In nomine domini Amen. Anno Dominice Incarnationis milliesimo
ducentesimo octogesimo secundo. Die veneris tertia mensis Aprilis
decime Indictionis. Nos Rogerius de Magistro Angelo, Henricus
Barresius, Nicolosus de Ortilevo milites, et Nicolaus de ebdemonia
capitanej civitatis Panormi; Et Nos Judex Jacobus Symonides
baiulus, Judex thomasius grillus Juvenis, Judex symon de farrasio,
perronus de Calatagirone, Bartoloctus de milite, Notarius lucas de
guidayfo, Riccardus Fimetta miles, et Johannes de lampo, Consiliarij
Universitatis Civitatis ejusdem; notarius Benedictus clericus
publicus tabelllo civitatis eiusdem, et subscripti testes ad
hoc vocati specialiter et rogati, presenti scripto publico Notum
facimus et testamur, quod Guillelmus bassus, Guillonus de Miraldo et
Guillelmus curtus, nuntij legati sive ambassatores universitatis terre
corilionis, obtulerunt et assignaverunt nobis predictis capitaneis et
consiliarijs, presentibus nobis predictis Judicibus et tabellione ac
testibus infrascriptis, petitionem infrascripti tenoris. Cuius tenor
per omnia talis est. Coram vobis domino Rogerio de magistro Angelo,
Domino Henrico Barresio, domino Nicoloso de domino Ortilevo, et domino
Nicolao de obdemonia, capitaneis civitatis Panormi et consiliarijs
civitatis ejusdem; Exponunt Guillelmus baxus, Guillonus de miraldo, et
Guillelmus curtus, nuntij legati sive ambassatores Universitatis terre
corilionis, dicentes pro parte et nomine dicte Universitatis: quod
dicta Universitas offert se promptam et paratam ad prestandam unionem,
fidelitatem et fraternitatem populo sive comunj Civitatis Panormi;
ad adiuvandum dictum comune in omnibus et per omnia ad requisitionem
eiusdem, cum armis, pecunia et personis; et ad hoc petunt se haberi
pro civibus dicte civitatis Panormi; et petunt se tractari ut cives
ejusdem civitatis et promittunt sollempni stipulatione, nomine dicte
Universitatis Corilionis, vobis predictis dominis capitaneis pro parte
dicte civitatis Panormi, tractare et habere omnes Cives Civitatis
Panormi liberos et exumptos a prestacione doanarum, Cabellarum, et
omnium angariarum, et perangariarum que imponuntur alijs in dicta terra
Corilionis: et hoc firmant dicti legati, pro parte dicte univertitatis
Corilionis, corporali prestito Juramento in animas omnium hominum
terre Corilionis; hac conditione et pacto adiectis, quod dictum Comune
Civitatis Panormi teneatur prestare dicte terre Corilionis auxilium,
consilium et Juvamen, in armis, pecunia et personis, ad tuitionem
dicte terre Corilionis et tenimenti terrarum, quas dicta terra nunc
possidet. Item petunt homines terre Corilionis, se tractari et haberi
libero et exemptos in dicta Civitate Panormi a prestatione doanarum
omnium, tam terre quam maris, qua imponuntur alijs in dicta Civitate
Panormi; et omnium aliarum angariarum et perangariarum. Hec omnia
premissa pro parte dicte terre Corilionis, dicti legati, pro parte
dicte terre Corilionis, promittunt vobis predictis dominis Capitaneis
pro parte dicte Civitatis panormi sollempniter stipulantibas, habere
rata et firma cum obligatione omnium bonorum dicte universitatis
presentium et futurorum, sub pena decem milia unciarum auri si contra
factum fuerit ab unlversitate Corilionis; dicta pena exigenda a dicta
universitate Corilionis, et applicanda predicto comuni civitatis
Panormi; Semper rato manente predicto pactio, omnia et singula in suo
robore perseverent. Et toties dicta pena committatur et exigatur,
quoties contra factum fuerit in premissis, vel aliquo premissorum:
semper rato manente contractu predicto. Nos vero supradicti Capitanei,
Judices et consiliarij dicte civitatis panormi, eamdem petitionem,
ut pote Justam, toto populo dicte Civitatis ibidem congregato ad
hoc, cum deliberatione sollempni, et cum eiusdem populi consensu
expresso et exinde requisito et habito, admisimus; promictentes pro
parte et nomine comunis Civitatis panormi, cum eodem consensu eiusdem
populi, per sollempnem stipulationem predictis legatis predicte terre
Corilionis, pro parte ipsius terre sollempniter stipulantibus, tractare
et habere homines terre Corilionis universaliter, singulariter,
