenet dimidiam hidam unde reddit 5 sol. et 3 den. et arabit

acram et seminabit semine suo et trahet foenum et bladum. Hoc de netis.'

[268] Black Book of Rochester Cathedral (ed. Thorpe), 10, a:

'Consuetudines de Hedenham et de Cudintone. Dominus potest ponere ad

opera quemcumque voluerit de netis suis in die St. Martini. Et sciendum

quod neti idem sunt quod Neiatmen qui aliquantulum liberiores sunt quam

cotmen, qui omnes habent virgatas ad minus.'

[269] Cartulary of Shaftesbury, Harl. MSS. 61, f. 60: 'Et habebit unum

animal quietum in pastura, si est net, et de aliis herbagium. Et si idem

fuerit cotsetle debet operari 2 diebus.' Ibid. 59: 'Tempore Henrici

Regis fuerunt in T. 18 Neti sed modo non sunt nisi 11 et ex 7 qui [non]

sunt Nicholaus tenet terram [trium] et 4 sunt in dominico; et 7 cotmanni

fuerunt tempore Henrici Regis qui non sunt modo, quorum trium tenet

terram Nicholaus et 4 sunt in dominico.' Ibid. 65: 'Cotsetle ... debet

metere quantum unus nieth ... et debet collocare messem vel ... aliud

facere ... dum Neth messem attrahat ... pannagium sicut Neth.' Ibid. 89:

'Si moriatur cotsetle pro diviso dabit 12 d. et vidua tenebit pro illo

id divisum tota vita sua. Si moriatur neatus dabit melius catellum et

pro hoc tenebit quietus.'

[270] Glastonbury Inquis. 51: 'Et nieti tenent 9 acras unde reddunt 3

s.' Ibid. 47: 'Nieti habent unum pratum pro 5 s.'

[271] Glastonbury Inquis. 105: 'Ernaldus buriman dimidiam virgatam,

Iohannes burimannus dimidiam virgatam.' Cf. Custumal of Bleadon, p. 189;

Cartulary of Shaftesbury, Harl. MSS. 61, f. 45.

[272] It is to be found sometimes out of the Danish shires, e.g. in

Oxfordshire. Rot. Hundred. ii. 842, b: 'Bondagium: Johannes Bonefaunt

tenet unam virgatam terre de eodem Roberto ... reddit ... 11 sol. pro

omni servicio et scutagium quando currit 20 d.' Of course there were

isolated Danish settlements outside the Denelaw.

[273] Rot. Hundred. ii. 486, a: 'Tenentes Alicie la Blunde. _Bondi_, A.

habet in eadem villa 2 villanos, quorum quilibet tenet mesuagium cum 30

a. Id. Al. hab. 1 bondum qui ten. 20 a. _Custumarii_, Id. Al. habet 1

villanum, qui tenet 1 mes. cum 44 a.' Rot. Hundred. ii. 486, a: 'De W.

le Blunde. _Villani_, R. de Badburnham. _Bondi cotarii._' Cf. Ibid. 422,

b; 423, a: 'Libere tenentes ... Custumarii ... Bondi.'

[274] Ramsey Inquisitions, Galba, E. x. 34: 'W.L. tenet in landsetagio

12 a. pro 9 den. et ob. R. 24 a. de landsetagio et 12 a. de novo.'

Cartulary of Ramsey (Rolls Series), i. 426: 'G.C. dat dim. marcam ut K.

filius suus fiat heusebonde de 6 a. terrae de lancetagio.' Registr.

Cellararii of Bury St. Edmund's, Cambridge University, Gg. iv. 4, f.

400, b: '9 acre unde 4 a. fuerunt libere et 5 lancettagii.' Cartulary of

Ramsey (Rolls Series), i. 425: 'S. Cl. recognovit, quod 24 a., quas

tenet, sunt in lanceagio dom. Abbatis _salvo corpore suo_ et quod faciet

omnes consuetudines serviles ... _lancectus nacione_.'

[275] Domesday of St. Paul's, 17: 'Item omnes operarii dimidiae virgatae

debent invenire vasa et utensilia ter in anno ad braciandum.' Cf. 28.

[276] Rot. Hundred. ii. 422, 423. Cf. 507, a: 'Libere tenentes ...

Nicholaus Trumpe 3 a. terre cum mesuagio et red. per ann. 20 d.

Custumarii ... Nicholaus Trumpe ten. 1 a. terre et redd. 2 sol.'

[277] Exch. Q.R. Misc. Alien Priories, 2/2. (Chilteham): '... Redditus

villanorum de 126 villanis 41 libre, 14 s. 11 d. Item sunt 70 custumarii

qui debent arare bis per annum cum 17 carucis.... Item sunt 25 villani

qui debent herciare quilibet eorum per 2 dies,' etc.

[278] Cartulary of St. Peter of Gloucester (Rolls Series), iii. 203:

'Omnes consuetudinarii majores habebunt tempore falcationis prati unum

multonem, farinam, et salem ad potagium. Et minores consuetudinarii

habebunt quilibet eorum 1 panem et omnes 1 caseum in communi, unam acr.

frumenti pejoris campi de dominico et unum carcasium multonis, et unum

panem ad Natale.'

[279] Cartulary of Malmesbury (Rolls Series), i. 154, 155. Cf. i. 186,

187. Cartulary of St. Mary of Worcester (Camden Society), 43, b; Rot.

Hundred. ii. 775, b.

[280] Rot. Hundred ii. 602, a. Cf. Exch. Q.R. Alien Priories, 2/2: 'Item

sunt in eadem villata de Wardeboys 6 dimidias virgatas--que vocantur

Akermannelondes, quorum W.L. tenet 1/2 virgatam pro qua ibit ad carucam

Abbatis si placeat abbati vel dabit sicut illi qui tenent 6 Maltlondes

preter 15 d.' Rot. Hundred, i. 208: 'Utrum akermanni debent servicium

suum vel servicii redempcionem.'

[281] Registr. Cellararii of Bury St. Edmund's, Cambridge University,

Gg. iv. 4, f. 26: 'Gersumarii (Custumarii).... Gersuma pro filia sua

maritanda.' Ibid. 108, b: 'Tenentes 15 acrarum custumarii--omnes sunt

gersumarii ad voluntatem domini.' Cartulary of Bury St. Edmund's, Harl.

MSS. 3977, f. 87, d: 'Nichol. G gersumarius tenet 30 a. pro 8 sol. que

solent esse custumarie.' I may add on the authority of Mr. F. York

Powell that _landsettus_ (land-seti), as well as _akermannus_

(aker-maethr) and _gersuma_ (goersemi), are certainly Danish loan-words,

which accounts for their occurrence in Danish districts.

[282] Hale, Introduction to the Domesday of St. Paul's, xxv: 'If we

compare the services due from the Hidarii with those of the libere

tenentes on other manors, it will be evident, that the Hidarii of

Adulvesnasa belonged to the ordinary class of villani, their distinction

being probably only this, that they were jointly, as well as severally,

bound to perform the services due from the hide of which they held

part.'

[283] Eynsham Inquest, 49, a: 'Summa (prati) xvi a. et iv perticas que

dimidebantur xi virgatariis et rectori ut uni eorum et quia jam

supersunt tantummodo 4 virgatarii et rector, dominus habet in manu sua 7

porciones dicti prati.'

[284] Cartulary of Battle, Augmentation Office, Miscell. Books, 57, f.

35, s: 'Yherdlinges ... custumarii.' Ibid. 42, b: 'Majores Erdlinges

scil. virgarii. Halferdlinges (majores cottarii) Minores cottarii.'

[285] Black Book of Peterborough, 164: 'In Scotere et in Scaletorp--24

plenarii villani et 2 dimidii villani--Plenarii villani operantur 2

diebus in ebdomada.'

[286] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Series), 23: 'Operatur ut alii

ferlingseti.'

[287] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Series), 137: 'Cotsetle debent

faldiare ab Hoccade usque ad festum S. Michaelis.' Cartulary of St.

Peter of Gloucester (Rolls Series), iii. 71: 'Burgenses Gloucestriae

reddunt una cum aliis tenentibus ad manerium Berthonae praedictae per

annum de coteriis cum curtillagiis in suburbio Gloucestriae quorum

nomina non recolunt 29 solidos 7 d. de redditu assiso.' Ibid. iii. 116:

'Cotlandarii: Johannes le Waleys tenet unum mesuagium cum curtillagio et

faciet 8 bederipas et 3 dies ad fenum levandum, et valent 13-1/2 d.'

