De nieuwe oplage was bijna gereed, toen ik Annie Sillevis' brochure:
"Een meisje-student over een meisje-studentje" ontving; en ik was
blij hierin 'n aanleiding te vinden, na de uiteenloopende meeningen
over de "strekking" van het boek, zelf eens even te vertellen, waarom
ik het eigenlijk geschreven heb. Juffrouw Sillevis zegt 't volkomen
juist op blz. 7: "eenvoudig-weg, alleen om verhaaltjes te schrijven,"
en ik hoor daarbij iets minachtends in haar stem.
Inderdaad zou 't, uit maatschappelijk oogpunt, zeer nuttig geweest zijn
'n brochure of tendenz-roman vóór of tegen studeeren van meisjes te
schrijven; maar juffrouw Sillevis zegt, alweer terecht, dat ik maar
een eerstejaars was, toen ik 't schreef, en dus nog heel weinig van de
kwestie kon afweten; en daar ik nu eenmaal tot de klasse van menschen
behoor, die verhaaltjes-schrijven op-zich-zelf en om-zich-zelf heel
belangrijk vinden, schreef ik er een over één "meisje-studentje";
niet over "vrouwelijke studenten", want die kende ik te weinig,
en daar stond ik te ver van af.
En, om artistieke redenen, maakte ik dat kind, dat eerste-jaartje,
een erg "meisjesachtig" meisje; 'n kind, zooals één der critici
terecht zei "in zich volmaakt maar zonder tact"; en bracht haar zoo
in voortdurend conflict met haar omgeving; ik liet haar zoeken, zich
vergissen, teleurgesteld worden; dwalen, zooals zoo'n kind dwalen
zál, tot ze aan 't eind, geholpen door 'n "vrouwelijke studente",
iets voelt van 'n komende harmonie.
Maar nu ráákte m'n verhaaltje 'n "question brûlante", waarvan
maatschappelijke menschen de oplossing zoeken, terwijl ik, als
schrijfster, juist 't conflict wilde; en al wie maar de gelegenheid
wachtte, zich eens uit te spreken, heeft mijn "Go" als bewijs of
aanvalspunt voor z'n stelling genomen.
Zoo professor Blok; zoo Annie Sillevis.
Als stuk-op-zichzelf, als raadgeving aan jongeren, als ik, vind ik
de brochure van 'n meisje-student voortreffelijk, kranig, leerzaam,
en als studentje breng ik m'n oudere zuster gaarne m'n dank voor haar
wijs inzicht.
Maar als schrijfster van het "Meisje-Studentje" strijd ik voor
m'n boek, dat geeft, wat de titel belooft,--de ondervindingen van
'n heel jong meisje--, en dat zwijgt over de dingen, die nog buiten
haar kring liggen.
Annie Salomons.