Karalyk, Petroff.
KARALYK. As-ie maar terug was! Gister weggegaan... (uitbarstend). Ze
hebben ’m vermoord zoo as ze ’t vader hebben gedaan! (op de tafel
slaand)... As dàt zoo is... (houdt zich in, laat ’t hoofd suf op de
handen zakken)... As... As... Ja, wat dan? Wat dan? ’k Weet ’t niet...
’k Heb geen hersens meer...
PETROFF. Niewaar! Niewaar!... Nièmand, geen sterveling heeft ’m in ’t
dorp gezien... Niemand!
KARALYK. (Voor zich heen pratend in wanhopige berusting). Jij, Petroff
ben geen hònd as de anderen. Jij niet. Met jóú kan ’k praten. Jij ben
rechtschaffen! ’t Paard hebben ze gestolen—m’n hebben en houen
geplunderd, terwijl wij in de kelder doodsangsten uitstonden... Niks!
Allemaal niks. Maar me jongen, me éénige zoon... As ze diè hebben,
hebben... dan neem ’k geen hap meer—dan ben ’k in staat ’r ’n end an te
maken... O, o, ’k heb ’n gevoel, ’n voorgevoel of ’r iets—iets
ongehoords is gebeurd...
PETROFF. De kozakken zijn ’r nou toch...
KARALYK (bitter). Ja, ja—die zijn voor drie jaar ook
gekomen—bijtijds—wel bijtijds—toen ze (de grootmoeder bedoelend) háár
man, mijn vader, z’n tong hadden afgeknepen, z’n oogen met roestige
spijkers... de duivels... En omdat ze te laat waren, hebben ze ’n
handje meegeplunderd...
PETROFF. (Ook de grootmoeder bedoelend en op z’n voorhoofd tikkend).
Nog altijd?...
KARALYK. Ja—ja.
PETROFF. ’t Is hier vervloekt koud...
KARALYK. Wij hebben de ruiten nìet stuk gesmeten...
DE MOEDER (begint te dekken. De meid draagt twee flesschen met
brandende kaarsen. Op de tafel ’n gekleurd kleed, borden, glazen,
brood, zout, ’n aangebroken wijnflesch) ... Denk an de Sabbath,
Karalyk.
KARALYK (zonder te bewegen). Ja, ja—’k ga me wasschen...
DE MOEDER (op de tafel steunend). Mot ’k voor drie of voor—vier dekken?
(Een stilte) ... Drie of vier?
KARALYK. Wat bedoel je?
DE MOEDER. ... Voor drie of vier?
KARALYK (stug). Voor vier natuurlijk.
DE MOEDER. Jawel! Jawel, ’k zie ’m kommen...
KARALYK. Wat wil je, wat zanik je?...
DE MOEDER. As-ie door de zijdeur wegsluipt, de lafbek, z’n ouwers an
d’r lot overlaat, komt-ie door de voordeur terug, om z’n vreten te
halen, jawel! Zoo as ze met steenen de ruiten insmeten, zóo as ze
schreeuwden: „haalt ze d’r uit, de joden, de smausen!”, dacht-ie an z’n
eigen lijf—was-ie vort! De ouwe vrouw had meer lef, godbeter...
KARALYK (de tafel bedreunend). ... Ben je klaar! Weet jij of je over ’n
levende of over ’n dooie zwetst!...
DE MOEDER. ... Over ’n levende—dat voel ’k...
KARALYK. Dat voelt niemand... Beschrie ’m niet... (Stilte—de vrouwen
dekken).
GROOTMOEDER (verward). Wind, hè? Wat ’n wind—wind, hè? (tot het
olielicht). Licht van mijn, hè?... Mooi lichie van mijn, hè?
DE MOEDER (tot de meid). Schei uit met je gelach! (De meid lachend af.
Weer ’n stilte. Buiten hoort men den wind loeien).
PETROFF (opstaand). Ik ga weg.
KARALYK. Met God!
PETROFF. Tot morgen! (de achterdeur openend). ... Jezus, wat ’n
sneeuwstorm! (knoopt zijn jas dicht). Tot morgen!
KARALYK. Tot morgen!