[288] Norfolk Feodary, Additional MSS. 2, a: 'Et idem Thomas tenet de

predicto Roberto de supradicto feodo per predictum servicium sexaginta

mesuagia; 21 villani de eodem Thoma tenent. Item idem Thomas tenet de

predicto Roberto 9 cotarios, qui de eo tenent in villenagio,' Cf. Rot.

Hundred, ii. 440, a.

[289] Cartulary of Battle, Augment. Office, Misc. Books, 57, f. 37, b:

'Virgarii ... Cotarii, qui tenent dimid. virgatam.' Ibid. 36, b:

'Cottarii majores et minores.'

[290] Glastonbury Inquis. (Roxburghe Series), 114: 'Rad. Forest. 1/2

cotsetland pro 18 d. et operatur sicut dimidius cotarius sed non

falcat.'

[291] Glastonbury Inquis. (Roxburghe Series), 14: 'Predictus W. habet

tres bordarios in auxilium officii sui. Illi tres bord. habent corredium

suum in aula abbatis, in qua laborant.' Terrae Templariorum, Queen's

Rem. Misc. Books, 16, f. 27: 'Unusquisque bordarius debet operari una

die in ebdomada.' Cf. 27, b.

[292] The history of the terms in Saxon times and the terminology of the

Domesday Survey will be discussed in the second volume. My present

object is to establish the connexion between feudal facts and such

precedents as are generally accepted by the students of Saxon and early

Norman evidence.

[293] Thorold Rogers, History of Agriculture and Prices, i. p. 71.

[294] Glastonbury Cart., Wood MSS., i. f. 225, b (Bodleian Libr.):

'Noverit universitas vestra me vendidisse domino Ricardo vicario de

Domerham Philippum Hardyng nativum meum pro 20 solidis sterling unde ego

personam ipsius Philippi ab omni nativitate et servitute liberavi.' Cf.

Gloucester Cartulary (Rolls Series), ii. 4. Madox, Formulare Anglicanum,

416, gives several deeds of sale and enfranchisement by sale. Dr. Stubbs

had some doubts about the time of these transactions, but deeds of sale

of the twelfth and thirteenth centuries occur, and are preserved in the

Record Office. See Deputy Keeper's Reports, xxxvi. p. 178.

[295] Glastonbury Inquis., tempore abb. Michaelis, Addit. MSS. 17,450,

f. 7: 'Petrus filius Margarete tenet virgatam terre .. nec potest filiam

suam maritare sine licentia domini vel ballivorum.' Cf. Cartulary of

Newent, Add. MSS. 15,668, f. 46: 'emit filiam suam.' Cartulary of St.

Peter of Gloucester (Rolls Series), iv. 219: 'Item, quod quilibet

praepositus habeat potestatem concedendi cuicunque nativae, ut possit se

maritare tam extra terram domini quam infra, acceptis tamen salvis

plegiis pro ea de fine faciendo ad proximam curiam; cum si forte

praesentiam ballivi expectasset in partibus remotioribus agentis casu

interveniente forte nunquam gauderet promotione maritali.'

[296] Cartulary of Christ Church, Canterbury, Harl. MSS. 1006, f. 55:

'Tenens de monday land, si filiam infra villam maritaverit 16 d. et si

extra homagium 2 sol.' Black Book of Coventry, Ashmol. MSS. 864, f. 5:

'Radulfus Bedellus de 10 hidis tenet 1 virgatam terre et prati. Et dabit

merchettam pro filia sua maritanda, si eam maritaverit extra villenagium

Episcopi.'

[297] Cartulary of Glastonbury, Wood MSS. i. (Bodleian), f. 111. s: 'Si

nul de neffes folement se porte de son corps parque le seignour perd la

vente de eux.'

[298] Warwickshire Hundred Roll, Queen's Rem. Misc. Books, No. 26, f.

26, a: 'Redempcio carnis et sanguinis et alia servicia ad voluntatem

domini.' Rot. Hundred. ii. 335, b: 'In villenagio 8 virgate terre quarum

quelibet debet ei per annum 6 s. vel opera ad valorem, tenentes etiam

illarum sunt servi de sanguine suo emendo ad voluntatem dicti Abbatis et

ad alia facienda, que ad servilem condicionem pertinent. In cottariis

cotagia 6 de eadem servitute et condicione.'

[299] How very difficult it was sometimes to decide the question,

whether merchet had been paid or not, may be seen from the following

instances:--Coram Rege, 27 Henry III, m. 3: 'Et non possunt inquirere

nec scire quod tempore Johannis Regis dederunt merchettum vel heryettum

sed bene credunt quod hoc fuit ex permissione ipsius Regis et non per

aliquam convencionem, quam fecerat eis pro predictis 50 libris.'

Cartulary of Ramsey (Rolls Series), i. 441: 'De merchetto nesciunt sine

majori consilio.'

[300] Y.B. 21/22 Edw. I, p. 107.

[301] Note-book of Bracton, pl. 1230.

[302] Gloucester Cartulary (Rolls Series), iii. 218: 'Item quod non

permittitur, quod aliquis vendat equum masculum vel bovem sibi vitulatum

sine licentia, nisi consuetudo se habeat in contrarium.' Rot. Hundred.

ii. 628, a: 'Si habeat equum pullanum, bovem vel vaccam ad vendendum,

dominus propinquior erit omnibus aliis et vendere non debent sine

licentia domini.' Rochester Cartulary (ed. Thorpe), 2, a: 'Si quis

habuerit pullum de proprio jumento aut vitulum de propria vacca et

pervenerit ad perfectam etatem, non poterit illos vendere, nisi prius

ostendat domino suo et sciat utrum illos velit emere sicut alios.' Rot.

Hundred. ii. 463, a: 'Item si ipse habeat pullum vel boviculum et

laboraverit cum illo non potest vendere sine licentia domini, sed si non

laboraverit licitum.'

[303] Cartulary of St. Mary of Beaulieu, Nero, A. xii. f. 93. b: 'Pro

filio coronando et pro licencia recedendi faciet sicut illi.' Cartulary

of St. Peter of Gloucester (Rolls Series), iii. 218: 'Item quod nullo

masculo tribuatur licentia recedendi a terra domini sine licentia

superioris hoc proviso, quod consuetudines a servis dominus debitas ad

plenum recipiat, contradicentes attachiando ut inde respondeant ad

curiam.'

[304] Duchy of Lancaster Court Rolls, Bundle 85, No. 1157 (Record

Office): 'Et quia non sunt residentes dant chevagium.' Lancaster Court

Rolls, Bundle 62, No. 750, m. 1: 'Johannes le Grust dat comiti ii

solidos et ii capones ut possit manere ubi sibi placuerit.'

[305] Lancaster Court Rolls, Bundle 62, No. 750, m. 3: 'Capones de

reditu ut custumarii possint manere super terram Radulfi de Wernore sed

dictus Will. erit in visu franciplegii dom. comitis.'

[306] Suffolk Court Rolls (Bodleian), 3: 'Preceptum inquirere nomina

eorum qui terram servilem vendiderunt per cartam et quibus, et qui sunt

qui terram liberam adquisierunt et ibi resident et prolem suscitant et

ob hoc libertatem sibi vindicant.' Cartulary of St. Alban's, 454: 'Ubi

villani emunt terras liberorum de catallis nostris.'

[307] Cart. Glouc. (Rolls Ser.), iii. 217: 'Item, inhibeatur nativis

domini manerii ne aliquid alicui dent per annum in recognitione, ut

aliquo gaudeant patrocinio.'

[308] Lancaster Court Rolls, Bundle 62, No. 756, m. 1: 'Nativus

receptatus apud Latfeld sine licentia domini.'

[309] Cartulary of Shaftesbury, Harl. MSS. 61, f. 59: 'Fugitivi domine,

R. fil. Al. manet in Br. sub Willelmo.' Ramsey Inqu., Galba E. x. f. 27,

b: 'Isti sunt nativi abbatis: E. et O. manent apud Gomcestre.' Ibid. 51:

'A. est nativus domini abbatis, sed dicit se esse hominem episcopi.'

Cartulary of Shaftesbury, Harl. MSS. 61, f. 59: 'Nicholaus habet 4

nativos domine, partim terram tenentes in calumpnia domine partim super

terram Nicholai.'

[310] Coram Rege, Pasch. 7 Edw. I, m. 7: 'Villanus fugitivus an in

villenagio tenens et adventicius.'

[311] Eynsham Inqu. (Chapter of Christ Church, Oxford), 25, a: 'Quas

Adam pater ipsius adquisivit et quia _quicquid servis adquiritur domino

adquiritur_ faciat inde dominus quod sibi videatur expediens.'