conjunctim et divisim, et quemlibet eorum, in Civem et Cives civitatis
Panormi; et etiam promittimus per sollempnem stipulationem, pro parte
dicti Comunis panormi, predictis legatis terre Corilionis, nomine
ipsius terre sollempniter stipulantibus, predicte terre Corilionis et
hominibus eiusdem ad requisitionem eorum, dare auxilium, consilium et
Juvamen, cum armis, pecunia, et personis, ad tuitionem dicte terre
Corilionis et tenimenti terrarum, quas nunc dicta terra Corilionis
possidet. Item nos predicti Capitanei, Judices et consiliarij comunis
panormi, nomine eiusdem comunis, eisdem legatis pro parte dicte terre
Corilionis sollempniter stipulantibus, per solempnem stipulationem
promittimus, prestare in dicta civitate panormi eidem terre Corilionis
unionem, fidelitatem et fraternitatem, et ubique. Et per sollempnem
stipulationem nos predicti Capitanei, Judices, Consiliarij, predictis
legatis dicte terre Corilionis, nomine ipsius, promittimus prestare
immunitatem, et libertatem, et exemptionem de solutionibus Jurium,
doanarum et Cabellarum, que exiguntur ab aliis hominibus in dicta
civitate, tam de doana maris, quam de doanis aliis, et Cabellis dicte
civitatis panormi; et de omnibus angarijs alijs et perangarijs: et
etiam promittimus nos predicti capitanei, Judices et consiliarij
dicte civitatis, nomine eiusdem, eisdem legatis nomine dicte terre
Corilionis per sollempnem stipulationem sollempniter stipulantibus,
prestare auxilium ad destruendum Castrum calatamauri; et omnia alia
necessaria que expedirent ad opus dicte terre Corilionis. Que omnia
et singula, promissa et expressa pro parte et nomine comunis panormi,
eidem terre Corilionis, pro ut superius est expressum; Nos predicti
Capitanei, Judices et consiliarij, pro parte dicti Comunis panormi, cum
predicto consensu dicti populi, eisdem legatis sollempniter pro parte
dicte terre Corilionis (sollempniter) stipulantibus, per sollempnem
stipulationem promittimus attendere et observare cum obligatione
omnium bonorum comunis panormi predicti, presentium et futurorum,
sub pena decem milia unciarum auri: si contrafactum fuerit a dicto
Comuni civitatis panormi, dicta pena exigatur a dicto Comuni civitatis
panormi et applicetur dicte Universitati Corilionis, semper rato
manente predicto pacto omnia et singula in suo robore perseverent. Et
tociens dicta pena committatur et exigatur a dicto Comuni, quocies
contrafactum fuerit in premissis, vel aliquo premissorum: semper rato
manente contractu predicto, omnia et singula in suo robore perseverent;
ea pena soluta vel non, semper rato manente contractu predicto cum
omnibus et singulis sapra dictis. pro quibus omnibus Universaliter,
et singulariter, conjunctim vel divisim, attendendis et observandis
inviolabiliter, Nos supra dicti et Infrascripti: videlicet Rogerius de
magistro Angelo, Henricus barresius, nicolosus de Ortilevo milites,
et Nicolaus de ebdemonia, Capitanei Civitatis panormi, Judex Jacobus
symonides baiulus Panormi, Judex thomasius grillus Juvenis, Judex
symon de farrasio, perronus de Calatagirono, Bartholottus de milite,
Notarius lucas de guidayfo, Riccardus fimetta miles, et Johannes de
lampo Consiliarij comunis civitatis Panormi, nomine et pro parte dicti
comunis, predicto consensu dicti comunis et dicti popoli panormi
exinde requisito et expresse habito, in animas omnium hominum comunis
civitatis panormi, corporaliter tacto libro et prestito sacramento
ad sancta dei evangelia, Juravimus eisdem legatis, pro parte dicte
Universitatis Corilionis recipientibus, prestitum dictum sacramentum
attendere et Inviolabiliter observare. Unde ad futurara memoriam, et
tam dicte civitatis Panormi, quam predicte terre Corilionis cautelam,
factura est et scriptum hoc publicum Instrumentum, per manus mei
predicti tabellionis, in plano Sancii Cataldi Panormi; subscriptionibus
nostris qui supra Capitaneorum, Judicum, et consiliariorum, et
aliorum subscriptorum proborum Virorum Civium Panormi testimonio, Ac
sigilli felicis Urbis panormi munimine roboratum, Signoque mei dicti
tabellionis signatum. Scriptum Panormi ut supra, Anno, die, mense et
Indictione premissis.
