--XVIIâ Augusti 1569.--
Presentibus:
Duce Norfolciæ,
Comite Bedfordiæ,
Comite Lecestriæ,
Prefecto regii cubiculi,
D. Secretario.
Conventum est ut de reliquo omnibus Anglis et Gallis mercatoribus
libera commercii ratio sit, negociandi in Angliâ et Franciâ et
utrinque reciprocè: et hinc indè importandi et exportandi omnia
mercium et commodorum genera utriusque regionis, ità ut in quàm
optimis pacis temporibus antehàc factum est; proviso tamen ut, durante
hâc intercursûs suspensione inter Angliam et Regis Hispani Inferiorem
Germaniam, nullus alterutræ nationis mercator ullas Inferioris
Germaniæ merces directè aut indirectè advehat in Angliam, neve ex
Angliâ in Inferiorem Germaniam. Fas tamen erit cuivis Gallicanæ
nationis viro ab Angliâ Hamburgum indèque Orientem versùs liberè
negociari, non aliter quàm aliis exteris id permittimus. Quâ etiam in
re Anglis fautoribus utentur et adjutoribus.
Item, uti omnia Anglorum bona, ab octavo ultimi julii die hinc in
Franciam evecta aut Gallorum in Angliam evecta, ab omni manuum
invectione, quam arrestum vocant, soluta et libera sint, liceatque
dominis pro arbitratu iis in contrahendo uti, eorumque bonorum
estimationem in merces et res quas ipsis visum erit collocare, uti
anteactis temporibus licitum est absque arresto aut impedimento.
Item, ut bona utriusvis nationis in utrovis regno antè octavum diem
julii detenta, sub arresto rectè custodita remaneant usquè ad festum
Sancti Michaelis: interim verò diligenter poterit inquiri quibus
rationibus Gallorum bona, quæ ab illis repetentur, et in Angliâ antè
diem octavum julii aut etiam posteà detenta aut capta fuisse
probabuntur, poterint recuperari: cujus rei causâ, simulac duo illi
honesti mercatores, Rothomago à mariscallo de Cossi nuper missi,
petitiones et probationes suas coràm certis recuperatoribus, qui ad
hoc munus delegati erunt, ediderint, omni indagine in singulis istius
regni locis perquiretur, omnisque honesta etiam cogendi ratio
adhibebitur, quò bona illa, quoad enim fieri poterit, in lucem
prodeant atque ita illa sive illorum particulæ uspiàm deprehensæ aut
verò illorum justæ estimationes collectæ antè festum Michaelis integrè
dominis restituantur. Quo quidem tempore, de bonis etiàm Anglicis
universalis et integra restitutio fiet eorum quæ antè octavum diem
julii in Franciâ ullâ ratione detenta sunt.
Itera, si, propter magnas locorum distantias, antè festum Sancti
Michaelis plena et integra restitutio bonorum Gallicorum, quæ illi
petent et probabunt injustè allata in Angliam, fieri non poterit, eo
fortassè quod aliqua eorum pars in extera hinc loca exportata fuerit,
inscientibus eam fraudem factam nostris ministris, tamen adversùs
delinquentes executio procedet ut illi ad restituendum non aliter
planè cogantur, quàm si bona illa cuipiam essent subditorum coronæ
Angliæ.
Et quoniàm illud sepè prædicatur magnum numerum Gallicorum mercatorum,
qui in Hispaniam, Lusitaniam et Occidentem versùs negociatum eunt,
cogi maximis impensis naves armare quo se tueantur adversùs eos tàm
suæ nationis quàm alios quosdam qui Rochellam navigant, dabitur à
Dominis Consiliariis opera ut illi, qui cum gubernatoribus Rochellæ
multum possunt, conveniantur, quo, re ad æquas aliquas pactiones
deductâ, mutuæ istæ marinæ Gallorum inter se violentiæ cessent et mare
undiquè liberum et apertum reddatur et à periculis magìs vacuum.