[312] Register of St. Mary of Barnwell, Harl. MSS. 3601, f. 60: 'Quidam

villanus de Bertone tenuit unum mesuagium de duobus dominis ...

_quicquid servus acquirit acquiritur domino suo_.'

[313] Black Book of Coventry, Ashmol. MSS. 864, f. 6: 'Et cum obierit,

dominus habebit suum melius animal et nihilominus habebit omnes equos

masculos, carrectam ferratam, ollum eneum, pannum laneum integrum,

bacones integros, omnes porcos excepta una sue, et omnes ruscos apium,

si qua hujusmodi habuerit.'

[314] Formulary of St. Alban's, Camb. Univ., Ee. iv. 20.

[315] Lancaster Court Rolls, Bundle 32, No. 283: 'Petrus filius Gerardi

nativus domini defunctus est et habuit in bonis domino pertinentibus

unam vaccam que appreciatur ad 5 sol. et venditur W. instauratori.'

Cartulary of Christ Church, Canterbury, Addit. MSS. 6157, f. 25, b: 'Et

sciendum, quod si quis custumarius domini in ipso manerio obierit,

dominus habebit de herietto meliorem bestiam. Et si bestiam non

habuerit, dabit domino pro herietto 2 sol. 6 d.'

[316] Cartulary of Battle, Augment. Off. Misc. Books, No. 57, f. 21, a:

'Et post mortem cujuslibet predictorum nativorum dominus habebit pro

herieto melius animal, si quod habuerit, si vero nullam vivam bestiam

habeant, dominus nullum herietum habebit ut dicunt. Filii vel filiae

predictorum nativorum dabunt pro ingressu tenementi post mortem

antecessorum suorum tantum sicut dant de redditu per annum.

[317] Gloucester Cartulary, iii. 193: 'Et post decessum suum dominus

habebit melius auerium ejus nomine herieti, et de relicta similiter. Et

post mortem ejus haeres faciet voluntatem domini, antequam terram

ingrediatur.'

[318] Gloucester Cartulary (Rolls Series), iii. 208: 'Dicunt etiam quod

relicta sua non potest in dicta terra maritari sine licentia domini.'

Cartulary of Christ Church, Canterbury, Add. MSS. 6159, f. 25, b: 'Si

autem per licenciam domini se maritaverit, heredes predicti defuncti

predictum tenementum per licenciam domini intrabunt et uxorem relictam

dicti defuncti de medietate dicti tenementi dotabunt.' Rot. Hundred. ii.

768, b: 'Item si obierit, dominus habebit melius auerium nomine herietti

et per illum heriettum sedebit uxor ejus vidua per annum et unum diem et

si ulterius vidua esse voluerit faciet voluntatem domini.'--The custom

in some of the manors of St. Peter of Gloucester was peculiar.

Gloucester Cartulary (Rolls Series), iii. 88: 'Matilda relicta

Praepositi tenet dim. virg. contin. 24 a. (8 sol.)--Et tenet ad terminum

vitae abbatis.... Et debet redimere filium et filiam ad voluntatem

domini.... Et si obierit, dominus habebit melius auerium nomine domini,

et aliud melius auerium nomine rectoris, et de marito cum obierit

similiter.' When the lord was an ecclesiastical corporation he not

unfrequently got two beasts, one as a heriot and the other as a mortuary

due to him as rector of the parish.

[319] Worcester Cartulary (Camden Series), 102: 'De antiquis

consuetudinibus villanorum, quaelibet etiam virgata dabit iii heriet,

sc. equum cum hernesio et duos boves, et dimidia virgata duos heriet,

sc. equum cum hernesio et bovem. Alii autem dabunt equum vel bovem.'

[320] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Series), 89, a: 'Item non vendet

bovem vel equum de sua nutritura sine licencia domini, nec coronare

faciet filium nec maritabit filiam sine licencia domini, dabit heriettum

melius animal, faciet finem cum domino pro ingressu habendo ad

voluntatem domini communiter per 40 solidos et omnia alia faciet que

nativo incumbunt.' The relief ought to be discussed in connexion with

the obligations of the holding. I speak of it here because the documents

mention it almost always with the heriot.

[321] Cartulary of St. Mary of Beaulieu, Nero, A. xx. f. 84, b: 'Pro

filio coronando, filia maritanda, fine terre ... secundum qualitatem

personarum et quantitatem substancie et terre.'

[322] Rot. Hundred. ii. 747, a: 'Debet talliari ad voluntatem domini

quolibet anno.'

[323] Ibid. ii. 528, b: 'Et debet talliari ad voluntatem domini semel in

anno et debet gersummare filiam et fieri prepositus ad voluntatem

domini.'

[324] Cartulary of Battle, Augment. Off. Misc. Books, No. 57, f. 93, a:

'Amerciamenta tenentium, qui redditum tempore statuto non persoluerunt.'

Reg. Cellararii of Bury St. Edmund's, Cambridge Univ., Gg. iv. 4. 52, b;

cf. Eynsham Inqu. ii. a: (Inquisitio de statu villani): 'Subtraxerunt

sectam curie a longo tempore dicendo se esse liberos.'

[325] Formulary of St. Alban's, Cambridge Univ., Ee. iv. 20, f. 165, a:

'Servilia--videlicet secta curie de tribus septimanis in tres et secta

molendini.' We find it denied in the king's court that a free man can be

bound to do suit to the lord's mill; Bracton's Note-book, p. 161: 'Nota

quod liber homo non tenetur sequi molendinum domini sui nisi gratis

velit.'

[326] Bury St. Edmund's, Registrum album, Cambridge Univ., Ee. iii. 60,

f. 155, b: 'Liberi excepti a falda domini.'

[327] As to Scotale, see Stubbs, Const. Hist. Sec. 165.

[328] Reg. Cellararii of Bury St. Edmund's, Cambridge Univ., Gg. iv. 4.

30, b: 'Per fidelitatem custumarii ... et per alias consuetudines

serviles.'

[329] Y.B. 20/21 Edward I, p. 41: 'Kar nent plus neit a dire, Jeo tenk

les tenements en vileynage, ke neit a dire ke, Jeo tenk les tenements

demendez ver moy a la volunte le Deen,' etc. See above, Chapter II.

[330] Chron. Mon. de Abingdon, ii. 25 (Rolls Series).

[331] Exch. Q.R., Misc. Books, No. 29, f. 8, a: 'Habet 22 servos

tenentes 35 acras terre ad voluntatem domini in servagio.' f. 10, b:

'Habet ibidem 25 servos tenentes 12 virgatas terre et dimidiam in

servagio ... et possunt omnes removeri pro voluntate domini.'

[332] Harl. MSS. 1885, f. 7: 'Volens autem dominus de Wahell retinere ad

opus suum totum parcum de Segheho ... abegit omnes rusticos qui in

predicto loco iuxta predictum boscum manebant.' Cf. Cor. Rege, Pasch. 14

Edw. I, Oxon. 9.

[333] Battle Abbey, Augment. Off. Misc. Books, 57, f. 21, a: 'Et

memorandum quod omnes supradicti nativi non possunt ... prostrare

maremium crescens in tenementis que tenent sine licencia et visu ballivi

vel servientis domini et hoc ad edificandum et non aliter.' Add.

Charters, 5290 '(transgressiones Stephani Chenore) ... fecit vastum ...

in boscis quos idem Stephanus tenuit de domino in bondagio cum de

quercis fraxinis pomariis et aliis arboribus vastos (ramos?)

asportavit.'

[334] Suffolk Court Rolls (Bodleian), 2, a: 'Rob. Gl. assertavit pomaria

sua et fecit wastum super vilenagium Comitis.'

[335] Suffolk Court Rolls (Bodleian): 'Quia Henricus bercarius plegios

non potuit invenire ad heredificandum mesuagium quod fuit W.C. et ibi

attractum suum facere.'

[336] Duchy of Lancaster Court Rolls (Record Off.), Bundle 32, No. 285:

'Emma ... venit et sursum reddit 1 cotagium et 5 acras et dimidiam terre

quas tenuit de domino in bondagio. Et venit Thomas filius ejus et capit

dictam terram et dat ad ingressum 10 solidos.' B. 62, No. 750:

'Galfridus percarius venit et tradidit terram suam ... domino comiti pro

paupertate. Robertus filius eius postea venit et finem fecit pro habenda

seisina dicte terre.'

