_Quoad missae iterationem._――Ex officio, haec praecipua capita iuris
proponebantur S. Congregationi. Praemissa nempe notione historica
disciplinae quae successive hanc missarum iterationem moderata est,
allegabatur caput 3 _de celebrat. missar._ in quo ita sanxit
Innocentius III. “Excepto die Nativitatis Dominicae nisi causa
necessitatis suadeat, sufficit Sacerdoti semel in die unam Missam
solummodo celebrare”. Ubi verbum sufficit, non convenientiam aliquam
commendat, sed veram praeceptum continet, ceu etiam docuit Benedict.
XIV. in _Const. Declarasti nobis_. Quaenam porro debeat esse
necessitas ab Innocentio indicata, licet disputaverint de ea Doctores,
hodie, praesertim post hanc Benedicti XIV. Constitutionem, illa est
(subiungebatur) qua reperitur presbiter qui duas habeat paroecias, et
in alterutram nequeat Populus convenire, nec alius habeatur presbiter
praeter Parochum, qui missam possit celebrare. Et similis reputatur
etiam casus quo Parochus etsi non praesit duabus paroeciis, tamen vel
duos regat inter se dissitos populos, quorum unus ob magnam locorum
distantiam, assistere non possit Parocho celebranti, vel etiam si una
sit Ecclesia, quae universum Populum simul capere non possit. Extra
huiusmodi necessitatis casus, neque consuetudo, etsi vetustissima
suffragari potest Missarum iterationi, ut S. C. C. in _Dertusen 20
Augusti 1768_, et alibi censuit. Adnotabatur vero _in facto_ quod
licet haberetur generica presbiterorum deficientia, tamen ex ea argui
non poterat vera necessitas in qualibet paroecia.
Caeterum observabatur, distantiam Ecclesiarum quae filiales
nuncupabantur, a Parochiali Ecclesia, ab uno circiter lapide, usque ad
tria et quatuor passuum millia protendi: et fideles in multis
Ecclesiis usque ad biscentum et sexcentum ascendere, quamvis in
nonnullis, non nisi quinque vel decem tantum, reperiantur. Ob quas
peculiares circumstantias, exponebatur responsio S. C. in casu non
absimili, proposito per _Summaria precum die 12 Ianuarii 1847 in
Lingonen_. In eo enim pariter agebatur I. de consuetudine qua nonnulli
animarum Pastores, Missam iterabant eodem die; et aderat II. quaedam
Communitas, uno circiter lapide, a Parochiali Ecclesia separata,
constans viginti circiter personis. Et S. C. respondit: “Scribatur
Episcopo ut concedat bis Missam celebrandi licentiam, quatenus eae
circumstantiae, et praecisae necessitatis casus concurrant, quos
Benedict. XIV. in sua Const. _Declarasti nobis_ requirit; in casu vero
quem idem orator proponit, (seu in secundo casu) licentiam esse
concedendam”.
_Quando applicanda non est secunda missa pro populo._――Quod attinet
vero ad applicationem secundae Missae pro populo, afferebatur
Resolutio S. C. C. in _Lucen. applicationis Missarum 12 Martii 1774_
in qua proposito dubio: “An Parochi duabus Ecclesiis parochialibus
praepositi, teneantur Dominicis, aliisque Festis diebus, Missam in
unaquaque Ecclesia sive per se sive per alios applicare pro populo in
casu” responsum prodiit: _Affirmative, exceptis tantum parochiis
unitis, unione plenaria et extinctiva, et scribatur Episcopo iuxta
instructionem._ Instructio vero continebat: S. Congregationem _nunquam
dubitasse, quod Parochi teneantur applicationi supradictae Missae pro
populo singulis diebus Dominicis, et Festis in unaquaque ex Ecclesiis
Parochialibus quae vel aeque principaliter, vel subiective coniunctae
sunt, atque incorporatae; cum applicatio unius tantummodo Missae pro
populo, locum habeat in iis parochialibus quae invicem adeo unitae et
coniunctae atque incorporatae sunt, ut ex duabus una prorsus cum
extinctione tituli alterius evaserit_.
In praesenti autem facto quamvis ex deductis non poterat certo
determinari natura unionis, animadvertebatur tamen, non deesse indicia
quae videbantur excludere plenariam et extinctivam unionem.
