We hebben nu al veel huizen met centrale verwarming; zoowel
particuliere als openbare gebouwen worden verwarmd door
warmwaterbuizen, die overal in gangen en kamers een gelijkmatige
temperatuur handhaven, afkomstig van de stookplaats, die in de
benedenruimten het water verwarmt.
Maar centrale verkoeling!
Dat is iets, waar wij zoo oppervlakkig gezien, hier in ons land al
heel zelden behoefte aan zullen gevoelen, al komen er in Juli en
Augustus wel eens dagen voor, waarop de klank van dat woord iets
bekoorlijks heeft. Maar naast het gematigde Nederland is er ook een
»Tropisch Nederland«, en daar zal menigeen op het hooren van den
klank »centrale verkoeling« een woord van opgewonden instemming niet
kunnen onderdrukken. Het moet heerlijk zijn, in Batavia en andere
Javaansche steden, op Deli, in Menado de hitte te kunnen verdrijven
door een afkoeling van de lucht in het groot.
En waarom zouden we niet de kou even goed als het gas en het warme
of het koude water door buizen naar diegenen kunnen toe voeren,
die er behoefte aan hebben? Dat is dan ook al niet meer de droom
van een ingenieur; maar er zijn in Amerika reeds een aantal steden,
waar men in centrale werkplaatsen koude voortbrengt, die dan door
een buizennet in de huizen wordt geleid. Het tijdschrift La Nature
noemt als zulke plaatsen New York, Boston, St. Louis, Baltimore, Los
Angeles, Norfolk, Denver en Kansas City. De kou wordt voortgebracht
door ammoniakmachines.