[337] Duchy of Lancaster Court Rolls, B. 43, No. 484: 'Dicit etiam quod

dicta terra capta est in manu domini Edmundi pro redditibus et serviciis

inde a retro existentibus.' Essex Court Rolls, 3 (Bodleian): 'Preceptum

est capere in manu prioris totam residuam terram custumariam quam

Matildis le Someters predicta tenet de feodo prioris quia vendidit de

terra sua custumaria ... libere per cartam contra consuetudinem

manerii.'

[338] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Series), 65; Gloucester Cartulary

(Rolls Series), iii. 196.

[339] Capitula halimoti, Bodleian MSS., Wood, i. f. 111, b: 'Si nul soit

en un graunt tenement e ne puisse les droitures de son tenement sustener

e un aultre homme en un petit tenement que meutz tendroit le graunt

tenement al prow le seigneur e le tenement.'

[340] Rot. Hundred, ii. 321, a: In villenagio tres virgatae et

dimidia.... Et sunt tenentes illarum servi de sanguine suo emendo.... In

libere tenentibus _pro certis serviciis_ per annum,' etc.

[341] Glastonbury Inquis. (Roxburghe Series), 21: 'Quantum quisque

teneat, omne ejus servitium; quis tenet libere et quantum et quo

servitio et quo guaranto et quo tempore; si aliqua terra fuerit facta

libera in tempore Henrici episcopi, vel postea, que debuit operari; quo

guaranto hoc fuit, et in quantum sit libera; si dominicum sit occupatum

vel foras positum in libertate vel vilenagio, et si ita fuerit domino

utilius sicut est vel revocatum.'

[342] Ibid. 130: 'J. clericus tenuit in tempore Henrici episcopi apud

Domerham unam virgatam quam adhuc tenet et aliam virgatam apud Stapelham

pro 10 solidis. Recepta villa de Domerham ad firmam, ipse propria

auctoritate dimisit virgatam de Stapelham et dimidiam virgatam in

Domerham in excambium cepit quia propinquior fuit. Hec dimidia virgata

operari solet, nunc autem est libera. Virgata vero de Stapelham post

illud excambium operari solet que ante hoc libera fuit.'

[343] Ibid. 121: 'De dono xxix solidi et vi denarii. Et de Anderdo

deficiunt vj den. quia tenet liberius quam predecessores sui solebant

tenere.'

[344] Ramsey Cartulary (Rolls Series), i. 364: 'De his septem hydis est

una _hyda libera_. De sex hydis, quae restant, tenet Marsilia filia A.

de R. duas virgatas ad censum. Quinque hydae et tres virgatae, quae

restant, tenentur _in puro villenagio_.'

[345] Galba, E. x. f. 38.

[346] Extensio de terris Roberti de Sto. Georgio (Lincoln) Inquis. p.

mort. 30 Henry III, No. 36: 'Idem habuit in _villenagio_ 13 bovatas

terre et 3 partes unius bovate que 9 rustici tenent et quelibet bovata

valet per annum 5 sol. pro omni servicio ... habuit in _liberis

serviciis_ unam bovatam quam Radulfus filius G. de eo tenuit per cartam

pro 2 solidis per annum pro omni servicio.'

[347] Bury St. Edmund's, Reg. Cellararii, Cambr. Univ., Gg. iv. 4, f.

32, a: 'W. de Bruare tenet i rodam custumarie et per alias consuetudines

serviles ... alteram libere et per servicium 2 denariorum.' Cf.

Gloucester Cartulary (Rolls Series), iii. 65.

[348] Battle Abbey, Reg. Augment. Off. Misc. Books, No. 57, f. 72, b:

'Isti prenominati (liberi tenentes) sunt quieti per redditum suum de

communibus servitiis, debent tamen herietum et relevium.' Glastonbury

Cart., Wood MSS., i. p. iii.: 'Si nul soit enfraunchi de ces ouveraignes

dont la uile le est le plus charge.'

[349] Ramsey Inqu., Galba, E. x. 39, d: 'Walterus abbas fecit R. francum

de terra patris sui que fuerat ad furcam et flagellum.... Multos de

servicio rusticorum francos fecit.' Ramsey Cartulary (Rolls Series), i.

487: '... quaelibet virgata de fleyland.' The same land appears as

'quaelibet virgata operaria quae non fuerit posita ad censum.'

[350] Spalding Priory, Reg., Cole MSS., vol. 43, f. 272: 'De tenentibus

terram operariam de priore in Spalding: W. de A. tenet 40 acras terre

pro quibus debet operari qualibet die per annum ad voluntatem Domini ad

quocumque opus Dominus voluerit, cum Carecta, Cortina, Vanga, Flagello,

Tribulo, Furca, Falce.' Coram Rege, Mich., 51/52 Henry III, m. b: 'Et

similiter predictus Petrus distringit eos pro consuetudinibus et

servitiis que nec antecessores eorum nec ipsi facere consueverunt ut cum

furcis et flagellis.'

[351] Eynsham Cartulary, Christ Church MSS., No. 97, f. 6, a: 'Willelmus

F. tenet unum cotagium et quartam partem unius virgate terre qui facere

consuevit pro rata porcione sicut virgatarius. Modo ponitur ad firmam

dum domina placet ad 6 solidos, 8 d.,' etc. Cf. Domesday of St. Paul's

(Camden Series), 81. This is in substance the difference between

'bondagium et husbandland,' Inquis. p. mort. 46 Henry III, No. 25;

Hexham Priory Cartulary (Surtees Series), p. xx.

[352] Domesday of St. Paul's (Camden Series), 49.

[353] St. Alban's Formulary, Cambridge Univ., Ee. iv. 20: 'Ne uno homini

plures terre tradantur, et si modo unus plures tenet, dividantur, si

commode et honeste fieri poterit.'

[354] Domesday of St. Paul's (Camden Series), 52; Duchy of Lancaster

Court Rolls, B. 62, No. 750: 'Et quia huiusmodi tenementum nullus potest

vendicare hereditarie ut de aliis villenagiis successive.'

[355] Hereford Rolls, 8 (Bodleian): 'Et concessum est ei tenere dictum

mesuagium et unam acram terre sibi et heredibus suis secundum

consuetudinem manerii per servicia inde debita et consueta.' Essex

Rolls, 8 (Bodleian): 'Amicia de R. que tenet ex consuetudine manerii.'

[356] Extractus Rotulorum de Halimotis, Cambridge Univ, Dd. vii. 22, f.

1, a.

[357] Essex Rolls, 8 (Bodleian), m. 6: 'Johannes filius W.B. venit et

clamavit unum mesuagium et quatuor acras terre cum pertinenciis ut jus

et hereditatem suam post mortem dicti W. patris sui faciendo inde

dominis predictis servicia debita et consueta nomine villenagii et dat

domino ad inquirendum de jure suo et si sit plene etatis et heres dicti

W. nec ne,' etc.

[358] Eynsham Cartulary, Christ Church MSS., No. 27, f. 11, b: 'Matildis

B. tenet de domino unum cotagium cum curtilagio in voluntate domini.'

Cf. Glastonbury Inqu. (Roxburghe Series), 66; Gloucester Cartulary

(Rolls Series), iii. 134; Domesday of St. Paul's (Camden Series), 23.

[359] Reg. Cellararii Mon. Bury St Edmund's, Cambridge Univ., Gg. iv. 4,

f. 52, b: '(Curia 7 Edw. II) ... dicunt quod quidam Robertus Heth pater

dictorum R.W. et J. tenuit de conventu per virgam in villa de Berton

magna ... Et quia dedixerunt cepisse dictam terram per virgam ideo

potest seisiri dicta terra in manum domini.' Registr. album vestiarii

abbatiae S. Edmundi, Cambridge Univ., Ee. iii. 60, f. 188, b: 'Tenentes

de mollond ... tenent per virgam in curia.' Eynsham Cartulary, Christ

Church MSS., No. 97: 'Ricardus W. tenet unum cotagium et duas acras

terrae campestres per rotulum curie pro 3 sol.' Cf. 12, a.

[360] Note-book of Bracton, pl. 1237.

[361] Ely Register, Cotton, Claudius, C. xi. f. iii. b: 'Habebit duas

pugillatas avene ex gratia, ut juratores dicunt, per longum tempus

usitata.'

[362] Warwickshire Roll, Exch. Q.R. No. 29, f. 94, b: 'Servus ... cum

fecerit exennium ... comedet cum domino.'

[363] Christ Church, Canterbury, Cartulary, Add. MSS. 6159, f. 22, b.

Cf. Gloucester Cartulary (Rolls Series), iii. 203.

