Een zeer belangwekkende reisbeschrijving mocht het tijdschrift »Onze
Eeuw« in zijn eerste aflevering voor 1909 zijn lezers voorzetten in
het werk van den heer C. M. Vissering, die op Java den zuidvoet van
den vulkaan, den Smeroe, van west naar oost is omgetrokken. Waar
stoomtram en karreweg en paardepad hem in den steek lieten, heeft
hij de bergwildernis doorreisd, alleen met het aangename hulpmiddel,
dat iederen dag versche rijpaarden te zijner beschikking stonden
en dat hij de zekerheid had, drie achtereenvolgende dagen te kunnen
logeeren op koffie-ondernemingen.
De onmiddellijke nabijheid van den vuurspuwenden berg beheerscht
het verhaal, dien hoogsten van Java's vulkanen met zijn geheel
kalen top, dien 1500 meter hoogen grijzen puinhoop van asch en
gruis, met daarboven een rookpluim, die de lucht wordt ingestuwd als
ondoorzichtig, zwaar wattengewolkte, dat uit den kratermuil opstoomt,
langzaam zich uitzet, hooger en hooger stijgt, oneindig hoog in den
ether zich als een breede pluim verijlt en door den zuidoostpassaat
noordwestwaarts wordt gedreven. Op de koffie-ondernemingen klinkt
voortdurend het onderaardsch gerommel van den berg met de onverwachte
uitbarstingen, die op heftige donderslagen gelijken.
's Avonds staat bij een uitbarsting een hooge, gloeiende vuurkolom
tegen den klaren hemel, en toch leven de menschen er rustig in de
onmiddellijke nabijheid van die geweldige natuurkracht, die telkens
weer de noodlottigste verwoestingen aanricht. Mooi beschrijft de
auteur de gevolgen van zulk een ramp, zooals hij ons ook innig mee doet
voelen met den Europeaan, ongehuwd, daar op het verre koffieland, die
overweegt, wat hij zal doen, als een eruptie zijn plekje mocht treffen.
Hoe prettig is de tocht beschreven met de betrouwbare inlandsche
paardjes, door bergrivieren midden in het woud, waar men sterk komt
onder de magische bekoring van de wondergrootsche natuur. En dan die
witte orchideeën op de doode takken en boomen van het nog zoo kort
geleden bij een uitbarsting verwoeste land! Dit is wel de soort van
reisbeschrijving, die den lezer mee doet genieten en hem onder de
bekoring brengt van het aan afwisseling zoo rijke Indië.