Ten opzigte van den polder Waal- en Burg, vond ik in een oud
handschrift van wijlen den voormaligen Doopsgezinden predikant
H. Veenstra, op Texel, het volgende aangeteekend:
"Waal en Burg, uit Slijklanden en aanworpen bestaande, werd door vrouwe
Margaretha van Bourgondië, volgens haren brief van den 12den Mei 1436,
gegeven aan Daniel van Nijewaal, haar Secretaris, en Jan van Noirde
zamen, en aan derzelver Erven, om binnen 16 jaren te bedijken: vrij
van alles, uitgenomen de tienden, na de eerste tien jaren.
"Zij verkregen niet alleen verlof om altijd wateringen, sluizen
en geulen te mogen leggen, dààr hun gadelijkst dunken zoude, maar
ook eenen Dijkgraaf te stellen over hunnen nieuwen dijk. Deze gift
werd, ten verzoeke van vrouwe Margaretha, door Hertog Filips van
Bourgondië, als Graaf van Holland, op den 2den Augustus deszelven jaars
bevestigd. Dit geschiedde vervolgens mede door Keizer Maximiliaan,
op den 4den Augustus 1488, ten verzoeke van Cornelis Crusink, toen
Schout van Texel, en Houtvester van Holland, benevens anderen, als
erf- en regthebbenden van Daniel van Nijewaal en Jan van Noirde. De
Keizer verbeterde deze gifte met een stukje lands genaamd Harde
Cogge, onder een erfpacht van f 6.--Hij bepaalde de koorntienden,
na den vrijdom der eerste 10 jaren, op eene erfpacht van f 15, en
gaf de Ambachts-Heerlijkheid, met den Ambachtsgevolgen uit, voor
eene dergelijke erfpacht van f 6; zoodat de Erfpacht in het geheel
f 27 'sjaars beliep. Maximiliaan behield echter aan zich zelven, of,
aan het Schouten-Ambt van Texel, de kennisse in 't voordeel van alle
boeten en breuken, crimineel of civiel, van welke zuivere afkomste,
alleen één derde zou komen aan de verzoekers (Requestranten) in dezen.
"De latere herdijking geschiedde volgens twee octrooijen van
vrijdom door 'sLands Staten, in dien jare gegeven. De onderneming,
hoewel eerst ongelukkig, had eindelijk eenen goeden uitslag; maar de
onkosten, die eerst op f 28.000 begroot waren, beliepen, toen het werk
voltooid was, f 130.000, gelijk blijkt uit een octrooi van den 6den
Julij 1619.--In den jare 1743 is, bij een nieuw octrooi, de vrijdom
weder verlengd.--Burgemeesteren van Texel, hebben in den jare 1616,
volgens uitspraak der Gecommitteerden in den Haag, op zich genomen,
het onderhoud van 200 Texelsche Roeden in den Walenburger dijk,
gelijk die toen was, en drie jaren later bewilligden zij, dat de
sluizen in Walenburg, op gemeene kosten zouden onderhouden worden. De
Polder werd in 1620, door den landmeeter Jan Pietersz. Douw gemeten,
en 733 morgen, 397 Roeden, Rijnlandsche maat groot bevonden."--