[364] Custumal of Battle Abbey (Camden Ser.), 30: 'Et debet herciare per

duos dies ... pretium operis iiij. d. Et recipiet de domino utroque die

repastus pretii iij d. Et sic erit dominus perdens j. d. Et sic nichil

valet illa herciatio ad opus domini.'

[365] Coram Rege, Pasch., 14 Edw. I, Lege, 18: 'Villani circulare (sic)

non consueverunt nisi ex voluntate.'

[366] Glastonbury Inqu. (Roxburghe Series), 82: 'Sed non debet carriare

nisi dominus prestaverit suum plaustrum.'

[367] Cotton MSS., Claudius, C. xi, f. 30, b: 'Sed juratores dicunt quod

nunquam hoc fecerunt nec de iure facere debent.'

[368] Rot. Hundred. ii. 758, a: 'Servi ... nec potest filiam maritare

nec uxorem ducere sine licencia domini; debet et salvo contenemento suo

talliari et ad omnia auxilia communia scottare et lottare secundum

facultatem suam,' etc.

[369] Rot. Hundred. ii. 528, b: 'Et modo omnia illa arrentata sunt et

dant per annum 14 sol. 8 d.'

[370] Exch. Q.R. Min. Acc., Bundle 510, No. 13: 'Et solebant facere

servicia consueta, sed per voluntatem et ad placitum domini extenta sunt

in denariis.' Cf. Abingdon Cartulary, ii. 303. Rot. Hundred. ii. 453, a:

'Omnes isti prenominati nomine villenagii sunt ad voluntatem domini de

operibus eorundem,' Cf. Ibid. 407, b.

[371] Worcester Cartulary (Camden Series), 54, b: 'Haec villa tradita

est ab antiquo villanis ad firmam, ad placitum cum omnibus ad nos

pertinentibus.' Cf. Gloucester Cartulary, iii. 37.

[372] Worcester Cartulary (Camden Series), l. c.: 'Praeterea percipimus

medietatem proventuum et herietum, praeterea debent metere, ligare et

compostare bladum de antiquo dominico de Hordewell ... et gersummabunt

filias.'

[373] Glastonbury Cartulary, Bodleian MSS., Wood, i., f. 241, a:

'Jocelynus dei gratia Bathoniensis episcopus.... Noveritis nos quietos

clamasse omnes homines abbatie Glastonie de Winterburne in perpetuam de

arruris et aliis operacionibus quas facere debebant castro Marleberghe

de terra de Winterburne, quos homines nostros Henricus illustris rex

Anglie nobis concessit.'

[374] Wartrey Priory Cartulary, Fairfax MSS. f. 19, a: 'Et Adam dicit

quod predictus Prior villenagium in persona ipsius Ade allegare non

potest quia dicit quod dudum convenit inter quemdam Johannem dudum

priorem de Wartre ... et quendam Henricum de W ... patrem ipsius Ade

videlicet quod isdem Prior ... per quoddam scriptum indenturam

concesserunt Henrico ... quoddam toftum simul cum duabus bovatis terre.'

[375] Malmesbury Cartulary (Rolls Series), ii. 199: 'Nos tradidisse ...

Roberto le H. de K. et Helenae uxori suae, et Agneti filiae eorum

primogenitae nativis nostris, omnibus diebus vitae eorum, unam domum.

Ita quod non licet praedicto Roberto alicui vendere nec occasione istius

traditionis aliquam libertatem ipsis vendicare.'

[376] As to molmen, I shall follow in substance my article in the

English Historical Review, 1886, IV. p. 734. We already find the class

in Cartularies of the twelfth century, in the Burton Cartulary, and in

the Boldon Book. See Round in the English Historical Review, 1886, V.

103, and Stevenson, ibidem, VI. 332.

[377] Any number of examples might be given. I referred in my article to

a Record Office document, Exch. Treas, of Rec. Min. Acc. 32/8: 'Rogerus

prepositus tenet 28 acras pro 13 solidis solvendis ad 4 terminos

principales. Et dat 2 gallinas at Natale domini de precio 3 den., et 18

ova ad Pascham, et debet 2 homines ad 2 precarias ad cibum domini et non

extenduntur eo quod nihil dabunt in argento si servicium illud dominus

habere noluerit. Item idem adiuvabit leuare fenum ad precariam domini

quod nihil valet ut supra. Item idem faciet 2 averagia Londinium que

valent 2 d.... _Custumarii_. Johannes Cowe tenet 13 acras et dimidiam pro

27 d.... Et debet 3 opera qualibet septimana, scilicet per 44 septimanas

videlicet a festo Natali beate Marie usque ad gulam Augusti que continet

in operibus per predictum tempus vi^{xx}xii (i.e. 132) et valet in

denariis 5 sol.' etc.

[378] Black Book of St. Augustine, Canterbury, Cotton MSS. Faustina, A.

i. 31: 'De quolibet sullung (_ploughland_) 20 solidos de mala ad quatuor

terminos quos antecessores nostri dederunt pro omnibus iniustis et

incausacionibus (_sic_) quas uobis ore plenius exponemus.'

[379] Rochester Costumal (ed. Thorpe), 2, b: 'F. habet 21 jugum terre te

Gavelland unius servicii et unius redditus. Unumquodque jugum reddit 10

solidos ad 4 terminos--hoc est _Mal_. In media quadragesima 40 d. Hoc est

_Gable_.' The Cartulary of Christ Church, Canterbury, in the British

Museum (Add. MSS. 6159) always gives the rents under the two different

headings of _Gafol_ and _Mal_.

[380] The etymology of the word is traced by Stevenson, l. c.

[381] Ashley, Economic History, i. pp. 56, 57.

[382] Registrum Album Abbatiae Sancti Edmundi de Burgo, Cambridge

University, Ee. iii. 60 f.; 188, b: 'Memorandum quod anno regni Regis

Edwardi filii Regis Henrici 18--dominus Johannes de Norwold abbas Sti.

Edmundi ad ulteriores portas manerii sui de Herlawe, ad instanciam

Cecilie le Grete de Herlawe hereditatem suam de mollond infra campum

dicte ville jacentem post mortem viri sui a pluribus tenentibus Abbatis

petentis coram eodem Abbate, eo pretextu quod vir suus adventicius

dictam hereditatem suam ipsa invita vendidit et alienauit, per

subscriptos inquisivit, utrum ipse seu alii quicumque infra villam

predictam mollond tenentes libere tenuerunt seu tenent, et per cartas

aut alio modo.... Qui omnes et singuli jurati dixerunt per sacramentum

suum quod omnes _tenentes de molland solebant esse custumarii_ et

fuerunt, sed Abbas Hugo primus et Abbas Sampson posterum et alii

_Abbates relaxarunt eis seruicia maiora et consuetudines pro certa

pecunia_; modo arentati in aliquibus operibus ceteris, sed nihil habent

inde nec tenent per cartas, sed per virgam in curia. Et sunt geldabiles

in omnibus inter custumarios et quod omnes sunt custumarie et servilis

condicionis sicut et alii.'

[383] Exch. Treas. of Rec. 59/66. The classes follow each other in this

way: 'Liberi tenentes, Molmen, Custumarii.' Cf. Rot. Hundred, ii. 425,

a.

[384] Harl. MSS. 639, f. 69, b: 'Inquisicio facta per totam socam de

Badefeud dicit quod si aliquis servus domini moritur et plures habuerit

filios, si tota terra fuerit mollond primogenitus de iure et

consuetudine debet eam retinere; si tota fuerit villana iunior; si maior

pars fuerit mollond primogenitus, is maior pars fuerit villana iunior

eam optinebit.'

[385] I cannot surrender this point (cf. Stevenson, l. c.). That Borough

English existed in many free boroughs and among free sokemen is true, of

course, and there it had nothing to do with servile status. It would

have been wrong to treat the custom of inheritance as a sure test from a

general point of view. But as a matter of fact it was treated as such a

test from a local point of view by many, if not most, manorial

arrangements. I refer again to the case from the Note-book of Bracton,

pl. 1062. The lord is adducing as proof of a plea of villainage: 'Hoc

bene patet, quia postnatus filius semper habuit terram patris sui sicut

alii villani de patria.' I have said already that the succession of the

youngest son appears with merchet, reeveship, etc., as a servile custom.

[386] Q.R. Min. Acc. Box 587.

[387] Ramsey Cartulary (Rolls Series), i. 267: 'Decem hidae, ex quibus

persona, liberi et censuarii tenent tres hidas et dimidiam, et villani

tenent sex hidas.'

[388] Domesday Book, i. 204; Ramsey Cartulary, i. 270, 330-40.

[389] Rochester Cartulary (Thorpe), 2, a: 'Gavelmanni de Suthflete.'