Ego Roggerius de Magistro Angelo miles Capitaneus qui supra me
subscripsi.
Ego Nicolaus de ebdemonia capitaneus qui supra me subscripsi.
Ego Symon de farrasio qui supra Judex Panormi me subscripsi.
Ego bartolottus de milite qui supra consiliarius me subscripsi.
Ego lucas de Guidayfo qui supra me subscripsi.
Ego Symon de escula miles civis panormi me subscripsi.
Ego Jacobus Symonides qui supra baiulus me subscripsi.
Ego Bonamicus Garzella Judex panormi me subscripsi.
Ego Symon de deumiludedi civis panormi Interfui testor.
Ego Philippus de Troyna magister Juratus Panormi testis sum.
Ego philippus ebdemonia miles interfui et testis sum.
Goffredus de pulearo testor.
Ego Homodei de Carastone testor.
Ego Fredericus de Ruga miney testis sum.
Ego Ottobonus de bagnolo Interfui et testis sum.
Ego Johannes de Lanfredo civis panormi interfui et testis sum.
Ego Magister Andreas de pradela civis panormi testis sum.
Ego Michael de Floderito civis panormi interfui et testis sum.
Ego Magister Martinus de sulmone interfui et testis sum.
Ego Symon de aydone civis panormi interfui et testis sum.
Ego Symon Fresonus civis panormi testis sum. Ego Nicolaus Coppula
testis sum.
Ego Nicolaus de Magistro Paulo Civis panormi testis sum.
Ego peronus de Calatagirone civis panormi testis sum.
Ego Symon de Guidayfo civis panormi testis sum.
Ego Perucio Guerrerio civis panormi testis sum.
Ego..... de instruoya testis sum.
Ego..... de pulcaro testis sum.
Ego Benedictus clericus publicuf tabellio panormi qui supra predictis
Interfui rogatus scripsi et meo signo consueto signavi.
_Questo diploma è una vasta pergamena scritta in grandi e belli
caratteri, secondo il tempo, con le sottoscrizioni notate di sopra,
che dalla varietà dei caratteri sembrano senza dubbio autografe; e
in piè del diploma resta un pezzetto della cordellina di seta gialla
con una lista rossa in mezzo, dalla quale pendea il suggello che si
è perduto. Attesta l’autenticità del diploma un transunto in buona
forma fattone il 15 febbraio 1393 pel notaio Giovanni Filadello, in
pergamena che si comma anche in Corleone; nel quale espressamente
si dice essersi osservato l’originale non guasto, non viziato, non
raso, col suggello pendente da una cordella di seta rossa e gialla,
e indi si trascrive per tenore il diploma del 1282. Un’altra copia
anche in buona forma fatta nel 1791 se n’ha nella Bibl. com. di Pal.
Mss. Q. q. G. 12. Io l’ho trascritto dall’originale che si conserva
in Corleone nell’Archivio comunale; il quale l’ha racquistato
recentemente, con molte altre importanti pergamene, per te cure
dei colto, onesto e gentil uomo Pietro Castiglia segretario della
Sottintendenza di Corleone. Questo mio concittadino e amico carissimo a
mia inchiesta tanto si adoprò, che trovò i detti diplomi tra le carte
del trapassato D. Giambattista Rocchè Cancelliere comunale, i cui
figliuoli, degnissimi di lode, le han depositato nello Archivio della
municipalità. Speriam che questo sappia ormai guardar gelosamente sì
pregevoli monumenti_.