Dit was die mense die, wat
daardie snaar vir my gebreek 't.
Daarom
word die plek nou so vir my
daaroor.
Want daardie snaar was wat vir my gebreek 't.
Daarom
voel die plek nie meer vir my
soos dit hier eers gevoel het
daaroor.
Want
die plek voel net asof dit ope voor my gebreek het.
die plek voel net asof dit ope voor my staan
omdat die snaar vir my gebreek het.
Daarom
is die plek nie aangenaam vir my
daaroor.
'n Volledige, selfs seer uitgebreide behandeling van die digkuns en
letterkunde van die Boesman kan onmolik hier 'n plek kry, maar die
Filistyne wat nie wil glo in die digterlikheid van die Boesman nie,
moet die gediggie aan 'n nog nie ontluikte blom lees, en dit ernstig
probeer verteer.
Onder Dr. Bleek se ou Boesmans was ene IIKabbo, 'n oubandiet wat
verantwoordelik is vir een van die mooiste digterlike prosastukke
wat nog in ons land in enige taal saamgestel is. Dit is die
beoordeling van die skrywer, en hy word in sy opienie gestaaf
deur een van ons Afrikaanse digters wat hoog aangeskrewe staan.
In die Boesman-kultuur gaan toneelkuns nie saam met letterkunde
nie, maar maak feitlik met danskuns en musiek een geheel uit. Soos my
toehoorders sal weet is die Bantoe-ekwiwalent vir die Afrikaanse vraag:
"Wie is jy, en waar kom jy vandaan?" 'n vraag wat beteken: "wat dans
jy?" (m.a.w. wat is jou 'siboko' of jou stam?) Dit wys op die feit,
dat by die Bantoe die dans 'n half-nasionale, half-godsdienstige
betekenis het. Dat dit so by die Boesmans was is vir die skrywer nog
nie duidelik nie. Dat iets bowenatuurliks, mense straf wat te kwaai
dans is 'n vaste geloof by hul. Ook is daar storie van 'n Godin en
haar feë wat met die mense dans; en in seker van hul danse is daar 'n
tydelike opheffing van die streng sedewette, iets wat by die Bantoe
ook in seker Godsdienstige seremonies plaasvind. Dit is wel molik
dat party van die danse, soos onder baie barbare half godsdienstig
is; maar ander danse lyk meer op 'n gevolg van 'n opborreling van
lewenslus as die heuning en vleis volop is; terwyl ander weer die egte
tekens van toneelkuns dra. Vir die grootste gedeelte van hulle danse
is al die dansers of die meerderheid vermom soos diere wat dan ook
die gang van die diere namaak. Die danse sal ook waarskynlik dien as
'n oefenskool vir die jonger jagters. Die musiek word gewoonlik deur
die meide verskaf, maar nie altoos nie.