[390] Cotton MSS. Tiberius B. ii, and Claudius C. xi.

[391] Cotton MSS. Claudius C. xi, f. 49, a: 'De hundredariis et libere

tenentibus. Philippus de insula tenet 16 acras de wara et debet sectas

ad curiam Elyensem et ad curiam de Wilburtone et in quolibet hundredo

per totum annum,' etc. For a more detailed discussion of the position of

hundredors, see Appendix.

[392] In the description of Aston and Cote, a submanor of Bampton,

Oxfordshire, _hundredarii_ are mentioned in Rot. Hundr. ii. 689.

[393] Leg. Henrici I, c. 7. The point has been lately elucidated by

Maitland, Suitors of the County Court, Eng. Hist. Rev., July 1888, and

Round, Archaeological Review, iv.

[394] Gloucester Cart. iii. 193: 'Et dicunt quod predictus Thomas et

socii sui subscripti debent aquietare villam de quolibet hundredo

Cyrencestriae et de Respethate praeterquam ad visum franciplegii bis in

anno.' Ramsey Inqu., Cotton MSS. Galba E. x, 35: 'Sequebatur comitatum

et hundredum pro dominico abbatis.' Madox, Hist. of the Exchequer, i.

74: 'Serviet eis nominatim in omnibus placitis ad quae convenienter

summonitus erit et ad defensionem totius villae Estone aderit in

hundredis et scyris in quibus erit quantum poterit.' Warwickshire Hundr.

Roll, Q.R. Misc. Books, No. 29, f. 73, a: 'Seriancia ad comitatum et

hundredum.'

[395] Ramsey Cart. i. 438: 'J.R. tenet dimidiam hydam de veteri

feoffamento et non reddit per annum aliquem censum abbati, quia est una

de quattuor virgatis quae defendunt totam villatam de secta comitatus et

hundredi per annum.'

[396] Gloucester Cart. iii. 77: 'Henricus de Marwent tenet unam virgatam

continentem 48 acras ... et facit forinseca [servitia], scil. sectas

comitatus et hundredi, et alia forinseca.' Cf. Cart. of Shaftesbury, 65.

'... defendebat terram suam de omnibus forinsecis avencionibus.'

[397] Seebohm, Village Community, 37, 38; Scrutton, Common Fields, 39.

[398] See the instances collected by Maitland, Introduction to Rolls of

Manorial Courts, Selden Soc., Ser. II, p. xxix, note 2.

[399] Maitland, op. c.

[400] A few instances among many: Gloucester Cart. iii. 49: 'Radulfus de

E. tenet unam virgatam terrae continentem 48 acras et reddit inde per

annum non reditum aliquem, sed sequetur comitatum Warwici et hundredum

de Kingtone pro domino, et curiam de Clifforde pro omni servitio.' There

are four other 'virgatarii liberi' besides this one. Domesday of St.

Paul's (Camden Soc.), 30: 'Thomas arkarius (tenet) iv virgatas pro 28

solidis et debet facere sectam sire et hundredi.' He is a freeholder.

Worcester Cart. (Camden Soc.), 64, C: 'De liberis Ricardus de Salford

tenet dimidiam hidam de priore, quam Thomas de Ruppe tenuit de eo, et

facit regale servitium tantum, et debet esse coram justiciariis

itinerantibus pro defensione villae ad custum suum.' The Ely

'hundredarii' are distinguished from the villains, and form by

themselves a group which ranks next to the 'libere tenentes' or with

them.

[401] Ramsey, Inqu. Cotton MSS. Galba, E. x, f. 52: 'Ecclesia ipsius

ville possidet dimidiam hidam liberam et presbiter debet esse quartus

eorum qui sequuntur comitatum et hundredum cum custamento suo.' Cf. 40,

54. Instead of attending separately the priest comes to be included

among the four hundredors.

[402] Britton, i. 177 sqq. See Maitland's Introd. to Manorial Rolls, p.

xxvii.

[403] Maitland, op. c. pp. xxix, xxx.

[404] Leg. Henrici I. c. 8.; Cf. Ely Register, Cotton MSS., Claudius, C.

xi, 52, a: 'et libere tenentes sui qui tenent per socagium debent unam

sectam ad frendlese hundred, scil. ad diem Sabbati proximum post festum

St. Michaelis.' The expression 'friendless' is peculiar. It appears in

other instances in the Ely Surveys. May it not mean, that all the free

tenants, even the small ones, had to attend and could not be represented

by their fellows or 'friends'?

[405] Glastonbury Cart., Wood MSS., i. f. 233, a: 'et N. et G. veniunt

et defendunt vim et iniuriam et talem sectam qualem ab eis exigit et

bene cognoscunt quod per attornatos suos debent ipsi facere duas sectas

per annum ad duos lagedaios ... sed si aliquis latro fuerit ibi

iudicandus tunc debent liberi homines sui et prepositi uel seruientes

sui debent interesse ad predictum hundredum ad faciendum iudicium et non

ipsi in propria persona sua.' Cf. Malmesbury Cart. (Rolls Ser.), ii.

178: 'Item recognouit sectam ad hundredum de Malmesburia per se vel per

sufficientem attornatum suum. Item recognouit et concessit quod omnes

liberi homines sui de Estleye sequantur de hundredo in hundredum apud

Malmesburiam sicut aliquo tempore predecessorum suorum facere

consueverunt.'

[406] This may possibly account for the curious fact, that in every

manor there are some tenants called 'Freeman,' 'Frankleyn,' and the

like. They seem to be there to keep up the necessary tradition of the

free element. For instance: Eynsham Cart. MSS. of the Chapter of Christ

Church, Oxford, xxix. f. 4, a: 'Iohannes Freman de Shyfford tenet unam

virgatam per cartam ... facit sectam ad comitatum et hundredum et hac de

causa tenet tenementum suum.' Cf. Coram Rege 27 Henry III, m. 3: 'Dicunt

quod non est aliquis liber homo in eodem manerio nisi Willelmus filius

Radulfi qui respondet infra corpus comitatus.' The fact is well known to

all those who have had anything to do with manorial records.

[407] Cf. Maitland, Suitors of the County Court, Eng. Hist. Review,

July, 1888.

[408] Is it not possible to explain by the 'hundredor' the following

difficult passage in Domesday, ii. 100? 'Hugo de Montfort invasit tres

liberos homines ... unus ex his jacet ad feudum Sancti Petri de

Westmonasterio testimonio hundredi, sed fuit liberatus Hugoni in numero

suorum hundredorum (_corr._ hundredariorum?) ut dicunt sui homines.' It

is true that the term does not occur elsewhere in Domesday, but the

reading as it stands appears very clumsy, and the emendation proposed

would seem the easiest way to get out of the difficulty.

[409] Y.B. 21/22 Edw. I. (ed. Horwood), pp. xix, 499.

[410] I may be excused for again referring to the Stoneleigh Reg. f. 32,

d: 'Quidam tenentes eiusdem manerii tenent terras et tenementa sua in

_Sokemannia in feodo et hereditate_ de qua quidem tenura talis habetur

et omne tempore habebatur consuetudo videlicet quod quando aliquis

tenens eiusdem tenure terram suam alicui alienare voluerit veniat _in

curiam_ coram ipso Abbate vel eius senescallo et per vergam sursum

reddat in manum domini terram sic alienandam ad opus illius qui terram

illam optinebit ... Et si aliquis terram aliquam huiusmodi tenure infra

manerium predictum per cartam vel sine carta absque licentia dicti

Abbatis alienaverit aliter quam per sursum reddicionem _in curia_ in

forma predicta, quod terra _sic extra curia_ alienata domino dicti

manerii erit forisfacta in perpetuum.'

[411] Madox, Exch. i. 724, e: 'Monstraverunt Regi homines et tenentes de

soca de Oswald Kirke in Com. Nottinghamiae, quod cum soka illa dudum

fuisset antiquum dominicum coronae Angliae et dominus Henricus quondam

Rex Angliae progenitor Regis socam illam cum pertinenciis dedisset et

concessisset Henrico de Hastyngges habendam et tenendam ad communem

legem ... Ac licet homines et tenentes predicti et antecessores sui

homines et tenentes de soca illa inter homines communitatis comitatus

Nottinghamiae et non cum tenentibus de antiquis dominicis Coronae Regis

a tempore escambii predicti talliari consueverunt, assessores tamen

tallagii Regis in dominicis in Comitatu Nottinghamiae praedicto ...

(eos) una cum illis de dominicis Regis praedictis talliari fecerunt.'

Cf. 428, b, c.