Caeterum, subinagebatur, si Parochi iterare Missam deberent, non
ratione duplicis Paroeciae, sed solummodo ratione necessitatis,
quamvis secundam Missam ad libitum applicare possent, nullam tamen pro
hac celebratione recipere possunt eleemosynam; quod dici etiam debet
de quolibet Sacerdote qui nullam habeat animarum curam, ceu omissis
ceteris, definitum fuit in _Cameracen. Missae pro Populo 25 Septemb.
1858_, cuius resoluta dubia videbis inferius.
_Resolutio Dubiorum._――Sacra Congregatio Concilii die 22 Februarii
1862 respondere censuit: ad I. et III. _affirmative iudicio Episcopi,
nulla habita ratione consuetudinis, et quatenus in unoquoque casu
concurrant circumstantiae necessitatis ad formam Constitutionis
Benedectinae et Declarationis sacrae Congregationis diei 14 Octobris
1843 relatae in Cameracen. Missae pro Populo 25 Septembris 1858._
Ad II. _dentur resolutiones in Cameracen. diei 25 Sept. 1858_.
Ad IV. _provisum in praecedentibus_.
Haec porro est indicata declaratio, ipsis verbis quibus in citata
_Cameracen._ reperitur. “De adiunctis Amplitudinis tuae precibus cum
ad SSmum. Dominum Nostrum relatum fuerit placuit cidem Sanctitati
Suae, eadem et tibi dare responsa quae ad alios quoque Antistites, per
hanc Sacram Congregationem Concilii transmissa sunt. Ordinariorum
scilicet esse de re cognoscere et perpendere, num revera necessitas
urgeat ut Sacerdos duas Missas celebrare cogatur, nec aliter utendum
concessa hac iteratione, quam iuxta conditiones ab ipsis apponendas,
habita locorum, populorum, et paucitatis Sacerdotum, ac proinde verae
necessitatis ratione de qua legatur Benedicti XIV. Constitutio
_Declarasti_ … _ad Episcopum Oscensem anni 1746_, et in eius apere _De
sacrificio Missae lib. 3 cap. 5, et 6_. Ipsorum vero conscientia
oneratur stricte, nec permissio concedatur generaliter, quasi
privilegium alicui Sacerdoti; sed ob peculiares casus, et necessitatis
causa, ab ipso examinata, qui praeterea moneat Parochos quibus
facultatem iterum, eadem die, secundam Missam celebrandi concesserit,
ne eleemosynam vel stipendium a quovis et sub quocumque pretextu, pro
ea percipiant, iuxta decreta alias edita a S. Congregatione, sed eam
pro populo sibi commisso gratis applicent”.
Resolutiones vero quae in _Cameracen._ reperiuntur quibus S. C. C.
censuit ad secundum propositum superius dubium respondere, sunt
sequentes. Cum in _Cameracen._ quaereretur. I. “An Parochus qui duas
Parochias regit et ideo bis in die celebrat, utrique Parochiae suam
missam applicare teneatur non obstante redituum exiguitate”.
II. “An Parochus, qui in una eademque Parochia, bis eadem die
celebrat, utramque Missam populo sibi commisso, gratis applicare
omnino teneatur”.
III. “An Vicarii aut alii Sacerdotes curam animarum non habentes, si
quando, bis in die celebrant ut fit quandoque, seu ut numero
sufficienti, Missae in Ecclesia Parochiali celebrentur, seu ut
Hospitalia, Carceres, sanctimonialium Conventus, Missa non careant,
secundum et ipsi Missam pro populo gratis applicare teneantur”.
“Et quatenus affirmative ad I. II. et III.”.
IV. “An et quomodo concedendum sit Parochis, qui diebus dominicis
aliisque festis bis celebrant, ut unius Missae liberam habeant
applicationem, et stipendium pro ea recipere valeant in casu”.
V. “An et quomodo concedendum sit Sacerdotibus curam animarum non
habentibus, quoad utramque Missam in casu”.
Sacra Congregatio Concilii die praedicta respondit: Ad I.
_Affirmative._ Ad II. _Negative firma prohibitione recipiendi
eleemosynam pro secunda Missa._ Ad III. _Negative quatenus curam
animarum non habeant, firma semper prohibitione recipiendi eleemosynam
pro secunda Missa._ Ad IV. _Negative, et Episcopus provideat ad formam
Constitutionis Benedicti XIV._ “Cum semper oblatas §. 8”. Ad V.
_provisum in tertio_.