[412] Rot. Hundr. ii. 608, a: 'Liberi tenentes ... liberi sokemanni.'

Cf. 752, a.

[413] Inquisit. post mortem 53 Henry III, n. 4 (Record Office): 'Libere

tenentes ad voluntatem ... libere tenentes in socagio ... libere

tenentes per cartam.' Rot. Hundr. ii. 471, a. See Appendix xii.

[414] Warwicksh. Hund. Roll. Q.R. Misc. books, xxix. p. 44, b: '(tenens)

per antiquam tenuram sine carta.' Gloucester Cart. iii. 67: 'de liberis

tenentibus dicunt quod haeredes O.G. tenent tres virgatas terrae de

antiqua tenura.' Cf. iii. 47, 69. Christ Church Cart., Canterbury, Add.

MSS. 6159, p. 70: 'isti tenent antiquo dominico ... isti tenent antiquum

tenementum ... inferius notati sunt operarii.' Domesday of St. Paul's,

46, 47: 'de antiqua hereditate.' Cf. Pollock, Land-laws (2nd ed), p.

209.

[415] Rot. Hundr. ii. 501, b.

[416] Rot Hundr. ii. 774.

[417] Coram Rege, Hill. 30 Edw. I, m. 17 '(servicia sokemannorum) ...

merchet ad voluntatem.'

[418] Rot. Hundr. ii. 846, a.

[419] Rot. Hundr. ii. 781, b.

[420] Peterborough Cart., Cotton MSS., Faustina, B. iii. f. 97, 98.

[421] Spalding Priory Cart., Cole MSS., xliii. p. 296.

[422] Rot. Hundr. ii. 780 b.

[423] Spalding Cart. p. 295.

[424] Ibid. p. 283: '_bondus_ dat auxilium ... scil. omnes _sokemanni_

unam marcam.' Cf. 292.

[425] Ely Inqu., Cotton MS., Claudius, C. xi. 50, b: 'Tota villata tam

liberi, quam alii debent facere 40 perticatas super Calcetum de

_Alderhe_ [Aldreth's Causeway] sine cibo et opere.' Cf. Domesday of St.

Paul's, 75.

[426] Domesday of St. Paul's, 76, 77; Rot. Hundr. ii. 764, b.

[427] Domesday of St. Paul's, 32: 'Omnes isti libere tenentes metunt et

arant ad precarias domini et ad cibum eius sine forisfacto.' The general

rule is, that freeholders join only in the boon-works (precariae) and

not in the regular week-work. But socmen are found engaged in this

latter also.

[428] Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. f. 266: 'De feodis

militum et libere tenentibus ... heriet ... relevium ... sed non dabit

tallagium et gersumam.' 167 b: 'herietum ... relevium ... pannagium ...

tallagium.' Ramsey Cart. i. 297.

[429] Gloucester Cart. iii. 49 and 46; Battle Cart., Augm. Off. Misc.

Books, N. 57, f. 10, b.

[430] Ely Inqu., Cotton MSS., Claudius, C. xi. f. 186, b: 'Omnes

custumarii preter liberos qui non dant gersumam pro filiis et filiabus

...'

[431] E. g. ibid. 44, a.

[432] Bury St. Edmund's Registrum Album, Cambr. Univ., Ee. iii. 60, f.

154, b: 'Et nota quod si prepositus hundredi capiat gersumam de aliquo

libero, dominus habebit medietatem.' Suffolk Court Rolls, 3 (Bodleian):

'gersuma si evenerit filii vel filie, finem faciet in hundredo, sed

celerarius habebit medietatem finis.'

[433] Rot. Hundr. ii 484, b; 485, a.

[434] Ibid. ii 749, b.

[435] Ibid. i. 6.

[436] Coram Rege, Trin., 3 Edw. I, m. 14, d.

[437] Rot. Hundr. i. 19.

[438] Cf. a very definite case of oppression, Placit. Abbrev., 150.

[439] Statutes of the Realm, i. 224.

[440] Notebook of Bracton, pl. 1334 and 1644.

[441] Rochester Cart. (Thorpe), 19 a: 'Dominus non debet aliquem

operarium injuste et sine judicio a terra sua ejicere.' Ibid. 10, a: 'in

crastino Sancti Martini non ponet eos (dominus) ad opera sine consensu

eorundem.' Black Book of St. Augustine, Cotton MSS., Faustina, A. i. f.

185, d: '(Consuetudines villanorum de Plumsted) Villani de P. tenent

quatuor juga et debent inde arare quatuor acras et seminare ... et

debent metere in autumpno 8 acras de ivernagio vel 4 acras de alio

blado.... Et debent falcare 2 acras prati.... Item debent duo averagia

per annum a Plumsted ad Newenton et nihil debent averare ad tunc nisi

res que sunt ad opus conventus et que poni debent super ripam.'

[442] Notebook of Bracton, pl. 1334: '... et consuetudo est quod uxores

maritorum defunctorum habeant francum bancum suum de terris

sokemannorum.' Rot. Hundr. i. 201, 202: 'habent et vendunt maritagia

sokemannorum aliter quam deberent, quia in Kancia non est warda.'

[443] Cf. Elton, Tenures of Kent.

[444] Notebook of Bracton, pl. 1419: 'et ipsi veniunt et dicunt quid

nunquam cartam illam fecit nec facere potuit quia uillanus fuit et

terram suam defendidit per furcam et flagellum.'

[445] Seebohm, Village Community, 103; followed by Scrutton, Commons and

Common Fields, 38; and Ashley, Economic History, i. 18.

[446] Maitland, Introduction to Manorial Rolls, lxix.

[447] Chandler, Court Rolls of Great Cressingham, p. 14: '20 solidi de

toto Homagio quia recusaverunt preparare fenum domini. Debitum ponatur

in respectum usque proximam curiam et interea scrutatur le Domesday.' A

manorial extent is evidently meant. Comp. Domesday of St. Paul's.

[448] Ely Inq., Cotton MSS., Claudius, C. xi. 60, a: 'Anelipemen,

Anelipewyman et coterellus manens super terram episcopi vel terram

alicuius custumariorum suorum metet unam sellionem in autumpno ex

consuetudine que vocatur luuebene.' Cp. 42, a, 'quilibet anlepiman et

anlepiwyman et quilibet undersetle metet dimidiam acram bladi,' etc.,

and Ramsey, Cart. i. 50.--I have not been able to find a satisfactory

etymological explanation of 'anelipeman'; but he seems a small tenant,

and sometimes settled on the land of a villain.

[449] Of course in later times the test applied in drawing the line

between freehold and baser tenure was much rather the mode of conveyance

than anything else. The commutation into money rent of labour services

due from a tenement 'held by copy of court roll' (a commutation which in

some cases was not effected before the fifteenth century), did not

convert the tenement into freehold; had it done so, there would have

been no copyhold tenure at the present day. But I am here speaking of

the thirteenth century when this 'conveyancing test' could not be

readily applied, when the self-same ceremony might be regarded either as

the feoffment by subinfeudation of a freehold tenant or the admittance

of a customary tenant, there being neither charter on the one hand nor

entry on a court roll on the other hand. Thus the nature of the services

due from the tenement had to be considered, and, at least in general, a

tenement which merely paid a money rent was deemed freehold.

[450] It should be observed that the word demesne (_dominicum_) is

constantly used in two different senses, (_a_) the narrower sense in

which it stands for the land directly occupied and cultivated by the

lord or for his use, and excludes the land held by his villain tenants,

and (_b_) the wider sense in which it includes these villain tenements.

The first meaning is that which the word usually bears in manorial

documents, in which the _dominicum_ is contrasted with the _villenagium_

or _bondagium_. But in legal pleadings and documents which state the

doctrine of the common law and the king's courts the villain tenements

are part of the lord's demesne, he is seised of them in his demesne (_in

dominico suo_). This discrepancy between what I may call the manorial

and the legal uses of the term deserves notice as an indication of the

imperfect adjustment of law to fact. I shall use the term in its

narrower sense.

[451] Eynsham Cartulary, MSS. of Christ Church, Oxford, N. 27, f. 1, a:

'Est una cultura nuncupata Shyppelond, et continet in toto septem acras

dimidiam acram et dimidiam rodam, et valet acra 4 d., et bis successive

seminatur.' Inqu. p. mortem 20 Henry III, N. 14 (Record Office):

'Extensio manerii de Remdun (Lincoln). Sunt ibidem 360 acre terre et

faciunt duas carucatas. Et seminata sunt per annum 240 acre ... De

waracto per annum 12 d.'

[452] Glastonbury Survey of 1189 (Roxburghe Ser.), 99: 'Idem tenet de

dominico tres acras a tempore Henrici episcopi quas colit in uno anno et

altero non.'

[453] Eynsham Cart., 1, a: 'Est ibidem prope alia cultura nuncupata

Clay-furlong et continet cum capitali inferiore octo acras unam rodam

tres perticas cum dimidia, et potest ter seminari successive, videlicet

post warectum ordium, anno sequente cum grosso pulstro et anno tercio

cum frumento, et valet acra 8 d.... (Alia cultura) et potest ter seminari

ut supra mutato grosso pulstro in pisas.'

[454] Two husbandry treatises were chiefly in use in mediaeval England.

The fourteenth-century MS., Merton College 91, contains both, and both

mention the two systems. (Modus qualiter balliui et prepositi debent

onerari super compotum reddendum et qualiter manerium custodiri), f.

152: 'E la vu les chaumps sunt semez e parti en deus, le iuernage e le

trameys sunt tous semez en un champ.'--(Maior husbonderia, otherwise

Walter of Henley's treatise), f. 155: 'Si les terres seent partiz en

iii, la une partie en le yuernage, lautre partie en le quaremel, e la

tierce partie a warect, donqes est la charrue de terre de x^{xx} acres'

(sic, corr. ix^{xx}). 'E si vos terres seent partez en ii, com sont en

plusurs pays, la une partie a yuernage e a quaremel, e lautre partie a

waret, donqes serra la charue de terre de viii^{xx} acres.' Cf. Thorold

Rogers, Six Centuries, 75.

[455] Fleta, ii. 72.

[456] Malmesbury Cart. (Rolls Ser.), ii. 186: 'De terris inbladandis et

inhoc faciendis in campis de Brokeneberewe et de Burestone, a ponte de

Jule-brocke usque ad Halbrigge de Bremelham, ubi dictus Ricardus dicebat

se habere communam, ita quod nec abbas et conventus, nec eorum tenentes

possint inhoc facere sine consensu dicti Ricardi, nec pro voluntate sua

terras suas ibidem inbladare ... Abbas et conventus concesserunt

praedicto Ricardo ... ut cum terrae prenominatae inbladatae fuerint et

blada a terris amota, liberam et plenam communam in praefatis terris una

cum abbate et suis hominibus (habeat) sicut ipse vel praedecessores sui

unquam melius et plenius habere consueverunt.... Ita quod si de campo

predicto in quo factum est inhoc pars quaedam remaneat inculta sine

blado, in eadem parte habebunt predictus Ricardus et heredes sui

communam cum abbate et conventu et suis. Similiter si villani praedicti

Ricardi nolint inhokare terras suas infra praedictum inhoc sitas,

habebunt liberum ingressum et egressum ad warectandum eas.'

[457] Coram Rege, Hill. 3 Edw. I, m. 17, d: 'Item quicumque facit

inheche scilicet excolit warectum frumento, ordeo vel auena, dabit pro

qualibet acra unum denarium, excepta una acra quam habere debet

quietam.' See App. xii.

[458] Gloucester Cart. iii. 35, 36: 'Omnes dictae particulae jacent pro

uno campo, summa 174 acre arabiles, etc.... Et de predicto campo possunt

inhokari quolibet secundo anno 40 acre et valet inde commodum eo anno 10

solidos.... De dictis 63 acris possunt quolibet secundo anno inhokari 20

acre, et valet inde commodum eo anno 11 sol. 8 d.... Et est summa totalis

omnium acrarum arabilium 412. Et est summa dictarum acrarum in valore

denariorum 9 librae 12 solidi. De quibus subtracta tertia parte pro

campo jacente ad warectum, 64 sol. scilicet, remanent ad extentam annuam

de puro 6 librae 8 sol. et de commodo terrae quae singulis annis potest

inhokari 15 sol. 10 d.'--Cf. Minor husbanderia, Merton Coll. MS. 91, f.

152: 'E si li ad Inhom, i deit veer quele cuture i prent del Inhom, e de

quel ble est seme checune cuture, e tel semail deit il cuiler tut per ly

e respondre tut per ly, hors des autres blees.'

[459] Cart. of Boxgrave, Cotton MSS., Claudius, A. vi. p. 2: 'Debet

compostare unam helvam ad frumentum et aliam ad ordeum.' Essex Court

Rolls (Bodleian), 4: 'Milencia Tegulatrix posuit fimos in communa ad

nocumentum custumariorum.' Glastonbury Inquest of 1189 (Roxburghe Ser.),

141: 'A. de N. occupavit quendam mariscum per concessum Roberti abbatis

et illum marliavit et coluit.' Cf. Domesday of St. Paul's (Camden Ser.),

8: 'Dicunt eciam quod emendatum est manerium in 50 acris marlatis per

Willelmum Thesaurarium ad summam 10 solidorum.' Ib. 21.

[460] Malmesbury Cart. (Rolls Ser.), ii. 27: 'Concessimus ... Roberto

filio Roberti ... illam virgatam terre quam A. de C. tenuit in campis,

scilicet in uno campo 21 acras et in alio campo 21 acras.'

[461] Gloucester Cart., iii. 194: 'Robertus Abovetun tenet unam virgatam

terre continentem 44 acras in utroque campo.'

[462] Ramsey Register, Cotton MSS., Galba, E. x. 27, d: 'Radulfus tenet

11 seliones in uno campo et 5 in alio de vilenagio.' Worcester Cart.

(Camden Ser.), 62, a: 'Henricus clericus tenet unam virgatam, 16 acras

in uno campo et 14 in alio. Item tenet aliam virgatam similiter. T.T.

tenet unam virgatam, 15 acras excepto dimidio furtendello in uno campo

et 11 in alio. O. le E. tenet unam virgatam 13 a. et 1/2 in uno campo et

12 et dimidiam in alio. T. le F. tenet unam virgatam, 16 acras in uno

campo et 12 in alio.'

[463] As in Gloucester Cart., i. 246: 'Ecclesiam Omnium Sanctorum ...

cum omnibus pertinenciis suis, videlicet unam virgatam terrae, undecim

acras terrae in campo lucrabili.' Cf. 247.

[464] Dunstable Cart., Harleian MSS. 1885, f. 7, d: 'Postquam buttum

habuimus bis seminatio fuerit et non amplius, quia omnes ceteri non

excolunt ibi terram, sed at pascua reservant.'

[465] Eynsham Cart., Christ Church, Oxford, MSS., N. 27, f. 74, b:

'Placitum de Haneberge in recordo de banco de termino S^{ti} Trinitatis

anni xliij (Edw. III) ... Est quidam hamelettus vocatus Tilgerdesle

infra bundos ville de Eynesham, infra quem hamelettum tam in vastis quam

in terris, pratis et pasturis eiusdem hameletti iidem Johannes Smyth et

omnes alii habent communam cum omnibus averiis suis tanquam pertinens ad

tenementa sua que ipsi separati tenent in Hanberge, scilicet in vasto et

pastura quolibet anno per totum annum et in terris arabilibus post blada

messa et asportata quousque ... resemenentur et quolibet tercio anno

tempore warecti per totum annum eo quod omnes terrae arabiles infra

dictum hamelettum per duos annos continuos debent seminari et tercio

anno warectari, et in pratis post fenum levatum et asportatum usque ad

festum purificacionis beate Marie.... Et dicunt quod diversis vicibus

quibus predictus Abbas nunc queritur etc. diuerse parcelle terrarum

arabilium in hameletto predicto que tunc temporis warectare debuissent

per predictum abbatem et alios seminate fuerunt per quod ipsi tam in

parcellis illis sic seminatis que tunc temporis warectare debuerunt quam

in aliis vastis, pratis et pascuis hameletti predicti in communa sua cum

aueriis suis prout eis bene licuerit usi fuerunt ... Et predictus abbas

non cognoscit quod terre arabiles infra hamelettum predictum quolibet

tercio anno debent warectari, immo protestando quod eedem terre per tres

annos continuos debent seminari et quarto anno warectari.' The case is a

rather complicated one, because the persons claiming common are not

tenants of the Abbot but of the King. Still, their pretensions are

grounded on the customary order of farming in a hamlet belonging to the

manor of Eynsham, and this is the point which concerns us. Cf. Coram

Rege, Pascha, 25 Henry III: 'Abbas ... partitus fuit terras suas in tres

partes quae antea partitae fuerunt in duas partes.' See also Placit.

Abbrev. 153. The case is quoted by Scrutton, Common Fields, 57.

Villainage in England: Essays in English Mediaeval History · 第 11 / 12 章